127
O’ZBEKISTONDA KO’KRAK BEZI SARATONI
EPIDEMIOLOGIYASI
Pulotova G.А., Davolash ishi fakulteti 225-guruh
Ilmiy rahbar: asisstent Safoyeva.Z.F., Patologik fiziologiya kafedrasi,
SamDTU
Dolzarbligi:
Hozirgi kunda saraton dunyodagi eng keng tarqalgan kasalliklardan biridir.
Shu o’rinda O’zbekistonda har yili 20 mingdan ortiq yangi saraton kasalligi aniqlanmoqda.Bu
shuni anglatadiki, mamlakatimizda har kuni 50 nafar odam o’z tashxisini o’rganadi. Tarqalishi
bo’yicha ko’krak saratoni birinchi o’rinda (11,9%), oshqozon saratoni (10.8%), o’pka saratoni
(9%) ni tashkil etgan. JSST 2021-yil hisobotida Oʻzbekistonda bachadon boʻyni saratoni
bilan kasallanish koʻpayayotgani haqida ham maʼlum qildi. So'nggi besh yil ichida 30-49
yoshdagi har o'ninchi ayoldan faqat bittasi bachadon bo'yni saratoni uchun skriningdan
o'tkazildi . Bu juda past ko'rsatkich bo'lib, bu odamlarning skrining muhimligini yetarli darajada
bilmasligidan dalolat beradi.
Maqsad:
2019-2021-yillarda O’zbekiston hududida ko’krak bezi saratoni bilan
kasallanish ko’rsatkichlarini tahlil qilish
Material va uslublar:
Tahlil uchun ma’lumotlar 2019-2021 yillarda mo’ljallangan
statistik ko’rsatkichlar asosida tahlil qilish. Kompyuter Microsoft Excel paketidan foydalanildi.
Olingan natija:
2019-2021-yillar uchun O’zbekistonda birinchi marta ro’yxatga
olingan ko’krak bezi saratoni bilan kasallanganlar o’rtacha darajasi 100 ming aholida sonidan
10 984 nafarni tashkil qildi. Bulardan: 2019- yilda 3718 nafar, 2020-yilda 3317 nafar, 2021-
yilda 3948 nafarni tashkil etgan. Ko’krak saratoning I-II bosqichlarida 2019-yilda 51.8%, 2020-
yilda 63.0%, 2021-yilda 62% ni, shu bilan birga, organning mavjud vizualizatsiyasiga qaramay,
III-IV bosqichdagi ko’krak bezi saratoni bilan og’rigan bemorlarning ulushi yuqoriligicha
qolmoqda, 2019-yilda 32.9%, 2020-yilda 34.4%, 2021-yilda 32.8% ni tashkil etgan.
So’ggi yillarda ko’krak saratoniga chalingan bemorlar ko’payganligi sababli 2021-yil
O‘zbekistonda ilk bor mammografiya skriningi boshlandi. 2021 yil mayidan 2023 yilgacha
140 506 nafar ayol tekshirilgan (70,2%). Ushbu guruhda ko'krak bezi saratonining 327 ta yangi
holati, 2300 ta yaxshi xulqli lezyonlar va 7097 ta prekanseroz lezyonlar aniqlangan. Aniqlangan
holatlarning 246 tasi (80,9%) 1-2 bosqichda ko'krak bezi saratoni bilan kasallangan.
Xulosa.
Ko’krak bezi saratoni bo’yicha asosiy ko’rsatkichlar tahlili shuni ko’rsatadiki,
kasallik o’sish tendenstsiyasiga ega va O’zbekistonda saraton kasalligi tarkibida yetakchi
o’rinni egallaydi. Butun aholi o’rtasida ko’krak bezi saratoni haqida xabardorlikni oshirish.
Resbuplika bo’yicha skrining dasturlarining joriy etilishi, ko’krak bezi saratoniga erta tashxis
qo’yishni , bu esa o’z vaqtida davolash aholining hayotini yaxshilash va nogironlikni
kamaytirish imkonini beradi.
Аdabiyotlar ro'yxati:
1.
Хакимов, Г. А., Н. Р. Шаюсупов, and Гуля Мирюсупова. "Опыт лечения больных местно-
распространенным раком молочной железы." Опухоли женской репродуктивной
системы 1-2 (2009): 27-29.
2.
Мирюсупова, Г. Ф., Г. А. Хакимов, and Н. Р. Шаюсупов. "Возрастные особенности
молекулярнобиологических подтипов рака молочной железы в республике Узбекистан."
Вопросы онкологии 64.2 (2018): 196-199.
3.
Хакимов, Г. А., et al. "Клинический случай гигантской экстрагастроинтестинальной
опухоли забрюшинного пространства и обзор литературы." Медицинский алфавит 17
(2024): 38-42.
128
4.
Хакимов, Г. А., Н. Э. Атаханова, and Д. М. Алмурадова. "АНАЛИЗ РЕЗУЛЬТАТОВ
ЛЕЧЕНИЕ БОЛЬНЫХ РАКОМ ЯИЧНИКОВ III СТАДИИ." Экономика и социум 5-2
(120) (2024): 1447-1458.
5.
Хакимова, Г. Г., et al. "КОМПЛЕКСНАЯ ОЦЕНКА СИСТЕМНОГО И ЛОКАЛЬНОГО
ИММУНИТЕТА, ФАКТОРОВ ВОСПАЛЕНИЯ И КЛИНИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ У
БОЛЬНЫХ РАКОМ ЖЕЛУДКА." Злокачественные опухоли 10.4 (2020): 5-15.
6.
Khakimova, G. G., et al. "The Role of the Intestinal Microbiome in the Immunotherapy of Colon
Cancer." Malignant tumours 9.2 (2019): 5-11.
7.
Хакимов, Г. А., Х. И. Джуманиезов, and Г. Г. Хакимова. "Наблюдение первичного рака
двенадцатиперстной кишки. Случай из практики." Фарматека 27.11 (2020): 59-63.
8.
Хакимова, Г. Г., Ф. С. Исламов, and Г. А. Хакимов. "Уникальный случай лечения
метастаза рака толстой кишки. Случай из практики." Фарматека 27.11 (2020): 77-80.
9.
Талипов, Орифжон Абсаматиллаевич, et al. "Метилирование генов супрессорных
микроРНК при раке молочной железы." Онкогинекология 2 (2020): 14-22.
10.
Талипов, Орифжон Абсаматиллаевич, et al. "Анализ метилирования генов микроРНК при
раке молочной железы." Белые ночи 2020. 2020.
11.
Жуманиёзов, Хасанбек Илхомбаевич, and Хурсанд Равшанбекович Рузметов.
"Услублараро еки нейтрал фразеологизмлар." Молодой ученый 24 (2019): 537-539.
12.
Казанцев, А. П., Жуманиёзов, Х. И., Керимов, П. А., Рубанская, М. В., Рубанский, М.
А., Капкова, О. А., ... & Хакимов, Г. А. (2019). Результаты лечения рабдомиосаркомы
мочеполовой системы у детей. Собственный 15-летний опыт. Онкоурология, (2), 107-
117.
