Приоритеты развития школ в Узбекистане

Направления: История
Тип источника: Конференция
inLibrary
Google Scholar
Выпуск:
CC BY f
562-571
0
0
Поделиться
Мамасаидов, Л. (2023). Приоритеты развития школ в Узбекистане. Актуальные проблемы истории Узбекистана, 1(1), 562–571. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/history-of-uzbekistan/article/view/16541
Л Мамасаидов, Наманганский государственный университет

учитель

0
Цитаты
Crossref
Сrossref
Scopus
Scopus

Аннотация

В данной статье освещена информация о реализованных реформах в общеобразовательных школах Республики Узбекистан и его вилаятах за 2017-2021 годах, повышение уровня знаний учеников и образование на основе международных образовательных стандартов, а также обеспечение школ учебниками.

Похожие статьи


background image

Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана

562

9.

Фарғона

вилоят

хокимлиги

расмий

сайти:

https://fergana.uz/site/view/news/2527

10. Халқ депутатлари Андижон вилояти кенгашининг навбатдаги XVII

сессияси материаллари. http://andijan.uz/news/halq-deputatlari-andijon-viloyati-

kengashining-navbatdagi-xvii-sessiyasi

11. Қишлоқ ва маҳаллаларни обод қилиш бутунлай янги босқичда давом

эттирилади // Халқ сўзи 2021 йил 15 март.

12.

https://lex.uz/docs/3604663

13.

https://lex.uz/docs/3797772

ЎЗБЕКИСТОНДА МАКТАБЛАРНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ

УСТУВОР ЙЎНАЛИШЛАРИ

Мамасаидов Л.П.

НамДУ ўқитувчиси

Rashid_4062303@mail.ru

Аннотация. Мақолада 2017-2021 йиллар Ўзбекистон Республикаси ва вилоят

умумтаълим мактабларида амалга оширилган ислоҳотлар ва ўқувчиларни билим
даражаларини ошириш ва халқаро таълим стандартлари асосида билим бериш,
мактабларни дарсликлар билан таъминланишига оид маълумотлар ёритилган.

Калит сўз ва иборалар: Таълим, мактаб, ўқув дастур, ислоҳот, ўқув-методик

қўлланма, тарбия, халқаро тажрибалар.

Аннотация. В данной статье освещена информация о реализованных реформах в

общеобразовательных школах Республики Узбекистан и его вилаятах за 2017-2021 годах,
повышение уровня знаний учеников и образование на основе международных
образовательных стандартов, а также обеспечение школ учебниками.

Ключевые слова и фразы: Образование, школа, учебная программа,реформы ,

учебно-методический комплекс, воспитание, международный опыт.

Annotation. This article highlights information about the implemented reforms in

secondary schools of the Republic of Uzbekistan and its vilayats for 2017-2021, improving the
level of knowledge of students and education based on international educational standards, as well
as providing schools with textbooks.

Key words and phrases: Education, school, curriculum,reforms, educational and

methodological complex, education, international experience.

Ўзбекистонда Халқ таълими тизимини тубдан ислоҳ қилиш, ўқитиш

сифати ва мазмунини янги босқичга кўтариш, баркамол авлод тарбиялашнинг

замонавий механизмини яратиш, ўқув дастурлари ва адабиётларини


background image

Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана

563

янгилашга қаратилган ислоҳотлар босқичма-босқич, тизимли равишда амалга

оширилмоқда.

Мамлакатимизда “Миллий тикланишдан – миллий юксалиш сари”

деган тамойилга асосланган ҳолда, миллий ғоя ва унинг мафкуравий

негизларини пухта ишлаб чиқиш, ёш авлодни болаликдан миллий ғурур ва

ватанпарварлик руҳида тарбиялаш долзарб аҳамиятга эга эканлиги ва таълим

сифатини назорат қилиш учун ота-оналар, кенг жамоатчиликнинг иштироки

зарурлигига алоҳида эътибор қаратилди.

Юртбошимиз Шавкат Мирзиёев “Мактаб – бу ҳаёт-мамот масаласи,

келажак масаласи. Уни давлат, ҳукумат ва ҳокимларнинг ўзи ҳал қилолмайди.

Бу бутун жамиятнинг иши, бурчига айланиши керак”, дея таъкидлайдилар

[13]

.

2017-2021 йиллар давомида Ўзбекистонда таълим ва тарбия, илм-фан

соҳаларини ривожлантириш давлат сиёсати даражасига кўтарилиб, ўтган

даврдаги ислоҳотлар ўрнини янги замон талабларига жавоб берадиган

меъёрий ҳуқуқий ҳужжатлар асосида яъни, 2020 йил 23 сентябрда янги

таҳрирдаги “Таълим тўғрисида”ги қонун ҳамда Ўзбекистон Республикаси

Президентининг 2017 йил 7 февралдаги Ўзбекистон Республикасини янда

ривожлантиш бўйича ҳаракатлар старатегияси тўғрисидаги ПФ-4947-сон, 2018

йил 25 январдаги “Умуний ўрта ва ўрта махсус ва касб-ҳунар таълим

тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПФ-5313-

сон, 2019 йил 29 апрелдаги “Халқ таълими тизимини 2030 йилгача

ривожлантириш Консепсияси” тўғрисидаги ПФ-5712-сонли фармонларининг

қабул қилиниши билан ислоҳотлар янги босқичга олиб чиқилди.

2017 йил Халқ таълими тизимида таълим-табия олаётган иқтидорли

ўқувчилар билан ишлаш, ўғил-қизларнинг истедодларини юзага чиқариш,

Халқ таълими тизимини шаклан эмас, мазмунан ривожлантириш мақсадида

Нукус шаҳрида Ибрайим Юсупов, Андижон шаҳрида Муҳаммад Юсуф,

Жиззаҳ шаҳрида Ҳамид Олимжон ва Зулфия, Қарши шаҳрида Абдулла


background image

Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана

564

Орипов, Наманган шаҳрида Исъҳоқхон Тўра Ибрат мактаблари ташкил

этилган бўлса, бундан ташқари улуғ аждодларимиз номлари билан аталадиган

ахборот-коммуникатсия

технологиялари

чуқурлаштириб

ўқитишга

ихтисослаштирилган Муҳаммад Хоразмий ҳамда астрономия, физика ва

информатика фанларини чуқур ўргатишга ихтисослаштирилган Мирзо

Улуғбек номидаги ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаб-

интернатлари ташкил этилди.

Умумтаълим мактабларида таълим жараёнлари мустаҳкамлашда аввало

китобхонлик маданиятини юксалтириш, бунинг учун мактабларда ўқув

китоблари билан бир қаторда ватанимиз ва аждодларини тарихига оид,

ўқувчи-ёшларнинг дунё қарашини, билимини ва келажакка даҳлдорлик

ҳисларини уйғотадиган бадиий китоблар билан таъминлаш масаласи муҳим

аҳамиятга эга бўлди.

2017-2018 ўқув йилида республикамизда жами 651 номдаги 39 млн

нусхадан ортиқ дарсликлар ва ўқув-методик қўлланмалар нашр

режалаштирилган бўлса

[2: 3]

, ўқув йилининг сентябр ойида янги ДТС

талаблар асосида умумтаълим мактабларнинг 1-, 4-, 6-, 7-, 10-синфлари учун

43.9 млн нусхада дарсликлар ва ўқув-методик қўлланмалар чоп этилиб таълим

муассасаларига етказилди.

Ўқувчи-ёшларнинг маънавиятини бойитиш мақсадида ахборот-ресурус

марказлари ва умумтаълим мактаблари кутубхоналарига 28 номдаги жами 1.2

млн нусхада бадиий адабиётлар, энсиклопедия ва қўлланмалар етказиб

берилди

[9: 4].

Намаган вилоятида 2017-2018 ўқув йилида 1-, 4-, 6-, 7-синфлар

учун 209 номдаги 2 млн 364 минг 170 дона дарсликлар етказиб берилиши

режалаштирилган бўлса, аммо 129 номдаги 1 млн 518 минг 394 минг нусха

56.9 фоизи қабул қилиб олиниб ўқувчиларга етказилди. 10-синфлар учун

олиниши режалаштирилган 647 минг 295 та нусха дарсликларнинг 560 минг

612 нусха 81,6 фоизи қабул қилиб, барча таълим муассасаларига етказилди

[3:

17]

.


background image

Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана

565

Наманган вилоятида таълим муассасаларига дарсликларни етказилиши

мазкур ўқув йилида наъмунали ташкил этилган бўлсада, республика нуқтаий

назаридан дарсликлар етишмаслик ҳолати қайд этилган. Масалан, 2018-2019

ўқув йилида жами мактабларнинг 3-, 5-, 8-синфлари учун 33 мингдан зиёд

дарсликлар етишмаган. Шу билан бирга янги чоп этилган дарсликларда

хатоларнинг мавжудлиги аниқланган.

Бундан ташқари умумтаълим мактабларининг 11 йиллик таълим

тизимига ўтиши муносабати билан ўқувчилар сони 1 млнга ортган. Бунинг

натижасида мактабларда 5 мингдан зиёд физика, кимё ва биология ўқув-

лаборотория жиҳозлари, 43 минг тўплам ўқув мебели зарурати ҳам пайдо

бўлди

[10: 1].

Ушбу муаммолар кейинг йиллардаги ислоҳотлар натижасида бартараф

этилиб, чунончи, 2019 йил 1 июнь куни Наманган шаҳридаги “Таълим

таъминот” корхонасида Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат

Мирзиёевнинг Наманган вилоятини китобхон вилоятга айлантирирайлик

мавзусидаги ташаббуси доирасида вилоятга совға қилинган 1.млн дона бадиий

адабиётларнинг дастлабки қисми бўлган 46 номдаги 203391 дона бадиий

адабиётларни вилоятдаги умумий ўрта таълим мактабларига етказишга

бағишланган китобхонлик тадбири ташкил этилган бўлса, маҳаллий бюджет

маблағлари хисобидан 208 турдаги 36 минг 604 дона бадиий адабиётлар

етказиб берилиб, бунинг учун 757 млн 576 минг сўм маблағ сарфланган.

2019 йил 19 март куни бўлиб ўтган видеоселекторда Президентимиз

томонидан белгиланга беш ташаббус доирасида вилоятдаги корхона,

ташкилот ва муассаса раҳбарлари томонидан ўзлари ўқиган мактабларга ҳамда

450 дан ортиқ ахборот кутубхона марказларига 177 млн 931 минг сўмлик 9

минг 997 турдаги 22 минг 289 дона бадиий адабиётлар етказиб берилган

[6: 2]

.

Мактабларга китоб совға қилиш акциялари доирасида вилоятдаги 685 та

умумий ўрта таълим мактабларига 3268 нафар собиқ битирувчилар томонидан

52774 дона бадиий адабиётлар совға қилинган

[4: 24].


background image

Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана

566

Мазкур сайи ҳаракатлар ўқувчи-ёшларни билим олишларини янада

юксалтириш, уларни келажакда ватанпарвар инсон бўлиб улғайиб камол

топишларида муҳим аҳамиятга эга бўлган ва бунинг учун жамиятимизнинг

барча аъзолари юқорида келтирилганидек ўз хиссаларини қўшганлар.

Бундай яхшиликларга жавобан 2019 йилда Халқ таълими вазирлиги

ташаббуси билан ташкил этилган “Ёш китобхонлар” республика кўрик

танловида Наманган вилоятининг “Ёш китобсеварлар” жамоси Тошкент

шаҳри ва Самарқанд вилояти жамоларини ортда қолдириб, биринчи ўринни

қўлга киритганлар

[11: 5]

.

2020-2021 ўқув йилидан бошлаб умумтаълим мактабларда маʼнавий-

тарбиявий ишларни янгича асосда ташкил этиш, ўқувчиларни муллий урф-

одат ва анъаналар руҳида тарбиялаш мақасадида “Миллий ғоя”, “Одобнома”,

“Динлар тарихи”, “Ватан туйғуси” каби фанларни бирлаштирган ҳолда, ягона

“Тарбия” фанини жорий этилди. Дарслик 1-9 синфлар учун жорий этилиб,

ўқувчиларнинг фаол фуқоролик позитсиясини шакллантиришда муҳим

аҳамиятга эгадир. Фан дастури моҳияти 50 фоизи назарий ва 50 фоизи эса

амалий асосга эга бўлиб, “Тарбия” дарсликларида “роли модле”, яъни

“наъмунада келтириш” замонавий педогогик методлардан унумли

фойдаланилган. Ҳамда дарслик юқорида келтирилган “Миллий тикланишдан

– миллий юксалиш сари” ғояси асосида тайёрланган

[5: 2].

Барчамизга маълум бўлганидек, 2017 йил жамиятимизнинг барча

соҳалари қатори Халқ таълими соҳасида ҳам янгиланиш даври бўлди. Шу

йилдан бошлаб ота-оналар ҳамда кенг жамоатчилик талабларида келиб чиққан

ҳолда республикамизда умумтаълим тизими 11 йиллик этиб белгиланди. Бу

эса мамлакатимизда янги иш ўринларининг юзага келишига, янги

мактабларнинг бунёд этилишига, мактаблар моддий-техник базасини янада

бойитилишига ҳамда мустақил ҳаётга қадам қўяётган ўқувчи-ёшларни янги

касб-хунар билимларини эгаллашга бўлган имкониятларини янада оширди.


background image

Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана

567

Наманган вилоятида 2017-2018 ўқув йилида 682 та умумий ўрта таълим

мактабларининг 38850 нафар 9-синф битирувчиларидан 21922 нафари (56,1%)

10-синфида, 17008 нафари (43,7%) эса академик литсей ва касб-ҳунар

коллежларида ўқишни давом эттириш истагини билдирганлар. 10-синфлар

учун вилоятда жами 102 та ўқув ишлаб чиқариш мажмуалари ташкил этилган

бўлиб, булардан 90 таси касб-ҳунар коллежлари базасида, 12 таси оралиқ

масофаси 10 км.дан узоқ бўлган умумтаълим мактаблари базасига тўғри

келади. Махсус ва чуқурлаштирилган тайёргарлик талаб этмайдиган 40 та

касб-ҳунар йўналишлари бўйича 21922 нафар ўқувчилардан сўровнома

ўтказилди. Унга кўра, 271 нафари ошпазлик, 30 нафари новвойлик, 306 нафари

қандолатчилик, 596 нафари пазандачилик, 5520 нафари тикувчилик, 582

нафари бичувчи, 385 нафари сартарош ва бошқа касблар бўйича

мутахассислар тайёрлаш йўлга қўйилган

[3: 5].

Республикада эса умумтаълим мактабларнинг 466 минг нафар 9-синф

битирувчилари ҳисобланса, уларнинг 352 минг нафар 10-синфларда ўқишни

давом эттиришни истаганлар, қолган 114 минг нафари эса академик литсей ва

касб-ҳунар коллежларида ўқишни давом эттириш истагини билдирганлар.

Булар учун 9656 та умутаълим мактаблар учун 615 та коллежларда ўқув ишлаб

чиқариш мажмуалар ташкил этилган бўлиб, эндиликда юқори синфлар ушбу

мажмуаларда 20 дан ортиқ касб-хунар сирларни ўрганишлари йўлга қўйилган.

Шунингдек, умумтаълим мактабларда таълим олаётган юқори синф

ўқувчилари 5 кун умумтаълим фанларини, 1 кун (6 соат) касбий фанларни

ўзлаштириш имконияти яратилган

[9: 4]

.

2017 йилдан ноябр ойида Ўзбекистон Республикасида таълимнинг

барча соҳаларида таълим беришнинг сифатлилигини таъминлаш, ўқитувчи ва

ўқувчиларнинг билим даражаларини назорат қилиш, дарс жараёнларини

ташкил этишда илмий асосланган, матиқий, профессионал, шаффоф ва

адолатлиликни таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар

Маҳкамаси ҳузурида Талим сифатини назорат қилиш давлат инспексияси


background image

Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана

568

ташкил этилган. Ушбу инспексиясини ташкил этилиши, Ўзбекистонда таълим

соҳасидаги давлат сиёсатини қай даражада амалга оширилаётганлигини

назорат қилиш, белгиланган вақтларда таълим бераётган устоз ва

мураббийларнинг фаолиятларини мувофиқлаштириш ва ДТС асосида таълим

жараёнлари боришини назорат қилишдир.

Масалан, 2017-2018 ўқув йилида белгиланган режага асосан, Наманган

вилоятида I-чорак якунларига кўра, Наманган шаҳар, Косонсой ва Чуст

туманларининг 4-синф ўқувчиларидан она-тили, табиатшунослик, ингилиз

тили ва математика фанларидан, 5-синф ўқувчиларидан эса она тили, тарих,

ингилиз тили, рус тили ва математика фанларидан назорат ишлари олинган.

Ўрганиш натижаларига кўра 4-5 синфларнинг умумий ўзлаштириш

самарадорлиги, (Наманган шаҳар, Косонсой ва Чуст) вилоятда бўйича 52

фоизни ташкил этган ҳалос

[7: 1-2].

Бу ҳолат мазкур туманларда юқорида

келтирилган фанларни яхши ўқитилмаслиги ёки таълим берувчи

ўқитувчиларнинг методик билим даражалари етишмаслиги мумкин.

Республика умумтаълим мактабларида ҳам юқоридаги ҳолатларни

кўришимиз мумкин. 2018 йилнинг май ойида Ўзбекистон Республикаси Халқ

таълими вазирлиги ва ЮНИСЕФнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси билан

хамкорликда “Ўқувчиларнинг муваффақиятли ўзлаштиришига салбий таъсир

этувчи омилларни аниқлаш” мавзусида ўтказилган тадқиқотлар натижасида

республикамизнинг барча ҳудудларида халқаро талаблар асосида танлаб

олинган 255 та мактабнинг 268 та синфида (219 та ўзбек, 49 рус) таҳсил

олаётган 7002 нафар (5489 ўзбек, 1513 нафар рус) 4-синф ўқувчиларнинг

математика, ўқиш ва табиатшунослик фанларидан билимлари синовдан

ўтказилган. Натижага кўра ўқувчилар математика фанидан 52.2 фоиз,

табиатшуносликдан 47 фоиз, ўқиб тушуниш бўйича 28.7 фоизни ташкил этган

[8: 5].

Учта фандан ўқувчилар ўртача билимлари 42.6 фоизни ташкил этган.

Мазкур натижалар аслини олганда жуда ачинарлидир. Сабаб бошланғич

синфларда таълим олаётган ўқувчилар ўқиш ва математик билим даражалари


background image

Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана

569

энди шаклланаётганлиги ҳамда мактабларда ўқувчилар билан доимий асосда

ўқитувчилар шуғуллансада, мактабдан кейинг (уйда) вақтларда ота-

оналарнинг

фарзадлар

билан

уларнинг

билимлари

устида

шуғулланмасликлари ҳам юқоридаги натижаларнинг пасайишига олиб келган.

Шу нуқтаий назардан ушбу ҳолатларни барҳам бериш, ўқувчиларни

билим даражаларини ошириш ва халқаро таълим стандартлари асосида

ўқитишни йўлга қўйиш мақасадида, 2018-йил 8-декабрда Ўзбекистон

Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Халқ таълими тизимида таълим

сифатини баҳолаш соҳасидаги халқаро тадқиқотларни ташкил этиш чора-

тадбирлари тўғрисида”ги 997-сон қарори билан бошланғич 4-синф

ўқувчиларининг матнни ўқиш ва тушуниш даражасини баҳолаш учун (PIRLS),

4 ва 8-синф ўқувчиларининг математика ва табиий йўналишдаги фанлардан

ўзлаштириш даражасини баҳолаш учун (TIMSS), 15 ёшли ўқувчиларнинг

ўқиш, математика ва табиий йўналишдаги фанлардан саводхонлик

даражасини баҳолаш учун (PISA), раҳбар ва педагог кадрларнинг умумий ўрта

таълим муассасаларида ўқитиш ва таълим олиш муҳитини ҳамда

ўқитувчиларнинг иш шароитларини ўрганиш учун (TALIS) дастурлари бўйича

ишлар ташкил этилиши кўзда тутилган

[12]

.

Ўқувчилар билимларини баҳолаш бўйича халқаро дастурнинг

рейтингида Ўзбекистон 2021 йилда 70 таликка, 2025 йилда 60 таликка ва 2030

йилга бориб эса 30 та илғор мамлакатлар қаторига кириш кўзда тутилган

[2:

5].

Ушбу мақсадларга эриш бўйича чора-тадбирлар 2019 йил 29 апрелда қабул

қилинган “Халқ таълими тизимини 2030 йилгача ривожлантириш

консепсиясида” тасдиқланган.

Консепсияга асосан Ўзбекистон Республикасида Халқ таълими тизими

миллий анъаналар ва халқаро тажрибалардан келиб чиққан ҳолда

ривожлантириш назарда тутилган бўлиб, унга кўра ўқувчиларнинг креатив

фикрлашни ривожлантириш, математика, табиий ва ўқиш саводхонлиги

бўйича билимларини ошириш муҳим аҳамиятга эгадир.


background image

Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана

570

Таълим жараёнларига ўзига хос қулайликлар ва янгиликларнинг жорий

этилиши, ўқувчиларнинг янги билимларни ўзлаштиришга ва берилаётган

вазифаларнинг тез ҳамда равон ўқий олиш эмас, балки дарсликдан ташқари

берилган матнларни ўқиб, уни қанчалик тушуниши, талқин қила олишни ва

фикрларни равон тилда ёзма баён эта олиш кўникмаларини юзага чиқаради.

Умуман олганда давлатимиз томонидан Халқ таълими соҳасидаги

амалга оширилган барча ислоҳотларнинг замирида ёш авлодни ақлан ва

маънан заковатли, ватанга содиқ инсон ғояси асосида тарбиялаш, уларни

Ўзбекистон келажагининг бунёдкори сифатида шакллантириш таълим

соҳасидаги давлат сиёсатининг энг муҳим омилидир. Ўқувчиларнинг қўлга

киритган натижалари эса уларга берилган билимларидан далолатдир.

Фойдаланилган манба ва адабиётлар:

1. Ҳолмуродова Ф. Келгуси ўқув йили учун дарсликлар // Ma’rifat. 2017. №

21. – Б. 3.

2. Ismoilov A. Xalqaro baholash dasturlariga tayyorgarlik qanday ketmoqda //

Ma’rifat. 2020. № 22. – Б 5.

3. Наманган вилояти халқ таълими бошқармасининг 2017 йил ҳисоботлари.

4. Наманган вилояти халқ таълими бошқармасининг 2019 йил ҳисоботлари.

5. Quvondiqov H. Yangicha yondashuvdagi yangi darslik // Ma’rifat. 2020. №

30. – Б. 2.

6. Рахимов У. Ижрога эътибор ортди // Murabbiy. 2019. № 8. –Б. l.

7. Таълим сифати ва мазмуни – янги босқичда // Murabbiy. № 16. 2018 yil

16-30 avgust.

8. Таълим сифати – давлат назоратида // Ma’rifat. 2018. № 96. – Б. 5.

9. Умумий ўрта таълим // Ma’rifat. 2017. № 71. – Б. 4.

10. Халқ таълимини ривожлантириш бўйича ислоҳотлар натижадорлиги

таҳлил қилинди // Ma’rifat. 2018. № 88. –Б. 1.

11. Xolmetova N. “Yosh kitobxonlar” aniqlandi // Ma’rifat. 2019. № 64. – Б. 5.


background image

Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана

571

12. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Xalq ta’limi tizimida

ta’lim sifatini baholash sohasidagi xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish chora-

tadbirlari to‘g‘risida”gi. 2018-yil 8-dekabrdagi 997-son. Qarori. lex.uz/docs/-

4097073

13.

https://uza.uz/uz/posts/maktab-bu-ayet-mamot-masalasi-25-08-2019

ЎЗБЕКИСТОН ЎРМОН ХЎЖАЛИГИНИ ОРОЛ ВА ОРОЛБЎЙИ

ҲУДУДЛАРИДАГИ ЭКОЛОГИК ВАЗИЯТНИ ЮМШАТИШ

БОРАСИДА ХАЛҚАРО ХАМКОРЛИК АЛОҚАЛАРИ

Олимов Ж.Б.

ҚДПИ ўқитувчиси, PhD.

olimovjahongir1982@gmail.com

Тўҳтаназаров И.М.

ҚДПИ, тарих факултети

IV босқич талабаси

Аннотация: Ушбу мақолада Ўзбекистон ўрмон хўжалиги томонидан орол ва

оролбўйи ҳудудларидаги экологик вазиятни юмшатиш борасида юртимизда ҳамда
халқаро хамкорлик доирасида амалга оширилган ишлар борасида сўз юритилган.

Калит сўз ва иборалар: Ўрмон, ўрмон хўжаликлари, Давлат ўрмон фонди, Орол

бўйи генофонди, Глобал Экологик Жамғарма.

Аннотация: В данной статье рассказывается о работе, проводимой лесной

промышленностью Узбекистана по облегчению экологической обстановки на Арале и
приаралских районах нашей страны и в рамках международного сотрудничества.

Ключевые слова и фразы: Лес, лесное хозяйство, Государственный лесной фонд,

Островной генофонд, Глобальный экологический фонд.

Annotation: This article describes the work carried out by the forest industry of

Uzbekistan to alleviate the environmental situation in the Aral and Aral regions of our country
and within the framework of international cooperation.

Key words and phrases: Forest, forestry, State Forest Fund, Island gene pool, Global

Environment Facility.

Ўзбекистоннинг умумий майдони 44410,3 минг гектар тенг. Мазкур

майдоннинг 80% дашт ва чўллар ташкил қилади. Ўзбекистон кам ўрмонли

мамлакат ҳисобланиб, Бу кўрсаткич республика умумий майдонининг 19,6 %

ташкил этади. Ўзбекистонда ўрмонлар, Марказий Осиёнинг бошқа

мамлакатларидаги каби, асосан муҳофаза учун хизмат қилиб, чўллашув

жараёнлари билан курашишда катта роль ўйнайди

[1]

.

Библиографические ссылки

Ҳолмуродова Ф. Келгуси ўқув йили учун дарсликлар // Ma’rifat. 2017. № 21. – Б. 3.

Ismoilov A. Xalqaro baholash dasturlariga tayyorgarlik qanday ketmoqda // Ma’rifat. 2020. № 22. – Б 5.

Наманган вилояти халқ таълими бошқармасининг 2017 йил ҳисоботлари.

Наманган вилояти халқ таълими бошқармасининг 2019 йил ҳисоботлари.

Quvondiqov H. Yangicha yondashuvdagi yangi darslik // Ma’rifat. 2020. № 30. – Б. 2.

Рахимов У. Ижрога эътибор ортди // Murabbiy. 2019. № 8. –Б. l.

Таълим сифати ва мазмуни – янги босқичда // Murabbiy. № 16. 2018 yil 16-30 avgust.

Таълим сифати – давлат назоратида // Ma’rifat. 2018. № 96. – Б. 5.

Умумий ўрта таълим // Ma’rifat. 2017. № 71. – Б. 4.

Халқ таълимини ривожлантириш бўйича ислоҳотлар натижадорлиги таҳлил қилинди // Ma’rifat. 2018. № 88. –Б. 1.

Xolmetova N. “Yosh kitobxonlar” aniqlandi // Ma’rifat. 2019. № 64. – Б. 5.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Xalq ta’limi tizimida ta’lim sifatini baholash sohasidagi xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish choratadbirlari to‘g‘risida”gi. 2018-yil 8-dekabrdagi 997-son. Qarori. lex.uz/docs/- 4097073

https://uza.uz/uz/posts/maktab-bu-ayet-mamot-masalasi-25-08-2019

Hepagreen - восстановление нормальной работы печени Androgard — препарат для настоящих мужчин Androgard — препарат для настоящих мужчин Byutivit - Натуральный продукт для женщин любого возраста Byutivit - Натуральный продукт для женщин любого возраста Byutivit - Натуральный продукт для женщин любого возраста Maksimus - Натуральный продукт, для бодрости и энергии Lactovita - Номер один в естественном улучшении иммунитета Lactovita - Номер один в естественном улучшении иммунитета Avicenna’s Lab inLibrary — это научная электронная библиотека UACD - Антикоррупционный дайджест Узбекистана inConference - научно-практические конференции inScience - Журнал Общество и инновации Gulyamov - Гулямов Саид Саидахрарович MUVI24 - Смотрите фильмы онлайн, большая коллекция, новинки кинопроката Megatorg - Доска объявлений Megatorg.net: сайт бесплатных частных объявлений Skinormil - Космецевтика активного действия Pils - Интернет-аптека >METAMED - Фармацевтическая компания с полным спектром услуг All.Tube - Смотрите онлайн видео бесплатно в хорошем качестве Dexaflu - от симптомов гриппа и простуды UMAR PROEKT - Комплексное проектирование UZDA - Ассоциации стоматологов Узбекистана