SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 7 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
39
Synapses:
Insights Across the Disciplines
QAYTA TARASH TARANDISI MIQDORINI YIGIRILGAN IP
KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRI
prof. A.Pirmatov
.
Toshkent to’qimachilik va yengil sanoat institute
Ushbu maqolada, “Jizzakh textile” va “Uztex Shovot” koixonalanda
olingan bir xil tarkibli aralashmadan (5-I; 4-II; 4-I), chiziqiy zichligi T=29 teks
(Ne=20) qayta taralgan ipning ko’rsatkichlari qiyosiy tahlil qilingan.
B данной статье анализированы показатели гребенной пряжи
линейной плотности Т=29 текс (Ne=20), полученной на предприятиях
"Jizzakh textile" и "Uztex Shovot" из смеси одинакового cocmaвa
(5-I; 4-II; 4-I).
This article anafyzes the indicators of combed yarn of linear density
T = 29 Tex (Ne=20), obtained at the enteiprises "Jizzakh textile" and "Uztex
Shovot" om a mixture of the same composition (5-1; 4-II; 4-I).
Qayta tarash jarayonida tarandi miqdorini to’g’ri tanlash xomaki
mahsulotlar va yigirilgan ip tozaligi hamda sifatiga qo’yilgan talablarni
ta’minlashda muhim ahamiyatga ega [1].
Qayta tarash tarandisi miqdorini xomaki va yigirilgan ip sifat
ko’rsatkichlariga ta’sirini o’rganish maqsadida sinov tajribalari o’tkazildi.
Sinov tajribalari “Jizzakh textile” va “Uztex shovot” korxonalarining
texnologik tizimi hamda yigirish rejasiga muvofiq o’tkazildi. Ikkala korxonada
ham bir xil tarkibli aralashmadan (5-1; 4-II; 4-I) chiziqiy zichligi T=29 tekis
(Ne=20) ipi yigirildi.
Sinov tajribasi rejasiga asosan qayta tarash mashinalarida tarandi miqdori
“Jizzakh textile” korxonasida 14.5 %, “Uztex shovot” korxonasida 16.5 %
miqdorida o’rnatildi.
Yigirilgan ip ishlab chiqarishining barcha o’timlarida tayyorlangan xomaki
mahsulot va ipning sifat ko'rsatkichlari o’ganib chiqildi va tasdiqlangan
me’yoriy ko’rsatkichlar bilan qiyoslandi. Ikkala variant bo’yicha tayyorlangan qayta
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 7 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
40
Synapses:
Insights Across the Disciplines
tarash piltasining nepslari korxonalarning “Uster Afis RPO-2” tizimida
aniqlandi va 1-jadvalda jamlandi.
1-jadval
Qayta tarash piltasining neps ko’rsatkichlari
Ko’rsatkichlar
Korxonalar
Nepslar
soni
Nepslar sonining
o'rtacha
qiymaqti
Yuzadagi
Nepslar soni
Nepslar
“Jizzakh
textile”
63
60.2
26
“Uztex shovot”
57
55
24
Ushbu jadvalning tahlihga ko’ra ikkala korxonaning qayta taralgan
piltasidagi nepslar sonidagi farq unchalik ko’p emasligi aniqlandi.
Sinov jarayoning keying bosqichda ikkala korxonaning xalqali yigirish
mashinalarida chiziqiy zichligi 29 teks (Ne=20) ip tayyorlanib ularning sifat
ko’rsatkichlari zamonaviy Uster Tester 5 tizimidada o’rganildi. Sinov
tajribalarining natijalari xalqaro Uster Statistics 2013 me’yorlari bilan qiyoslandi.
Halqali yigirish mashinalarida yigirilgan iplarning notekslik ko’rsatkichlari
“Uster Tester 5-S400” sinov uskunasida aniqlandi. Yigirilgan ip namunalarining
sifat ko’rsatkichlari 2-3 jadvallarda keltirilgan.
2-jadval
“Jizzakh textile” korxonasining chiziqiy zichligi 29 teks (Ne 20) qayta tarash
ipining sifat ko’rsatkichlari.
Total test : 5/10 Single test(s)
________________
Nr
1
U%
%
7.73
CV
m
%
9.71
CV
m
Im
%
3.14
CV
m
lOm
%
2.14
Thin
-
30%
/km
119.
0
Thic
k
-
50%
/km
0.0
Thic
k
+35
%
/km
17.0
Thin
+50
%
/km
0.0
Neps
+200
%
/km
5.0
Neps
+280
%
/km
0.0
sh
1.60
H
7.54
2
7.74 9.77 3.03
1.89
143.
0
0.0
24.0
3.0
10.0
1.0 1.65 7.67
3
7.65
9.64
3.12
1.98
114.
0
0.0
26.0
2.0
13.0
1.0
1.71
8.09
4
7.86
9.90
3.61 2.58 125.
0
0.0
37.0 4.0
10.0
2.0 1.65 7.56
5
7.57 9.52 2.97 2.05 101.
0
0.0
23.0
2.0
7.0
2.0
1.66
7.73
6
7.62
10.6
0
3.09
2.06 100.
0
0.0
27.0
1.0
7.0
1.0
1.64
7.66
7
7.57 9.55 2.90
1.68
120.
0
0.0
25.0
1.0
9.0
3.0
1.72 7.86
8
7.80
9.84
3.20
2.05 137.
0
0.0 24.0
2.0
7.0
1.0
1.68
7.66
Mean
7.69 9.69 3.13 2.05 120.
0
0.0 25.4 1.9 8.5
1.4 1.67 7.72
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 7 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
41
Synapses:
Insights Across the Disciplines
CV
1.4 1.4 6.8
12.5
12.8
0.0
22.0 66.5 29.5
66.6
2.3 2.3
s
0.11
0.14
0.21
0.26 15.3
0.0
5.6 1.2 2.5
0.9
0.04 0.18
Q95
0.09 0.12
0.18
0.21
12.8
0.0
4.7
1.0
2.1
0.8 0.03 0.15
Max
7.86
9.90
3.61 2.58 143.
0
0.0 37.0 4.0
13.0
3.0 1.72 8.09
Min 7.57 9.52
2.90
1.68 100.
0
0.0
17.0
0.0
5.0
0.0 1.60 7.54
USP07
<5
<5 <5 <5
7
25 55
3-jadval
“Uztex shovot” korxonasining chiziqiy zichligi 29 teks (Ne 20) qayta tarash
ipining sifat ko’rsatkichlari
Total test : 8/10 Single test(s)
Nr
U
%
CV
m
%
CV
m
1m
%
CV
m
10m
%
Thin
-
40%
/km
Thic
k
+35
%
/km
Neps
+140
/km
Thin
-50%
/km
Thic
k
+50
%
/km
Neps
+200
/km
sh
H
1/1
7.81
9.80
3.75
2.81
2,5
42,5
62.0
00
5 0
12 5
1.56
6.94
1/2
7.76
9.81
3.55
2.35 0.0
50.0
62.5
00
10 0
12 5
1.54
6.78
2/1
7.61
9.53
3.09
1.51
0.0
37.5
40.0
00
7.5
10.0
1.52
6.66
2/2
7.55
9.55
3
09
1.87
0.0
55.0
80 0
00
15.0
17.5
1.65
6.94
3/1
7.49
948
3.37
1.90
2.5
40
0
50.0
00
5 0
150
1.58
7.04
3/2
7.95
10.1
1
4.28
3.11
0.0
42.5
77.5
00
12.5
15.0
1.55
6.79
4/1
7.73
9.84
3.68
2.16
0.0
37.5
57.5
00
15.0
15.0
1.53
6.75
4/2
7.68 9.71 3.41 2.10
0.0
32.5
45.0
00
7.5
7.5
1.55
6.78
5/1
7.96 10.0
3
3.84
2 37
0.0
27.5
37.5
00
2.5
2.5
1.55
6.84
5/2
7.99
10.1
0
3.98
2.97
5.0
30.0
35.0
00
5.0
5.0
1.53
6.67
Meati
7.75 9 80
3 60
2.31
1.0 39.5
55.0
00 8,5 11.3
1.56
6.82
CV
2.3
2.4
10.5
22.3
174
8
21.7
29.4
52.2
43 5
2.4
1.8
s
0.18
0.23
0.38
0
52
1.7
8.6
16.2
0.0
4.4
4.9
0.04
0.12
Q95
0.13
0.17
0.27
0.37
1.3
6.1
11.6
3.2
3.5
0.03
0.09
Max
7.99
10.1
1
4.28
3.11
5.0
55.0
80.0
0.0
15.0
17.5
1.65
7.04
Min
7.49
9.48
3 09
1.51
0.0
27.5
35.0
00
2.5
2.5
1.52
6.66
USP™1
3
<5
65 66
<
5
<
5
17
<5
32
18
21
25
Jadvalda o’rtacha qiymatlar solishtrilganda chiziqiy va kvadratik notekislik
ko'rsatkichlarining farqi unchalik katta emas(7,75; 7,69; 9,80; 9,69)ligi ko'rinib
turibdi [2].
SYNAPSES:
Insights Across the Disciplines
ISSN: 3060-4737 Volume 2, Issue 7 IF(Impact Factor) 10.92 / 2024
42
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Sinov natijalar tahlili shuni ko'rsatadiki qayta tarash tarandisi miqdori farqi
2% bo'lsa ham, sifat ko'rsatkichlarida unchalik katta farq mavjud emasligini
kuzatish mumkin, ya'ni ular Uster Statistics me’yorlariga mos keladi. Demak,
o'rta tolali paxta ishlatilgan vaqtda qayta tarash tarandisi miqdorini yuqori
darajada o'rnatmasdan ham talab darajasidagi yigirilgan ip olish mumkinligini
keyingi sinov tajribalarida ham o’rganib chiqamiz.
Ushbu maqolada an'anaviy texnologiyada qayta taralgan ip ishlab
chiqarishning
standart
usuli
qo'llanilgan.
Hamda
shu
usulda
bir
necha qayta tarash iplarining ko’rsatkichlari tahlil qilingan [3].
Adabiyotlar:
1 A.P. Pirmatov, C.L. Matismailiv, Q.G’. G'ofiirov, Q.J.Jumaniyozov,
Sh.F. Maxkamova, “Yigirish texnologiyasi” Toshkent-2015.
2.
Uster Statistics 2013 me’yorlari.
3.
A.S. Bagwan. Impact of spinning technologies on cotton yarn properties
Melliand International 20(2), c 79-81 2014.
