Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
137
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
“THE MONSTER BOOK” - TIL O‘QITISH FAOLIYATLARIDA
INNOVATSION YONDASHUV.
Saidova Laylo Nasrulla qizi
Termiz Davlat Pedagogika Instituti
ANNOTATSIYA:
Mazkur maqolada “The Monster Book of Language Teaching Activities” nomli kitob
tahlil qilinib, uning ta’lim jarayonidagi o‘rni va ahamiyati o‘rganilgan. Kitobda
keltirilgan faoliyatlar va strategiyalar zamonaviy ta’lim texnologiyalarini qo‘llashni
rag‘batlantirib, o‘quvchilarni til o‘rganishga jalb qilishda katta yordam beradi.
Faoliyatlar interaktiv va ijodkorlikni rivojlantiruvchi metodlarga asoslangan bo‘lib,
ularning samaradorligi maqolada keng ko‘lamli tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari
ushbu kitobning o‘qituvchilarga yangi usullarni qo‘llash imkoniyatlarini taqdim
etishini ko‘rsatdi.
Kalit so‘zlar:
til o‘qitish, innovatsion metodlar, o‘quv jarayoni, interaktiv faoliyatlar,
ijodkorlikni rivojlantirish
.
АННОТАЦИЯ:
В данной статье анализируется книга «Чудовищная книга педагогической
деятельности по языку» и изучается ее роль и значение в образовательном
процессе. Мероприятия и стратегии, представленные в книге, поощряют
использование современных образовательных технологий и оказывают большую
помощь в вовлечении студентов в изучение языка. Занятия основаны на
интерактивных и творчески-развивающих методах, эффективность которых
подробно анализируется в статье. Результаты исследования показали, что
данная книга предоставляет учителям возможность использовать новые
методы.
Ключевые слова:
обучение языку, инновационные методы, учебный процесс,
интерактивная деятельность, развитие творческих способностей.
ABSTRACT:
In this article, the book "The Monster Book of Language Teaching Activities" is
analyzed and its role and importance in the educational process is studied. The
activities and strategies presented in the book encourage the use of modern educational
technologies and are of great help in engaging students in language learning. The
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
138
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
activities are based on interactive and creativity-developing methods, and their
effectiveness is extensively analyzed in the article. The results of the research showed
that this book provides opportunities for teachers to use new methods.
Key words:
language teaching, innovative methods, educational process, interactive
activities, creativity development.
KIRISH
Bugungi kunda til o‘rgatish sohasida yangi yondashuvlar va innovatsion
metodlarning ahamiyati tobora ortib bormoqda. O‘quvchilarni o‘quv jarayoniga faol
jalb qilish, ularning qiziqishini oshirish va o‘zlashtirishni samarali tashkil qilish uchun
o‘qituvchilardan ijodiy yondashuv talab etiladi. Bu borada ta’lim jarayonini qiziqarli
va interaktiv qilishga qaratilgan resurslarning roli beqiyosdir. “The Monster Book of
Language Teaching Activities” kitobi aynan shu maqsadga yo‘naltirilgan bo‘lib, unda
til o‘rgatish jarayonida qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan ijodiy va qiziqarli faoliyatlar
to‘plami taqdim etilgan. Kitobning asosiy o‘ziga xosligi shundaki, u til o‘rgatishning
barcha darajalari uchun mos keluvchi strategiyalarni o‘z ichiga oladi va bu jarayonda
o‘qituvchi va o‘quvchilar o‘rtasida jonli muloqotning rivojlanishini rag‘batlantiradi.
Mazkur maqolada ushbu kitobning mazmuni, undagi faoliyatlarning ta’lim jarayoniga
qo‘shadigan hissasi va uning samaradorligi haqida batafsil tahlil keltiriladi.
Tadqiqotning maqsadi — “The Monster Book” kitobi orqali ta’lim jarayonida yangi
yondashuvlarni amaliyotga tadbiq etishning ahamiyatini aniqlash va ularni o‘qitish
metodikasiga integratsiyalash imkoniyatlarini ko‘rsatishdir. Maqola davomida
kitobning har bir bo‘limidagi faoliyatlar, ularning maqsadi va o‘quv jarayoniga ta’siri
muhokama qilinadi.
ADABIYOTLAR SHARHI VA METODOLOGIYA
Til o‘rgatish metodikasi bo‘yicha zamonaviy yondashuvlar ta’lim tizimida
muhim o‘rin tutadi. Hozirgi kunda interaktiv va ijodiy faoliyatlar yordamida o‘quv
jarayonini samarali tashkil qilish ko‘plab mutaxassislar tomonidan o‘rganilmoqda.
Xususan, metodistlarning tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, o‘yinli va ijodiy faoliyatlar
o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishini oshiradi hamda ular uchun qulay psixologik
muhitni yaratadi (Brown, 2014).“The Monster Book of Language Teaching Activities”
kitobida til o‘rgatish uchun ijodiy va interaktiv usullar keng yoritilgan. Ushbu kitobda
faoliyatlar kichik guruhlar, juftliklarda ishlash, vizual materiallar, qo‘shiq va
o‘yinlardan foydalanish kabi turli xil texnikalarga asoslangan. Har bir faoliyat aniq
maqsad va natijaga qaratilgan bo‘lib, o‘quvchilarni faollikka undaydi va darslarning
sifatini oshirishga yordam beradi. Shuningdek, kitobda turli yosh va darajadagi
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
139
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
o‘quvchilar uchun moslashuvchan strategiyalar taklif etiladi, bu esa uni o‘qituvchilar
uchun universal qo‘llanma sifatida ahamiyatli qiladi.
Mazkur tadqiqotda sifatli tahlil metodi qo‘llanildi. Tadqiqot doirasida “The
Monster Book” kitobining har bir bo‘limi o‘rganilib, unda keltirilgan faoliyatlarning
maqsadi, ularni amalga oshirish bosqichlari va kutiladigan natijalar tahlil qilindi.
Kitobdagi faoliyatlar til o‘rgatishning quyidagi asosiy jihatlari bo‘yicha baholandi:
-
O‘quvchilar faolligini oshirish – Har bir faoliyatning o‘quvchilarni faol
qatnashishga rag‘batlantirish imkoniyati tahlil qilindi.
-
Ijodkorlikni rivojlantirish – Faoliyatlarning ijodiy yondashuvlarni
shakllantirishdagi o‘rni o‘rganildi.
-
Moslashuvchanlik – Turli yosh va daraja uchun faoliyatlarni qo‘llash qulayligi
ko‘rib chiqildi.
-
Qiziqarli muhit yaratish – Faoliyatlarning darsni o‘quvchilar uchun jozibador
qilishdagi roli tahlil qilindi.
Tahlil davomida kitobdagi faoliyatlar real o‘quv jarayoniga moslashtirilgan holda,
o‘quvchilar bilan sinovdan o‘tkazildi va natijalarning samaradorligi o‘lchandi. Shu
asosda kitobning ta’lim jarayoniga qo‘shadigan hissasi xulosa qilindi.
NATIJALAR
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, “The Monster Book of Language Teaching
Activities” kitobida keltirilgan faoliyatlar til o‘rgatish jarayonida yuqori
samaradorlikka ega. Kitobdagi har bir faoliyat o‘quvchilarni dars jarayoniga faol jalb
qilish, ularning qiziqishini oshirish va muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun
mo‘ljallangan. Tahlil qilingan faoliyatlar quyidagi natijalarni berdi: O‘quvchilar
faolligini oshirish. Faoliyatlar o‘quvchilarning dars jarayonida faol ishtirok etishini
ta’minladi. Sinov jarayonida kichik guruhlarda ishlash, rolli o‘yinlar va ijodiy
topshiriqlar o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishini sezilarli darajada oshirdi. Bu
usullar o‘quvchilarning muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirish va birgalikda ishlash
qobiliyatini mustahkamlashga yordam berdi. Ijodkorlikni rivojlantirish. Kitobdagi
faoliyatlar ijodkorlikni rivojlantirishga katta hissa qo‘shdi. O‘quvchilar ijodiy
hikoyalar tuzish, rasmlardan foydalanib hikoya qilish va yangi so‘zlar asosida dialoglar
yaratish kabi topshiriqlardan katta zavq olishdi. Bu esa ularning fikrlash qobiliyatini
kengaytirishga va tilni o‘rganishga bo‘lgan ishtiyoqini kuchaytirishga xizmat
qildi.Moslashuvchanlik. Kitobdagi faoliyatlar turli yosh va darajadagi o‘quvchilar
uchun moslashuvchanligi bilan ajralib turadi. Sinov jarayonida boshlang‘ich, o‘rta va
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
140
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
yuqori darajadagi o‘quvchilar bilan o‘tkazilgan darslarda kitobdagi usullar
samaradorligi tasdiqlandi. Bu esa “The Monster Book” kitobining keng auditoriya
uchun universal qo‘llanma sifatida foydalanish mumkinligini ko‘rsatdi.Qiziqarli muhit
yaratish.Faoliyatlar o‘quv jarayonini jonlantirib, darslarda qiziqarli va samimiy muhit
yaratdi. O‘yinli faoliyatlar orqali o‘quvchilar stressdan xoli bo‘lib, o‘zlarini erkin his
qilishdi. Shu orqali ularning bilim olish jarayonidagi samaradorlik darajasi oshdi.
Natijalar shuni tasdiqladiki, “The Monster Book” kitobida keltirilgan faoliyatlar
nafaqat til o‘rgatishni qiziqarli va samarali qilish, balki o‘quvchilarning ijodkorligini
rivojlantirish hamda jamoaviy ishlash qobiliyatlarini oshirish uchun muhim vosita
bo‘lib xizmat qiladi. Bu kitob zamonaviy ta’lim jarayonida o‘qituvchilar uchun foydali
metodik manba sifatida foydalanilishi mumkin.
MUHOKAMA
Tadqiqot natijalaridan ko‘rinib turibdiki, “The Monster Book of Language
Teaching Activities” kitobida taqdim etilgan o‘quv faoliyatlari til o‘rgatishda samarali
vosita bo‘lib xizmat qiladi. Kitobning asosiy afzalliklaridan biri shundaki, u
o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishini oshirish va o‘quv jarayonini interaktiv va
ijodiy qilishga qaratilgan. Bu metodika nafaqat tilni o‘rganish, balki o‘quvchilarning
muloqot ko‘nikmalarini ham rivojlantirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga,
faoliyatlarning keng qamrovli va moslashuvchanligi har xil yoshdagi va darajadagi
o‘quvchilar uchun ularni individual tarzda qo‘llash imkoniyatini yaratadi. Biroq, ushbu
kitobning ba’zi kamchiliklari ham mavjud. Masalan, ba’zi faoliyatlar ancha oddiy
bo‘lib, yuqori darajadagi o‘quvchilar uchun qiyin bo‘lishi mumkin. Shu sababli,
o‘qituvchilar yuqori darajadagi guruhlar uchun faoliyatlarni moslashtirishga va ularni
murakkablashtirishga harakat qilishlari zarur. Bundan tashqari, kitobdagi faoliyatlar
ayrim hollarda qisqa vaqt ichida bajarilishi talab qilinadi, bu esa uzoq muddatli va
chuqur bilim olishga imkon bermasligi mumkin. Shunday bo‘lsa-da, bu faoliyatlar
o‘quvchilarning qisqa vaqt ichida tilni amaliy ravishda o‘rganishlarini ta’minlashda
foydali bo‘lishi mumkin.
Muhokama qilish kerak bo‘lgan yana bir jihat shundaki, “The Monster Book”
o‘quvchilarning ijodkorligini rivojlantirishga katta e’tibor beradi. Biroq, ba’zi
o‘qituvchilar uchun bu faoliyatlar qiyin bo‘lishi mumkin, chunki ular an’anaviy
o‘qitish metodlariga odatlangan. Shu sababli, o‘qituvchilar kitobdagi usullarni
o‘zlarining dars metodikalariga mos ravishda qo‘llashda ehtiyotkor bo‘lishlari zarur.
Shu bilan birga, kitobdagi faoliyatlar o‘quvchilarga muloqotda bo‘lishni o‘rgatish bilan
birga, ularning ijtimoiy va jamoaviy ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. Bu,
albatta, til o‘rganish jarayonida muhim ahamiyatga ega, chunki til nafaqat
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
141
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
grammatikani, balki ijtimoiy muloqotni ham o‘rganishni talab qiladi. Tadqiqot
natijalari shuni ko‘rsatadiki, “The Monster Book” til o‘rgatish metodikasida
o‘quvchilarning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi va dars jarayonini qiziqarli va
motivatsion qiladi. Shuningdek, o‘qituvchilar uchun ham samarali pedagogik vosita
bo‘lib, ular o‘quvchilarning ehtiyojlariga mos ravishda faoliyatlarni tanlab, qo‘llay
olishlari mumkin. Bu kitob nafaqat til o‘rgatish, balki o‘quvchilarning ijodkorlik,
muloqot va jamoaviy ishlash kabi boshqa ko‘nikmalarini ham rivojlantirishga xizmat
qiladi. Shu o‘rinda, kelgusida ushbu kitobning yanada rivojlanishi va o‘qituvchilar
uchun qo‘shimcha metodik qo‘llanmalar ishlab chiqilishi lozim. Bu qo‘llanmalar
o‘qituvchilarga faoliyatlarni yanada samarali tarzda qo‘llashda yordam berishi
mumkin. Bu kitobning har bir faoliyati har bir o‘quvchi uchun individual ravishda
moslashtirilishi mumkinligi, uning davomiy foydalanish imkoniyatini kengaytiradi.
XULOSA
Tadqiqotdan kelib chiqqan holda, “The Monster Book of Language Teaching
Activities” kitobi til o‘rgatish jarayonida o‘quvchilarning faol ishtirokini ta’minlash va
ularning tilni amaliy ravishda o‘rganishlariga yordam beruvchi samarali vosita ekanligi
aniqlangan. Kitobda taqdim etilgan turli o‘quv faoliyatlari o‘quvchilarning qiziqishini
oshirib, o‘rganish jarayonini interaktiv va ijodiy qilishga yordam beradi. Ushbu
metodikaga asoslangan faoliyatlar, o‘quvchilarning muloqot ko‘nikmalarini
rivojlantirishga, shuningdek, ijtimoiy va jamoaviy ko‘nikmalarni mustahkamlashga
yordam beradi. Biroq, ba’zi faoliyatlarning murakkabligi va vaqt cheklovlari ularning
samaradorligini kamaytirishi mumkin, shuning uchun o‘qituvchilar faoliyatlarni o‘z
guruhlari va talabalari uchun moslashtirishlari lozim. Shuningdek, kitobda berilgan
faoliyatlar o‘qituvchilarga o‘z darslarini boyitish va diversifikatsiya qilishda yordam
beradigan vositalar sifatida xizmat qiladi. Har bir faoliyatning har xil darajadagi
o‘quvchilar uchun moslashuvchanligi bu kitobning keng auditoriyaga xizmat qilish
imkoniyatini yaratadi. Xulosa qilib aytganda, “The Monster Book” kitobi o‘qituvchilar
uchun nafaqat til o‘rgatish jarayonini o‘zgartiruvchi, balki o‘quvchilarning muloqot
ko‘nikmalarini rivojlantiruvchi kuchli pedagogik vosita sifatida xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Солижонов, Ж. (2024). Crafting the lexicon of magic: analyzing JK Rowling’s
neologisms in translation. Зарубежная лингвистика и лингводидактика,
2(4/S), 34-38.
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
142
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
2.
Kamoljonovich, S. J. R. (2024). AMALIY TARJIMA ELEMENTLARINING
ZAMONAVIY KLASSIFIKATSIYASI.
3.
Kamoljnovich, S. J. (2022). JK ROULINGNING FANTASTIK
ASARLARIDAGI
ANTROPONIMLARNING
LINGVO-PERSPEKTIV
MUAMMOLARI. Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies
(CARJIS), 2(1), 334-343. https://doi.org/10.24412/2181-2454-2022-1-334-343
4.
Kamoljonovich, S. J., & O’G, Y. N. U. B. (2022). BADIIY TARJIMA UCHUN
TARJIMA USULLARI TAHLILI (IAN TUHOVISKIY ASARLARI
MISOLIDA). Ta’lim fidoyilari, 18(5), 32-37.
5.
Jo’ramurodova, Z., & Solijonov, J. (2022, April). JK ROULINGNING “BIDL
QISSANAVIS ERTAKLARI”(“THE TALES OF BEEDLE THE BARD”)
ASARIDAGI ANTROPONIMLARNING O’ZBEK TILIDAN INGLIZ
TILIGA TARJIMA QILISHDAGI MUAMMOLARI. In МЕЖДУНАРОДНАЯ
НАУЧНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ:" СОВРЕМЕННЫЕ ФИЛОЛОГИЧЕСКИЕ
ПАРАДИГМЫ: ВЗАИМОДЕЙСТВИЕ ТРАДИЦИЙ И ИННОВАЦИЙ
II" (Vol. 2, No. 18.03, pp. 554-560). https://doi.org/10.47100/nuu.v2i18.03.115
6.
Qodirovna, A. Z., & Kamoljonovich, S. J. (2022). JK ROULINGNING, GARRI
POTTER VA AFSUNGARLAR TOSHI’’ROMANIDAGI SEHRGARLAR
OBRAZINI INGLIZ TILIDAN O’ZBEK TILIGA TARJIMA QILISHNING
LINGVO-PERSPEKTIV TAHLILI. Central Asian Research Journal for
Interdisciplinary
Studies
(CARJIS), 2(3),
176-180.
https://doi.org/10.24412/2181-2454-2022-3-176-180
Abduholiqovna Q. G. PRELIMINARY STUDY OF UZBEK HYDRONYMY
ON THE ROOTS. ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research
Journal. – 2021
7. Qurbonova Gulnoza Abdukhalik qizi. № 17 (255) / 2019 The notions of
"knowledge", "action" and "learning" p217 Молодой ученый Международный
научный журнал
8. Qurbonova gulnoza abduholiqovna. (2021). Epistemological approaches and
the psychology of knowledge. Emergent: journal of educational discoveries and
lifelong
learning
(ejedl),
2(04),
50–53.
Retrieved
from
https://ejedl.academiascience.org/index.php/ejedl/article/view/23
9. Qurbonova gulnoza abduholiqovna. (2021). Development of the concept
"knowledge" in english. Academicia globe: inderscience research, 2(04), 91–94.
Retrieved from
https://agir.academiascience.org/index.php/agir/article/view/59
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
143
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
10. Qurbonova gulnoza abduholiqovna, & toshtemirova dinora qurbonazarovna.
(2021). Difficulties of learning english. Journalnx - a multidisciplinary peer
reviewed journal, 7(10), 128–131.
Https://doi.org/10.17605/osf.io/hqx67
11. Abduholiqovna q. G. Preliminary study of uzbek hydronymy on the roots
//academicia: an international multidisciplinary research journal. – 2021. – т. 11.
– №. 7. – с. 215-218
https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=ru&user=
wUPhn4YAAAAJ&citation_for_view=wUPhn4YAAAAJ:KlAtU1dfN6UC
