266
2025/№ 2
PEDAGOGIKA
TA’LIM JARAYONIDA MUSTAQIL O‘QITISHNING O‘RNI VA
AHAMIYATI
MAMATOVA UMIDA ZAFARJON QIZI
Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti
“Pedagogika va psixologiya” kafedrasi magistri
E-mail:
UDK: 37.018.43
https://orcid.org/0009-0001-1279-5504
Kalit so‘zlar:
mustaqil o‘qish,
ta’lim jarayoni,
o‘quv faoliyati,
mustaqil ta’lim,
bilim olish,
o‘zini o‘zi
rivojlantirish,
ijodiy fikrlash,
o‘quv motivatsiyasi,
ta’lim samaradorligi,
muammoli o‘qitish.
Annotatsiya:
Ushbu maqolada ta’lim jarayonida mustaqil
o‘qishning o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Mustaqil o‘qish
talabalarning bilim olish jarayonida faol ishtirok etishini
ta’minlab,
ularning
mustaqil
fikrlash
qobiliyatini,
muammolarni hal etish ko‘nikmalarini va ijodiy yondashuvini
rivojlantiradi. Maqolada mustaqil o‘qishning mazmuni, uni
samarali tashkil etish usullari hamda o‘quv jarayonidagi
ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, talabalar mustaqil ta’lim
jarayonida duch keladigan muammolar va ularni bartaraf etish
yo‘llari haqida fikr yuritiladi. Mustaqil o‘qish orqali
talabalarning o‘zini o‘zi rivojlantirishga bo‘lgan qiziqishi ortib,
hayotiy va kasbiy faoliyatida muvaffaqiyatga erishish
imkoniyatlari kengayishi ta’kidlanadi. Maqola pedagoglar va
talabalarga mustaqil ta’lim jarayonini takomillashtirishda
amaliy tavsiyalar beradi.
РОЛЬ И ЗНАЧЕНИЕ САМОСТОЯТЕЛЬНОГО ОБУЧЕНИЯ В УЧЕБНОМ
ПРОЦЕССЕ
Ключевые слова:
самостоятельное
обучение, учебный
процесс, учебная
деятельность,
самостоятельное
обучение,
Аннотация:
В данной статье анализируется роль и
значение самостоятельного обучения в образовательном
процессе. Самостоятельное чтение обеспечивает активное
участие учащихся в процессе приобретения знаний,
развивая у них навыки самостоятельного мышления,
навыки решения проблем, творческий подход. В статье
освещается содержание самостоятельного обучения,
267
2025/№ 2
приобретение
знаний,
саморазвитие,
творческое
мышление,
учебная мотивация,
образовательная
эффективность,
проблемное
обучение.
методы его эффективной организации и значение в
учебном процессе. Также рассматриваются проблемы, с
которыми
сталкиваются
учащиеся
в
процессе
самостоятельного обучения, и пути их преодоления.
Подчеркивается,
что
благодаря
самостоятельному
обучению повышается интерес учащихся к саморазвитию и
расширяются возможности для достижения успеха в
жизнедеятельности и профессиональной деятельности. В
статье даны практические рекомендации педагогам и
студентам по совершенствованию самостоятельного
образовательного процесса.
THE ROLE AND IMPORTANCE OF INDEPENDENT LEARNING IN
THE EDUCATIONAL PROCESS
Keywords:
independent
learning, learning
process, learning
activity, independent
learning, knowledge
acquisition, self-
development,
creative thinking,
learning motivation,
educational
effectiveness,
problem-based
learning.
Abstract:
This article analyzes the role and importance of
independent learning in the educational process. Independent
reading ensures the active participation of students in the
process of acquiring knowledge, developing their independent
thinking skills, problem-solving skills, and creativity. The
article highlights the content of independent learning, the
methods of its effective organization and the importance in the
educational process. The problems faced by students in the
process of independent learning and ways to overcome them are
also considered. It is emphasized that through independent
learning, students’ interest in self-development increases and
opportunities for success in life and professional activities
expand. The article provides practical recommendations to
teachers and students on improving the independent educational
process.
KIRISH
Zamonaviy jamiyatda ta’lim jarayoni inson hayotining uzluksiz tarkibiy qismiga
aylanmoqda. Ilm-fan va texnologiyaning jadal rivojlanishi natijasida an’anaviy ta’lim
shakllari o‘zining cheklanganligi bilan ajralib turib, bilim olishning yangi usullari va
yondashuvlarini talab qilmoqda. Ayniqsa, mustaqil ta’lim olish masalasi global
tendensiyalardan biri sifatida shakllanib bormoqda. Hozirgi zamon ta’limida mustaqil
o‘qitish usullaridan foydalanish o‘quvchining shaxsiy qobiliyatlarini ro‘yobga
268
2025/№ 2
chiqarish, mas’uliyat hissini kuchaytirish va o‘z-o‘zini rivojlantirishga bo‘lgan
intilishini oshirishga yordam beradi. Shu bilan birga, mustaqil o‘qitish jarayonida
o‘quvchilar o‘zlarini nazorat qilish, ma’lumotlarni tahlil qilish va ularni amalda
qo‘llash ko‘nikmalarini shakllantiradilar. Bu esa kelajakdagi kasbiy faoliyatda
muvaffaqiyat qozonish uchun muhim poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
Ta’lim jarayonida mustaqil o‘qitishning ahamiyati shundaki, u o‘quvchilarda
yangicha fikrlash, mustaqil qaror qabul qilish, o‘z-o‘zini baholash va muammolarni
hal qilish kabi muhim kompetensiyalarni rivojlantiradi. Shu bois ta’lim
muassasalarida mazkur o‘qitish usulini qo‘llash orqali o‘quv jarayonining
samaradorligini oshirish, o‘quvchilar bilimini chuqurlashtirish va ularni mustaqil
ravishda axborot izlashga yo‘naltirish zarur hisoblanadi. Globallashuv jarayonlari,
ilm-fan va texnologiyalarning jadal rivojlanishi ta’lim tizimiga yangicha
yondashuvlarni talab qilmoqda. Xususan, mustaqil o‘qitish o‘quvchilarni tezkor
axborot oqimi ichida to‘g‘ri qaror qabul qilishga, tanqidiy va tahliliy fikrlashga,
shuningdek, o‘zini doimiy ravishda rivojlantirishga undaydi. Har bir shaxsning ta’lim
jarayonida faol ishtirok etishi va mustaqil bilim olish qobiliyati raqobatbardosh
kadrlar tayyorlashda muhim omillardan biridir.
Bugungi mehnat bozorida nafaqat nazariy bilim, balki amaliy ko‘nikmalar,
muammolarni mustaqil hal qilish va ijodkorlik qobiliyatlari ham yuqori baholanadi.
Shu sababli ta’lim jarayonida mustaqil o‘qitish usullaridan foydalanish nafaqat
o‘quvchilarning o‘zlashtirish darajasini oshiradi, balki ularning shaxsiy va kasbiy
rivojlanishiga ham zamin yaratadi. Oliy ta’lim muassasalari va maktablarda mustaqil
ta’limga bo‘lgan e’tiborning kuchayishi xalqaro standartlarga mos, raqobatbardosh
mutaxassislarni tayyorlashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Hozirgi kunda axborotning tezkor yangilanishi va hajmining ortib borishi ta’lim
oluvchilardan faqatgina mavjud bilimlarni o‘zlashtirish emas, balki mustaqil ravishda
izlanish olib borish, o‘z-o‘zini rivojlantirish va o‘qish jarayonini boshqarish kabi
kompetensiyalarni talab etmoqda. Bugungi kunda insoniyat oldida turgan eng katta
muammolardan biri – kasbiy va shaxsiy rivojlanishda doimiy o‘zgarishlarga
moslashishdir. Mustaqil ta’lim olish ko‘nikmalariga ega bo‘lmagan shaxslar bu
o‘zgarishlarga moslashishda qiyinchiliklarga duch kelishlari mumkin.
O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish
Konsepsiyasining “Oliy ta’lim tizimini rivojlantirishning strategik maqsadlari va
ustuvor yo‘nalishlari” deb nomlangan 3-bobining “Oliy ta’lim bilan qamrovni
kengaytirish, oliy ma’lumotli mutaxassislar tayyorlash sifatini oshirish” deb
nomlangan 1-§ da “Mustaqil ta’lim soatlari ulushini oshirish, talabalarda mustaqil
ta’lim olish, tanqidiy va ijodiy fikrlash, tizimli tahlil qilish, tadbirkorlik
269
2025/№ 2
ko‘nikmalarini shakllantirish, o‘quv jarayonida kompetensiyalarni kuchaytirishga
qaratilgan metodika va texnologiyalarni joriy etish, o‘quv jarayonini amaliy
ko‘nikmalarni shakllantirishga yo‘naltirish, bu borada o‘quv jarayoniga xalqaro ta’lim
standartlariga asoslangan ilg‘or pedagogik texnologiyalar, o‘quv dasturlari va o‘quv
uslubiy materiallarni keng joriy etish” masalalarida ta’lim oluvchilarning mustaqil
ta’lim olishlari, mustaqil ishlash malakalarini uzluksiz oshirish orqali
mutaxassislarning zaruriy kompetensiyalarini, ijodiy yaratuvchanlik, tadqiqotchilik,
mantiqiy tafakkurini rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilgan [1]. Ta’lim jarayonida
mustaqil o‘qitishning dolzarbligi zamon talablariga mos raqobatbardosh, innovatsion
fikrlaydigan va mustaqil qaror qabul qiladigan shaxslarni tarbiyalash zaruratidan kelib
chiqadi. Bu esa ta’lim sifatini oshirish, o‘quvchilarning intellektual salohiyatini to‘liq
namoyon etish va hayotda muvaffaqiyat qozonishga tayyorlashda muhim o‘rin tutadi.
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA
Ta’limning uzluksizligi tamoyili ham mustaqil ta’limning dolzarbligini oshiradi.
Endilikda inson faqat universitet yoki o‘quv muassasalarida emas, balki butun hayoti
davomida yangi bilim va ko‘nikmalarni o‘zlashtirib borishi lozim. Bu jarayon
mustaqil ta’lim olishga bo‘lgan ehtiyojni kuchaytirib, uni shaxsiy rivojlanishning
muhim omiliga aylantirmoqda.
Shaxsiy rivojlanish ta’limi nazariyasining konseptual qoidalariga asoslanib
M.N.Axmetova, E.V.Bondarevskaya, V.V.Serikov, V.I.Danilchuk va boshqalar
tomonidan o‘qituvchilar o‘z o‘quvchilarida kognitiv qiziqishlarni, fikrlashni,
ma’lumotni mustaqil ravishda topish, qayta ishlash va ulardan foydalanish
qobiliyatini rivojlantirishga, ta’lim va hayot muammolarini mustaqil ravishda hal
qilishga intilishlari kerak. Talabalarning mustaqilligini ta’lim faoliyatining eng
muhim elementi sifatida, zamonaviy sharoitda shaxsning yetakchi funksiyalaridan biri
sifatida shakllantirish vazifasi umumta’lim maktabida katta ahamiyatga ega.
P.I.Borovitskiy,
N.M.Verzilin,
B.E.Vsesvyatskiy,
B.P.Esipov,
V.M.Korsunskaya, B.E.Raykov, N.A.Rykov kabi olimlar o‘quv jarayonida mustaqil
ishning roli, o‘rni, vazifalarini asoslab berdilar. Talabalarning bilim va ko‘nikmalarini
shakllantirishda stereotipik, asosan og‘zaki o‘qitish usuli samarasiz bo‘lib qoladi.
Maktab o‘quvchilarining mustaqil ishining roli, shuningdek, o‘quv maqsadining
o‘zgarishi, uning ko‘nikmalarni shakllantirishga yo‘naltirilganligi, ijodiy faoliyat,
shuningdek, ta’limni kompyuterlashtirish bilan bog‘liq holda ortadi.
NATIJA VA MUKOMALAR
Innovatsion texnologiyalar ta’lim jarayonida yangi imkoniyatlarni yaratmoqda.
Elektron ta’lim platformalari, ochiq onlayn kurslar, masofaviy o‘qitish tizimlari
270
2025/№ 2
mustaqil ta’lim olish jarayonini qo‘llab-quvvatlab, uni an’anaviy ta’lim bilan
uyg‘unlashtirishga xizmat qilmoqda. Endilikda bilim olish geografik joylashuv va
vaqt chegaralaridan mustaqil bo‘lib, har bir inson uchun ta’lim olish imkoniyati
kengaymoqda. Mustaqil ta’lim olish jarayoni nafaqat bilimni egallash, balki tanqidiy
fikrlash, kreativ yondashuv, o‘z-o‘zini motivatsiya qilish va vaqtni samarali
boshqarish kabi ko‘nikmalarni rivojlantirish imkonini ham beradi. Bu esa zamonaviy
mehnat bozori talablariga mos keladigan, innovatsion fikrlashga ega bo‘lgan
mutaxassislarni shakllantirishda muhim omil hisoblanadi.
O‘quv jarayonida “mustaqil ta‘lim” tushunchasiga tashqi ta’sirlardan xoli, o‘z
sa’y-harakatlari bilan amalga oshirilgan, ijodiy harakatlar natijasida olingan
ma’lumotlar deb ta’rif beriladi. Mustaqil ish talabalar tomonidan o‘qituvchining
ko‘rsatmasi va uslubiy ko‘rsatmasi bo‘yicha amalga oshiriladi. Mustaqil ish
talabalarning fazilatlarini shakllantirish vositasi bo‘lib xizmat qiladi, ularning o‘z
vakolatlari doirasida mustaqil ravishda qaror qabul qilish va o‘z harakatlari uchun
javobgarlikni o‘z zimmasiga olish qobiliyati. Vazifani mustaqil bajarish
muvaffaqiyatini belgilovchi muhim shart-bu talabalarning fanning biron bir sohasini
o‘rganishda muvaffaqiyatga erishish istagi. Shuning uchun talabalar o‘zlari yoki
o‘qituvchining yordami bilan yuqori natijaga erishish uchun o‘quv intizomini
o‘rganishda rag‘batlantirilishi kerak [2]. Talabalarni mustaqil ishlarni bajarishga
undash o‘quvchilarni o‘quv faoliyatidagi yutuqlari uchun rag‘batlantirish, o‘z qadr-
qimmatini oshirish, o‘z o‘sishini oldindan bilish, jamoada tan olinishni o‘z ichiga
olishi kerak [3].
O‘qituvchi talabalarning mustaqil faoliyatining tashkilotchisi sifatida pedagogik
usullarni, masalan, biznes o‘yinlari, testlar, munozaralarni sinab ko‘rishi kerak.
Masalan, o‘yin usullaridan foydalanish passiv, zaif talabalarning o‘z majmualarini
unutishiga yordam beradi va topshiriqni muhokama qilishda ishtirok eta boshlaydi.
Va talabalarning loyihaviy faoliyati o‘quv ma’lumotlarini mustaqil ravishda izlash va
tahlil qilish ko‘nikmalarini shakllantiradi. Shuningdek, o‘qituvchiga tanlangan
metodologiya, vaqtni taqsimlash, topshiriqlar va savollarni tuzish bilan dars rejasini
tuzish tavsiya etiladi. Vazifalar o‘quv intizomi dasturining darajasi va mazmuniga,
o‘quvchilarning shaxsiy fazilatlariga mos kelishi kerak: harakatchanlik, individual
imtiyozlar, jamoada yoki yolg‘iz ishlash istagi. Ro‘yxatda keltirilgan xususiyatlar
o‘qituvchiga talabalarning mustaqil ishlarini uslubiy qo‘llab-quvvatlashga imkon
beradi, shunda barcha talabalar teng qiziqish bilan o‘quv jarayoniga jalb qilinadi.
O‘quv jarayonining tashkiliy shakllarini yaratish va tanlashda o‘qituvchining
ijodiy yondashuvi talabalar tomonidan o‘quv o‘quv dasturining mazmunini
o‘zlashtirish muvaffaqiyatini va talabalarning kasbiy kompetensiyalarini
271
2025/№ 2
rivojlantirishni belgilaydi. Mustaqil ishlarni tashkil etish o‘qituvchiga talabalarga
mustaqil fikr yuritish, muammoni tahlil qilish va o‘z xulosalarini bajarish uchun vaqt
ajratish imkonini beradi. O‘qituvchi tomonidan o‘quv jarayonida mustaqil ishdan
foydalanish ma’ruza materialining minimal uzatilishini o‘z ichiga oladi, bu
talabalarning o‘zlari ishi bilan to‘ldiriladi. Bu o‘qituvchilarni o‘qitishda faol mavqega
ega bo‘lishiga olib keladi. O‘quv jarayonini tashkil etishning ushbu shakli tufayli
talabalar loyihalashtirishga, o‘quv faoliyatini rejalashtirishga, o‘quv imkoniyatlarini
baholashga va o‘z-o‘zini rivojlantirish uchun dastur tuzishga qodir [4].
An’anaviy ta’lim jarayoni, asosan, fan bilimlariga ustuvor ahamiyat qaratib,
ilmiy qoidalar asosida tashkil etilgan. Biroq hozirgi kunda talabaga ma’lum
miqdordagi bilim va fan asoslarini yetkazishning o‘zi kifoya emas. Ta’lim ijodkorlik
qobiliyatini shakllantirishi, uni inson faoliyatining barcha sohalarida – mehnat, fan,
texnika, madaniyat, san’at, menejment va siyosatda muvaffaqiyatga erishish
vositasiga aylantirishi lozim.
Zamonaviy o‘qituvchi o‘quvchilarning o‘quv faoliyatini tashkil etishga
yo‘naltirilgan bo‘lishi kerak. Bu esa o‘quvchilarning bilim olish jarayonini o‘z ish
natijalari bilan bog‘laydigan hamda o‘qituvchi rahbarligida amalga oshiriladigan
mustaqil ta’lim faoliyatini o‘z ichiga oladi.
Olimlarning diqqat markazida dars tarkibida mustaqil ishlarning roli, ularning
mazmuni va tashkil etish metodologiyasini aniqlash masalalari turibdi. Talabalar
bilan mustaqil ish olib borish darsning turli bosqichlarida qo‘llanilishi mumkin:
–
O‘qituvchi tomonidan o‘quv materialini yetkazishda;
–
Talabalarning yangi mavzuni mustaqil o‘rganish jarayonida;
–
Bilim, ko‘nikma va malakalarni mustahkamlashda hamda takrorlashda;
–
Bilim va ko‘nikmalarni joriy tekshirishda;
–
Darslik va qo‘shimcha adabiyotlar bilan ishlashda.
Mustaqil
ishlar
talabalarning
o‘z-o‘zini
boshqarish
ko‘nikmalarini
shakllantirishga, shuningdek, ularni boshqa o‘quv vositalari va metodlari tizimida
oqilona qo‘llash usullarini aniqlashga xizmat qiladi. Shu sababli, mustaqil ishlarni
individuallashtirishga katta e’tibor qaratilmoqda. Bundan tashqari, mustaqil ish va
mustaqillikning mohiyatini shaxsiy xususiyat sifatida ochib berishga doir tadqiqotlar
olib borilmoqda [5].
Kognitiv jarayonda talabaning mustaqilligini tavsiflovchi muhim xususiyatlar
quyidagilardan iborat: maqsadli va rejaga muvofiq ishlash qobiliyati, o‘quv
ishlarining eng oqilona usullarini tanlash, o‘z kuchini to‘g‘ri hisoblash hamda faoliyat
natijalarini baholash.
Didaktiklar va metodistlarning sa’y-harakatlari natijasida o‘quv nazariyasi
272
2025/№ 2
talabalarning mustaqil ishlarini tashkil etish uchun asosiy talablarni shakllantirdi:
–
Mustaqil ishlar mazmunining o‘quv dasturi talablariga muvofiqligi;
–
Talabalar uchun mustaqil ishlarning maqsadga muvofiqligi;
–
Mustaqil ishlarni amalga oshirishda ong tamoyiliga rioya qilish;
–
Muayyan tizim asosida mustaqil ishlarni tashkil etish;
–
Talabalarni mustaqil ishlarni bajarishga tayyorlash: bu jarayonda o‘quvchilarga
ishning maqsad va vazifalari bo‘yicha aniq ko‘rsatmalar berish, ularni bajarish
uchun zarur texnik va tashkiliy ko‘nikmalar bilan ta’minlash muhim ahamiyat
kasb etadi;
–
Talabalar oldiga mustaqil fikrlash va aqliy mehnat talab etuvchi vazifalarni
qo‘yish;
–
O‘qituvchining talabalar tomonidan mustaqil ishlarning bajarilishini bevosita
kuzatishi va qiyinchiliklar yuzaga kelganda zarur yordam ko‘rsatishi.
Hozirgi kunda mustaqil ishni tashkil etishda axborot texnologiyalari, ta’lim
platformalari va boshqa dasturiy vositalar talabalarga keng imkoniyatlar yaratadi.
Masalan,
jarayonlarni
loyihalashda,
real
hodisalarga
asoslanib
ehtimoliy
xususiyatlarini hisobga olgan holda modellarni ishlab chiqish imkonini beradi. O‘quv
jarayonida kompyuter texnologiyalaridan foydalanish o‘qituvchi va talabadan
zamonaviy axborot texnologiyalari sohasida yuksak tayyorgarlikka ega bo‘lishni talab
etadi.
Mustaqil ish har bir talaba uchun majburiy bo‘lib, u o‘quv rejasida belgilangan
va mutaxassis tayyorlash jarayonining muhim qismidir. O‘quv faoliyati tarkibida
unga umumiy o‘quv vaqtining uchdan bir qismidan uchdan ikki qismigacha ajratiladi.
Mustaqil ishlarni tashkil etish talabalarni tayyorlashning butun davri davomida tizimli
xususiyatga ega.
Mustaqil kognitiv faoliyatni optimallashtirish uchun talabalarning yakka
tartibdagi ish rejalari tuziladi. Bu rejalashtirish nafaqat talabalarga mustaqil ravishda
egallangan bilimlarning zarur hajmi haqida tasavvur beradi, balki o‘qish vaqtini
samarali taqsimlash va yakka tartibda ishlash ko‘nikmalarini shakllantirishga ham
yordam beradi.
Mustaqil ishning muhim jihati shundaki, u nafaqat ta’lim muammolarini hal
qilishga xizmat qiladi, balki talabalar shaxsiy rivojlanishi va o‘z-o‘zini
takomillashtirish jarayoniga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Mustaqil o‘quv faoliyati talabalarning shaxsiy rivojlanishi, o‘zini boshqarishi,
tanqidiy va analitik fikrlash ko‘nikmalarining rivojlanishi, ijodkorlik qobiliyatlarining
shakllanishi, o‘qishga bo‘lgan qiziqishining ortishi hamda mustaqil qaror qabul qilish
ko‘nikmalarining oshishiga yordam beradi.
273
2025/№ 2
XULOSA
Mustaqil ta’lim olish zamonaviy ta’lim tizimining ajralmas qismi bo‘lib,
insonning intellektual va kasbiy rivojlanishida muhim omil hisoblanadi. Ushbu
jarayon faqatgina bilimlarni o‘zlashtirish vositasi bo‘lib qolmay, balki shaxsning
mustaqil fikrlashi, muammolarni hal qilish qobiliyati, tanqidiy va kreativ
yondashuvini rivojlantirishga xizmat qiladi.
Zamonaviy ta’lim jarayonida mustaqil ta’lim olish insonning uzluksiz
rivojlanishi va kasbiy shakllanishida katta ahamiyat kasb etadi. Bilimlarning doimiy
yangilanib borishi, axborot texnologiyalarining rivojlanishi va mehnat bozoridagi
o‘zgarishlar mustaqil o‘qish hamda o‘z-o‘zini rivojlantirish ko‘nikmalarini
shakllantirish zaruratini yanada kuchaytirmoqda. Mustaqil ta’lim tanqidiy fikrlash,
kreativlik va o‘z-o‘zini boshqarish kabi muhim kompetensiyalarni rivojlantirishga
xizmat qiladi. Shu sababli ta’lim tizimida mustaqil ta’lim olish madaniyatini
shakllantirish va uning samaradorligini oshirish muhim vazifalardan biri hisoblanadi.
ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning “O‘zbekiston
respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini
tasdiqlash” to‘g‘risida Farmoni. URL:
2.
Boboqulova D.M.. Pedagogik mahorat. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Firdavs-
Shox, 2024.
3.
Варенина Л.П. Методические приемы, активизирующие самостоятельную
работу студентов при изучении иностранного языка // Педагогика и
психология образования, 2018.
4.
Шахова E.A. Формирование общих и профессиональных компетенций
через организацию самостоятельной работы обучающихся // Образование.
Карьера. Общество, 2014.
5.
Буряк В.К. Самостоятельная работа учащихся. – М.: Просвещение, 1984. –
C. 64.
6.
Ismoilova Y.T. Important Aspects of Forming Critical Thinking in School-Age
Children in Digital Education Conditions // International Journal of Formal
Education, 2024. Vol. 3 No. 2.
7.
I.Yulduz, M.Umida. Pedagogical Features of the Formation of Pedagogical
Ethics in Future Teachers // Бюллетень науки и практики, 2021.
