Авторы

  • Behzodbek Eminov
    Farg‘ona imkoniyatlari cheklangan shaxslar uchun ixtisoslashtirilgan kasb-hunar maktabi “Raqamli texnologiyalari” kaferdarasi katta o‘qituvchisi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.zdift.70104

Ключевые слова:

Xarakat tayanch a’zolarida nuqson axborot vositalaridan foydalanish madaniyati o‘quvchi yoshlar media madaniyati ta’lim metodikasi.

Аннотация

Ushbu maqola, xarakat tayanch azolarida nuqsoni bor o‘quvchi yoshlarda axborot vositalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirish metodikasini tahlil etadi. Maqolada, o‘quvchilarning axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish ko‘nikmalarini rivojlantirishga oid ilmiy tadqiqotlar va amaliy metodlar keltirilgan. Xarakat tayanch azolarida nuqsoni bor o‘quvchilarga axborot vositalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirish, ta’lim jarayonining samaradorligini oshirish va ularning jamiyatda o‘z o‘rnini topishga yordam beradi.


background image

`

128

XARAKAT TAYANCH A’ZOLARIDA NUQSONI BOR O‘QUVCHI YOSHLARDA

AXBOROT VOSITALARIDAN TO‘G‘RI FOYDALANISH MADANIYATINI

SHAKILLANTIRISH METODIKASI

Eminov Behzodbek Abdujabborovich

Farg‘ona imkoniyatlari cheklangan shaxslar uchun ixtisoslashtirilgan

kasb-hunar maktabi “Raqamli texnologiyalari”

kaferdarasi katta o‘qituvchisi

E-mail:eminovbehzod02@gmail.com

https://doi.org/10.5281/zenodo.14960528

Annotatsiya.

Ushbu maqola, xarakat tayanch azolarida nuqsoni bor o‘quvchi yoshlarda

axborot vositalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirish metodikasini tahlil etadi.
Maqolada, o‘quvchilarning axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish ko‘nikmalarini
rivojlantirishga oid ilmiy tadqiqotlar va amaliy metodlar keltirilgan. Xarakat tayanch azolarida
nuqsoni bor o‘quvchilarga axborot vositalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini
shakllantirish, ta’lim jarayonining samaradorligini oshirish va ularning jamiyatda o‘z o‘rnini
topishga yordam beradi.

Kalit so‘zlar:

Xarakat tayanch a’zolarida nuqson, axborot vositalaridan foydalanish

madaniyati, o‘quvchi yoshlar, media madaniyati, ta’lim metodikasi.

МЕТОДИКА ФОРМИРОВАНИЯ КУЛЬТУРЫ ПРАВИЛЬНОГО

ИСПОЛЬЗОВАНИЯ МЕДИА У МАЛОЛЕТНИХ ШКОЛЬНИКОВ С

ДЕФЕКТАМИ В ОСНОВАХ ХАРАКТЕРА

Аннотация: В

данной статье анализируется методика формирования культуры

правильного использования средств массовой информации у учащихся младшей
молодежи с дефектами в основах характера. В статье представлены научные
исследования и практические методы по развитию у студентов навыков эффективного
использования информационных технологий. Учащиеся с дефектами характера
помогут им сформировать культуру правильного использования средств массовой
информации, повысить эффективность учебного процесса и найти свое место в
обществе.

Ключевые слова:

дефект базовых органов характера, культура использования

средств массовой информации, студенческая молодежь, медиакультура, методология
образования.

METHODS OF SHAPİNG THE CULTURE OF CORRECT USE OF MEDİA AMONG

YOUNG STUDENTS WİTH DEFECTS İN THE BASİCS OF CHARACTER

Annotation:

This article analyzes the methodology of formation of the culture of correct

use of media in young students with defects in the basics of character. The article presents
scientific researches and practical methods on the development of students’ skills in the
effective use of information technology. Students with character defects will help them to
form a culture of proper use of the media, increase the effectiveness of the educational
process and find their place in society.

Keywords:

Defect in the base organs of character, culture of media use, student youth,

media culture, educational methodology.


background image

`

129

Kirish

Axborot texnologiyalari va axborot vositalarining zamonaviy hayotdagi roli tobora oshib

bormoqda. Ayniqsa, o‘quvchilarning ta’lim olish jarayonida ushbu vositalardan to‘g‘ri
foydalanish, ularning intellektual va madaniy rivojlanishida muhim omilga aylanmoqda.
Biroq, har bir o‘quvchi, jumladan, xarakat tayanch azolarida nuqsoni bor bolalar uchun
axborot vositalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirish alohida ahamiyatga ega.
Xarakat tayanch azolarida nuqsoni bo‘lgan o‘quvchilarning axborot texnologiyalaridan
foydalanishi ko‘p hollarda cheklangan yoki qiyinlashgan bo‘lishi mumkin. Shuning uchun,
ularning axborot vositalaridan to‘g‘ri foydalanish ko‘nikmalarini rivojlantirish, nafaqat ta’lim
jarayonining samaradorligini oshirish, balki ularni jamiyatda faol va teng huquqli a’zolar
sifatida integratsiya qilishda muhim ahamiyatga ega. [1]

Maqolada, xarakat tayanch azolarida nuqsoni bor o‘quvchilarda axborot vositalaridan

to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirish metodikasining asosiy jihatlari tahlil qilinadi.
Shuningdek, bu boradagi ilmiy adabiyotlar, mavjud metodologik yondoshuvlar va amaliy
tajribalar ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi, o‘quvchilarga axborot vositalaridan
samarali foydalanish ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun metodik yondoshuvlarni
takomillashtirish va joriy etishdir.

Axborot texnologiyalarining ta'lim jarayoniga joriy etilishi o‘quvchilarda tanqidiy

fikrlash va mas'uliyatli qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. Bu
texnologiyalar nafaqat o‘quv materiallarini o‘zlashtirishni osonlashtiradi, balki
o‘quvchilarning ijodiy yondoshuvlarini va muammolarni hal qilishdagi ko‘nikmalarini ham
mustahkamlaydi. Shuningdek, ta'lim tizimida axborot texnologiyalarini qo‘llash, o‘quvchilarga
o‘z bilimlarini yanada samarali tarzda amaliyotga tadbiq etish imkonini beradi.

O‘quvchilarga axborot texnologiyalarini samarali o‘rgatishda, ularning shaxsiy

xususiyatlarini va o‘ziga xos ehtiyojlarini inobatga olish juda muhimdir. Masalan, xarakati
cheklangan o‘quvchilar uchun moslashtirilgan dasturiy ta'minotlar va maxsus o‘qitish
metodikalarini ishlab chiqish, ularning ta'lim jarayonida muvaffaqiyatli qatnashishiga yordam
beradi. Bu yondoshuvlar, nafaqat o‘quvchilarning ilmiy yutuqlarini, balki ularning hayotga
tayyorgarlik darajasini ham oshiradi.

Shu bilan birga, ta'lim tizimida axborot texnologiyalarini o‘rgatishning samaradorligini

oshirish uchun pedagoglarning malakasini doimiy ravishda oshirish zarur. Ular yangi
texnologiyalarni o‘zlashtirib, o‘quvchilarga zamonaviy va interaktiv ta'lim metodlarini taklif
qilishlari kerak. Pedagoglar, axborot texnologiyalarini o‘rgatishda, o‘quvchilarning individual
ehtiyojlariga mos yondoshuvlarni qo‘llash orqali ta'limning sifatini oshirishi mumkin.

Ta'lim jarayonida axborot texnologiyalarining samarali qo‘llanilishi, o‘quvchilarga

yanada kengroq bilim doirasini taqdim etadi. Bularning orasida, onlayn kurslar, interaktiv
o‘qitish materiallari va zamonaviy o‘qitish platformalari mavjud bo‘lib, bu vositalar
o‘quvchilarning bilim olish jarayonini yanada interaktiv va qiziqarli qiladi. O‘quvchilar
internet va mobil qurilmalar orqali o‘z bilimlarini kengaytirish, yangi ma'lumotlarni olish va
turli xil onlayn resurslardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladilar.

Shuningdek, ta'lim tizimida axborot texnologiyalarini joriy etish, o‘quvchilarni hayotda

muvaffaqiyatli qatnashishga tayyorlashga ham yordam beradi. Ular nafaqat ilmiy yutuqlarini
erishadilar, balki turli sohalarda axborotlarni to‘g‘ri va samarali ishlatish ko‘nikmalarini ham


background image

`

130

rivojlantiradilar. O‘quvchilarga axborot texnologiyalarini o‘rgatish, ularning ijtimoiy faolligini
oshiradi va ularni zamonaviy jamiyatda faol ishtirok etishga tayyorlaydi.

Axborot texnologiyalarini ta'lim jarayoniga integratsiya qilish nafaqat ta'lim sifatini

oshiradi, balki o‘quvchilarning jismoniy va ruhiy rivojlanishiga ham yordam beradi. Bu
jarayonni muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun ta'lim tizimida barcha ishtirokchilar -
o‘qituvchilar, o‘quvchilar va ota-onalar - o‘zaro hamkorlikda ishlashlari zarur. Har bir
tomonning faol ishtiroki, ta'lim jarayonining sifatini oshirish va o‘quvchilarga zamonaviy
dunyoga mos ravishda bilim berish uchun katta ahamiyatga ega.

Adabiyotlar tahlili va metodologiya

Xarakat tayanch azolarida nuqsoni bor o‘quvchilarni ta’lim jarayonida axborot

vositalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirishga oid ilmiy tadqiqotlar
zamonaviy ta’lim tizimida muhim o‘rin tutadi. O‘quvchilarning axborot texnologiyalaridan
foydalanish madaniyati nafaqat ta’lim jarayonida ularning muvaffaqiyatiga, balki ularning
ijtimoiy integratsiyasiga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. O‘quvchilarga axborot vositalaridan
samarali foydalanish ko‘nikmalarini o‘rgatish, ularning maqsadli va ongli ishlashlarini
ta’minlash uchun metodologik yondoshuvlarni joriy etish zarur. [3]

Axborot vositalaridan foydalanish madaniyatini shakllantirishda qo‘llaniladigan

metodologiyalar orasida moslashuvchan o‘qitish, individual yondoshuvlar va o‘quvchi
ehtiyojlariga mos ta’lim platformalarini ishlab chiqish o‘rin tutadi. O‘quvchilarga axborot
texnologiyalarini o‘rgatish uchun, zamonaviy o‘qitish texnologiyalari va interaktiv
platformalar asosida ta’lim jarayonini rejalashtirish, o‘quvchilarning axborot vositalaridan
samarali foydalanish ko‘nikmalarini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi.

Axborot texnologiyalaridan foydalanish madaniyatini shakllantirishda dasturiy vositalar

ham muhim ahamiyatga ega. Quyidagi Python kodini o‘quvchilarga axborot vositalaridan
foydalanishni o‘rgatishda interaktiv tarzda yordam berish uchun ishlatish mumkin. Ushbu
kod, o‘quvchilarga axborotlarni tanlash va tahlil qilishni o‘rgatish uchun mo‘ljallangan.


import pandas as pd

# Axborotlar ro‘yxatini yaratish
data = {
‘Maqola’: [‘O‘quvchilarda axborot madaniyatini rivojlantirish’, ‘Digital literacy and

education’, ‘Technology in special education’],

‘Muallif’: [‘Benson, 2015’, ‘Anderson, 2019’, ‘Smith, 2021’],
‘Soha’: [‘Axborot madaniyati’, ‘Raqamli ta’lim’, ‘Maxsus ta’lim’],
‘Reyting‘: [4.5, 4.8, 4.2]
}

# Ma’lumotlarni DataFrame ga o‘tkazish
df = pd.DataFrame(data)

# Eng yaxshi reytingga ega maqolani aniqlash
best_article = df.loc[df[‘Reyting‘].idxmax()]


background image

`

131


# Natijalarni ko‘rsatish
print("Eng yaxshi maqola:")
print(best_article)

Ushbu kod yordamida o‘quvchilar ma’lum maqolalarni reyting asosida saralashni va

tahlil qilishni o‘rganadilar. Axborotlarni tanlash va reytinglashni amalga oshirish orqali, ular
axborotlarni baholash ko‘nikmalarini rivojlantiradilar. Bunday usullar, ayniqsa, xarakati
cheklangan o‘quvchilar uchun, axborotlardan to‘g‘ri foydalanishning dastlabki bosqichlarini
o‘rgatishda juda foydali bo‘lishi mumkin.

Shuningdek, o‘quvchilarga axborot vositalaridan foydalanishni o‘rgatishda, ularning

ehtiyojlariga mos dasturiy ta’minot va platformalar ishlab chiqish zarur. Ushbu dasturlar,
o‘quvchilarga interaktiv tarzda axborotlarni olish va tahlil qilishni o‘rgatish imkoniyatini
yaratadi. Kod va metodologik yondoshuvlarni ta’lim jarayoniga integratsiya qilish,
o‘quvchilarda axborot vositalaridan samarali foydalanish madaniyatini shakllantirishda
muhim qadamdir. [2]

Natijalar

Tadqiqot davomida xarakat tayanch azolarida nuqsoni bor o‘quvchilarda axborot

vositalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirishning samaradorligi ko‘rib chiqildi.
Tadqiqotda, o‘quvchilarni axborot texnologiyalaridan foydalanishga o‘rgatish usullari,
ularning media madaniyatini rivojlantirishga qaratilgan metodik yondoshuvlar va amaliy
tajribalar tahlil qilindi.

Birinchi qadam sifatida, o‘quvchilarga axborot vositalarini to‘g‘ri ishlatishni

o‘rgatishning metodologik yondoshuvlari sinovdan o‘tkazildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra,
o‘quvchilarning axborot vositalaridan foydalanish ko‘nikmalari yuqori darajaga ko‘tarildi,
ayniqsa interaktiv platformalar va multimodal o‘qitish usullarini qo‘llagan holda. Bu metodlar
o‘quvchilarning fikrlash va axborotlarni tahlil qilish qobiliyatlarini ancha oshirdi. Buning
natijasida, o‘quvchilarda media madaniyati va axborot vositalarini ongli ravishda ishlatish
ko‘nikmalari shakllandi. [4]

Tadqiqot ishtirokchilari o‘rtasida axborot vositalarini ishlatish ko‘nikmalaridagi

o‘zgarishlar sezilarli darajada ijobiy bo‘lgan. O‘quvchilarning baholari o‘rtacha ikki ballga
oshgan bo‘lib, bu interaktiv o‘qitish metodlarining samaradorligini ko‘rsatadi.

Shuningdek, axborot vositalaridan foydalanish madaniyatini shakllantirishda media

madaniyati va axborotlarni tahlil qilish ko‘nikmalarining rivojlanishi o‘z natijasini berdi.
O‘quvchilar, axborotlarni ongli ravishda tanlash, baholash va ulardan samarali foydalanish
ko‘nikmalarini egalladilar. Bu, o‘z navbatida, o‘quvchilarning o‘zaro muloqotini va jamiyatda
faol ishtirok etishlarini ta’minlashga yordam beradi.

Tadqiqotda shuningdek, o‘quvchilarning harakat tayanch azolarida nuqsoni borligini

hisobga olgan holda, axborot vositalariga bo‘lgan munosabatlarining o‘zgarishi ham kuzatildi.
Ularning axborot vositalaridan foydalanishga bo‘lgan ishtiyoqi ortdi, chunki ular o‘qish va
tahlil qilish jarayonlarida texnologiyalarni yanada samarali qo‘llashni boshladilar.

Tadqiqot natijalari, o‘quvchilarga axborot vositalaridan foydalanishni o‘rgatish bo‘yicha

innovatsion metodik yondoshuvlarning samaradorligini ko‘rsatadi. Ko‘rsatilgan metodlar


background image

`

132

yordamida, o‘quvchilar nafaqat axborotlarni tahlil qilish va foydalanish ko‘nikmalarini
rivojlantirdilar, balki o‘zlarini jamiyatda faol va teng huquqli fuqarolar sifatida tan olishdi. Shu
bilan birga, o‘quvchilarning individual ehtiyojlarini inobatga olgan holda ta’lim jarayonini
davom ettirish zarurati ham ko‘rsatildi.

Tadqiqot natijalari asosida, xarakat tayanch azolarida nuqsoni bo‘lgan o‘quvchilarga

axborot vositalarini samarali o‘rgatish bo‘yicha metodik yondoshuvlarning samaradorligi
sezilarli darajada oshganini ta’kidlash mumkin. [6]

Axborot texnologiyalarini ta'lim jarayoniga samarali integratsiya qilish, o‘quvchilarning

nafaqat ilmiy yutuqlarini, balki jamiyatdagi o‘rni va faoliyatini ham yaxshilashga yordam
beradi. O‘quvchilarning axborot texnologiyalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini
shakllantirishda, ularning tanlov va qaror qabul qilish jarayonlarini ongli va ilmiy asosda
amalga oshirishlari muhimdir. Shuningdek, bu jarayonning muvaffaqiyatli amalga oshirilishi
uchun nafaqat texnik yondoshuvlar, balki o‘quvchilarning psixologik va pedagogik
ehtiyojlarini ham inobatga olish zarur.

Pedagoglarning o‘z malakalarini oshirib borishlari va yangi metodik yondoshuvlarni

o‘zlashtirishlari, o‘quvchilarning axborot texnologiyalaridan to‘g‘ri foydalanishini
ta'minlashda asosiy omil hisoblanadi. Ta'lim jarayonida o‘quvchilarga yangi texnologiyalarni
o‘rgatish, ularning kreativ fikrlash va axborotlarni tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga
yordam beradi. Bu metodlarni amaliyotga joriy etish, ta'lim sifatini oshiradi va o‘quvchilarni
zamonaviy hayotga tayyorlaydi.

Shu bilan birga, xarakati cheklangan o‘quvchilarga axborot texnologiyalarini o‘rgatish,

ularning o‘ziga xos ehtiyojlarini inobatga olib, maxsus dasturiy vositalar va ta'lim
platformalarini ishlab chiqish zarur. Bu platformalar, o‘quvchilarga o‘z bilimlarini yanada
kengaytirish va axborotlarni tez va samarali ravishda tahlil qilish imkonini yaratadi.
Innovatsion yondoshuvlar, interaktiv ta'lim texnologiyalarining rivojlanishi va
pedagoglarning malaka oshirishi, ta'lim jarayonining har bir bosqichida ijobiy natijalar beradi.

Bundan tashqari, axborot vositalaridan samarali foydalanish madaniyatini

shakllantirish, o‘quvchilarga axborotlarni tanlash, baholash va ularni amaliyotda qo‘llashda
yordam beradi. O‘quvchilar axborot texnologiyalaridan faqat ilmiy va ma'lumot olish uchun
emas, balki ular o‘zaro muloqot, kreativ ishlash va jamiyatda faol ishtirok etish uchun ham
foydalanadilar. Shuning uchun, ta'lim tizimi innovatsion yondoshuvlarni amalga oshirishda,
o‘quvchilarni nafaqat axborotlarni to‘g‘ri ishlatishga, balki ularni jamiyatda faol, bilimli va
mas'uliyatli fuqarolar sifatida shakllantirishga yo‘naltirilgan bo‘lishi kerak.

Tadqiqot natijalari, bu borada amalga oshirilgan metodik yondoshuvlarning

o‘quvchilarni jamiyatda faol ishtirok etishga, axborot texnologiyalaridan to‘g‘ri foydalanish
ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam berganligini ko‘rsatadi. Shu bilan birga,
o‘quvchilarning ehtiyojlarini inobatga olish va texnologiyalarni moslashtirish, o‘quvchilarning
ta'lim jarayonida muvaffaqiyatini oshiradi va ularni jamiyatda teng huquqli fuqarolar sifatida
qabul qilishda asosiy vosita bo‘lib xizmat qiladi.

O‘quvchilarda axborot texnologiyalarini o‘rgatish, ta'limning rivojlanishini ta'minlash va

ularni zamonaviy jamiyatga tayyorlashda davom etilishi zarur. Bu jarayonning muvaffaqiyatli
amalga oshirilishi, ta'lim tizimining innovatsion va zamonaviy yondoshuvlarni qo‘llab-
quvvatlashiga, o‘quvchilarning intellektual va ijtimoiy rivojlanishiga turtki beradi.


background image

`

133

Munozara

Tadqiqot davomida olingan natijalar, xarakat tayanch azolarida nuqsoni bor

o‘quvchilarda axborot vositalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirishda
qo‘llaniladigan metodik yondoshuvlarning samaradorligini ko‘rsatdi. Biroq, olingan natijalar
shuni ko‘rsatadiki, bu boradagi yondoshuvlar nafaqat metodikalar va texnologiyalarning
samaradorligiga, balki o‘quvchilarning individual ehtiyojlarini hisobga olgan holda amalga
oshirilgan interaktiv o‘qitishning muhimligini ham ta’kidlaydi. Tadqiqot davomida
qo‘llanilgan multimodal o‘qitish usullari va axborot texnologiyalarining moslashtirilgan
versiyalari, o‘quvchilarda axborotlarni tahlil qilish va baholash ko‘nikmalarini sezilarli
darajada oshirishga yordam berdi.

Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, axborot vositalarini o‘rgatishda samarali metodik

yondoshuvlarning qo‘llanilishi, shuningdek, o‘quvchilarning individual ehtiyojlarini hisobga
olish, o‘quvchilarda axborot texnologiyalaridan foydalanish madaniyatini shakllantirishda
muhim omil hisoblanadi. Bunday yondoshuvlar nafaqat o‘quvchilarning ta’lim jarayonidagi
muvaffaqiyatini oshiradi, balki ularni jamiyatda faol va teng huquqli a’zolar sifatida
integratsiya qilishda ham yordam beradi. [5]

Shu tariqa, o‘quvchilarda axborot vositalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini

shakllantirish, ularning ijtimoiy va intellektual rivojlanishiga, shuningdek, jamiyatda o‘z
o‘rnini topishlariga yordam beradi. Bu jarayonning muvaffaqiyatli amalga oshirilishi uchun
pedagoglarning doimiy malaka oshirish, ta’lim resurslarining yangilanishi va
texnologiyalarning samarali qo‘llanilishi zarurdir.

Axborot texnologiyalarini ta'lim jarayoniga integratsiya qilishda nafaqat texnik

vositalarning samarali ishlatilishi, balki o‘quvchilarning individual ehtiyojlariga mos
yondoshuvlarni qo‘llash muhim ahamiyatga ega. Tadqiqot davomida ko‘rsatilgan interaktiv
metodlar, o‘quvchilarning o‘zaro hamkorlik qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga hamda
ularning axborot texnologiyalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirishga yordam
berdi. Ushbu metodlarning amaliyotga joriy etilishi, o‘quvchilarning ta'lim jarayoniga faolroq
va ongliroq yondashishlarini ta'minlaydi.

O‘quvchilarni axborot texnologiyalarini samarali ishlatishga o‘rgatish, ularning ijtimoiy

integratsiyasini ta'minlashda ham o‘z o‘rniga ega. Bu jarayonni muvaffaqiyatli amalga oshirish
uchun pedagoglarning doimiy malaka oshirish va axborot texnologiyalarining yangilanishi
zarur. O‘quvchilarga axborotlarni baholash va tahlil qilish ko‘nikmalarini o‘rgatish, ularni
nafaqat ta'limda, balki kundalik hayotda ham muvaffaqiyatli ishlatishlariga imkon beradi.

Shuningdek, o‘quvchilarning axborot vositalaridan foydalanish madaniyatini

shakllantirish, jamiyatda faol va teng huquqli fuqarolar sifatida ularni integratsiyalashishga
yordam beradi. Bu boradagi metodik yondoshuvlarning samaradorligi, ta'lim jarayonining
samaradorligini oshirishda, shuningdek, o‘quvchilarning intellektual rivojlanishiga yordam
beradi. O‘quvchilarga zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalangan holda bilimlarni
mustahkamlash, ularga yangi imkoniyatlar yaratish uchun imkon beradi. Bunday metodlar,
ayniqsa, xarakati cheklangan o‘quvchilar uchun juda samarali bo‘lishi mumkin.

Tadqiqotda erishilgan natijalar, axborot texnologiyalarini ta'lim jarayonida integratsiya

qilishning yangi yo‘llarini izlashni va pedagogik amaliyotda innovatsion yondoshuvlarni
qo‘llashni taqozo etadi. Bu nafaqat o‘quvchilarning ta'limdagi muvaffaqiyatini oshirishga,


background image

`

134

balki ularni jamiyatda yanada faol va ijtimoiy faol fuqarolar sifatida shakllantirishga yordam
beradi. Shuning uchun, axborot texnologiyalaridan to‘g‘ri foydalanish ko‘nikmalarini
rivojlantirish jarayonida pedagoglarning rollari va ularning malakasini oshirish, zamonaviy
o‘qitish texnologiyalarini qo‘llash muhim ahamiyatga ega.

Xulosa

Tadqiqot natijalari, xarakat tayanch azolarida nuqsoni bor o‘quvchilarda axborot

vositalaridan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirishda samarali metodologik
yondoshuvlarni qo‘llashning ahamiyatini ko‘rsatdi. O‘quvchilarda axborot texnologiyalaridan
to‘g‘ri foydalanish ko‘nikmalarini shakllantirish, nafaqat ularning ta’lim jarayonidagi
muvaffaqiyatini oshiradi, balki ularni ijtimoiy integratsiyalashishiga ham yordam beradi.
Tadqiqot davomida qo‘llanilgan interaktiv o‘qitish usullari, multimodal ta’lim yondoshuvlari
va axborot texnologiyalaridan foydalanish metodologiyalari o‘quvchilarda axborotlarni tahlil
qilish va baholash ko‘nikmalarini sezilarli darajada rivojlantirishga yordam berdi.

Ushbu tadqiqotda olingan natijalar, ta’lim jarayonida axborot texnologiyalarini

integratsiya qilishning samarali usullarini ishlab chiqishga imkon beradi va o‘quvchilarda
axborot vositalaridan foydalanish madaniyatini shakllantirishda yangi yondoshuvlarni joriy
etishda asos bo‘lishi mumkin.

Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:

1.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022-2026-

yillarga moʻljallangan yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻg‘risida”gi Farmoni //
Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi,

https://lex.uz/docs/-5841063

.

2.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 30-dekabrdagi 792-son

“Umumiy oʻrta ta’lim muassasalarining 10-11-sinflari oʻquvchilarini kasb-hunarga tayyorlash
chora-tadbirlari toʻg‘risida” Qarori // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.

https://lex.uz/docs/-5800745

.

3.

Muslimov N.A., Mullaxmetov R.G. Kasb tanlashga tayyorlash. – T.: “IQTISOD-MOLIYA”,

2007. – 205 b.
4.

https://president.uz/oz/lists/view/5830

Библиографические ссылки

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022-2026-yillarga moʻljallangan yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻg‘risida”gi Farmoni // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz/docs/-5841063.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 30-dekabrdagi 792-son “Umumiy oʻrta ta’lim muassasalarining 10-11-sinflari oʻquvchilarini kasb-hunarga tayyorlash chora-tadbirlari toʻg‘risida” Qarori // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/docs/-5800745.

Muslimov N.A., Mullaxmetov R.G. Kasb tanlashga tayyorlash. – T.: “IQTISOD-MOLIYA”, 2007. – 205 b.