Авторы

  • С Эргашалиев
    Ташкентский Педиатрический Медицинский Институт image/svg+xml
  • М Одилова
    Ташкентский Педиатрический Медицинский Институт image/svg+xml

Биографии авторов

  • С Эргашалиев, Ташкентский Педиатрический Медицинский Институт

    Группа 306, II педиатрический факультет

  • М Одилова, Ташкентский Педиатрический Медицинский Институт

    Департамент общественного здравоохранения и управления здравоохранением

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.gifted-youth-medicine.26067

Ключевые слова:

правильное питание метаболизм здоровый образ жизни

Аннотация

Овқатланиш саломатлик ҳолатини белгиловчи муҳим омиллардан бири бўлиб, у ҳар бир шахснинг ва умуман олганда бутун аҳолининг саломатлик кўрсаткичи ҳисобланади. Бутун дунеда долзарб муаммоларидан бири бу нотўғри овқатланиш хисобланади. Соғлиқни сақлаш ташкилотларининг статистик маълумотларига кўра бугунги кунда нотўғри овқатланиш натижасида юзага келаётган касалликларнинг оқибати ўлимга сабаб бўлмоқда. Нотўғри овқатланиш инсон саломатлигига салбий таъсир кўрсатадиган, турли хил касалликлар қандли диабет, гипертония, юрак касалликлари (стенокардия, атеросклероз) ўсма касалликлари кабиларни келиб чиқишида ўрин тутувчи асосий омиллардан ҳисобланади.


background image

258

ТЎҒРИ ОВҚАТЛАНИШ

-

САЛОМАТЛИК ГАРОВИДИР

Эргашалиев С

. 306-

гуруҳ

, II-

педиатрия факультети

Илмий раҳбар

:

ассистент Одилова М.А

.

ТошПТИ

,

Жамоат саломатлиги ва соғлиқни сақлашни бошқариш кафедраси

Мавзунинг долзарблиги

.

Овқатланиш саломатлик ҳолатини белгиловчи муҳим

омиллардан бири бўлиб

,

у ҳар бир шахснинг ва умуман олганда бутун аҳолининг саломатлик

кўрсаткичи ҳисобланади

.

Бутун дунеда долзарб муаммоларидан бири бу нотўғри овқатланиш

хисобланади

.

Соғлиқни сақлаш ташкилотларининг статистик маълумотларига кўра бугунги

кунда нотўғри овқатланиш натижасида юзага келаётган касалликларнинг оқибати ўлимга
сабаб бўлмоқда

.

Нотўғри овқатланиш инсон саломатлигига салбий таъсир кўрсатадиган

,

турли

хил касалликлар қандли диабет

,

гипертония

,

юрак касалликлари

(

стенокардия

,

атеросклероз

)

ўсма касалликлари кабиларни келиб чиқишида ўрин тутувчи асосий омиллардан ҳисобланади

.

Мақсад ва вазифалар

.

Овқатланишни талаба ёшлар саломатлигига таъсирини

ўрганиш

.

Материаллар ва текшириш усуллари

Илмий адабиётлар таҳлили ва интернет

маълумотлари билан ишлаш

.

Текшириш натижалари

.

Ақлий мехнат билан шуғулланувчи аҳоли гуруҳида энергия

сарфи камлиги

,

юқори ақлий зўриқиш гипокинезия биргаликда кузатилади

.

Шу билан бир

қаторда улар орасида ортиқча вазн ва семириш

(31 -36%),

юрак-қон томир ва меъда ичак

касалликлари кузатилиши аниқланган

.

Адабиёт маълумотлари бўйича

30

ешгача бўлган

ёшларнинг

5-20%, 40-60

ешдагиларнинг деярли

50%

ида ортиқча тана вазни учрайди.Тадқиқот

ўтказилишида

20-30

ешгача бўлган

250

та талабалар қамраб олинди

.

Талабалар ўртасида сўров

ўтказилишида овқатланишнинг кунлик тартибига риоя қилиш

,

овқат турлари ва маҳсулотлар

ҳақида маълумотлар олинди

.

Сўров натижалари бўйича овқатланиш кунлик тартибига риоя

қиладиганлар

25%,

риоя қилмаслик

55%

ни

,

нонушта қилмайдиган талабалар эса

20%

ни

ташкил қилиши аниқланди.Овқатланиш характерини ўрганилиши талабалар томонидан

,

тушликка асосан қуруқ овқат махсулотлари

(

хот-дог

,

гамбургер

,

лаваш

)

яъни углеводларга бой

маҳсулотларининг истеъмолини кўрсатди

.

Шу билан бир қаторда сабзавот ва ҳўл меваларнинг

етарлича эмаслиги

,

ош тузини эса меъёридан ортиқча истеъмоли аниқланди

.

Шунингдек сўров

асосида талабалар орасида сурункали гастрит

,

колит касалликлари борлиги маълум бўлди

.

Бу

талабалардан

80%

ўз касаллигини нотўғри овқатланиш билан боғлади

.

Хулоса

.

Ўтказилган тадқиқот натижалари овқатланиш норационал эканлиги

аниқланди

.

Олиб борилган тадқиқот натижалари талаба ёшлар гуруҳи тўғри овқатлариш ва

овқатланиш билан боғлиқ бўлган касалликлар келиб чиқиши ҳақида маълумотга эга
эканлигини кўрсатди

.

Бу ҳолатни эса талабалар вақтни норационал тақсимланиши билан

боғлаганлар

.

Адабиётлар рўйхати

:

1.

Шойимова

,

Шохиста

,

Кахрамон Хаитов

, and

Акмал Рахматуллаев

. "

Философское

медицинское образование–важный фактор развития здорового человеческого капитала в
обновляемом Узбекистане

."

Актуальные проблемы обучения социально-гуманитарных наук

в медицинском образовании

1.1 (2023): 456-466.

2. Narbaev, T. T., et al. "Results of surgical treatment of anorectal malformation in children." Med.

Scientific and Innovative J. of the Eurasian J. of Pediatrics 1.1 (2019): 136-143.

3.

Аскаров

,

Т

.

А

., et al. "

Коррекция иммунных расстройств у больных хроническим

панкреатитом

."

Вісник проблем біології і медицини

1.3 (2013): 020-022.

Библиографические ссылки

Шойимова, Шохиста, Кахрамон Хаитов, and Акмал Рахматуллаев. "Философское медицинское образование–важный фактор развития здорового человеческого капитала в обновляемом Узбекистане." Актуальные проблемы обучения социально-гуманитарных наук в медицинском образовании 1.1 (2023): 456-466.

Narbaev, T. T., et al. "Results of surgical treatment of anorectal malformation in children." Med. Scientific and Innovative J. of the Eurasian J. of Pediatrics 1.1 (2019): 136-143.

Аскаров, Т. А., et al. "Коррекция иммунных расстройств у больных хроническим панкреатитом." Вісник проблем біології і медицини 1.3 (2013): 020-022.