Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
400
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
ТУҒМА ЮРАК НУҚСОНЛАРИ
Кенжаев Ёдгор Мамақулович
Султонов Равшан Комилович
Термиз иқтисодиёт ва сервис университети, Тиббиёт факультети
ўқитувчилари
Муродова Фарида Шухрат қизи
Термиз иқтисодиёт ва сервис университети, Тиббиёт факультети
талабаси
Аннотация
Туғма юрак нуқсонлари (ТЮН) туғилиш вақтида мавжуд бўлган юрак ёки катта
қон томирлар тузилишидаги аномалиялар бўлиб, улар юрак-қон томир
касалликлари орасида энг кўп учрайди. Ушбу мақолада ТЮНларнинг таснифи,
диагностика ва даволаш усуллари муҳокама қилинади. Эхокардиография каби
замонавий ташхис усуллари, дори-дармонлар, жарроҳлик ва паллиатив терапия
орқали ТЮНларнинг самарали давоси мумкинлиги баён қилинган. Ўзбекистонда
кардиохирургия соҳасидаги ривожланишлар ва амалиётдаги муваффақиятлар
алоҳида қайд этилган.
Калит сўзлар:
Туғма юрак нуқсонлари, эхокардиография, Фалло тетрадаси,
магистраль артерияларнинг транспозицияси, юрак жарроҳлиги.
ВРОЖДЕННЫЕ ПОРОКИ СЕРДЦА
Муродова Фарида Шухратовна
Кенжаев Ёдгор Мамакулович
Султанов Равшан Комилович
Студент медицинского факультета
Термезского университета экономики и сервиса
Преподаватели медицинского факультета Термезского
университета экономики и сервиса
Аннотация
Врожденные пороки сердца (ВПС) — это структурные аномалии сердца или
крупных кровеносных сосудов, присутствующие с рождения, и являются одними
из наиболее распространенных сердечно-сосудистых заболеваний. В статье
рассматриваются классификация, диагностика и методы лечения ВПС.
Современные диагностические методы, такие как эхокардиография, а также
лекарственная терапия, хирургическое вмешательство и паллиативный уход,
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
401
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
выделены как эффективные подходы к лечению ВПС. Также акцент сделан на
развитии кардиохирургии в Узбекистане и успешности практического внедрения.
Ключевые слова:
Врожденные пороки сердца, эхокардиография, тетрада Фалло,
транспозиция магистральных артерий, кардиохирургия.
CONGENITAL HEART DEFECTS
Murodova Farida Shukhrat qizi
Kenjaev Yodgor Mamatkulovich
Sultonov Ravshan Komilovich
A student of the Faculty of Medicine, Termez
University of Economics and Service
Teachers of the Faculty of Medicine, Termez
University of Economics and Service
Abstract
Congenital heart defects (CHD) are structural abnormalities of the heart or large blood
vessels present at birth, and they are among the most common cardiovascular diseases.
This article discusses the classification, diagnosis, and treatment of CHD. Modern
diagnostic methods such as echocardiography, along with drug therapy, surgery, and
palliative care, are highlighted as effective approaches for CHD management.
Developments in cardiac surgery in Uzbekistan and the success of practical
implementations are also emphasized.
Keywords:
Congenital heart defects, echocardiography, Tetralogy of Fallot, transposition of great
arteries, cardiac surgery.
Кириш:
Туғма юрак нуқсонлари (ТЮН) бу — туғилиш вақтида мавжуд
бўлган, юрак ёки катта қон томирлар тузилишидаги аномалиялардир. Улар юрак-
қон томир касалликлари таркибида энг кўп учрайдиган ҳолатлардан бири
ҳисобланади. ТЮН билан боғлиқ белгилари жуда хилма-хил бўлиб, енгил
кўринишдан ҳаёт учун хавфли ҳолатларгача ўзгариши мумкин.
Ҳар йили дунёнинг турли жойларида миллионлаб янги туғилган
чақалоқларда юрак нуқсонлари аниқланади. Баъзи ҳолларда бу нуқсонлар енгил
характерга эга бўлиб, махсус даволашни талаб этмайди, бошқа ҳолларда эса
боланинг ҳаётини сақлаб қолиш учун тезкор жарроҳлик ёки даволаш керак
бўлади.
Муаммонинг долзарблиги:
Юрак нуқсонларини эрта аниқлаш ва
самарали даволаш имконияти замонавий тиббиётнинг асосий вазифаларидан
бири ҳисобланади. Агар ТЮН ўз вақтида аниқланмаса ва даволанмаса,
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
402
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
болаларнинг катта қисми биринчи ойларидаёқ ҳаётдан кўз юмади. Айниқса,
қишлоқ жойлардаги тиббиёт хизматининг пастлиги, малакали кадрлар
етишмаслиги ушбу муаммони янада кучайтирмоқда.
Материаллар ва методлар:
Тадқиқот объекти сифатида туғма юрак
нуқсонлари билан ташхис қўйилган беморлар маълумотлари олинди. Тадқиқотда
қуйидаги методлардан фойдаланилди:
1.
Клиник ташхислаш:
беморларнинг клиник кўринишлари, симптомлари
ва тарихига асосланиб ташхис қўйиш.
2.
Инструментал
текширувлар:
эхокардиография,
ЭКГ,
рентген
диагностика.
3.
Статистик таҳлил:
маълумотларни қиёсий ва корреляцион таҳлил қилиш.
Натижалар ва муҳокама:
Туғма юрак нуқсонларининг таснифи
ТЮНларни учта асосий гуруҳга бўлиш мумкин:
1.
Артериал қонни веноз қон оқимига ўтиш билан боғлиқ нуқсонлар
:
-
Қоринчалар орасидаги тўсиқ нуқсони.
- Бўлмачалар орасидаги тўсиқ нуқсони.
- Очиқ артериал йўл.
2.
Веноз қонни артериал қон оқимига ўтиш билан боғлиқ нуқсонлар
:
-
Фалло тетрадаси.
- Магистраль артерияларнинг транспозицияси.
3.
Юрак магистраль артерияларининг торайиши билан боғлиқ
нуқсонлар
:
-
Ўпка артерияси стенози.
-
Аорта коарктацияси.
Диагностика ва даволаш:
Туғма юрак нуқсонларини аниқлаш учун
эхокардиография асосий диагностик усул ҳисобланади. Бу усул аномалияларни
эрта босқичда аниқлашга ёрдам беради. ТЮНларни даволашда асосий урғу
қуйидаги усулларга берилади:
1.
Дори-дармонлар билан даволаш:
диуретиклар, юрак фаоллигини
яхшилайдиган препаратлар.
2.
Жарроҳлик давоси:
нуқсонларни тўғрилаш ёки магистраль артерияларни
тиклаш.
3.
Паллиатив терапия:
оғир ҳолатларда ҳаёт сифатини сақлаб қолишга
қаратилган чоралар.
Ўзбекистондаги амалиёт:
Ўзбекистонда юрак нуқсонларини жарроҳлик
йўли билан даволаш 1960-йилларда В.В. Вахидов томонидан бошланган. Бугунги
кунда юрак жарроҳлиги соҳасидаги ютуқлар, айниқса, болалардаги юрак
Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 1, Issue 5
403
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
нуқсонларини даволашда самарадорликни оширмоқда. Замонавий диагностика
ва кардиохирургик технологиялар нафақат беморлар ҳаётини сақлаб қолиш,
балки уларнинг турмуш сифати яхшиланишини ҳам таъминламоқда.
Хулоса ва тавсиялар
1.
Туғма юрак нуқсонларини эрта аниқлаш ва самарали даволаш учун тиббий
хизматнинг сифатини ошириш муҳим.
2.
Қишлоқ жойларида замонавий ташхис ускуналарини жорий этиш зарур.
3.
Кардиохирургия соҳасида малакали мутахассисларни тайёрлашга эътибор
қаратиш керак.
4.
Ташхис ва даволаш бўйича замонавий халқаро протоколларни амалиётга
жорий этиш.
Адабиётлар рўйхати
1.
Blalock A., Hanlon C. "Innovative surgical corrections for congenital heart
defects". Cardiology Today. 1950.
2.
Roger H. "Septal defect management in pediatric cardiology". Pediatric
Cardiology Journal. 1879.
3.
Ўзбекистон Соғлиқни Сақлаш Вазирлиги. "Юрак жарроҳлигида замонавий
ёндашувлар". Тошкент, 2023.
4.
Kenjayev Y.M., Berdieva S.A., Termiz iqtisodiyot va servis universiteti. "Yurak
bo’lmacha va qorinchalari gipertrofiyasining elektrokardiografiya belgilari
o’zgarishlarini tahlili."
5.
Mamatqulovich K. Y. Meʼda osti bezi o ‘tkir va surunkali pankreatit
kasalliklarini gistomorfologik tahlili //American journal of applied medical
science. – 2024. – T. 2. – №. 3. – S. 49-53.
6.
Mamatqulovich K. Y. et al. Glomerulonefrit kasalligida klinik labarator
tahlillarning o’rni va samaradorligi //American journal of applied medical
SCIENCE. – 2024. – T. 2. – №. 3. – S. 112-120.
7.
Mamatqulovich K. Y., Ismatulloevich X. I., Xabibullo o‘g‘li C. S. Ko‘kyo‘tal
kasalligi va uni oldini olish chora-tadbirlari //American journal of applied
medical science. – 2024. – T. 2. – №. 4. – S. 18-21.
8.
Mamatqulovich K. Y., Fayzullayevna R. S. Husnbuzarlar etiologiyasi, klinikasi
va davolash chora-tadbirlari //American journal of applied medical science. –
2024. – T. 2. – №. 3. – S. 126-130.
9.
Kenjayev Y. "Bio eko texno" ma’suliyati cheklangan jamiyatga qarashli maishiy
chiqindilarni saralash va qayta ishlash korxonasi xodimlarining salomatligi
//TISU ilmiy tadqiqotlari xabarnomasi. – 2023. – T. 1. – №. 2. – S. 172-176.
