123
O’SMALAR PATOFIZIOLOGIYASI
Imomaliyeva L.S., 202-guruh studenti, 2-pediatriya va tibbiy biologiya
fakulteti, pediatriya ishi yo’nalishi
Ilmiy rahbar: Abidova N.A. Gistalogiya va patalogik fiziologiya
kafedra katta o’qituvchisi, TоshPТI
Mavzuning dolzarbligi:
Yildan yilga Onkologiya va radiologiya Markaziga murojaat qilgan
bemorlar soni ortib bormoqda. XX asr davomida o`smalarni ko`payib borishi kuzatildi. 1998 yilda
Rossiyada har 100 000 aholining 380 tasida o`smalar bo`lgan. Ma’lumotlarga ko`ra o`lim sabablari
ichida o`smalar ikkinchi o`rinda turadi. 1998 yilda dunyoda 57,2 mln o`sma bilan kasallanganlar
bo`lgan. 1997 yilda 9,2 mln odamda yangi o`smalar qayd qilingan bo`lib, shu yili 6,2 mln odam
o`smalardan o`lgan. Jahon Sog`liqni Saqlash Tashkiloti bergan ma’lumotlarga qaraganda jaxonda
xar yili 5 mln ga yaqin, shu jumladan Yevropada 1,4 mln.dan ortiq odam xavfli o`smalardan o`ladi.
O`zbekistonda o`smalar bilan kasallangan bemorlar soni ham yil sayin o`sib borishi kuzatilyapti
va hozirgi paytda 100 ming aholiga 274,6 bemor odam to`g`ri kelyapti.
Maqsad va vazifalari:
Saraton kasalalliklarini paydo bo’lish sabablarini o’rganish bilan bir
qatorda, erta tashxis qo’yish.
Material va uslublar:
O`sma bu to`qimalarni mahalliy o`sib ketishi bo`lib atipik parenxima
va oddiy stromadan iborat bo`lib, bir kurtakdan o`sadigan va tarqaladigan patologik jarayondir (R.
Petrov). O`sma bu o`sishi (+), shakllanishi (-) bo`lgan jarayondir.O`smalar – bu patologik mahsulot
bo`lib, xozirgacha noma’lum sabablarga ko`ra, polimorfizmga ega va tez rivojlanuvchi,
cheklanmasdan o`sishi bilan oddiy hujayralardan farq qiluvchi hujayralardan tashkil topgan
bo`ladi.O`smalarni 2 turi farqlanadi xavfsiz va xavfli. Xavfsiz o`smalar sekin o`sadi,
chegaralangan bo`lib, o`z kapsulasiga ega, atrof to`qimalarga o`sib kirmasdan, qo`shni a’zolarni
ezadi, ya’ni ekspansiv o`sib, metastazlar (ildizlar) bermaydi. Radikal jarrohlik usullari bilan ijobiy
davolanadi. Masalan: lipoma, mioma, xondroma, ateroma va boshqalar. Xavfli o`smalar infiltrativ,
tez suratlar bilan o`sib, atrof to`qimalarni parchalaydi, kapsulaga ega bo`lmaydi, aksincha qo`shni
a’zolarga o`sib kiradi. Ushbu o`smalar limfatik va qon tomirlari bilan tananing turli a’zolari va
to`qimalariga tarqalib ketadi (metastazlar).
Tekshirish natijalari:
Xavfsiz o`smalarni davolash kapsulasi bilan birga kesib olib tashlash.
Xavfli o`smalarni davolash kasallikning bosqichiga bog`liq bo`ladi, kasallikning 1-2 bosqichida
radikal operatsiya, kasallikning 3- bosqichida radikal operatsiyani har doim ham bajarib bo`lmaydi
va kombinatsiyalashgan davolash o`tkaziladi, kasallikning 4- bosqichida radio-ximioterapiya
o`tkaziladi.
Xulosa:
Xulosa qilib aytganda, aholi oʻrtasida muntazam (sistemali) ommaviy profilaktik
tekshiruvlar oʻtkazish va ayrim aholi guruhlarini dispanserizatsiya qilish orqali vaqtidan oldin
o’sma kasalliklarga tashxis qo’yish. Kasallikning boshlangʻich belgilari paydo boʻlganda darhol
shifokorga murojaat qilish kasallikni barvaqt aniqlashda nihoyatda muhim ahamiyat kasb etadi.
Soʻnggi yillarda organizmning himoya kuchlarini oshirishga qaratilgan immunoterapiya usulida
davolash jadal olib borilmoqda.
Аdabiyotlar ro'yxati:
1.
Хакимов, Г. А., Н. Р. Шаюсупов, and Гуля Мирюсупова. "Опыт лечения больных местно-
распространенным раком молочной железы." Опухоли женской репродуктивной системы
1-2 (2009): 27-29.
2.
Исамухамедова, М. А., Утемуратов, Я. Ю., Хакимов, Г. А., & Кенжаев, Б. (2010). Оценка
эффективности консервативного лечения больных раком молочной железы пожилого и
старческого возраста. Российский онкологический журнал, (6), 36-38.
124
3.
Хакимов, Г. А., Н. Р. Шаюсупов, and Г. Ф. Мирюсупова. "Молекулярно-биологические
подтипы рака молочной железы в Республике Узбекистан." Вопросы онкологии 61.6
(2015): 1018-1020.
4.
Хакимов, Г. А., Н. Э. Атаханова, and Д. М. Алмурадова. "АНАЛИЗ РЕЗУЛЬТАТОВ
ЛЕЧЕНИЕ БОЛЬНЫХ РАКОМ ЯИЧНИКОВ III СТАДИИ." Экономика и социум 5-2 (120)
(2024): 1447-1458.
5.
Хакимова, Г. Г., et al. "Анализ системного иммунитета и воспаления в прогнозе
аденокарциномы желудка." Успехи молекулярной онкологии 7.1 (2020): 38-46.
6.
Zikiryakhodzhaev, A. D., Khakimova, S. G., Rasskazova, E. A., Saribekyan, E. K., Omarova, D.
F., Surkova, V. S., & Khakimova, G. G. (2021). Breast implant capsule-associated squamous cell
carcinoma: case report. Malignant tumours, 10(4), 30-37.
7.
Хакимов, Г. А., Х. И. Джуманиезов, and Г. Г. Хакимова. "Наблюдение первичного рака
двенадцатиперстной кишки. Случай из практики." Фарматека 27.11 (2020): 59-63.
8.
Хакимова, Г. Г., Ф. С. Исламов, and Г. А. Хакимов. "Уникальный случай лечения метастаза
рака толстой кишки. Случай из практики." Фарматека 27.11 (2020): 77-80.
9.
Талипов, Орифжон Абсаматиллаевич, et al. "Метилирование генов супрессорных
микроРНК при раке молочной железы." Онкогинекология 2 (2020): 14-22.
10.
Талипов, Орифжон Абсаматиллаевич, et al. "Анализ метилирования генов микроРНК при
раке молочной железы." Белые ночи 2020. 2020.
11.
Жуманиёзов, Хасанбек Илхомбаевич, and Хурсанд Равшанбекович Рузметов.
"Услублараро еки нейтрал фразеологизмлар." Молодой ученый 24 (2019): 537-539.
12.
Казанцев, А. П., Жуманиёзов, Х. И., Керимов, П. А., Рубанская, М. В., Рубанский, М. А.,
Капкова, О. А., ... & Хакимов, Г. А. (2019). Результаты лечения рабдомиосаркомы
мочеполовой системы у детей. Собственный 15-летний опыт. Онкоурология, (2), 107-117.
