Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
271
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
O‘QITUVCHILARNING KASBIY KOMPETENSIYASINI
OSHIRISHDA “ARALASH TA’LIM” (BLENDED LEARNING) NI
QO‘LLASH
QILICHOVA ZARIFA XAYRULLO QIZI
SamDCHTI tayanch doktorantura (PhD) doktoranti
ANNOTATSIYA
Blended learning nafaqat o‘quvchilar uchun, balkim o‘qituvchilarga ham kasbiy
rivojlanish imkoniyatlarini taqdim etadi. O‘qituvchilar raqamli vositalar va onlayn
platformalarni darslarga kiritish orqali o‘z ko‘nikmalarini kengaytirishlari va
yondashuvlarini yangicha usulda namoyon qilishlari mumkin. Bundan tashqari, aralash
ta’lim o‘qituvchilarni hamkorlik qilishga undaydi va ta’lim muassasalari o‘rtasida eng
yaxshi amaliyotlarni baham ko‘rishni rag‘batlantiradi. Ushbu maqolada aralash
ta’limning o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasini oshirishdagi o‘rni va afzalliklari
haqida so‘z yuritiladi.
Kalit so‘zlar:
individuallashtirish, masofaviy ta’lim platformalari,
differensiallashgan ta’lim, texnologiya
USING BLENDED LEARNING IN TEACHER’S PROFESSIONAL
DEVELOPMENT
QILICHOVA ZARIFA XAYRULLO QIZI
PhD student of SamSIFL
ABSTRACT
Blended learning is not only beneficial for students; it also offers opportunities
for teachers to grow professionally. By incorporating digital tools and online platforms
into their teaching practices, educators can expand their own skill sets and become
more innovative in their approaches. Additionally, blended learning encourages
collaboration between teachers and allows for the sharing of best practices across
educational institutions. This article discusses the role and advantages of blended
learning in improving teachers' professional development.
Key words: individualized, distance learning platforms, differentiated learning,
technology
Zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasi katta
ahamiyatga ega. Kasbiy kompetensiya deganda, o‘qituvchining pedagogik, ilmiy-
metodik, psixologik va axborot-kommunikatsion texnologiyalarni qo‘llash borasidagi
bilimlari, ko‘nikmalari va tajribasi tushuniladi. O‘qituvchining kasbiy kompetensiyasi
ta’lim sifatini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Bugungi kunda ta’lim jarayonida
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
272
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
innovatsion metodlardan biri bo‘lgan aralash ta’lim (blended learning) usuli keng
qo‘llanilmoqda.
O‘qituvchi sifatida, doimiy ravishda ortib borayotgan vazifalar ro‘yxatini
bajarish uchun vaqt topish juda qiyinligini anglaymiz va bu vazifalarni an'anaviy
usulda, bizda mavjud bo‘lgan ozgina vaqtda amalga oshirish imkonsizdek.
Professional rivojlanish faqat sinxron va yakka tartibda bo‘lishi kerak degan fikr eski
davrlarga xosdir, chunki bugungi kunda ko‘plab talabalar asinxron va aralash ta’lim
muhitlarida muvaffaqiyatli o‘rganmoqda. Endi kasbiy rivojlanishda an'anaviy usuldan
voz kechib, yanada zamonaviy formatni qabul qilish vaqti keldi.
Aralash ta’lim (Blended learning) tushunchasi
Aralash ta’lim — bu an’anaviy dars o‘tish shakllari va zamonaviy axborot
texnologiyalarini (masalan, onlayn resurslar, interaktiv platformalar) birlashtirish
orqali ta’lim olish usulidir. Bu usulda o‘quvchilar va o‘qituvchilar birgalikda, ba’zan
yuzma-yuz, ba’zan esa masofaviy o‘qish orqali o‘zaro aloqada bo‘lishadi. Aralash
ta’lim o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasini oshirishda ayniqsa samarali bo‘ladi,
chunki u o‘qituvchilarga pedagogik metodlarni yangilash, texnologiyalarni qo‘llash va
o‘quvchilarning individual ehtiyojlarini hisobga olish imkoniyatini yaratadi.
Aralash ta’limning o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasini oshirishdagi
o‘rni
1.
Texnologiyalarni samarali qo‘llash
Aralash ta’lim o‘qituvchiga yangi pedagogik texnologiyalarni o‘rgatish va ularni
amaliyotda qo‘llash imkoniyatini beradi. Masofaviy ta’lim platformalarida (masalan,
Moodle, Google Classroom, Zoom) dars o‘tish, o‘quv materiallarini joylashtirish,
talabalar bilan aloqa o‘rnatish o‘qituvchidan texnologiyalarni yaxshi bilishni talab
qiladi. Shu orqali o‘qituvchining axborot-kommunikatsion texnologiyalarni
qo‘llashdagi kompetensiyasi rivojlanadi.
2.
Individuallashtirish va differensiallashgan ta’lim
Aralash ta’lim metodida o‘qituvchining individual yondashuvi muhim o‘rin
tutadi. Onlayn resurslar yordamida o‘quvchilar o‘z sur’atida o‘rganishlari mumkin, bu
esa o‘qituvchining har bir o‘quvchining ehtiyojiga mos keladigan ta’lim jarayonini
tashkil etish imkonini beradi. O‘qituvchi individual yondashuvni joriy etish uchun
yangi pedagogik metodlarni o‘rganishi va ulardan samarali foydalanishni o‘rganishi
kerak.
3.
Fikrlarni va tajribalarni almashish imkoniyati
Aralash ta’lim usuli o‘qituvchilarga boshqa pedagoglar bilan o‘z tajribalari va
fikrlarini almashish imkoniyatini yaratadi. Onlayn platformalar orqali ta’lim
metodlarini muhokama qilish, tajriba almashish, zamonaviy pedagogik yondashuvlarni
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
273
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
o‘rganish imkoniyatlari mavjud. Bu o‘qituvchining o‘z kasbiy kompetensiyasini
doimiy ravishda rivojlantirishiga yordam beradi.
4.
O‘quv jarayonini monitoring qilish va baholash
Aralash ta’limda o‘qituvchi o‘quvchilarni turli usullar bilan baholash
imkoniyatiga ega bo‘ladi. Onlayn testlar, interaktiv mashqlar va vazifalar yordamida
o‘quvchilarning bilimini muntazam ravishda kuzatib borish mumkin. O‘qituvchining
baholash metodlarini yangilash va turli baholash vositalarini qo‘llashdagi
kompetensiyasi oshadi.
Aralash ta’limning o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasini oshirishdagi
afzalliklari
1.
Ta’lim sifatini oshirish
: Aralash ta’lim usuli o‘quvchilarning o‘qish
sur’atiga moslashtirilgan darslarni taqdim etadi, bu esa o‘quvchilarni yanada samarali
o‘qitishga yordam beradi. O‘qituvchining pedagogik metodlari va texnologiyalarni
integratsiyasi ta’lim sifatini oshiradi.
2.
O‘qituvchining o‘zini o‘zi rivojlantirishi
: Aralash ta’lim metodlari
o‘qituvchiga yangi pedagogik metodlarni o‘rganish va o‘z pedagogik faoliyatini tahlil
qilish imkonini beradi. Bu jarayon o‘qituvchining o‘z-o‘zini rivojlantirishga bo‘lgan
intilishlarini kuchaytiradi.
3.
Hamkorlik va jamoaviy ishning rivojlanishi
: O‘qituvchilar aralash
ta’limda hamkorlikni rivojlantirishlari mumkin. Onlayn platformalarda guruh ishlari
va o‘zaro fikr almashish jarayonlari o‘qituvchining jamoada ishlash ko‘nikmalarini
rivojlantiradi.
Xulosa
Aralash ta’lim (blended learning) o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasini
oshirishda muhim vosita hisoblanadi. Ushbu metod yordamida o‘qituvchilar
texnologiyalarni samarali qo‘llash, individual ta’limni tashkil etish, hamkorlikni
rivojlantirish va o‘quv jarayonini monitoring qilish ko‘nikmalarini egallaydi. Aralash
ta’limni joriy etish, o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasini oshirishga yordam beradi
va ta’lim sifatini yanada yuqori darajaga olib chiqadi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. Янченко И.В. Смешанное обучение в вузе: от теории к
практике//Современные проблемы науки и образования – 2016y. – №5.
2. Роберт И.В. Теория и методика информатизации образования
(психолого-пепедагогический и технологический аспекты). М: ИИО РАО. 2020 y.
3. Абрамова Я.К. Опыт внедрения модели смешанного обучения при
реализации образовательных программ в американских вузах / Я.К. Абрамова //
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
274
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Международный аспирантский вестник. Русский язык за рубежом. - М., 2019. -
№1. - b.4-7.
4. Азиатцева Т.В. Обзор существующих за рубежом курсов, созданных с
применением технологии смешанного обучения / Т.В. Азиатцева //
Преподаватель XXI век. - М., - 2016. - №2. - b.177-183.
5. Арабчикова Ю.И. Организация смешанного обучения в высшем учебном
заведении с использованием дистанционых образовательных технологий / Ю.И.
Арабчикова // Наука, образование и культура, -Иваново, - 2016. - №7(10). - b.74-
75
