“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 2, ISSUE 7, 2024. JULY
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
297
YOSH BOLLARGA INGLIZ TILI GRAMMATIKASINI O'RGATISHNING
ZAMONAVIY USULLARI
СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ ОБУЧЕНИЯ АНГЛИЙСКОЙ ГРАММАТИКИ ДЕТЕЙ
МЛАДШЕГО ВОЗРАСТА
MODERN METHODS OF TEACHING ENGLISH GRAMMAR TO YOUNG
CHILDREN
Ismailova L.M.
(PhD Ismailova Laylohon Xondamirovna, Biznes va Fan
universiteti, Toshkent)
Djurayeva G.Y.
(Djurayeva Gulnoza Yuldashevna - magistr, Biznes va Fan
universiteti, Toshkent)
Kalit so‘lar:
Zamonaviy usullar, Kommunikativ yondashuv, Induktiv yondashuv,
Texnologiyalarni qo'llash, Ta'limiy o'yinlar, Interaktivlik, Rol o'ynash, Juftlik mashqlari, Guruhli
mashqlar, Misollar orqali o'rganish, Tahlil va munozara, Interaktiv o'yinlar, Krossvordlar,
Viktorinalar, Motivatsiya, Qiziqarli o'rganish, Raqamli resurslar.
Ключевые слова:
Современные методы, Коммуникативный подход, Индуктивный
подход, Применение технологий, Развивающие игры, Интерактивность, Ролевые игры,
Парные упражнения, Групповые упражнения, Обучение на примерах, Анализ и
обсуждение, Интерактивные игры, Кроссворды, Викторины, Мотивация, Веселое
обучение, Цифровые технологии. Ресурсы.
Keywords:
Modern methods, Communicative approach, Inductive approach, Application
of technologies, Educational games, Interactivity, Role playing, Pair exercises, Group exercises,
Learning through examples, Analysis and discussion, Interactive games, Crosswords, Quizzes,
Motivation, Fun learning, Digital resources.
Annotatsiya:
Ushbu maqola yosh bolalarga ingliz tili grammatikasini o'rgatishning
zamonaviy va samarali usullarini yoritadi. Hozirgi kunda ta'lim usullari va texnologiyalarining
rivojlanishi bolalarning ingliz tilini o'rganish jarayonini qiziqarli va interaktiv qilmoqda. Maqolada
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 2, ISSUE 7, 2024. JULY
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
298
kommunitativ yondashuv, induktiv yondashuv, texnologiyalarni qo'llash va ta'limiy o'yinlar kabi
usullar batafsil ko'rib chiqiladi. Kommunikativ yondashuv bolalarga tilni real hayotdagi
muloqotda qo'llashni o'rgatadi, induktiv yondashuv esa ularning tahliliy fikrlash qobiliyatlarini
rivojlantiradi. Texnologiyalarni qo'llash usuli orqali mobil ilovalar va onlayn platformalar
yordamida bolalar qiziqarli va samarali o'rganish imkoniyatiga ega bo'ladilar. Ta'limiy o'yinlar esa
bolalarning darslarga qiziqishini oshiradi va ularni faol ishtirok etishga undaydi. Ushbu zamonaviy
usullar orqali bolalar nafaqat grammatika qoidalarini o'rganadilar, balki ingliz tilida muloqot qilish
ko'nikmalarini ham rivojlantiradilar. Maqola o'qituvchilar va ota-onalar uchun foydali bo'lib,
bolalarning ingliz tilini o'rganish jarayonini samarali tashkil etishga yordam beradi.
Аннотация:
В данной статье освещены современные и эффективные методы
обучения грамматике английского языка детям раннего возраста. Сегодня развитие
образовательных методов и технологий делает процесс изучения английского языка
интересным и интерактивным для детей. В статье подробно рассматриваются такие методы,
как коммунитарный подход, индуктивный подход, использование технологий и обучающих
игр. Коммуникативный подход учит детей использовать язык в реальном общении, а
индуктивный подход развивает их навыки аналитического мышления. Благодаря
использованию технологий, с помощью мобильных приложений и онлайн-платформ дети
получат возможность учиться интересно и эффективно. Развивающие игры повышают
интерес детей к урокам и побуждают их к активному участию. С помощью этих
современных методов дети не только изучают правила грамматики, но и развивают навыки
общения на английском языке. Статья полезна педагогам и родителям и помогает
эффективно организовать процесс обучения детей английскому языку.
Abstract:
This article highlights modern and effective methods of teaching English
grammar to young children. Today, the development of educational methods and technologies
makes the process of learning English interesting and interactive for children. The article examines
in detail methods such as the communitarian approach, the inductive approach, the use of
technologies, and educational games. The communicative approach teaches children to use
language in real-life communication, while the inductive approach develops their analytical
thinking skills. Through the use of technology, with the help of mobile applications and online
platforms, children will have the opportunity to learn in an interesting and effective way.
Educational games increase children's interest in lessons and encourage them to actively
participate. Through these modern methods, children not only learn grammar rules, but also
develop communication skills in English. The article is useful for teachers and parents and helps
to effectively organize children's English learning process.
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 2, ISSUE 7, 2024. JULY
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
299
Ingliz tili global til bo'lib, uni o'rganish bolalarga ko'plab imkoniyatlar ochadi. Yosh
bolalarga ingliz tilini o'rgatish, ayniqsa, grammatikani o'rgatish, o'ziga xos yondashuv va usullarni
talab qiladi. Zamonaviy ta'lim usullari va texnologiyalarining rivojlanishi bilan, bu jarayon yanada
qiziqarli va samarali bo'ldi. Quyida yosh bolalarga ingliz tili grammatikasini o'rgatishning eng
samarali va zamonaviy usullari haqida batafsil ma'lumot beriladi.
1. Kommunikativ yondashuv (Communicative Approach)
Kommunikativ yondashuv - bolalarga ingliz tili grammatikasini o'rgatishning eng samarali
usullaridan biridir. Bu yondashuvning asosiy tamoyili tilni real hayotdagi muloqotda qo'llashdir.
Kommunikativ yondashuv bolalarga tilni amaliyotda qo'llash imkoniyatini beradi, bu esa ularning
motivatsiyasini oshiradi va o'rganish jarayonini qiziqarli qiladi.
Asosiy usullari:
Dialoglar va suhbatlar:
Bolalar o'rtasida yoki o'qituvchi bilan dialoglar o'tkazish orqali
grammatika qoidalarini o'rganadilar. Bu usul orqali bolalar real vaziyatlarda tilni qo'llashni
o'rganadilar.
Rol o'ynash (Role-Playing):
Bolalar turli rollarga kirib, aniq vaziyatlarni tasvirlaydilar.
Misol uchun, do'konda xarid qilish yoki shifokorga borish kabi vaziyatlar.
Juftlik va guruhli mashqlar:
Bolalar juftliklarda yoki kichik guruhlarda ishlash orqali
bir-birlariga yordam berib, grammatika qoidalarini o'rganadilar.
2. Induktiv yondashuv (Inductive Approach)
Induktiv yondashuv - bolalarning mustaqil ravishda grammatika qoidalarini kashf
qilishlariga asoslangan usuldir. Bu yondashuv bolalarning tahliliy fikrlash qobiliyatlarini
rivojlantiradi va ularga qoidalarni mustaqil ravishda aniqlash imkonini beradi.
Afzalliklari:
• Bolalar tilni real hayotda qanday qo'llashni o'rganadilar.
• Muloqot orqali o'rganish jarayoniga qiziqarli va faol
ishtirok etadilar.
• Ijtimoiy va kommunikativ ko'nikmalarni rivojlantiradilar.
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 2, ISSUE 7, 2024. JULY
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
300
Asosiy usullari:
Misollar orqali o'rganish:
O'qituvchi dastlab turli misollar beradi va bolalar bu misollarni
tahlil qilish orqali qoidalarni aniqlaydilar.
Tahlil va munozara:
Bolalar berilgan misollarni guruh bo'lib tahlil qiladilar va qoidalarni
aniqlashadi, so'ngra sinfda muhokama qilishadi.
Kontekstda qo'llash:
O'qituvchi misollarni aniq kontekstlarda taqdim etadi va bolalar bu
misollarni tahlil qilib, qoidalarni aniqlashadi.
3. Texnologiyalarni qo'llash (Using Technology)
Texnologiyalarni qo'llash - zamonaviy texnologiyalar yordamida bolalarga ingliz tili
grammatikasini o'rganishga yordam beradigan usuldir. Bu usul bolalarning qiziqishini oshiradi va
darslarni qiziqarli qiladi.
Asosiy usullari:
Mobil ilovalar:
Ingliz tili grammatikasini o'rganish uchun turli mobil ilovalar mavjud.
Misollar: Duolingo, Memrise, Busuu.
Onlayn platformalar va veb-saytlar:
Turli onlayn platformalar va veb-saytlar bolalarga
grammatika qoidalarini interaktiv tarzda o'rganish imkonini beradi. Misollar: Khan Academy,
BBC Learning English, British Council.
Interaktiv o'yinlar:
O'yinlar bolalarga qiziqarli va faol tarzda grammatika qoidalarini
o'rganish imkonini beradi. Misollar: Grammar Ninja, Fun English Games, Tiny Tap.
Afzalliklari:
• Bolalar mustaqil ravishda qoidalarni kashf qilishadi, bu
ularning tahliliy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantiradi.
• Misollar orqali qoidalarni o'rganish jarayoni bolalar
uchun qiziqarli bo'ladi.
• Bolalar o'rgangan qoidalarni mustahkamlaydilar va
yaxshi tushunadilar.
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 2, ISSUE 7, 2024. JULY
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
301
4. Ta'limiy o'yinlar (Educational Games)
Ta'limiy o'yinlar - bolalar uchun grammatika qoidalarini o'rganishni qiziqarli va faol
qiladigan o'yinlar. Bu usul bolalarning e'tiborini jalb qilish va darslarga bo'lgan qiziqishini oshirish
uchun juda samarali.
Asosiy usullari:
Qoidalar bilan o'yinlar:
Grammatika qoidalarini o'rgatish uchun maxsus ishlab chiqilgan
o'yinlar. Misollar: Grammar Bingo, Sentence Scramble, Verb Tense Race.
Interaktiv onlayn o'yinla:
Turli veb-saytlar va ilovalar orqali taqdim etiladigan interaktiv
o'yinlar. Misollar: Funbrain, ABCmouse, Turtle Diary.
Rol o'ynash o'yinlari:
Bolalar turli rollarda ishtirok etadigan o'yinlar. Misollar: Do'konga
borish, restoran buyurtmasi berish, maktabdagi suhbatlar.
Krossvordlar va viktorinalar:
Grammatika qoidalarini o'rganish va mustahkamlash
uchun krossvordlar va viktorinalar. Misollar: Word puzzles, Grammar quizzes, Jeopardy-style
games.
Afzalliklari:
• Bolalar o'rganish jarayonida texnologiyalarni qo'llash
orqali qiziqarli va interaktiv o'qitish usulidan
foydalanadilar.
• Har bir bola o'z tezligida va darajasida o'rganishi
mumkin.
• Raqamli resurslar yordamida bolalar grammatika
qoidalarini tez va samarali o'rganishlari mumkin.
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 2, ISSUE 7, 2024. JULY
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
302
Xulosa
Yosh bolalarga ingliz tili grammatikasini o'rgatishda zamonaviy usullar va
texnologiyalarni qo'llash juda muhim. Kommunikativ yondashuv, induktiv yondashuv,
texnologiyalarni qo'llash va ta'limiy o'yinlar orqali bolalar grammatika qoidalarini qiziqarli va
samarali tarzda o'rganishlari mumkin. Ushbu usullar bolalarning darslarga qiziqishini oshiradi,
ularning tahliliy va mantiqiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantiradi va tilni amaliyotda
muvaffaqiyatli qo'llashlariga yordam beradi. Zamonaviy yondashuvlar va texnologiyalar orqali
bolalar nafaqat grammatika qoidalarini o'rganadilar, balki ingliz tilida muloqot qilish
ko'nikmalarini ham rivojlantiradilar, bu esa ularning kelajakdagi muvaffaqiyatlariga katta hissa
qo'shadi.
Afzalliklari:
• O'yinlar bolalarning qiziqishini oshiradi va ularni faol
ishtirok etishga undaydi.
• Interaktivlik orqali bolalar o'rgangan materiallarini
amaliyotda qo'llash imkoniga ega bo'ladilar.
• Ta'limiy o'yinlar bolalarni darslarga motivatsiya qiladi
va ularga sog'lom raqobat muhitini yaratadi.
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 2, ISSUE 7, 2024. JULY
ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869
303
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati
1. Communicative Language Teaching: An Introduction
- Richards, J.C., & Rodgers, T.S. (2001). Communicative Language Teaching: An
Introduction. Cambridge University Press.
2. The Practice of English Language Teaching
- Harmer, J. (2007). The Practice of English Language Teaching (4th ed.). Pearson
Longman.
3. Teaching by Principles: An Interactive Approach to Language Pedagogy
- Brown, H. D. (2007). Teaching by Principles: An Interactive Approach to Language
Pedagogy (3rd ed.). Pearson Education.
4. Using Technology in Foreign Language Teaching
- Dudeney, G., & Hockly, N. (2012). Using Technology in Foreign Language Teaching.
Oxford University Press.
5. Inductive and Deductive Grammar Teaching: A Research Synthesis and Empirical Study
- Erlam, R. (2003). Inductive and Deductive Grammar Teaching: A Research Synthesis
and Empirical Study. Language Teaching Research, 7(3), 347-377.
