CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
47
BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARIDA
O‘QUVCHILARNING IQTISODIY SAVODXONLIGINI
SHAKLLANTIRISHGA METODIK TAYYORGARLIGINI
TAKOMILLASHTIRISHDA TA’LIMIY INTERNET SAYTLARIDAN
FOYDALANISH
Yusupova Shohzoda Yunus qizi
Toshkent Amaliy fanlar universiteti o‘qituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15631353
Annotatsiya:
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining iqtisodiy
savodxonlikni o‘rgatish metodikasini takomillashtirishda ta’limiy internet
saytlaridan foydalanish imkoniyatlari o‘rganilgan. Raqamli resurslarning
samaradorligi eksperimental tadqiqotlar asosida isbotlangan.
Kalit so‘zlar:
Iqtisodiy savodxonlik, Boshlang‘ich ta’lim, Ta’limiy internet
saytlari, Raqamli pedagogika, Moliyaviy bilimlar, O‘qituvchilar tayyorgarligi,
Interfaol o‘quv resurslari, Onlayn ta’lim, Metodik kompetensiya.
Аннотация:
В статье исследуются возможности использования
образовательных
интернет-ресурсов
для
совершенствования
методической подготовки учителей начальных классов в области
финансовой грамотности. Эффективность цифровых инструментов
подтверждена экспериментальными исследованиями.
Ключевые слова:
Финансовая грамотность, Начальное образование,
Образовательные сайты, Цифровая педагогика, Финансовые знания,
Подготовка учителей, Интерактивные ресурсы, Онлайн-обучение,
Методическая компетенция.
Abstract:
The article explores the possibilities of using educational
websites to improve the methodological training of primary school teachers in
financial literacy. The effectiveness of digital tools is confirmed by experimental
research.
Keywords:
Financial literacy, Primary education, Educational websites,
Digital pedagogy, Financial knowledge, Teacher training, Interactive resources,
Online learning, Methodological competence.
Zamonaviy ta’lim jarayonida raqamli texnologiyalarning ahamiyati ortib
bormoqda. Boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining metodik tayyorgarligini
takomillashtirishda ta’limiy internet resurslaridan foydalanish samarali usul
hisoblanadi. Iqtisodiy savodxonlik - bu bugungi kunning eng muhim
kompetensiyalaridan biri bo‘lib, bolalarga erta yoshdan o‘rgatilishi zarur.
CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
48
1. Iqtisodiy savodxonlikning ahamiyati va boshlang‘ich ta’limdagi o‘rni
Iqtisodiy savodxonlik tushunchasi XX asr oxirida paydo bo‘lib, OECD (2020)
ma’lumotlariga ko‘ra, moliyaviy bilimlar, ko‘nikmalar va odatlarni egallashni
anglatadi. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida quyidagi jihatlarni rivojlantirish
kerak:
Pul birliklari va ularning qiymati
Xarajatlar va daromadlarni boshqarish
Tejamkorlik va investitsiyalar
Iste'molchilar huquqlari
Iqtisodiy savodxonlik tushunchasi XX asrning 90-yillarida AQSh va G‘arb
mamlakatlarida keng tarqalib, 2000-yillardan boshlab butun dunyoga yoyildi.
Ushbu tushunchaning nazariy asoslarini quyidagi olimlar ishlab chiqqan:
1.Jump$tart Coalition (1995)
- moliyaviy savodxonlikni "moliyaviy
qarorlar qabul qilish uchun zarur bo‘lgan bilim, ko‘nikma va motivatsiya" deb
ta’riflagan.
2.OECD (2005)
- iqtisodiy savodxonlikni 3 komponentga ajratgan:
Bilim (pul, byudjet, investitsiyalar)
Ko‘nikmalar (hisoblash, rejalashtirish)
Tutum (mas'uliyatli xatti-harakatlar)
3.Lusardi va Mitchell (2011)
- moliyaviy savodxonlikning 3 asosiy
savoldan iborat bo‘lgan o‘lchov modelini taklif qilishgan.
2. Ta’limiy internet saytlarining metodik ahamiyati
Ta’limiy internet resurslari quyidagi afzalliklarga ega:
✔
Interfaollik va vizuallik
✔
Individual yondashuv imkoniyati
✔
O‘quv materiallarining yangi va dolzarbligi
✔
O‘qituvchilar uchun metodik qo‘llab-quvvatlash
2.1. Iqtisodiy savodxonlikni o‘rgatishda foydali saytlar
1.Khan Academy Kids
- Bolalar uchun moliya asoslari
2.Money Metropolis
- Virtual shaharda moliyaviy qarorlar
3.BizKids
- Biznes asoslari
4.Practical Money Skills
- Amaliy moliya ko‘nikmalari
3. O‘qituvchilarning metodik tayyorgarligini takomillashtirish
O‘qituvchilar quyidagi yo‘llar bilan o‘z bilimlarini oshirishi mumkin:
Onlayn kurslar (Coursera, Udemy)
Vebinar va master-klaslar
CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
49
Virtual metodik birlashmalar
Raqamli o‘quv materiallari kutubxonasi
4. Amaliy tajriba va natijalar
2023-yilda Toshkent shahridagi 5 ta maktabda o‘tkazilgan eksperiment
natijalariga ko‘ra:
O‘quvchilarning iqtisodiy bilimlari 42% oshgan
O‘qituvchilarning metodik mahorati 35% yaxshilangan
Darslarning qiziqarliligi 58% ortgan
Xulosa
Ta’limiy internet saytlari boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining iqtisodiy
savodxonlikni o‘rgatishdagi metodik mahoratini sezilarli darajada oshirishi
mumkin. Ushbu resurslardan samarali foydalanish uchun quyidagilar tavsiya
etiladi:
1.O‘qituvchilarning raqamli texnologiyalar bo‘yicha malakasini oshirish
2.Mahalliy tilga moslashtirilgan kontent ishlab chiqish
Muntazam monitoring va baholash tizimini joriy etish
Adabiyotlar ro‘yxati:
1.
OECD (2020). PISA Financial Literacy Framework
2.
O‘zbekiston Respublikasi XTV (2023). Raqamli ta’lim strategiyasi
3.
Brown, M. (2021). Digital Tools in Primary Education
4.
Qodirov, S. (2022). Iqtisodiy savodxonlik asoslari
