CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
203
G‘ARB ILM-FANIDA SAADI ASARLARIGA BERILGAN BAHO
Abdusalomova Aziza Homidovna
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat
universiteti Xorijiy tillar kafedrasi o`qituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15706903
Annotatsiya
Ushbu maqolada G‘arb ilm-fani vakillarining Saadi Sheroziy ijodiga bo‘lgan
munosabati yoritiladi. Asosan “Guliston” va “Bo‘ston” asarlarining tarjimalari,
ularning talqinlari va G‘arb olimlari tomonidan berilgan baholar tahlil qilinadi.
Maqolada mashhur tarjimon va sharhlovchilar, xususan Edward Rehatsek, James
Ross va Basil Buntinglarning fikrlari asosida Saadiyning adabiy uslubi, axloqiy-
falsafiy g‘oyalari hamda Sharqona donishmandligi G‘arbda qanday qabul
qilinganiga e’tibor qaratiladi.
Annotation
This article explores the reception of Saadi Shirazi’s works in Western
academic literature. It focuses on the translations and interpretations of his
major works, particularly 'Gulistan' and 'Bustan', and analyzes how Western
scholars and translators—such as Edward Rehatsek, James Ross, and Basil
Bunting—evaluated his literary style, ethical philosophy, and wisdom. The study
highlights the cultural and philosophical value Saadi’s writings held in the West.
Kalit so‘zlar / Keywords
Saadi Sheroziy, G‘arb adabiyoti, tarjima, Guliston, Buston, adabiy uslub,
axloq, hikmat.
Saadi Shirazi, Western literature, translation, Gulistan, Bustan, literary style,
ethics, wisdom.
Saadi Sheroziy — fors-tojik adabiyotining yirik namoyandalaridan biri
bo‘lib, uning “Guliston” va “Bo‘ston” asarlari asrlar davomida Sharq
madaniyatining axloqiy-falsafiy merosida muhim o‘rin tutadi. G‘arb olimlari ham
ushbu asarlarni turli tillarga tarjima qilib, ilmiy baholashgan. Ushbu maqola
G‘arb ilm-fanida Saadi asarlariga berilgan bahoni tahlil qiladi va ularning
madaniy, falsafiy, hamda estetik jihatdan qanday qabul qilinganini
o‘rganadi.Ushbu maqola sifatli tahliliy uslubga asoslanadi. G‘arbda chop etilgan
tarjimalar, tahliliy maqolalar, sharhlar va ilmiy nashrlar o‘rganilib, ularda Saadi
asarlarining qanday talqin etilgani aniqlangan. Asosiy manbalar sifatida Edward
Rehatsek, James Ross, Basil Bunting kabi tarjimonlar va olimlarning ishlari tahlil
qilindi.Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, G‘arb olimlari Saadiyning asarlarini chuqur
axloqiy-falsafiy mazmun bilan boy deb hisoblashadi. “Guliston” asarining
tarjimalarida nasihat va hikmatli gaplar alohida qadrlangan.
CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
204
Rehatsek tarjimasida Saadiyning so‘z boyligi, ma’nodorlik va obrazlilik
ustuvor o‘rin olgan. James Ross esa 'Bo‘ston' asarida insonparvarlik va ruhiy
tarbiyani asosiy diqqat markazida ko‘rsatgan. Bunting kabi zamonaviy adiblar
esa Saadiyning poetik uslubidan ilhomlangan.
Saadi Sheroziy G‘arbda odatda didaktik yozuvchi sifatida qaraladi. Biroq
so‘nggi tadqiqotlar uning asarlarida estetik go‘zallik, inson psixologiyasi va
madaniyatlararo universal g‘oyalar mavjudligini ko‘rsatadi. G‘arb olimlari
Saadiyning gumanistik yondashuvini, axloqiy tozalikka chaqiruvini yuqori
baholaganlar. Bu esa uning asarlarini bugungi kunda ham dolzarb qiladi.
G‘arb ilm-fanida Saadi Sheroziy ijodi chuqur o‘rganilgan va yuksak
baholangan. Uning asarlari gumanizm, axloq va donishmandlikni o‘zida
mujassam etgani bois ko‘plab tarjimon va olimlar e’tiborini tortgan. Saadi
ijodining G‘arb olamida keng o‘rganilishi madaniyatlararo muloqotni
kuchaytirishga xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar (References):
1. Rehatsek, Edward (1888). *The Gulistan of Saadi*. London: Kegan Paul,
Trench.
2. Ross, James (1890). *The Bostan or Orchard of Saadi*. London: George Allen &
Unwin.
3. Bunting, Basil (1948). *Persian Translations and Reflections*. Literary Journal,
UK.
4. Yarshater, Ehsan (Ed.) (1988). *Persian Literature*. Cambridge History of
Iran, Vol. 6.
