MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
106
MEDIADA JURNALIST VA BLOGERLARNING TUTGAN OʻRNI
Imomov Alisher Muxitdinovich.
Xalqaro Nordik Universiteti 1-kurs magistranti.
1- toifali yurist.
https://doi.org/10.5281/zenodo.16402341
Annotatsiya.
Ushbu maqola jurnalistlar va blogerlarning mediada tutgan o'rni va
ularning o'zaro ta'sirini tahlil qiladi. Jurnalistlarning axborotni ishonchli va
to'g'ri tarzda tarqatishdagi roli, shuningdek, blogerlarning shaxsiy fikr va
tajribalarini keng auditoriyaga etkazishdagi ahamiyati ko'rsatilgan. Maqolada,
ular o'rtasidagi hamkorlik va raqobat, shuningdek, raqamli jurnalistikaning
kelajagi hamda ijtimoiy tarmoqlarning rivojlanishi o'rganilgan.
Kalit so'zlar:
Jurnalistika, blogerlar, media roli, ijtimoiy tarmoqlar, digital
jurnalistika, hamkorlik, raqobat.
Annotation.
This article analyzes the role of journalists and bloggers in the media and
their interaction with each other. It highlights the importance of journalists in
delivering reliable and accurate information, as well as the significance of
bloggers in sharing personal opinions and experiences with a wide audience.
The paper also explores the collaboration and competition between the two
groups, along with the future of digital journalism and the impact of social media
development.
Keywords:
Journalism, bloggers, media role, social media, digital
journalism, collaboration, competition.
Аннотация.
В данной статье анализируются роль журналистов и блогеров в СМИ,
а также их взаимодействие между собой. Особое внимание уделяется роли
журналистов в предоставлении надежной и точной информации, а также
значению блогеров в распространении личных мнений и опыта среди
широкой аудитории. Статья также рассматривает сотрудничество и
конкуренцию между этими группами, а также будущее цифровой
журналистики и влияние развития социальных медиа.
Ключевые слова
: Журналистика, блогеры, роль СМИ, социальные
сети, цифровая журналистика, сотрудничество, конкуренция.
Zamonaviy axborot makonida jurnalistlar va blogerlarning tutgan o‘rni
tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Global raqamli transformatsiya, internet
va ijtimoiy tarmoqlarning keng tarqalishi natijasida an’anaviy ommaviy axborot
vositalari bilan bir qatorda yangi axborot yetkazuvchilar – blogerlar ham
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
107
shakllandi. Jurnalistika o‘zining professional mezonlari, faktlarga asoslanganlik,
betaraflik va axloqiy me’yorlarga sodiqligi bilan ajralib turadi. Blogerlik esa
ko‘proq shaxsiy tajriba, hissiyot va erkin ifoda orqali ommani jalb etadi. Ushbu
maqolada jurnalist va blogerlarning o‘zaro farqlari, o‘xshash jihatlari, ularning
axborot uzatishdagi roli hamda media olamidagi o‘rnining o‘zgarib borayotgani
tahlil qilinadi.
Asosiy qism
Jurnalistlarning mediadagi roli
Jurnalistlar – bu axborotni yig‘ish, tahlil qilish va ishonchli manbalar
asosida ommaga yetkazish bilan shug‘ullanuvchi professional mutaxassislardir.
Ularning asosiy maqsadi – jamiyatda sodir bo‘layotgan voqea-hodisalarni
haqqoniy, xolis va aniq shaklda yoritishdir. Jurnalistlar odatda an’anaviy OAV
(gazeta, televideniye, radio) va rasmiy yangilik saytlarida faoliyat yuritishadi.
Ular o‘z materiallarini chop etishdan oldin tahririyat, faktcheking (faktlarni
tekshirish) va etik qoidalarga amal qilgan holda ishlashadi (Alimov, 2019).
Masalan, O‘zbekiston telekanallarida faoliyat yuritayotgan jurnalistlar
tomonidan ijtimoiy masalalarga oid chiqishlar aholining muammolarini
yoritishda muhim vosita bo‘lib xizmat qilmoqda. Xalq orasida mashhur bo‘lgan
“Men – jurnalistman” kabi ko‘rsatuvlar orqali tumanlardagi muammolar
yoritilib, mutasaddilar e’tiboriga yetkazilmoqda. Bu jurnalistikaning ijtimoiy
javobgarligi va ishonchlilik darajasining yuqoriligi haqida dalolat beradi
(Otabekov, 2020). Shuningdek, xalqaro miqyosda BBC, The Guardian yoki The
New York Times kabi nashrlar mustaqil jurnalistika tamoyillariga amal qilib,
turli mamlakatlardagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy voqealarni chuqur tahlil
asosida yoritadi. Bu esa ommaning xolis va asosli axborotga bo‘lgan ehtiyojini
qondiradi (Bakhtiyarov, 2022).
Blogerlarning zamonaviy jamiyatdagi roli
Blogerlar, ayniqsa ijtimoiy tarmoqlarning keng ommalashuvi natijasida
shakllangan yangi media vakillaridir. Ular an’anaviy jurnalistlardan farqli
o‘laroq, mustaqil harakat qiladi va shaxsiy fikrlarini, hissiyotlarini yoki
tajribalarini o‘z auditoriyasi bilan bo‘lishadi. Ijtimoiy tarmoqlardagi blog postlar,
videolar va jonli efirlar orqali ular ommaga ta’sir ko‘rsatadi va ko‘plab sohalarda
fikr yetakchisi sifatida tan olinadi (Karimov, 2021).
Masalan, O‘zbekistonda mashhur blogerlar – Odilbek Qodirov, Feruz
Muhammad, Muhammadjon Obidov kabi shaxslar jamiyatdagi turli ijtimoiy
muammolar, huquqiy savodxonlik, ta’lim va hayot tarzi mavzularini ko‘tarib
chiqishmoqda. Ular millionlab kuzatuvchilarga ega bo‘lib, ommaviy fikrga
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
108
bevosita ta’sir o‘tkazishmoqda. Ayniqsa, blogerlar orqali reklama qilish
(influencer marketing) zamonaviy biznesning ajralmas qismiga aylangan.
Blogerlarning kuchli tomoni – ular tezkorlik, ochiqlik va shaxsiy yondashuv
orqali auditoriyaga yaqin bo‘la olishadi. Ammo, ularning ayrimlari jurnalistik
mezonlarga amal qilmasligi, faktlarni tekshirmasligi yoki noto‘g‘ri ma’lumot
tarqatishi mumkin. Shu sababli, blogerlar uchun ham axloqiy javobgarlik va
axborot xavfsizligi muhim masalalardan biridir (Abdullaev & Jumaev, 2018).
Jurnalistlar va blogerlar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir va raqobat
So‘nggi yillarda jurnalistlar va blogerlar o‘rtasida bir paytning o‘zida
hamkorlik, ham raqobat kuchayib bormoqda. Raqobat asosan auditoriya e’tibori
uchun olib borilmoqda: kim tezroq va ko‘proq insonni jalb qilsa – u ko‘proq
ta’sirga ega bo‘ladi. Shu bilan birga, ko‘plab jurnalistlar blogerlik faoliyatini
boshlagan yoki o‘z maqolalarini ijtimoiy tarmoqlarda ham ulashmoqda. Misol
uchun, “Kun.uz” va “Daryo.uz” kabi ommaviy axborot saytlarida blogerlar uchun
maxsus ruknlar mavjud. Bu orqali blogerlar o‘z maqolalarini ommaga taqdim
etishadi, auditoriya esa turli fikr va qarashlarga ega bo‘lgan materiallarni ko‘rish
imkoniga ega bo‘ladi. Bu esa media muhitining boyishini ta’minlaydi
(Bakhtiyarov, 2022). Shuningdek, ayrim holatlarda blogerlar tomonidan
ko‘tarilgan muammolar keyinchalik jurnalistik surishtiruvlarga sabab
bo‘lmoqda. Masalan, biror hududda yashovchi bloger suv ta’minoti muammosi
haqida video chiqarsa, bu jurnalistlar e’tiborini tortib, ular kengroq surishtiruv
o‘tkazadi. Bu – o‘zaro tahlil va hamkorlikning real ko‘rinishidir.
Xulosa
Jurnalistlar va blogerlar bugungi kunda axborot maydonining ajralmas
ishtirokchilaridir. Jurnalistlar an’anaviy metodlarga sodiq qolgan holda ishonchli
axborot manbai bo‘lib qolayotgan bo‘lsa, blogerlar esa tezkorlik, yondashuvning
yangiligi va shaxsiylik orqali keng auditoriyani qamrab olmoqda. Ularning o‘zaro
raqobati hamda hamkorligi media rivojiga xizmat qiladi. Kelajakda raqamli
jurnalistika va blogerlik o‘rtasidagi integratsiya yanada kuchayib, axborotni
tarqatish jarayoni yanada samarali bo‘lishi kutilmoqda.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Alimov, A. (2019). Jurnalistika va ommaviy kommunikatsiya. Toshkent:
"O‘zbekiston" nashriyoti.
2. Karimov, M. (2021). Blogerlar va ijtimoiy tarmoqlarning rivojlanishi.
Tashkent: "Fayz" nashriyoti.
3. Otabekov, S. (2020). Digital jurnalistika va ijtimoiy tarmoqlar. Tashkent:
"Ta'lim" nashriyoti.
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
109
4. Abdullaev, F., & Jumaev, A. (2018). "Ijtimoiy tarmoqlar va axborot xavfsizligi".
O‘zbekiston jurnalistlari jurnal, 3(12), 45-59.
5. Bakhtiyarov, R. (2022). Digital media va blogerlarning o'rni. Journal of Media
Studies, 15(2), 112-118.
