235
ЎСМА БИЛАН БОҒЛИҚ БЎЛМАГАН ЎТКИР ИЧАК ТУТИЛИШИ
Хасанбоев И
., 307-
гуруҳ
,
Даволаш иши факультети
Илмий раҳбар
:
доцент Файзиев Ё
.
Н
.
ТошПТИ
,
Умумий хирургия кафедраси
Мавзунинг долзарблиги
:
Ўткир ичак тутилиши
(
ЎИТ
)
билан касалланган беморлар
сонининг ортиши ва операциядан кейинги ўлим кўрсаткичининг юқорилиги туфайли
,
бу
синдромнинг диагностикаси ва давоси шошилинч абдоминал жарроҳликда долзарб аҳамиятга
эга
.
ЎИТ қорин аъзолари билан боғлиқ шошилинч ҳолатларнинг
10%
ни ташкил этади
,
шундан
энг кўп учрайдигани
-
ўткир ингичка ичак тутилиши
(
ЎИИТ
) - 60-70%,
ўткир йўғон ичак
тутилиши эса
(
ЎЙИТ
) - 30-40%
ҳолатларда
.
ЎЙИТ сабаблари
-
ўсма билан боғлик тутилиш
(93%),
йўғон ичак буралиб қолиши
(4%)
ва бошқалар
(2%).
Бу шошилинч ҳолатда ўлим
кўрсаткичи юқорилигича қолмоқда
- 15-40%.
Тадқиқотданмақсад
:
ЎИТнинг шошилинч абдоминал жарроҳликдаги ўрнини
ўрганиш
.
Ўрганишусули
:
7-
шахар клиник шифохонаси архивидаги
2005-2015
йй.давомидаўсма билан боғлиқ бўлмаган ЎИТ бўйича ёрдам кўрсатилган
524
нафар
беморларнинг касаллик тарихидаги маълумотлар таҳлили
.
Шундан эркаклар
- 314
нафар
(59.9%),
аёллар
- 210
нафар
(40.1%).
Беморлар ёши
19
дан
86
гача
. 386
нафар бемор
- 2160
ёш
оралиғида
(73.7%),
қария ва катта ёшлилар
- 138
нафар
(26.3%)
ни ташкил этган
.
Натижалар
:
ЎИТ ташҳиси шифохонагача бўлган босқичда
292
беморга
(55.7%)
қўйилган
.
Қолган ҳолатларда
(232
бемор
, 44.2%)
йўналиш ташҳисида қорин аъзолари бошқа
ўткир хирургик касалликларига кўрсатма берилган
(
панкреатит
,
аппендицит ва х.к
.). 498
беморда
(95%)
тўғри ташҳис қабул бўлимида қўйилган
, 26
беморда
(5.1%)
ЎИТ ни аниқлаб
бўлмаган
.
Ҳақиқий касаллик
59
беморда хирургик бўлимда динамик текширув
натижасидагина
, 9
беморда эса
-
бошқа ҳато ташҳис
(
эзилган чурра
- 5,
ўткир аппендицит
- 2,
аёллар жинсий аъзолари ўткир касаллиги
- 2)
бўйича амалга оширилган операция пайтида ЎИТ
аниқланган
.
Касаллик биринчи белгилар пайдо бўлганидан
6
соат ичида
72
бемор
(17.0%), 6-
12
соатда
156
бемор
(28.1%), 12-24
соатда
94
бемор
(17.4%), 24
соатдан сўнг
- 202
бемор
(37.5%)
шифохонага ётқизилган
.
Шифохонага кеч ётқизилишнинг асосий сабаби
-
ЎИТ нинг
ўткир овқатдан заҳарланиш
,
алкогольни кўп истеъмол қилиш
,
нотўғри овқатланиш белгилари
билан ўхшашлиги туфайли беморларнинг уйда ўз
-
ўзини даволашга ҳаракат қилиши ва
абдоминал оғриқларга бўлган бефарқлиги
.
ЎИТ билан касалланган беморлардаги
белгилар:абдоминал оғриқ
- 406
нафарда
(74.4%)
тўлғоқсимон
, 110
нафарда
(20.9%) -
доимий
;
оғриқсиз кечиш
- 8
нафар
(1.5%);
кўп марта қусиш
- 426
нафар
(81.2%);
ич қотиши ва ичакда
газ тўпланиши
- 402
нафар
(76.7%);
қорин дам бўлиши
- 318
нафар
(60.6%);
перитонит яққол
белгилари
- 142
нафар
(27.3%).
Қўшимча хирургик текширувлар натижасида ЎИТ га
412
беморда
(78.6%)
ичак битишмаси
, 28
беморда
(5.3%) -
ингичка
(18)
ва йўғон
(10)
ичак буралиб
қолиши
, 17
беморда
(3.2%)
обтурацион
, 65
беморда
(12.4%)
странгуляцион ҳолатлар олиб
келганлиги аниқланган
.
ЎИТ ташхиси қўйилган
524
бемордан
4
нафари
(0.8%)
ўлган
.
Операция қилинган
366
бемордан
3
нафари
(0.8%),
оператив аралашувсиз
1
нафар бемор ўлган
.
Хулоса
:
Ўсма билан боғлиқ бўлмаган ЎИТ нинг энг кенг тарқалган тури
-
ичак
битишмаси билан боғлиқ ЎИТ
.
Шифохонага келиб тушган беморларнинг катта қисми
(37.5%)
касаллик илк белгиларидан
24
соат ўтиб мурожаат қилган
.
Операция қилингандан сўнг ўлган
беморларда
(0.8%)
шифохонага кеч мурожаат қилганлар ва ёндош касалликлар кузатилган
.
Адабиётлар рўйхати
:
1. Narbaev, Temur T., et al. "Assessment of the State of the Rectal Sphincter Apparatus in Anal
Incontinence in Children after Surgery." Journal of Advanced Medical and Dental Sciences
Research 8.9 (2020): 69-73.
2.
Алиев
,
М
.
М
., et al. "
БОЛАЛАРДА ОПЕРАЦИЯДАН
КЕЙИНГИ
АНАЛ
ИНКОНТИНЕНЦИЯНИНГ РЕАБИЛИТАЦИЯ БАЁННОМАСИ
."
Журнал теоретической и
клинической медицины
4 (2020): 91-96.
3. Akhmedov, A. I., A. A. Tursumetov, and M. Zhafarov Kh. "Features Of Allohernioplasty For
236
Postoperative Ventral Hernias In The On-Lay Position Under Conditions Of Infection In The
Experiment." European Journal of Molecular & Clinical Medicine 7.03 (2020): 2020.
