Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
267
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
ZAMONAVIY TA’LIMDA MASOFAVIY ТA’LIM TIZIMI
Najmiddinov Zohidjon Zokir o’g’li
Toshkent kimyo texnologiya insituti Yangiyer filiali “Noorganik moddalarning
kimyoviy texnologiyasi” fakulteti talabasi
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada zamonaviy ta’limda masofaviy o’qitishning o’rni va ahamiyati
haqida ma’lumot berilgan.
Kalit so’zlar: zamonaviy axborot, o’qitish usullari, elektron aloqa, masofaviy ta’lim,
internet texnologiyalari, o’quv jarayoni, ta’lim tizimi,
elektron konferensiyalar.
DISTANCE LEARNING SYSTEM IN MODERN EDUCATION
ABSRACT
This article provides information on the role and importance of distance learning in
modern education.
Keywords: modern information, teaching methods, electronic communication,
distance learning, internet technologies, learning process, education system,
electronic conferences.
Zamonaviy axborot va kommunikatsiya texnologiyalari vositalarini ta’lim
jarayoniga kirib kelishi an’anaviy o’qitish usullariga qo’shimcha ravishda yangi
o’qitish shakli- masofaviy o’qitish yaratilishiga omil bo’ldi. Masofaviy ta’limda talaba
va o’qituvchi fazoviy bir-biridan ajralgan holda o’zaro maxsus yaratilgan o’quv
kurslari, nazorat shakllari, elektron aloqa va Internetning boshqa texnologiyalari
yordamida doimiy muloqotda bo’ladilar.
Masofaviy ta’lim - masofaviy o’qitishga asoslangan ta’lim. Masofaviy o’qitish
- o’zaro ma’lum bir masofada Internet texnologiya yoki boshqa interaktiv usullar va
barcha o’quv jarayonlari komponentlari - maqsad, mazmun, metod, tashkiliy shakllar
va o’qitish usullariga asoslangan ta’lim oluvchi va o’qituvchi o’rtasidagi munosabat.
Masofaviy o’qitish tizimi - masofaviy o’qitish shartlari asosida tashkil etiladigan
o’qitish tizimi. Barcha ta’lim tizimlari singari masofaviy o’qitish tizimi o’zining
tarkibiy maqsadi, mazmuni, usullari, vositalari va tashkiliy shakllariga ega.
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
268
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Internet texnologiyasini qo’llashga asoslangan masofaviy o’qitish jahon axborot ta’lim
tarmog’iga kirish imkonini beradi, integratsiya va o’zaro aloqa tamoyiliga ega bo’lgan
muhim bir turkum yangi funksiyalarni bajaradi. Masofaviy o’qitish barcha ta’lim olish
istagi bo’lganlarga o’z malakasini uzluksiz oshirish imkonini yaratadi. Bunday o’qitish
jarayonida talaba interaktiv rejimda mustaqil o’quv-uslubiy materiallarni o’zlashtiradi,
nazoratdan o’tadi, o’qituvchi bevosita rahbarligida nazorat ishlarini bajaradi. Hozirgi
kunda masofadan turib o’qish ancha rivojlanib bormoqda. Chunki, masofaviy
ta’limning turli afzalliklari bor. Shuning uchun ham “Matematika o’qitish metodikasi”
balki, boshqa fanlarni ham o’qitishda talabalarga qulayliklari mavjud. Masofaviy
ta’limning afzalliklari:
-chet elliklar, nogironlar va turli xil nogironlar bo'lgan odamlarning masofaviy o'qitish
imkoniyati;
-individual sur’atda o’rganish imkoniyati;
-talabalar uchun ma’lumotlar bazalari, kutubxonalar kataloglari va boshqa axborot
resurslaridan bepul foydalanish;
-talabalarning shaxsiy ishlarini yuritishda qulaylik;
-interaktivlik (tezkor ma’lumot almashish imkoniyati);
-to'g'ridan-to’g’ri kirish rejimida sinovdan o'tish qobiliyati.
Masofaviy o'qitishdagi zamonaviy telekommunikatsiya vositalari interfaol
usulda o’qishni ta’minlaydi. Talabalar tezkor aloqa qilish imkoniyatiga ega bo'ladilar
va o'qituvchi talabalarning talablariga tezda javob bera oladi, o'z ishini kuzatib boradi
va o'z vaqtida tuzatadi.
Masofaviy o’qitishda turli xil axborot va kommunikatsiya texnologiyalaridan
foydalaniladi. Masalan, an’anaviy bosma usuliga asoslangan o’qitish vositalari (o’quv
qo’llanma, darsliklar) talabalarni yangi material bilan tanishtirishga asoslansa,
interaktiv audio va video konferentsiyalar ma’lum vaqt orasida o’zaro muloqotda
bo’lishga, elektron pochta to’g’ri va teskari aloqa o’rnatishga, ya’ni xabarlarni
jo’natish va qabul qilishga mo’ljallangan. Oldindan tasmaga muhrlangan
videoma’ruzalar ta’lim oluvchilarga ma’ruzalarni tinglash va ko’rish imkonini bersa,
faksimal aloqa, xabarlar, topshiriqlarni tarmoq orqali tezkor almashinish ta’lim
oluvchilarga o’zaro teskari aloqa orqali o’qitish imkonini beradi.
Masofaviy o’qitishda talabalarning kommunikativ faolligi turli xil sifat
xususiyatlariga ega bo'lgan fanlarning ishtirok etish imkoniyati bo'yicha tegishli
kunduzgi shakldan farq qiladi. Masofaviy aloqa faoliyatining subyektlari doirasi
amalda na miqdori, na geografik fazosi, na vaqt mintaqalari bilan cheklanmaydi.
Masofaviy ta’lim shakllari ishtirokchilari uchun o’quv maydonini
kengaytiradigan, o'z mahsulotlarini foydalanuvchilarning keng doirasiga taqdim
etishga imkon beradigan masofaviy rejimda kognitiv samarali ishlab chiqarish faoliyati
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
269
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
davomida talabalar tomonidan yaratilgan ijodiy o'quv mahsuloti elektron
konferensiyalar va suhbat munozaralarida muhokama uchun taqdim etiladi. Yaratilgan
ijodiy mahsulotlar to'g'risidagi fikrlar va mulohazalar masofaviy o'qitish sub'yektlari
bilan ta'lim aloqasiga kirishadi. Masofaviy ta’lim oluvchi o'z ta'lim mahsulotining
ishlash sifatiga ta'sir etuvchi telekommunikatsiyalar, axborot qatorlari, kompyuter
dasturlari va jihozlaridan foydalanish bo'yicha o'ziga xos ko'nikmalarni egallashi va
rivojlanishi kerak.
Ta’lim tizimida o’quv jarayonini yangidan isloh qilish, yangi
informatsion texnologiyalarga asoslangan o’qitish usullarini ishlab chiqish, ularni keng
joriy qilish bugunning talabidir. Bunda masofaviy talim tizimini joriy qilish maqsadga
muvofiqdir.
REFERENCES
1. Sidiqova D. Boshlang'ich sinflarda interfaol ta'lim va loyihalash texnologiyasi
//ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz). – 2020. – Т. 4. – №. 4.
2.
Sidikova S. D. Theoretical and didactic principles of distance learning
//ACADEMICIA: AN INTERNATIONAL MULTIDISCIPLINARY RESEARCH
JOURNAL. – 2021. – Т. 11. – №. 1. – С. 541-548.
3.
Shavkatovna S. D. THE IMPORTANCE OF DISTANCE LEARNING IN THE
TEACHING OF" METHODS OF TEACHING MATHEMATICS". – 2021.
4. M.Ochilov, N.Ochilova “Oliy maktab pedagogikasi” Toshkent-2008, 260 bet
5. M.Azimjanova, T.Muradova, M.Pazilova “Informatika va axborot texnologiyalari”
O‘quv qo‘llanma Toshkent, “O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati”, 2013.
6.
Tog'ayeva
U.
SCIENTIFIC-THEORETICAL
BASES
OF
USE
OF
PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES IN TEACHING METHODS OF MOTHER
TONGUE //ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz). – 2020. – Т. 2. – №.
2.
7. Tog'ayeva U. IMPROVING THE MODULE" MOTHER TONGUE TEACHING
METHOD" IN PROJECT EDUCATIONAL INSTRUCTIONS //ЦЕНТР НАУЧНЫХ
ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz). – 2020. – Т. 2. – №. 2.
8. Tog'ayeva U. “ONA TILI OʻQITISH METODIKASI” MODULINI OʻQITISHDA
AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH
//ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz). – 2021. – Т. 1. – №. 1.
9. F. Qosimov, M. Qosimova .TO DEVELOP STUDEENTY SKULLS OF NATURE
CONSERVATION AND RESPECT FOR HUMAN LABOR BY TEACHING THEM
TO SOLVE ENVIRONMENTAL PROBLEMS” Vol 10, Issue 1, January
2021:ACADEMICIA An International multidisciplinary Rese rch Journal
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
270
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
10. М.М. Қосимова А. Қосимов. “ON SOME TYPICAL PROBLEMS TO BE
SOLVED IN PRIMARY SCHOOLS” Vol 10, Issue 1, January 2021:ACADEMICIA
An International multidisciplinary Rese rch Journal
11. Qosimova M. M., Kasimov A. A. On some typical problems to be solved in primary
schools //Academicia: an international multidisciplinary research journal. – 2021. – Т.
11. – №. 1. – С. 502-517.
12. Qosimov M. F. et al. To develop students' skills of nature conservation and respect
for human labor by teaching them to solve environmental problems //Asian Journal of
Multidimensional Research (AJMR). – 2021. – Т. 10. – №. 1. – С. 175-181.
13.
Qo‘ldoshev R. A. LEFT-HANDED CHILDREN AND THE LEARNING
PROCESS //EPRA International Journal of Research and Development (IJRD)
Volume. – Т. 5. – С. 277-281.
