International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 6 (52) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
115
YOSH FUTBOLCHILARNI O’YIN MASHQLARI ASOSIDA TEXNIK-
TAKTIK JIHATDAN TAYYORLASH
Sattarov Ashraf Eshaliyevich
Qarshi davlat texnika universiteti oʻqituvchisi
Аннотация.
Ushbu maqolada futbolda sport zaxirasini tayyorlash muammosi
koʻrib chiqilib yosh futbolchilarni tayyorlashda texnik-taktik tayyorgarlik jihatdan
muhim ahamiyati haqida fikr yuritilgan. Tadqiqotning asosiy mazmuni mashgʻulot
jarayonida yosh futbolchilarning texnik-taktik tayyorgarligini oʻyin mashqlarini
toʻplamlari asosida rivojlantirishga qaratilgan.
Kalit soʻzlar:
futbol, texnik usullar, toʻpni uzatish, toʻpga zarba berish, toʻpni
egallash, fintlar, oʻyin texnikasi, harakatlanish qobiliyati, oʻyin mashqlari.
ТЕХНИКО-ТАКТИЧЕСКАЯ ПОДГОТОВКА ЮНЫХ ФУТБОЛИСТОВ
НА ОСНОВЕ ИГРОВОЙ ПРАКТИКИ
Саттаров Ашраф Эшалиевич
Преподаватель Каршинского государственного технического университета
Аннотация:
В статье рассматривается проблема подготовки спортивного
резерва в футболе, а также обсуждается важная роль технико-тактической
подготовки в подготовке молодых футболистов. Основное содержание
исследования направлено на совершенствование технико-тактической
подготовки юных футболистов в процессе тренировок на основе комплексов
игровых упражнений.
Ключевые слова:
футбол, технические приемы, передачи мяча, удары по
мячу ногой, владение мячом, финты, техника игры, двигательные навыки,
игровые упражнения.
TECHNICAL AND TACTICAL TRAINING OF YOUNG FOOTBALL
PLAYERS BASED ON GAME PRACTICE
Sattarov Ashraf Eshalievich
Teacher at Karshi State Technical University
Abstract:
The article examines the problem of training a sports reserve in
football, and discusses the important role of technical and tactical training in the
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 6 (52) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
116
training of young football players. The main content of the study is aimed at
improving the technical and tactical training of young football players in the process
of training based on sets of game exercises.
Key words:
football, technical techniques, passing the ball, kicking the ball, ball
control, feints, game technique, motor skills, game exercises.
Ilmiy-metodik adabiyotlarning tahlili shuni koʻrsatadiki, hozirgi vaqtda aniq
zarbalar va toʻp oshirishlarning turli jihatlarini modellashtiruvchi oʻyin mashqlarini
qoʻllash orqali futbolchilarning texnik-taktik tayyorgarligi samaradorligini oshirish,
zarur masalalardan biri hisoblanadi. Oʻquv adabiyotlarda tavsiya etilgan mashqlar va
ularni mashgʻulotlarning turli bosqichlarida qoʻllash boʻyicha tavsiyalar tahlili,
futbolchilar oʻzlashtirgandan soʻng, texnik va taktik imkoniyatlari doirasida aniq
optimal xatti-harakatni tanlash imkoniyatiga ega boʻlishga toʻliq ishonch hosil
qilmaydi. Shu bois mashgʻulot jarayonida yosh futbolchilarni texnik jihatdan
tayyorlash uchun maqsadli vositalar va usullarni toʻgʻri tanlash orqali imkoniyatlarini
kengaytirish zarur. Keyingi yillar ilmiy adabiyotlarda yosh futbolchilarni tayyorlash
texnikasi, taktikasi va metodikasi boʻyicha koʻplab uslubiy tavsiyalar eʼlon
qilinmoqda. Aksariyat ilmiy ishlarda oʻquv-mashgʻulot jarayonini oʻtkazihda ilgʻor
amaliy tajribali murabbilar uslublari koʻrsatilgan. Lekin bu tavsiyalar koʻproq yosh
futbolchilarga emas, balki yuqori malakalilarga taalluqlidir.
Ishdan koʻzlangan maqsad oʻyin mashqlar toʻplamlarini mashgʻulot jarayonida
qoʻllash samaradorligini asoslashdan iborat. Oʻyinchilarning texnik tayyorgarligini
oʻrganish, harakatlanish, koordinatsion qobiliyatlarni rivojlantirish, boʻyicha
usullarini muvaffaqiyatli ishlab chiqqan professor N.A. Bernshteynning ilmiy ishlari
muhim rol oʻynadi. Uning ishlari sportchilarni zamonaviy sportga tayyorlash uchun
juda muhimdir.
V.V.Lobanovskiyning ta’kidlashicha, yosh futbolchilarni tayyorlashda umumiy
jismoniy, balki texnik-taktik tayyorgarlikka ham e’tibor berish kerak, chunki u
oʻyinning asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi.
Boshqa muallif K.I. Adambekov futbolchilar tayyorlash jarayonini oʻrganar
ekan, unda sport mahoratini oshirishga koʻmaklashuvchi maydon oʻyinchisi texnikasi
va darvozabon tomonidan toʻpni boshqarish texnikasi koʻrib chiqilgan. Uning
fikricha, texnik tayyorgarlikda maqsadga muvofiq boʻlgan vositalar va usullardan
foydalangan holda yosh futbolchilarning texnik mahorati sifatini yanada oshirish
muammosini hal qilishga yordam beradi [1].
M.A. Godik, A.I. Shamardin, I.Xalil kabi ilmiy tadqiqotchilar yosh
futbolchilarning jamoaviy, guruh va yakka tartibdagi harakatlarini oʻrganib
kelishmoqda. Ular oʻz ishlarida futbolchining yosh xususiyatlariga oid rivojlanish
qonuniyatlari
va
jismoniy
tayyorgarlik
darajasini
hisobga
olgan
holda
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 6 (52) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
117
tayyorgarlikning turli bosqichlarida mashgʻulot oʻtkazish zarurligini alohida
ta’kidlashadi. Mashgʻulot jarayoni va musobaqa faoliyatida texnikaning xilma-xilligi
va oʻyin taktikasidan kelib chiqib jismoniy yuklamalardan foydalanishni tartibga
solishda yordam beradi [2].
Yosh futbolchilar turli xil texnik usullarga ega boʻlishlari bilan birgalikda oʻyin
mashqlari va ularning turlaridan foydalanib, boshqa mashqlar bilan birgalikda oʻyin
usullari va ularning xususiyatlarini baholash mezonlarini ko`rib chiqamiz (1-jadval).
Ilmiy tadqiqotlar tahlili shuni koʻrsatishga asos boʻladiki, futbolchilarni
tayyorlash jarayonida jismoniy, texnik, taktik, irodaviylik kabi sifatlarga alohida
e’tibor berish zarur ekanligi ta`kidlangan.
1-jadval
Mezonlar
Ularning tavsiflari
1. Oʻyin davomida oʻyinchi
tomonidan qoʻllaniladigan
usullar soni.
Oʻyin davomida har bir oʻyinchining oʻyin
vaziyatida turli xil usullaridan oqilona foydalana
olishi.
2. Har qanday vaziyatdan
qat’iy nazar, qoʻllaniladigan
usullarning barqarorligi va
ishonchliligi.
Uchrashuvning keskinligi, oʻyin maqomi,
raqiblarning faol qarshiligi, muxlislarning
munosabati, yomon ob-havo, futbolchining
texnik koʻnikmalarga egaligi, psixologik
bosimga tayyorligi.
3.Oʻyinda qoʻllaniladigan
usullarning samaradorligi va
maqsadga muvofiqligi.
Oʻyin sharoitiga, ayni vaziyatdagi raqiblar
soniga, koʻnikmalarga bogʻliq aldamchi
harakatlari va ushbu holat uchun oʻyinchilarning
texnik usullar zaxirasi (zarba, harakatlanish,
toʻpni toʻxtatish turlari va boshqalar).
4. Yengillik, qulaylik va
oqilona tezlik bilan oʻyinda
usullarni bajarilishi.
Oʻyinda usullarni bajarish. Jismoniy
qobiliyatlarni tarbiyalashga, harakat
reaktsiyasining tezligiga bogʻliqligi, yakka
harakatning tezligi, malaka, koʻnikmalarni
avtomatlashtirish.
Oʻyinda qoʻllanadigan ma’lum miqdordagi usullarni bajarish, uning alohida
uslubi va bajarish qobiliyati ham, oʻyinchining texnik mahorati bilan birgalikda
tavsiflanadi. Oʻyinning muhim jihati shundaki, futbolchilar o’yin vaziyatida (to’pni
egallash, to’pni to’xtatish va uzatish, harakatlanish, fintlar, to’pga zarba berish)
texnik usullarni qoʻllay olishidir. Chunki bir vaqtning oʻzida raqibga faol qarshilik
koʻrsatish ham talab etiladi.
Pedagogik eksperiment 2024-2025 yillar davomida Qashqadaryo yiloyat futbol
maktabining 12-13 yoshli futbolchilar guruhida, ishlab chiqilgan oʻyin mashqlari
toʻplamlarini mashgʻulot jarayonida qoʻllab, bu orqali erishilgan samaradorlikni tahlil
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 6 (52) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
118
qilish maqsadida oʻtkazildi. Belgilangan vazifalarni hal etish uchun tajriba va nazorat
guruhlari tuzildi. Qoʻllaniladigan uslublar asosini texnik elementlarni toʻg`ri
bajarishga oʻrgatish bilan bir qatorda maxsus, oʻyin mashqlar toʻplamidan
foydalanildi. Jami 10 ta toʻplam ishlab chiqilgan boʻlib, har bir toʻplamda 15 ta
topshiriq mavjud. Barcha oʻyin topshiriqlari oʻyinchilarning harakatlanish
qobiliyatlarida mujassam boʻlgan kuch, tezlik-kuch hamda texnik elementlari asosida
qurilgan.
Ushbu oʻyin mashqlar toʻplamlari mashgʻulot vazifasiga muvofiq maʼlum bir
ketma-ketlikda qoʻllanilgan, oʻyin topshiriqlarini bajarish va shugʻullanuvchilarning
jismoniy yuklamasi intensivligi va hajmi bilan chambarchas bogʻliqdir [3].
Yosh oʻyinchilarda harakat koʻnikmalarini shakllantirish turlicha kechadi.
Baʼzilarda bur usulni tezda oʻzlashtirsa, boshqalarida esa bu jarayon sekin nomoyon
boʻladi. Bu jismoniy qobiliyatlar va ularning rivojlanishiga bogʻliq. Shu bois,
oʻyinlarida oʻziga xos jismoniy, psixologik, texnik-taktik tayyorgarlikka ega boʻlgan,
individuallikda yetakchi rol oʻynaydigan oʻyinchilarni tanlash zarur. Ular oʻyin
jarayonida texnik usullarni ijodiy qoʻllash, taktik vazifalarni hal etish va oʻz
jamoasining etakchisi boʻlish qobiliyatiga egadirlar 4,5,6].
Quyida biz muayyan ketma-ketlikda oʻyin mashqlar toʻplami topshiriqlarni
hamda har bir mashgʻulot jarayonini murakkablashtirish, yuklamalarni rejali
taqsimlash, jismoniy yuklamaning intensivligi va hajmi, har bir mashgʻulotda harakat
tezligi va tezligi bilan oʻyin topshiriqlarini bajarishga qaratamiz. Misol uchun bir
mashgʻulotda, toʻpga kuchli zarba berish boʻlsa ikkinchisida harakatdagi toʻpni
nishonga aniq zarba, boshqasida esa bayroqlar orasidan oʻtib zarba berish kabilardir.
2-jadval
Mashqlar toʻplami
Usullar
Mashqlarni bajarish/juftlikda, uchlikda, guruhlarda
Toʻpni nishonga
sekin zarba bilan
yoʻllash
Mashq juftlikda bajariladi. Har bir oʻyinchi harakatsiz toʻpni
devorga 3-4 m masofada turib yugurmasdan nishonga 20 ta
aniq zarba beradi. Futbolchilarning vazifasi oyoqning toʻpga
tegish joyini sezish va aniq zarba yoʻllash. Natija nishonga
tekkan zarbalar soni boʻyicha aniqlanadi.
Nishonga aniq
zarba yoʻllash
Mashq uchlikda bajarilib, har bir oʻyinchini nishonga aniq
zarba beradi. Devorda vertikal holarda 1x1 kvadrat
tasvirlangan. Oʻyinchi ushbu nishonga 10 m masofadan 20 ta
zarba berishi kerak. Zarbalar harakatsiz toʻpda amalga
oshiriladi. Natija nishonga tekkan zarbalar soni boʻyicha
aniqlanadi.
Bayroqlar
orasidan oʻtib
darvozaga zarba
Oʻyinchilar juft-juft holatda boʻlinadi. Juftliklar orasidagi
masofa 25 m. Oʻrtadagi masofada ustunlardan 1,5 - 2 m
kenglikdagi darvozalar oʻrnatiladi. Sheriklar toʻpni navbatma-
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 6 (52) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
119
yoʻllash
navbat bir-biriga yoʻnaltiradilar, toʻp avval bayroqlar orasidan
olib oʻtilib, soʻngra ustunladan iborat boʻlgan darvozadan
oʻtishi kerak. Har bir oʻyinchining vazifasi toʻpni boshqarishda
kamroq xatolarga yoʻl qoʻyishdir. Natija soniyalarda zarbalar
miqdori boʻyicha baholanadi.
Harakatdagi
toʻpni darvozaga
yoʻllash
Oʻyinchilar juftlikka boʻlinadi. Sheriklardan biri yon tomondan
uzatmani bajaradi, ikkinchisi esa harakatdagi to`pga yugurib
kelib nishonga (darvoza, devordagi nishon) zarba yoʻllaydi. Har
ikki oyoqda 10 tadan zarba bajarilgandan soʻng, oʻyinchi
sherigi bilan vazifani almashtiradi. Natija aniq zarbalar soni
boʻyicha baholanadi.
Yoʻlak boʻylab
uzoq masofadan
zarba
yoʻllash
Maydonda kengligi 20 metr boʻlgan yoʻlak belgilanadi.
Oʻyinchilar ketma-ket 3 ta urinishdan toʻpga yuqoridan zarba
berishadi. Toʻpni yoʻlak boʻylab uzoqroq masofaga yoʻllaganlar
gʻolib hisoblanishadi.
Doira boʻylab
toʻp uzatish
Maydonda diametri 20 metr boʻlgan doira chiziladi.
Oʻyinchilardan biri doira ichida joylashadi. Qolganlari doira
chizigʻi boʻylab bir-biridan bir xil masofada joylashadilar.
Doira ichida turgan oʻyinchi navbatma-navbat
qatnashchilarning har biriga murabbiy ko’rsatgan usulda toʻpni
yoʻnaltiradi.
Oʻyinchi toʻpni ham koʻrsatilgan usulda qabul qilishi va
uzatishi kerak.
Toʻpni uzatish va
joyni oʻzgartirish
Oʻyinchilar (6 kishi) doira boʻyicha joylashadi. Oʻyinchilardan
biri signal boʻyicha sheriklaridan biriga toʻpni (murabbiy
koʻrsatgan usulda) uzatadi va uning oʻrnini egallaydi. Mashq
shu tarzda davom ettiriladi.
Toʻpni
har xil usulda
va harakatda
uzatish
Oʻyinchilar doira boʻylab harakatlanayotganda toʻpni bir yoki
ikkita teginishda avval bir tomonga, soʻngra ikkinchi tomonga
uzatadilar. Xuddi shunday ikki qator boʻlib ham bajaradilar.
Sherigiga toʻpni
chiziq boʻylab
uzatish
Ikki oʻyinchi bir-biridan 10 metr masofada turadi. Signal
boʻyicha toʻp bilan harakatni boshlashadi, soʻngra bir vaqtning
oʻzida bir-birlariga oyoqning ichki tomoni bilan uzatiladi.
Harakatdagi toʻpni toʻxtatib yana mashqni qaytadan
boshlashadi. Uzatishda toʻplar toʻqnashib ketmasligi kerak.
Harakatdagi
toʻpni sherigiga
uzatish.
Maydon oʻrtasida ikki oʻyinchi joylashadi. Oʻyinchilardan biri
sherigiga yon holatda turib, oyogʻining ichki tomoni bilan unga
toʻpni yoʻnaltiradi. Sherigi esa yugurgan holda harakatdagi
toʻpni uzatgan sherigiga qaytaradi. Futbolchilar toʻpni bir-biriga
uzatib, maydon oxirigacha oldinga siljishadi. Keyingi
juftlikdagi oʻyinchilar ham mashqni shu tarzda davom
ettirishadi.
Natija soniyalarda baholanadi.
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 6 (52) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
120
Darvoza
toʻgʻrisidan zarba
yoʻllash
Bir vaqtning oʻzida ikkita darvozaga zarba beriladi. Oʻyinchilar
ikkita jamoaga boʻlinadi va har bir oʻyinchi darvoza yoʻnalishi
boʻylab yugurib zarba yoʻllashadi.
Oʻyinchilar mashqni 10 martadan bajaradi.
Toʻpni toʻxtatish
va zarba yo`llash
Devordan 5 metr uzoqlikda turib, toʻp pastdan yoʻnaltiriladi,
shunda devordan sakrab, qaytgan toʻpni toʻxtatib (har qanday
usulda), yana uni devorga qayta zarba beriladi. Bir vaqtda
mashqni ikkita jamoa bajaradi.
Qabul qilish,
uzatish va
toʻxtatish
Oʻyinchilar juft-juft boʻlinib 8 - 10 metr masofada bir-biriga
qarama-qarshi turadilar. Toʻpni uzatish va toʻxtatishning turli
usullari, murabbiy topshirigʻiga koʻra amalga oshiradi.
Toʻpni
doira boʻylab
uzatish va qabul
qilish
Oʻyinchilar diametri 12 metr boʻlgan doira boʻylab
joylashadilar. Oʻyinchilardan biri doira markaziga joylashadi va
navbati bilan aylana boʻyicha sheriklariga toʻp uzatishni
boshlaydi.
Toʻpni qabul qilib olgan oʻyinchi uni toʻxtatadi va doira
boʻyicha sherigiga, sherigi esa yana markazdagi oʻyinchiga
qaytarib beradi. Futbolchilar toʻpni toʻxtatish va uzatish
koʻnikmalarini mustahkamlashadi.
Toʻp doira
tashqarisidan
doiraga ichiga.
Oʻyinchilar ikki qatorga boʻlinadi. Har bir qator oldida diametri
2 m boʻlgan doira chiziladi. Jamoalarning birinchi qatordagilari
toʻp bilan doira ichida turishadi. Signal boʻyicha ular toʻpni oʻz
qatoridagi sherigiga yoʻnaltiradi. Ular toʻpni toʻxtatib, yana
doirada turgan sherigiga yoʻnaltirib, oʻzlari esa qator oxiriga
yuguradilar. Jamoalardagi har bir oʻyinchi uchta uzatmani
bajargandan soʻng oʻyin tugaydi. Gʻalaba tezroq topshiriqni
bajargan jamoaga beriladi. Qatorlar va aylanagacha boʻlgan
masofa 6-7 m tashkil etadi.
Toʻpni egallash.
Mashqlar juftlikda bajariladi.
1. Bir oʻyinchi toʻp bilan oldinga harakatlanib, kutilmaganda 7
marotaba oʻngga (chapga) tashlanishlarni bajaradi. Raqib u
tomon harakat qiladi va toʻpni olib qoʻyishi kerak.
2. Oʻyinchi toʻp bilan harakatni boshlaydi va tez yugurishdan
soʻng keskin to’xtab, yoʻnalishni boshqa tomonga oʻzgartiradi.
Raqib toʻpni olib qoʻyishi kerak.
3. Toʻpni fishkalar orasidan olib yurish, raqib unga etib olishi
va toʻpni egallashi kerak.
4. Toʻp bilan yugurish, toʻxtash, burilish va oldinga, oʻng, chap
tomonlarga harakatlanish, raqib unga etib olishi va toʻpni
egallashi kerak.
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 6 (52) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
121
Tajribaning boshida va oxirida futbolchilarning texnik tayyorgarligini aniqlash
uchun nazorat testlari tashkil etildi. Olingan eksperimental ma’lumotlarga koʻra,
tajriba guruhidagi futbolchilarning mashq bajarishdagi koʻrsatkichlarning oʻsish
intensivligi nazorat guruhiga qaraganda ancha yuqori koʻrsatkichni tashkil etdi.
Tajriba guruhda eng yaxshi natijalar 1-test (toʻp uzatish) mashqlarida kuzatildi, bunda
oʻrtacha oʻsish 62,5% ni tashkil etdi. Bu test oʻyinda asosiy texnik usul boʻlganligi
sababli, unda eng yuqori oʻsish kuzatildi.
2-test (toʻp bilan harakatlanish) da yakuniy natijalar yuqori boʻlmadi. Oʻsish
atigi 2,7% ni tashkil etdi. Koʻrsatkichning yuqori boʻlmaganligining sababi sifatida
ushbu texnik usullarning murakkabligi va uni takomillashtirish uchun koʻproq vaqt
talab etilishidir. Uchinchi testda (toʻpni egallash) 37,9%, oxirgi testda esa (darvozaga
zarba berish) 29,1% oʻsish koʻrsatkichini qayd etildi.
Sinov yakunida nazorat guruhida test natijalari quyidagicha koʻrinishda boʻldi.
Birinchi test boʻyicha oʻsish (toʻpni uzatish) 45 foizni, ikkinchi test boʻyicha oʻsish
(toʻp bilan harakatlanish)da koʻrsatkich 2,3 foizni tashkil etdi. Uchinchi testda (toʻpni
egallash) esa eng yuqori natijani qayd etdi va 21,6 foizni tashkil etdi, toʻrtinchi testda
(darvozaga zarba berish) nazorat guruhi futbolchilari natijalarni 16,7 foizga oshirdi.
Natijalarni solishtirganda, barcha koʻrsatkichlar boʻyicha tajriba guruhda yuqori
koʻrsatkich boʻlganini ta’kidlash mumkin. Masalan, tajriba guruhda 1-test natijasi
nazorat guruhi natijasidan 17,5 foizga yuqori boʻlsa, 2-test natijasiga koʻra oʻsish 0,4
foizni tashkil etdi. Uchinchi test boʻyicha koʻrsatkichlarni taqqoslab koʻrsak, guruhlar
orasidagi farq 16,3 foizni, toʻrtinchi testda esa guruhlar orasidagi tafovut 12,4 foizni
tashkil etganligi aniqladi.
Xulosa qilib aytish joizki, mashgʻulot jarayonida yosh futbolchilarni texnik
tayyorlash boʻyicha ishlab chiqilib foydalanilgan mashqlar toʻplamlari, pedagogik
tajribada oʻz samaradorligini koʻrsatdi.
Oʻyin mashqlaridan tuzilgan va joriy etilgan mashqlar toʻplami tajriba guruhida
sinovdan muvaffaqiyatli oʻtib, oʻrganilgan barcha natijalar boʻyicha eng yuqori
oʻsishni kuzatildi. Bu usullardan yosh futbolchilarni tayyorlashda jarayonida
amaliyotida foydalanish mumkin deb hisoblashimiz mumkin.
Адабиётлар рўйхати:
1.
Т.А. Швалева, Ж.В. Кузнецова, А.В. Ермохин.
Tехнико-тактическая
подготовка юных футболистов на основе игровых заданий. Mир науки,
культуры, образования. № 2 (81) 2020 г.
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 6 (52) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
122
2.
Годик М.А., Шамардин А.И., Халиль,И. Командные, групповые и
индивидуальные упражнения и их соотношение в тренировке юных
футболистов. Теория и практика физической культуры. № 7: 2007 г.
3.
А. Э. Саттаров. 12-13 ёшли футболчиларда ўйин машқларини
қўллаш
асосида тезкор ва ижодкорона фикрлаш қобилиятини шакллантириш. Jismoniy
tarbiya va sport axborotnomasi Ilmiy-uslubiy jurnal №1 Нукус-2024 й
4.
4. А. Саттаров, М. Алиев, Т. Ўсмонхўжаев. Х. Сагдиев. Спорт
ўйинлари-футбол. Илм-зиё. Toшкент-2012 й.
5.
5. А. Саттаров, И. Вардиашвили. Ёш футболчиларни ўйин вақтида
шериклари билан ҳамкорлик қилишни ўйин машқлари орқали шакллантириш.
III-Республика илмий-амалий анжуман. Тошкент-2023й,
6.
6. А. Sattarov, F. Asadov. Yoshli futbolchilarning tayyorlash jarayonida
mantiqiy fikr yuritish qobiliyatini rivojlantirishda harakatli va o‘yin mashqlaridan
foydalanish. Innovative development in educational activities, jurnali 2023-y.
7. Буравель О. И. Физиологическая ҳарактеристика ударно-целевых
действий у футболистов: авто-реф. дис. канд. мед. наук. Томск, 2012-г
8. Р
.
В
.
Фаттахов. Теоретические основы совершенствовани методики
применения игровых упражнений в обучении юных футболистов групповым
тактическим действиям в нападении. Педагогико
-
психологические и медико
-
биологические проблемы физической культуры и спорта
,
№2 (19) 2011 г.
9. А. Н. Романенко. О. Н. Джус. М. Е. Догадин. Книга тренера по футболу.
Киев- 1988 г
10.
Колупанов,
П.П.
Факторы,
определяющие
эффективность
соревновательной деятельности футболистов в различные возрастные периоды.
Теория и практика физической культуры. - N:1.-С. 54. 2010 г.
