MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
169
SERTIFIKATLASHTIRISH VA EKSPORT IMPORT
FAOLIYATI
Qurbonova Oynuraxon G’ayratjon qizi
Asaka tumani 2-son politehnikumi
Metralogiya standartlashtirish
Telefon raqami 91 1053690
Anotatsiya: Ushbu maqola sertifikatlashtirish jarayonlari va eksport-import
faoliyatining o‘zaro bog‘liqligi, ularning xalqaro savdoda ahamiyati hamda
O‘zbekistondagi amaliyotga bag‘ishlangan. Maqolada sertifikatlashtirishning
eksport-import jarayonlaridagi roli, xalqaro standartlar, mahsulot sifati va
raqobatbardoshlikni ta’minlash masalalari atroflicha yoritilgan. Shuningdek,
O‘zbekistonning jahon bozoriga integratsiyasi doirasida sertifikatlashtirish
sohasidagi muammolar va ularni hal qilish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Maqola
iqtisodchilar, eksport-import bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlar va ushbu sohada
tadqiqot olib boruvchi mutaxassislar uchun mo‘ljallangan.
Kalit so‘zlar: sertifikatlashtirish, eksport, import, xalqaro standartlar, sifat
nazorati, O‘zbekiston, xalqaro savdo, raqobatbardoshlik.
Kirish
Xalqaro savdo global iqtisodiyotning muhim tarkibiy qismi bo‘lib, unda
sertifikatlashtirish mahsulotlarning sifati, xavfsizligi va xalqaro talablarga
muvofiqligini ta’minlashda asosiy o‘rin tutadi. Sertifikatlashtirish mahsulotlarning
xalqaro
bozorlarda
raqobatbardoshligini
oshirish,
eksport
jarayonlarini
soddalashtirish va import qilinayotgan mahsulotlarning sifatini kafolatlash uchun
zarur. O‘zbekiston kabi rivojlanayotgan mamlakatlar uchun sertifikatlashtirish
nafaqat ichki bozorda sifat standartlarini ta’minlash, balki jahon bozoriga chiqishda
muhim vosita hisoblanadi. Ushbu maqola sertifikatlashtirishning eksport-import
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
170
faoliyatidagi o‘rni, O‘zbekistondagi amaliyot va ushbu sohadagi muammolarni
kengroq yoritishga qaratilgan.
Sertifikatlashtirishning eksport-import faoliyatidagi ahamiyati
Sertifikatlashtirish mahsulotlarning xalqaro va milliy standartlarga
muvofiqligini tasdiqlovchi jarayon bo‘lib, eksport va import faoliyatida bir qator
muhim vazifalarni bajaradi.
Mahsulot sifatini ta’minlash.
Sertifikatlashtirish mahsulotlarning sifati,
xavfsizligi va ekologik talablarga muvofiqligini kafolatlaydi. Masalan, ISO 9001
(sifat menejmenti) va ISO 22000 (oziq-ovqat xavfsizligi) kabi xalqaro standartlar
mahsulotlarning xalqaro bozorlarda qabul qilinishi uchun asosiy shart hisoblanadi.
Xalqaro bozorlarga kirish imkoniyati.
Ko‘pgina mamlakatlar import
qilinadigan mahsulotlardan xalqaro sertifikatlar, masalan, CE (Yevropa Ittifoqi) yoki
FDA (AQSh Oziq-ovqat va dori-darmon boshqarmasi) sertifikatlarini talab qiladi.
Sertifikatlar bo‘lmagan mahsulotlar ko‘pincha bojxona to‘siqlariga duch keladi yoki
bozorga kiritilmaydi.
Raqobatbardoshlikni oshirish.
Sertifikatlangan mahsulotlar xaridorlar va
sheriklar tomonidan yuqori sifatli deb qabul qilinadi, bu esa eksportchilarning
bozorda raqobatbardoshligini oshiradi. O‘zbekistonning to‘qimachilik, qishloq
xo‘jaligi va oziq-ovqat mahsulotlari eksportida GOTS (Global Organic Textile
Standard) yoki HACCP standartlari muhim ahamiyatga ega.
Ishonchni mustahkamlash.
Sertifikatlashtirish iste’molchilar, importyorlar
va regulyator organlar o‘rtasida ishonchni oshiradi. Bu, ayniqsa, oziq-ovqat,
farmatsevtika va qurilish materiallari kabi sohalarda muhimdir.
O‘zbekistonda sertifikatlashtirish “O‘zstandart” agentligi tomonidan amalga
oshiriladi, lekin xalqaro talablarga javob beradigan sertifikatlarni olish eksportchilar
uchun qo‘shimcha xarajatlarga olib keladi. Shu sababli, milliy sertifikatlashtirish
tizimini xalqaro standartlar bilan uyg‘unlashtirish dolzarb vazifadir.
Eksport-import faoliyatidagi sertifikatlashtirish jarayonlari
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
171
Sertifikatlashtirish eksport va import jarayonlarida turli bosqichlarda
qo‘llaniladi.
Eksport jarayonida.
Eksport qiluvchi mahsulotlar xalqaro bozor talablariga
mos bo‘lishi uchun sifat, xavfsizlik va ekologik standartlarga javob berishi kerak.
Masalan, O‘zbekistonning quritilgan meva va meva-sabzavot mahsulotlari eksporti
uchun GlobalGAP sertifikati talab qilinadi. Bu sertifikat qishloq xo‘jaligi
mahsulotlarining xavfsiz va sifatli yetishtirilganligini tasdiqlaydi. Sertifikatlashtirish
jarayoni mahsulot sinovlari, hujjatlar tayyorlash va audit o‘tkazishni o‘z ichiga oladi.
Import jarayonida.
Import qilinadigan mahsulotlar milliy qonunchilik
talablariga muvofiqligi tekshiriladi. O‘zbekistonda import mahsulotlari “O‘zstandart”
agentligi tomonidan sertifikatlanadi, bu esa mahsulotlarning xavfsizligini
ta’minlaydi. Masalan, farmatsevtika mahsulotlari uchun GMP (Good Manufacturing
Practice) sertifikati talab qilinadi.
Xalqaro standartlar bilan uyg‘unlashuv.
O‘zbekiston Jahon Savdo
Tashkiloti (JST) a’zosi sifatida xalqaro standartlarni joriy etishga harakat qilmoqda.
ISO, IEC va Codex Alimentarius kabi standartlar mahsulotlarning global bozorlarda
raqobatbardoshligini oshirishda muhim ahamiyatga ega.
O‘zbekistonda sertifikatlashtirishning muammolari
O‘zbekistonda sertifikatlashtirish va eksport-import faoliyati bir qator
muammolarga duch kelmoqda:
Xalqaro sertifikatlarni olishning yuqori xarajatlari.
Xalqaro
sertifikatlar olish kichik va o‘rta korxonalar uchun moliyaviy jihatdan og‘ir bo‘lib, bu
ularning eksport imkoniyatlarini cheklaydi.
Malakali kadrlar yetishmasligi.
Sertifikatlashtirish jarayonlarini
boshqarish va xalqaro auditlarni o‘tkazish uchun yetarlicha mutaxassislar mavjud
emas.
Byurokratik to‘siqlar.
Sertifikatlashtirish jarayonlari ko‘pincha uzoq
davom etadi va hujjatlar tayyorlashda murakkabliklar yuzaga keladi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
172
Xalqaro standartlarga to‘liq moslashuvning yo‘qligi.
Milliy
sertifikatlashtirish tizimi hali to‘liq xalqaro talablarga uyg‘unlashtirilmagan, bu
eksport jarayonlarini qiyinlashtiradi.
Ma’lumot yetishmasligi.
Ko‘pgina tadbirkorlar xalqaro bozor talablari
va sertifikatlashtirish jarayonlari haqida yetarli ma’lumotga ega emas.
Yechimlar va takliflar
Sertifikatlashtirish va eksport-import faoliyatini rivojlantirish uchun quyidagi
chora-tadbirlar taklif qilinadi:
Davlat yordami.
Kichik va o‘rta korxonalar uchun xalqaro sertifikatlar
olish xarajatlarini qisman subsidiyalash tizimini joriy etish.
Malaka
oshirish.
Sertifikatlashtirish bo‘yicha mutaxassislarni
tayyorlash va xalqaro tajriba almashish dasturlarini kengaytirish.
Byurokratiyani soddalashtirish.
Sertifikatlashtirish jarayonlarini
raqamlashtirish va hujjat aylanishini tezkorlashtirish orqali vaqt va xarajatlarni
kamaytirish.
Xalqaro standartlarni joriy etish.
Milliy standartlarni ISO, HACCP va
GlobalGAP kabi xalqaro standartlar bilan to‘liq uyg‘unlashtirish.
Tadbirkorlar uchun ma’lumot platformalari.
Eksport-import va
sertifikatlashtirish bo‘yicha axborot portallari va o‘quv dasturlarini tashkil qilish.
Ushbuda keltirilgan qarorlar maqolani yana ham kenroq va qonuniy taraflama
ham yortib berishga harakat qilindi:
Oʻzbekiston Respublikasida muvofiqlikni baholash tizimini yanada
takomillashtirish va sinov laoratoriyalari kompleksini rivojlantirish toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori
Respublikada ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning sifatini va eksporti
hajmlarini oshirish, ularning xalqaro standartlarga muvofiq ishlab chiqarilishini
taʼminlash hamda mavjud sinov va kalibrlash laboratoriyalarini modernizatsiya
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
173
qilish, shuningdek, aholiga sifatli va xavfsiz mahsulotlarni yetkazib berish boʻyicha
tizimli ishlar amalga oshirilmoqda.
Muvofiqlikni baholash sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish,
idoralararo va innovatsion sinov va kalibrlash laboratoriyalari kompleksini
rivojlantirish, sohaga xususiy investitsiyalarni keng jalb etish va mahalliy
mahsulotlarni xalqaro standartlarga muvofiq baholash orqali savdodagi texnik
toʻsiqlarni bartaraf etish maqsadida:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi,
Iqtisodiyot va sanoat vazirligi hamda “Oʻzstandart” agentligining:
“Oʻzstandart” agentligining “Respublika sinov va sertifikatlashtirish
markazi” davlat korxonasini 2020-yil 1-yanvardan “Oʻzbekiston ilmiy-sinov va sifat
nazorati markazi” davlat korxonasiga (keyingi oʻrinlarda – “UzTest” davlat
korxonasi)
aylantirish
hamda
uning
muassisi
etib
Standartlashtirish,
sertifikatlashtirish va texnik jihatdan tartibga solish ilmiy-tadqiqot institutini
belgilash;
“Oʻzstandart” agentligining “Respublika sinov va sertifikatlashtirish
markazi” davlat korxonasi vorisi etib “UzTest” davlat korxonasini belgilash;
2019-2020 yillarda Toshkent shahrida xalqaro tashkilotlarning (ISO, IEC,
UNECE, EN, CODEX STAN) standartlari, talab va meʼyorlariga muvofiq oziq-ovqat
va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, elektrotexnika, yengil sanoat, mashinasozlik,
qurilish, polimer va kimyo sanoati mahsulotlari hamda yuqori texnologiyalar asosida
ishlab chiqarilgan mahsulotlarning sinovlarini toʻliq amalga oshiradigan zamonaviy
sinov va nazorat laboratoriyalaridan iborat “UzTest” davlat korxonasining sinov va
nazorat kompleksini tashkil etish;
“Oʻzstandart” agentligining 1-ilovada nazarda tutilgan hududiy sinov va
sertifikatlashtirish markazlari davlat korxonalarini tugatish;
tugatilayotgan hududiy sinov va sertifikatlashtirish markazlari negizida
“UzTest” davlat korxonasining hududiy filiallarini 2-ilovaga muvofiq, “Oʻzbekiston
milliy metrologiya instituti” davlat korxonasi hududiy filiallarini 3-ilovaga muvofiq
tashkil etish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
174
2. Muvofiqlikni baholash tizimini takomillashtirish, sinov va kalibrlash
laboratoriyalarini rivojlantirishga doir kompleks chora-tadbirlar rejasi (keyingi
oʻrinlarda – Kompleks chora-tadbirlar rejasi) 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Masʼul vazirlik va idoralar rahbarlari zimmasiga Kompleks chora-tadbirlar
rejasida koʻzda tutilgan vazifalarning oʻz vaqtida, toʻliq va sifatli bajarilishini
taʼminlash yuzasidan shaxsiy javobgarlik yuklansin.
3. “UzTest” davlat korxonasining sinov va nazorat kompleksi
tomonidanoʻzlashtiriladigan mahsulotlarni sinovdan oʻtkazish yoʻnalishlari 5 va 6-
ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.
4. Quyidagilar “UzTest” davlat korxonasining sinov va nazorat kompleksini
tashkil etish, texnologik asbob-uskuna bilan jihozlash va modernizatsiyalash ishlarini
moliyalashtirish manbalari etib belgilansin:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 20-iyundagi “Oʻzbekiston
Respublikasida meva-sabzavotchilik tarmogʻini rivojlantirish loyihasini Xalqaro
tiklanish va taraqqiyot banki ishtirokida amalga oshirish borasidagi qoʻshimcha
chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ–3790-son qaroriga muvofiq Jahon banki tomonidan
25 yil muddatga yillik 2 foiz stavkada ajratiladigan 11,6 million AQSH dollari
miqdoridagi mablagʻ;
UNI Credit Bank (Chexiya) tomonidan 7 yil muddatga yillik 2,1 foiz stavkada
ajratiladigan 3,88 million yevro miqdoridagi mablagʻ;
xalqaro moliya institutlarining grantlari, imtiyozli kreditlari va qonun
hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar.
5. “Oʻzstandart” agentligi tizimi tashkilotlariga, istisno tariqasida, sinov,
kalibrlash va qiyoslash laboratoriyalarini tashkil etish doirasida 2021-yilga qadar oʻz
mablagʻlari hisobiga import qilinadigan laboratoriya jihozlari, asbob-uskunalari,
standart namunalar, kimyoviy reaktiv va reagentlarni xarid qilish uchun toʻgʻridan-
toʻgʻri shartnomalar tuzishga ularni Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat
vazirligi huzuridagi “Loyihalar va import kontraktlarini kompleks ekspertiza qilish
markazi” DUKda ekspertizadan oʻtkazish sharti bilan ruxsat etilsin.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
175
6. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi hamda
Agrosanoat majmui va oziq-ovqat taʼminoti sohasidagi loyihalarni amalga oshirish
agentligi “UzTest” davlat korxonasining sinov va nazorat kompleksini tashkil qilish
va rivojlantirish, sinov va kalibrlash laboratoriyalarini modernizatsiyalash maqsadlari
uchun xalqaro moliya institutlarining mablagʻlarini jalb etish chora-tadbirlarini
koʻrsin.
7. Belgilansinki, “UzTest” davlat korxonasining sinov va nazorat kompleksi
tarkibidagi sinov laboratoriyalari mahsulot sinovlarini amalga oshirish bilan birga
“Oʻzstandart” agentligining hamda Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash
vazirligi huzuridagi Davlat sanitariya-epidemiologiya nazorati markazining
buyurtmalari (ish rejalari)ga asosan davlat nazorati bilan bogʻliq sinovlarni
(oʻsimliklar karantini xizmati va farmatsevtika mahsulotlari bundan mustasno)
amalga oshiradi.
8. 2019-2020 yillarda Standartlashtirish, sertifikatlashtirish va texnik jihatdan
tartibga
solish
ilmiy-tadqiqot
instituti
kurslarida
malaka
oshiradigan
mutaxassislarning hududlar va ixtisosliklar boʻyicha taqsimotlari 7 va 8-ilovalarga
muvofiq tasdiqlansin.
9. “Oʻzstandart” agentligi mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan
birgalikda 2019-2020 yillar davomida hududlarning sanoat, ishlab chiqarish va
eksport salohiyatidan kelib chiqib, mazkur qarorning 2-ilovasiga muvofiq “UzTest”
davlat korxonasining hududiy filiallarini chet el va mahalliy investorlarga realizatsiya
qilish, shu jumladan, ularning negizida davlat-xususiy sheriklik loyihalarini amalga
oshirish choralarini koʻrsin.
10. “Oʻzstandart” agentligi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Veterinariya va
chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Qurilish vazirligi bilan birgalikda:
bir oy muddatda chetdan olib kelinadigan va respublikada ishlab
chiqariladigan mahsulotlarning sinovlari shaffofligini taʼminlash maqsadida
amaldagi standart va meʼyorlarga muvofiq har bir mahsulot boʻyicha sinov
dasturlarini ishlab chiqib tasdiqlasin hamda doimiy yangilab turgan holda rasmiy
saytlarga joylashtirib borish tizimini yaratsin;
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
176
mahsulotlar sifat va xavfsizlik sinov koʻrsatkichlari toʻliq baholangandan
soʻng muvofiqlik sertifikatini rasmiylashtirish tizimini yoʻlga qoʻysin.
11. Belgilab qoʻyilsinki, 2020-yil 1-yanvardan:
akkreditatsiya
qilingan
sinov
laboratoriyalari
mahsulot
sinovlarini
“Oʻzstandart” agentligi rasmiy saytida joylashtirilgan sinov dasturlari asosida
oʻtkazadi;
bir turdagi mahsulotga nisbatan tasdiqlangan sinov dasturini ikkita va undan
ortiq xususiy sinov laboratoriyalari toʻliq xalqaro talablar asosida oʻzlashtirgan
taqdirda, davlat organlari tizimiga kiradigan sinov laboratoriyalari tomonidan mazkur
mahsulotning sinovi faqat davlat monitoringi hamda nazorati maqsadlarida amalga
oshiriladi;
mahsulot sifati va xavfsizligini tasdiqlovchi ruxsat beruvchi hujjatlar va
muvofiqlik sertifikatlarini rasmiylashtirish idoraviy boʻysunuvidan qatʼiy nazar
akkreditatsiya qilingan sinov laboratoriyalarida oʻtkazilgan ijobiy sinov natijalariga
asosan amalga oshiriladi;
akkreditatsiya qilingan sinov laboratoriyalari xalqaro standartlarga asosan
yangi sinov uslubini oʻzida joriy etsa, uch oy ichida akkreditatsiya doirasini
kengaytirish majburiyatini olgan holda ushbu uslub boʻyicha muvofiqlikni baholash
ishlarini amalga oshirishlariga ruxsat etiladi. Bunda yangi sinov uslublarini
qoʻllashga akkreditatsiya sohasini kengaytirish uchun belgilangan tartibda taqdim
etilgan buyurtma asos boʻladi;
muvofiqligi tasdiqlanishi shart boʻlgan mahsulotlar sinovini amalga
oshirmaydigan va tashkilotlarning oʻz ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun tashkil
etiladigan sinov laboratoriyalarini akkreditatsiya qilish oʻrniga ularning texnik
jihatdan malakaliligini maʼqullash tartibi joriy etiladi.
Bunda mazkur bandda nazarda tutilgan qoidalar oʻsimliklar karantini xizmati
va farmatsevtika mahsulotlariga tatbiq etilmaydi.
12. “Oʻzstandart” agentligi bir oy muddatda:
Sinov va kalibrlash laboratoriyalarining texnik jihatdan malakaliligiga
qoʻyilgan umumiy talablarni belgilovchi davlat standartini tasdiqlasin hamda sinov
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
177
va kalibrlash laboratoriyalarining texnik jihatdan malakaliligini maʼqullash tartibi
toʻgʻrisidagi nizom loyihasini ishlab chiqib, tasdiqlash uchun Oʻzbekiston
Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;
Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi bilan birgalikda respublikada hamda chet
el oliy taʼlim muassasalarida standartlashtirish, metrologiya va muvofiqlikni baholash
yoʻnalishlarida taʼlim olayotgan 3 va 4-bosqich talabalari orasida tanlov oʻtkazib,
ularning xorijiy mamlakatlar eng ilgʻor ilmiy-sinov laboratoriyalarida amaliyotini
tashkillashtirish va milliy sinov va kalibrlash laboratoriyalariga muddatli shartnoma
asosida ishga jalb qilish boʻyicha chora-tadbirlar rejasini tasdiqlasin va amalga
oshirsin.
13. “Oʻzstandart” agentligi sinov va kalibrlash laboratoriyalari ehtiyojlarini
qondirish maqsadida kelgusi davr uchun xarid qilinadigan laboratoriya jihozlari,
asbob-uskunalari, standart namunalar, kimyoviy reaktiv va reagentlar roʻyxatini
elektron kooperatsiya portaliga joylashtirib borsin.
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, Investitsiyalar va
tashqi savdo vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi, “Oʻzstandart” agentligi,
“Oʻzkimyosanoat” AJ va “Oʻzbekneftgaz” AJ import qilinayotgan laboratoriya
jihozlari, asbob-uskunalari, standart namunalar, kimyoviy reaktiv va reagentlarni
ishlab chiqarishni mahalliylashtirish boʻyicha 2019-yil 1-oktyabrga qadar
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga asoslangan taklif kiritsin.
14. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi,
Sogʻliqni saqlash vazirligi, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat
qoʻmitasi, Davlat bojxona qoʻmitasi va “Oʻzstandart” agentligining 2020-yil 1-
yanvardan quyidagilarni nazarda tutuvchi tartibni joriy etish haqidagi takliflari
maʼqullansin:
davlat xaridlarida, birja savdolarida ishtirok etish hamda imtiyoz va
preferensiyalar olish uchun korxona va tashkilotlar oʻzlari taklif etayotgan
mahsulotlarning texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi meʼyoriy hujjatlar
talablariga muvofiqligini tasdiqlash;
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
178
import qiluvchi va mahalliy ishlab chiqaruvchi korxonalarga muvofiqlik
belgisidan foydalanganlik uchun bir martalik toʻlovni bazaviy hisoblash miqdorining
yarim baravari miqdorida qatʼiy belgilash hamda sertifikatlashtirish idoralariga
tushgan summa soliq toʻlovlari toʻlanganidan soʻng qonunchilikda belgilangan
tartibda taqsimlanishi;
sertifikatlashtirish idoralariga oʻz brendlarini yaratish va ulardan oʻrnatilgan
tartibda shartnoma asosida foydalanish amaliyotini joriy etish.
15. “Oʻzstandart” agentligi Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi
bilan birgalikda ikki oy muddatda sertifikatlashtirish jarayonlarini soddalashtirish
hamda tadbirkorlik faoliyati subyektlari, shu jumladan, eksport qiluvchi korxonalarga
qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida mahsulot namunalarini sinov va kalibrlash
laboratoriyalariga yetkazishda transport logistikasi tizimini joriy qilish boʻyicha
takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga belgilangan tartibda
kiritsin.
16. Toshkent shahar hokimligi bir hafta muddatda “UzTest” davlat
korxonasining sinov va nazorat kompleksini qurish uchun zarur boʻlgan yer
uchastkasini belgilangan tartibda ajratib berishni taʼminlasin.
17. “Oʻzstandart” agentligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda
ikki oy muddatda qonun hujjatlariga mazkur qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va
qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
18. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi
Prezidentining maslahatchisi R.A.Gʻulomov va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh
vazirining oʻrinbosari E.M.Gʻaniyev zimmasiga yuklansin.
Xulosa
Sertifikatlashtirish eksport-import faoliyatining muhim qismi bo‘lib,
mahsulotlarning xalqaro bozorlarda raqobatbardoshligini ta’minlashda asosiy o‘rin
tutadi. O‘zbekiston uchun sertifikatlashtirish tizimini xalqaro standartlar bilan
uyg‘unlashtirish, byurokratik to‘siqlarni bartaraf etish va tadbirkorlarni qo‘llab-
quvvatlash orqali jahon bozoriga integratsiyani kuchaytirish muhimdir. Ushbu chora-
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–4_Июнь –2025
179
tadbirlar nafaqat eksport hajmini oshiradi, balki mahalliy mahsulotlarning sifati va
xavfsizligini ham yaxshilaydi. Kelgusida xalqaro tajriba va zamonaviy
texnologiyalarni joriy etish orqali O‘zbekiston iqtisodiyotidagi sertifikatlashtirish
tizimini yanada rivojlantirish mumkin.
ADABIYOTLAR
1.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI “O‘ZSTANDART” AGENTLIGI. (2023).
SERTIFIKATLASHTIRISH BO‘YICHA QO‘LLANMA
. TOSHKENT.
2.
WORLD TRADE ORGANIZATION. (2020).
TECHNICAL BARRIERS TO
TRADE: A PRACTICAL GUIDE
. GENEVA: WTO PUBLICATIONS.
3.
ISO.
(2018).
ISO
9001:
QUALITY
MANAGEMENT
SYSTEMS
–
REQUIREMENTS
. GENEVA: INTERNATIONAL ORGANIZATION FOR
STANDARDIZATION.
4.
XOLMATOV, A. (2021). O‘ZBEKISTONNING EKSPORT SALOHIYATINI
OSHIRISHDA SERTIFIKATLASHTIRISHNING O‘RNI.
IQTISODIYOT VA
MOLIYA JURNALI, 17
(4), 45-52.
5.
SMITH, J., & BROWN, T. (2019). CERTIFICATION AND GLOBAL TRADE:
CHALLENGES AND OPPORTUNITIES.
JOURNAL OF INTERNATIONAL
TRADE, 12
(3), 112-125.
