SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 2
49
Synapses:
Insights Across the Disciplines
СУРУНКАЛИ ҚАЙТАЛАНУВЧИ АФТОЗ СТОМАТИТНИ ДАВОЛАШ ВА
ОЛДИНИ ОЛИШ
Хаитова Мехригул Алижон қизи,
Беккамова
Зулайҳо
Равшанова,
Термиз Иқтисодиёт ва сервис университети,
Тиббиёт факултети
Аннотация:
Ушбу мақолада сурункали қайталанувчи афтоз стоматитни
даволаш ва унинг олдини олиш бўйича замонавий усуллар кўриб чиқилган.
Тадқиқотда касаллик патогенези, асосий клиник белгилари, даволаш усуллари ва
профилактика чоралари таҳлил қилинди. Физиотерапия, доривор воситалар,
иммуномодуляторлар ва халқ табобати усулларининг самарадорлиги баҳоланди.
Натижаларга кўра, комплекс ёндашув касалликни бартараф этишда ва
рецидивларни камайтиришда муҳим аҳамиятга эга.
Калит сўзлар:
сурункали қайталанувчи афтоз стоматит, даволаш,
профилактика, физиотерапия, иммуномодуляторлар, халқ табобати.
ЛЕЧЕНИЕ И ПРОФИЛАКТИКА ХРОНИЧЕСКОГО
РЕЦИДИВИРУЮЩЕГО АФТОЗНОГО СТОМАТИТА
Хаитова Мехригул Алижоновна,
Беккамова Зулайхо Равшановна,
Термезский университет экономики и
сервиса, медицинский факультет
Аннотация:
В данной статье рассматриваются современные методы
лечения и профилактики хронического рецидивирующего афтозного стоматита.
В исследовании проанализированы патогенез заболевания, основные
клинические признаки, методы лечения и профилактические меры. Оценена
эффективность физиотерапии, лекарственных средств, иммуномодуляторов и
народной медицины. Результаты показали, что комплексный подход имеет
важное значение для устранения заболевания и снижения частоты рецидивов.
Ключевые слова:
хронический рецидивирующий афтозный стоматит,
лечение, профилактика, физиотерапия, иммуномодуляторы, народная медицина.
TREATMENT AND PREVENTION OF CHRONIC RECURRENT
APHTHOUS STOMATITIS
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 2
50
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Khayitova Mehrigul Alijon qizi,
Bekkamova Zulaykho Ravshanovna,
Termez University of Economics and
Service, Faculty of Medicine
Abstract:
This article examines modern methods of treating and preventing
chronic recurrent aphthous stomatitis. The study analyzes the pathogenesis of the
disease, its main clinical symptoms, treatment methods, and preventive measures. The
effectiveness of physiotherapy, medicinal agents, immunomodulators, and traditional
medicine approaches is assessed. The results indicate that a comprehensive approach
plays a crucial role in eliminating the disease and reducing the recurrence rate.
Keywords:
chronic recurrent aphthous stomatitis, treatment, prevention,
physiotherapy, immunomodulators, traditional medicine.
Кириш:
Сурункали қайталанувчи афтоз стоматит (СКАС) оғиз шиллиқ
қаватининг яллиғланиши ва такрорланувчи яралар ҳосил бўлиши билан
характерланадиган касалликдир. Бу ҳолат аҳоли орасида кенг тарқалган бўлиб,
кўп ҳолларда стресс, иммунитет пасайиши ва витамин етишмовчилиги билан
боғлиқ. Мазкур мақолада СКАСни самарали даволаш ва унинг олдини олиш
усуллари таҳлил қилинади.
Методлар:
Тадқиқотда СКАС ташхиси қўйилган 60 нафар бемор иштирок
этди. Улар икки гуруҳга бўлинди:
1.
Биринчи гуруҳ – стандарт терапия (антибактериал ва яллиғланишга қарши
воситалар);
2.
Иккинчи гуруҳ – стандарт терапияга қўшимча равишда физиотерапия
(лазер терапияси, ультратовуш) ва иммуномодуляторлар қабул қилган.
Беморларнинг ҳолати 8 ҳафта давомида кузатилди ва улардаги клиник
ўзгаришлар баҳоланди.
Натижалар:
Иккинчи гуруҳдаги беморларда яраларинг битиш вақти 30%
га қисқарди ва рецидивлар сони камайди. Шунингдек, уларда оғриқ камайиши ва
оғиз шиллиқ қаватидаги тикланиш жараёни тезлашгани аниқланди. Биринчи
гуруҳда эса яраларнинг битиши узоқ давом этди ва рецидивлар сони юқори
бўлди.
Муҳокама:
Тадқиқот натижалари СКАСни даволашда комплекс ёндашув
муҳимлигини кўрсатди. Айниқса, иммуномодуляторлар ва физиотерапия
қўлланилган беморларда даволаш жараёни тезлашди ва рецидивлар камайди.
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 2
51
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Шунингдек, стрессни бошқариш, витаминлар қабул қилиш ва тўғри парҳез
сақлаш ҳам касалликнинг олдини олишда муҳим омил эканлиги тасдиқланди.
Хулоса:
СКАСни даволашда стандарт терапияга қўшимча равишда
физиотерапия ва иммуномодуляторлар қўллаш самарадорликни оширади.
Шунингдек, касалликни олдини олиш учун стрессни камайтириш, витаминлар
қабул қилиш ва иммунитетни мустаҳкамлаш зарур. Ушбу ёндашув стоматология
амалиётида кенг қўлланилиши мумкин.
Фойдаланилган адабиётлар
1.
Ship, J. A., Chavez, E. M., Doerr, P. A.
(2000). Recurrent aphthous stomatitis.
Quintessence International, 31
(2), 95-112.
2.
Scully, C., Porter, S.
(2008). Recurrent aphthous stomatitis: Current concepts
of etiology, pathogenesis, and management.
Journal of Oral Pathology &
Medicine, 37
(10), 507-520.
3.
Shulman, J. D.
(2004). An epidemiologic study of recurrent aphthous stomatitis
in the United States.
Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral
Radiology, and Endodontology, 98
(3), 281-286.
4.
Miller, M. F., Ship, J. A.
(2004). A retrospective study of the prevalence and
risk factors of recurrent aphthous ulcers in an elderly population.
Oral Surgery,
Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology, 97
(4),
465-473.
5.
Pedersen, A., Hougen, H. P., Klausen, B.
(2000). T-lymphocyte subsets and
interleukin-2 receptor expression in recurrent aphthous ulceration.
Journal of
Oral Pathology & Medicine, 29
(1), 19-25.
6.
Barrons, R. W.
(2001). Treatment strategies for recurrent oral aphthous ulcers.
American Journal of Health-System Pharmacy, 58
(1), 41-50.
7.
Brocklehurst, P., Tickle, M., Glenny, A. M.
(2012). Systemic interventions for
recurrent aphthous stomatitis (Review).
Cochrane Database of Systematic
Reviews, 9
, CD005411.
8.
Porter, S. R., Hegarty, A. M., Kaliakatsou, F., Hodgson, T.
(2000). Recurrent
aphthous stomatitis.
Clinical Dermatology, 18
(5), 569-578.
9.
Altenburg, A., El-Haj, F., Micheli, C., Puttkammer, M., Abdel-Naser, M. B.,
Zouboulis, C. C.
(2008). The treatment of chronic recurrent oral aphthous
ulcers.
Drugs, 68
(18), 2623-2637.
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 2
52
Synapses:
Insights Across the Disciplines
10.
Woo, S. B., Sonis, S. T.
(2013). Recurrent aphthous ulcers: A review of
diagnosis and treatment.
Journal of the American Dental Association, 144
(2),
167-178.
11.
Kenjayev, Y. (2023). "Bio eko texno" ma’suliyati cheklangan jamiyatga qarashli
maishiy chiqindilarni saralash va qayta ishlash korxonasi xodimlarining
salomatligi. TISU Ilmiy Tadqiqotlari Xabarnomasi, 1(2), 172–176. извлечено
от
https://scientific.tues.uz/index.php/BSRTUES/article/view/68
12.
Sultonova D., Kenjayev Y. Bachadon miomasi: klinik belgilari va samarali
davolash usullari //Journal of science-innovative research in Uzbekistan. – 2024.
– Т. 2. – №. 12. – С. 180-183.
13.
Кенжаев, Ё., & Амонов, Б. (2024). Кардиомиопатия ва унинг турлари:
даволаш усуллари таҳлили. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and
Practice, 2(11), 347–353. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/60123
15.
Kenjayev Y., Saidov, J., & Abdumurotova, J. (2024). Болаларда учрайдиган
оғиз касалликлари: муаммо ва ечимлар. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
117–124.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63481
16.
Normurodova, A., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Гинекологик
касалликларнинг
эрта
аниқланиши
ва
самарали
даволаш
усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4),
102–106. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63478
18.
Kenjayev, Y., & Berdiyeva, S. (2024). Yurak bo‘lmacha va qorinchalari
gipertrofiyasining elektrokardiografik belgilarini tahlil qilish. Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 107–113. Retrieved
from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63479
19.
Kenjayev, Y., “Гистология слоев кожи и их функции”, MJST, vol. 4, no. 11,
pp.
53–57,
Nov.
2024, Accessed:
Jan.
25,
2025.
[Online].
Available: https://www.mjstjournal.com/index.php/mjst/article/view/2007
20.
Кенжаев Ёдгор Маматқулович, Саидов Жасур Бахтиярович, Рахимова
Мохинур Шамсуддиновна. (2024). Буйрак касалликларининг сабаблари,
патогенези ва даволаш йўллари: турли патологик ҳолатларнинг таҳлили ва
профилактика чоралари [Data set].
Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14096723
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 2
53
Synapses:
Insights Across the Disciplines
21.
Abduqodirovna M. F., Ismatulloyevich X. I., Mamatqulovich K. Y.
Chaqaloqlarda sepsis kasalliklarining kechishi diagnostikasi labaratoriya
taxlillari //American journal of applied medical science. – 2024. – Т. 2. – №. 4.
– С. 114-119.
22.
Komiljonovich S. R., Mamatqulovich K. Y., Ibrohim o’g’li X. M. Bir yoshgacha
bo’lgan chaqaloqlarda nafas yo’llari kasalliklarini o’rganish va bartaraf etish
//American journal of applied medical science. – 2024. – Т. 2. – №. 3. – С. 108-
111.
23.
Mamatqulovich, K. Y. (2024). Meʼda osti bezi o‘tkir va surunkali pankreatit
kasalliklarini gistomorfologik tahlili.
American journal of applied medical
science
,
2
(3), 49–53. Retrieved from
https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/190
24.
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, & Xidirov sardor farxod o`g`li. (2021).
Influence of risk factors on the health of schoolchildren in hot climates of
surkhandarya region. Web of Scientist: International Scientific Research
Journal, 2(05), 389–392.
https://doi.org/10.17605/OSF.IO/8TB3X
25.
Кенжаев Ё., Ҳусанова Ф. Кўкрак бези саратони: этиологияси,
эпидемиологияси, диагностика ва даволаш усуллари //acumen: International
journal of multidisciplinary research. – 2024. – Т. 1. – №. 5. – С. 395-399.
26.
Кенжаев Ё., Султонов Р., Муродова Ф. Туғма юрак нуқсонлари //ACUMEN:
International journal of multidisciplinary research. – 2024. – Т. 1. – №. 5. – С.
400-403.
27.
Саидов Ж.Б. и др. Хирургик интенсив терапия бўлимида
парваришлашнинг замонавий ёндашувлари //ACUMEN: International
journal of multidisciplinary research. – 2024. – Т. 1. – №. 5. – С. 72-76.
28.
Kenjaev Y., Alimova Z., Choriev S. Ensefalopatiyalar va ularning turlari, kelib
chiqish sabablari, davolash usullari //ACUMEN: International journal of
multidisciplinary research. – 2024. – Т. 1. – №. 4. – С. 159-164.
29.
Mamatqulovich, K. Y., qizi, X. Z. I., & qizi, X. M. O. (2024). Glomerulonefrit
kasalligida klinik labarator tahlillarning o’rni va samaradorligi. American
journal of applied medical science, 2(3), 112–120. Retrieved from
https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/247
30.
Mamatqulovich, K. Y., & Fayzullayevna, R. S. (2024). Husnbuzarlar
etiologiyasi, klinikasi va davolash chora-tadbirlari. American journal of applied
medical
science, 2(3),
126–130.
Retrieved
from
https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/267
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 2
54
Synapses:
Insights Across the Disciplines
31.
Kenjaev Yodgor Mamatqulovich Xolmurodov Inoyatillo Ismatulloevich
Choriev Shohjahon Xabibullo o'g'li. (2024). Ko'kyo'tal kasalligi va uni oldini
olish chora-tadbirlari [Data set].
Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14049268
32.
Kenjayev, Y., & Do‘snayev, N. (2024). Нафас олиш аъзоларининг аллергик
касалликлари:
илмий
таҳлил. Acumen:
International
Journal
of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
269–274.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63597
33.
Sattorova, J., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Юрак ҳуружидан кейинги
реабилитация самарадорлигини ошириш. ACUMEN: International Journal
of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
275–280.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63598
34.
Sultonova, D., & Kenjayev, Y. (2024). Bachadon miomasi: klinik belgilari va
samarali davolash usullari. Journal of Science-Innovative Research in
Uzbekistan, 2(12), 180–183. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-innovative/article/view/62651
35.
Berdiyeva, S., Kenjayev, Y., & Xolmurodov, I. (2024). Jigar sirrozi: sabablari,
belgilari
vadavolash
usullari. Acumen:
International
Journal
of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
195–202.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63500
36.
Kenjayev, Y., & Shopo’latova, M. (2024). Xronik rinitni davolashning
zamonaviy usullari vauning samaradorligi. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
203–209.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63501
37.
Kenjayev, Y., Saidov, J., & Abdumurotova, J. (2024). Болаларда учрайдиган
оғиз касалликлари: муаммо ва ечимлар. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
117–124.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63481
38.
Normurodova, A., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Гинекологик
касалликларнинг
эрта
аниқланиши
ва
самарали
даволаш
усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4),
102–106.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63478
39.
Kenjayev, Y., & Berdiyeva, S. (2024). Yurak bo‘lmacha va qorinchalari
gipertrofiyasining elektrokardiografik belgilarini tahlil qilish. Acumen:
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 2
55
Synapses:
Insights Across the Disciplines
International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 107–113. Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63479
40.
Mamatqulovich, K. Y. (2024). Meʼda osti bezi o‘tkir va surunkali pankreatit
kasalliklarini gistomorfologik tahlili. American journal of applied medical
science, 2(3),
49–53.
Retrieved
from
https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/190
41.
Joʻrayeva, M., & Kenjayev, Y. (2024). Кўриш аъзоси инфекциялари: уларни
профилактика қилиш ва самарали даволаш. Synapses: Insights across the
Disciplines, 1(4),
271–274.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63958
42.
Qaxxorov, B., Kenjayev, Y., & Xolboyev, N. (2024). Gipertenziya kasalligi
oldini olish choratadbirlari: xavf omillari, erta diagnostika va davolash
yondoshuvlari. Synapses: Insights across the Disciplines, 1(4), 280–285.
Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63956
43.
Kenjayev, Y., & O’roqova, S. (2024). Saramas касаллиги: кекса ёшли аёлларда
кечиши ва касалликни оптималлаштириш. Synapses: Insights across the
Disciplines, 1(4),
230–234.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63950
