83
GESTATSION ARTERIAL GIPERTENZIYALI
XOMILADORLARDA TURLI TUG’RUQ INDUKSIYALARI
SAMARASINI BAHOLASH
Eshonqulova S.A., TTA,
Oilaviy tibbiyotda akusherlik va ginekologiya kafedrasi 2-kurs magistrant
Ilmiy rahbar: t.f.d., dotsent Qayumova D.T., TTA,
Oilaviy tibbiyotda akusherlik va ginekologiya kafedrasi
Mavzuning dolzarbligi.
Xomiladorlik vaqtidagi gipertenziv buzilishlar 8-10%
holatlarda uchraydi, onalar o’limiga 15-18% holatlarda sabab bo’ladi. JSST ma’lumotlariga
ko’ra (2016) xomiladorlik va tug’ruq bilan bog’liq gipertenziv sindromlar bilan har minutda
o’rtacha 1 ta ayol xayotdan ko’z yummoqda. Gipertenziv buzilishlar ayolda quyidagilarni risk
omili hisoblanadi: normal joylashgan yo’ldoshning barvaqt ko’chishi, massiv qon ketishlar,
insult, ko’z to’r pardasi ko’chishi, eklampsiya. Gipertenziya tez rivojlanib boradi, bunday
holatlarda yagona davolash “tug’dirish” hisoblanadi. Xomilador ayolni tug’ruqqa ratsional
tayyorlash uchun bachadon bo’yninig biologik yetilishiga ijobiy ta’sir etuvchi zamonaviy
vositalardan va tug’ruq induksiyasidan foydalaniladi. Bachadon bo’ynining yetilganlik
darajasiga ko’ra induksiya metodlari farqlanadi: Prostaglandinlar, amniotomiya, uterotoniklar va
bu usullar orqali operativ tug’ruqlar sonini kamaytirishga erishiladi(TTA,Ichki protokol,2018)
Tadqiqod maqsadi.
Tug’ruq induksiyasi o’tkazilgan yetilgan muddatdagi Gestatsion
Arterial Gipertenziya(GAG)si mavjud xomilador ayollarda tug’ruqni kechishi va asoratlarini
o’rganish.
Tadqiqod materiallari va usullari.
Prospektiv ilmiy izlanish orqali TTA KTKsi Tug’ruq
kompleksiga 2023-yil mart-may oylarida murojaat etgan 80 ta, xomiladorlik muddati 37-41
hafta, 1 xomilali, Ц qismi GAG li ayollar qamrab olindi. Asosiy (birinchi) guruh 40 ta ayolda
tog’ruq-bachadon bo’yni yetilish darajasiga qarab: Glandin E2(Dinoproston3mg) vaginal
tabletkasi, amniotomiya va uterotoniklar bilan induksiyalangan, zaruratga qarab epidural
anesteziya(EPA) qo’llanilgan ayollardan iborat. Nazorat (ikkinchi) guruh 40 ta tabbiy tug’ruq
sodir bo’lgan sog’lom ayollardan iborat.Tekshiruv usullari umumklinik-laborator, maxsus
akusherlik ko’rigi va instrumental usullardan iborat.Bachadon bo’yni yetilganligi Bishop
shkalasi bo’yicha quyidagicha baholanadi: “yetilmagan” 0-5ball, “yetarlicha yetilmagan” 6-
8ball, “yetilgan” 9< ball.
Тадқиқод натижалари.
Tug’ruq induksiyasi uchun ko’rsatma: yetilgan muddatdagi
GAGsi mavjud xomilador ayol ya’ni asosiy guruhdagi barcha ayollar 40 (100%) va induksiya
boshlashdan avval bachadon bo’yni Bishop shkalasi bo’yicha“yetilmagan”ea“yetarlicha
yetilmagan” deb baholangan. Asosiy guruhda 9 (22,5%) bemorda 2 doza
GlandinE2+amniotomiya
bilan
induksiya,
3(7,5%)
ta
bemorda-2doza
GlandinE2+amniotomiya+EPA, 7(17,5%) - 1 doza GlandinE2 amnitomiyasiz, 3(7,5%) -1 doza
GlandinE2+amnitomiya bilan, 7 (17,5%) - ayolda 2 doza GlandinE2 amnitomiyasiz, 1 (2,5%) ta
ayolda - 1doza GlandinE2+EPA amniotomiyasiz, 1 (2,5%) Tabletkasiz amniotomiya+EPA,
2(5%) faqat amniotomiya, 3 (7,5%) faqat EPA bilan, 2(5%)ayol tug’ruqning 2-davrida kelib
induksiyasiz, 2(5%) 2 doza Glandin E2+24 soat realizatsiya davri+amniotomiya+EPA bilan
tug’ruq tabbiy (Per vias naturalis) sodir bo’ldi. Tug’ruq asoratlari: 2(5%) da 2doza GlandinE2
samarasizligi uchun, 1(2,5%)da 3doza GlandinE2 samarasizligi uchun, 1(2,5%) 1doza
GlandinE2dan keyin bachadon bo’yni yetilgan deb baholandi, lekin disproporsiya
hisobiga,1(2,5%) 2 doza GlandinE2+24soat realizatsiya vaqti+induksiya samarasizligi, 1(2,5%)
2doza GlandinE2dan keyin ayolda GAGdan og’ir preklampsiya sodir bo’lganligi uchun tug’ruq
operativ yakunlandi. 1-guruhda 13(32,5%) ayolda oraliq yirtilish xavfi bo’lib epiziotomiya-
rafiya amaliyoti bajarilgan, 2-guruhda bu ko’rsatkich 10(25%)ni tashkil etti va tug’ruqlar 100%
84
per vias naturales sodir bo’ldi. Ikkala guruhdagi 100% chaqaloqlar qoniqarli holatda tug’ildi.
Хулоса.
Tug’ruq induksiyasini o’tkazish protokol asosida olib borilishi kerak Tug’ruq
induksiyasi kesarcha-kesish amaliyoti o’tkazishga imkoniyati mavjud statsionarda amalga
oshirilishi kerak, bu orqali og’ir asoratlar % ini kamayishiga erishiladi. O’z vaqtida o’tkazilgan
ratsional induksiya operativ tug’ruqlar sonini kamaytiradi.
Аdabiyotlar ro'yxati:
1.
Шуригина, О. В., А. М. Щелочков, and С. З. Юлдашева. "ОДАМ
ЭМБРИОНЛАРИНИ
КУЛЬТИВАЦИЯЛАШ
ВА
МОЛЕКУЛЯР
ДИАГНОСТИКАСИДАГИ
ЯНГИ
МЕТОДОЛОГИК
ЁНДОШУВЛАР." МИНИСТЕРСТВО
ЗДРАВООХРАНЕНИЯ
РЕСПУБЛИКИ
УЗБЕКИСТАНА
ТАШКЕНТСКИЙ
ПЕДИАТРИЧЕСКИЙ
МЕДИЦИНСКИЙ
ИНСТИТУТ 149 (2002).
