MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–4_ Февраль –2025
329
MAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTI TARBIYACHISI TIL
OʻQITUVCHI BILAN HAMKORLIGI
Toshkent shahar Yangihayot tumani 48 Davlat maktabgacha taʼlim
tashkiloti tarbiyachisi Toshpulatova Nasiba Toshpulatovna
Toshkent shahar Yangihayot tumani 48 Davlat maktabgacha taʼlim
tashkiloti til oʻqituvchisi Ashurova Umida Aliyarovna
Annotatsiya: Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyachilar va til
o‘qituvchilari o‘rtasidagi hamkorlik, bolalarning til ko‘nikmalarini rivojlantirishda
muhim ahamiyatga ega. Ushbu hamkorlik, bolalarning o‘zaro muloqot qilish,
fikrlarini ifoda etish va tilni tushunish qobiliyatlarini oshirishda katta rol o‘ynaydi.
Maktabgacha taʼlim davrida bolalar tilni o‘rganish jarayonida o‘zlariga xos usullar
va metodlardan foydalanishadi, shuning uchun tarbiyachilar va til o‘qituvchilari
o‘rtasida samarali aloqa va hamkorlik muhim ahamiyat kasb etadi.
Kalit so‘zlar: tarbiyachilar, bolalar, muloqot, til, hamkorlik, kognitiv
ko‘nikmalar.
Аннотация: В развитии языковых навыков детей важное значение
имеет сотрудничество воспитателей и учителей-языковедов в дошкольных
образовательных организациях. Это сотрудничество играет большую роль в
улучшении способностей детей общаться, выражать свои мысли и понимать
язык. В период дошкольного образования дети используют собственные
методы и методы в процессе изучения языка, поэтому важна эффективная
коммуникация и сотрудничество между воспитателями и преподавателями
языка.
Ключевые слова: педагоги, дети, общение, язык, сотрудничество,
познавательные способности.
Abstract: Cooperation between educators and language teachers in
preschool educational organizations is important in the development of children's
language skills. This cooperation plays a big role in improving children's ability to
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–4_ Февраль –2025
330
communicate, express their thoughts and understand the language. In the period of
preschool education, children use their own methods and methods in the process of
language learning, so effective communication and cooperation between educators
and language teachers is important.
Key words: educators, children, communication, language, cooperation,
cognitive skills.
Tarbiyachilar bolalarning umumiy rivojlanishiga mas'ul bo‘lib, ularning
emotsional, ijtimoiy va kognitiv ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradilar.
Ular bolalarning til ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydilar, chunki
bolalar o‘zlarini ifoda etish va boshqalar bilan muloqot qilish uchun tilni o‘rganishlari
zarur. Tarbiyachilar bolalarga tilni o‘rgatishda o‘zlarining pedagogik
ko‘nikmalaridan foydalanadilar va bolalarning qiziqishlariga mos keladigan
faoliyatlarni tashkil etadilar. Til o‘qituvchilari esa, o‘z navbatida, bolalarga tilni
o‘rganish jarayonida maxsus metod va texnikalardan foydalanadilar. Ular bolalarga
tilni o‘rganishning asosiy qoidalari, so‘z boyligini kengaytirish, talaffuzni yaxshilash
va muloqot qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishda ko‘mak beradilar. Til o‘qituvchilari
bolalarga zamonaviy pedagogik usullarni qo‘llab, o‘yinlar, qo‘shiqlar va hikoyalar
orqali tilni o‘rganishni qiziqarli va samarali qilishga intiladilar. Maktabgacha taʼlim
tashkilotida tarbiyachilar va til o‘qituvchilari o‘rtasidagi hamkorlik, bolalarning
rivojlanishini yanada samarali qilish uchun muhimdir. Ular birgalikda dars rejalari
tuzish, bolalarning ehtiyojlarini aniqlash va o‘quv jarayonini tashkil etish bo‘yicha
fikr almashishlari kerak. Bu hamkorlik, bolalarning o‘rganish jarayonida qiziqishini
oshirish va ularni faol ishtirok etishga rag‘batlantirishga yordam beradi.[1]
Tarbiyachilar va til o‘qituvchilari o‘rtasida muntazam uchrashuvlar o‘tkazish,
tajriba almashish va bir-birlarining ishlarini baholash, hamkorlikni yanada
mustahkamlashga xizmat qiladi. Ular birgalikda bolalarning muvaffaqiyatlarini
kuzatib borish, ularning rivojlanishida qanday yutuqlarga erishganini aniqlash va
kerak bo‘lganda, o‘quv jarayonini takomillashtirish uchun yangi yondashuvlar ishlab
chiqishlari mumkin. Bundan tashqari, tarbiyachilar va til o‘qituvchilari o‘rtasida
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–4_ Февраль –2025
331
hamkorlik, ota-onalar bilan aloqalarni mustahkamlashga ham yordam beradi. Ota-
onalar bilan birgalikda bolalarning til ko‘nikmalarini rivojlantirishda o‘zaro aloqa
o‘rnatish, ularning uyda qanday muhitda tarbiyalanayotganini tushunishga yordam
beradi. Ota-onalar, tarbiyachilar va til o‘qituvchilari birgalikda bolalarning
rivojlanishiga ko‘mak berishlari, ularning o‘rganish jarayonida faol ishtirok
etishlarini ta'minlashlari zarur.[2]
Maktabgacha taʼlim tashkilotida tarbiyachilar va til o‘qituvchilari o‘rtasidagi
hamkorlik, bolalarning til ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega
bo‘lishi bilan birga, ularning shaxsiy rivojlanishiga ham ijobiy ta'sir ko‘rsatadi.
Bolalar o‘zaro muloqot qilish, fikrlarini ifoda etish va yangi bilimlarni o‘zlashtirish
jarayonida tarbiyachilar va til o‘qituvchilarining birgalikdagi sa'y-harakatlaridan
foyda ko‘radilar. Bu esa, o‘z navbatida, bolalarning o‘qishga bo‘lgan qiziqishini
oshiradi va ularning kelajakdagi muvaffaqiyatlari uchun mustahkam asos yaratadi.
Shuningdek, tarbiyachilar va til o‘qituvchilari o‘rtasidagi hamkorlik, bolalarning
ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishda ham muhimdir. Ular birgalikda ijodiy
faoliyatlar, o‘yinlar va loyihalar tashkil etish orqali bolalarning ijodiy fikrlash
qobiliyatini oshirishlari mumkin. Bu jarayon, bolalarning o‘z fikrlarini erkin ifoda
etishlariga, o‘zaro hamkorlikda ishlashlariga va yangi g‘oyalarni ishlab chiqishlariga
imkon beradi.[3]
Tarbiyachilar va til o‘qituvchilari o‘rtasidagi hamkorlik, shuningdek,
bolalarning ijtimoiy ko‘nikmalarini rivojlantirishga ham yordam beradi. Ular
birgalikda guruhli ishlarda, o‘yinlarda va boshqa faoliyatlarda bolalarning bir-birlari
bilan muloqot qilishlarini rag‘batlantirishlari mumkin. Bu jarayon, bolalarning
ijtimoiy aloqalarini kuchaytiradi va ularni o‘zaro hurmat va tushunishga o‘rgatadi.[4]
Til o‘qituvchilari bolalarga tilni o‘rganishni osonlashtirish uchun turli usullar
va strategiyalarni qo‘llaydilar. Bu usullar bolalarning qiziqishini oshirishga,
o‘rganishni qiziqarli va interaktiv qilishga yordam beradi. O‘yinlar bolalarning tilni
o‘rganish jarayonini qiziqarli qiladi. O‘qituvchilar so‘zlarni o‘rganish, talaffuzni
yaxshilash va yangi iboralarni o‘rganish uchun turli xil o‘yinlarni tashkil etadilar.
Masalan, so‘zlarni topish o‘yini yoki rol o‘ynash o‘yinlari bolalarning faol ishtirokini
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–4_ Февраль –2025
332
ta'minlaydi. Qo‘shiqlar va rasmli hikoyalar ham bolalar uchun foydali. Qo‘shiqlar
bolalarga yangi so‘zlarni eslab qolishda yordam beradi, chunki ular ritmik va
qiziqarli. Rasmli hikoyalar esa bolalarga yangi so‘zlarni kontekstda o‘rganishga
yordam beradi va ularning tasavvurini rivojlantiradi. Vizual materiallar, masalan,
rasm, plakatlar va videolar bolalarning tushunishini oshirishda muhim rol o‘ynaydi.
O‘qituvchilar vizual materiallar yordamida yangi so‘zlarni o‘rganishni yanada
osonlashtiradilar. Bu bolalarning o‘rganish jarayonini ko‘proq qiziqarli qiladi.
Interaktiv faoliyatlar, masalan, guruhli ishlar va ijodiy loyihalar, bolalarni faol
ishtirok etishga rag‘batlantiradi. Bu jarayon bolalarning o‘zaro muloqot qilish,
fikrlarini ifoda etish va yangi til ko‘nikmalarini rivojlantirishlariga yordam beradi.
Talaffuz va aksentga e'tibor berish ham muhim. O‘qituvchilar bolalarga to‘g‘ri
talaffuzni o‘rganishlari uchun mashqlar va takrorlashlar beradilar. Bu, bolalarning
tilni to‘g‘ri va aniq ifoda etishlariga yordam beradi. Ota-onalar bilan hamkorlik qilish
orqali o‘qituvchilar bolalarning o‘rganish jarayonini davom ettirishlari uchun uyda
ham muhit yaratishga yordam beradilar. Ota-onalarga bolalar bilan qanday qilib tilni
o‘rganish bo‘yicha maslahatlar berish va o‘yinlar taklif qilish orqali ularning
ishtirokini oshirish mumkin. Bolalar uchun qiziqarli mavzular tanlash ham muhim.
Sevimli multfilmlari, hayvonlar yoki o‘yinchoqlar kabi mavzular bolalarning
qiziqishini oshiradi va o‘rganish jarayonini yanada qiziqarli qiladi. Takrorlash va
mustahkamlash orqali bolalar yangi so‘zlar va iboralarni yaxshiroq eslab qoladilar.
O‘qituvchilar takrorlash va mustahkamlash mashqlarini muntazam ravishda
o‘tkazadilar, bu esa bolalarning bilimlarini mustahkamlashga yordam beradi.
Bolalarni bir-biri bilan muloqot qilishga rag‘batlantirish, ularning til ko‘nikmalarini
rivojlantirishda muhimdir. O‘qituvchilar bolalarni o‘zaro savol-javoblar, suhbatlar va
munozaralar orqali muloqot qilishga undaydilar. Zamonaviy texnologiyalar, masalan,
ta'lim dasturlari va mobil ilovalar yordamida bolalarning tilni o‘rganish jarayonini
yanada qiziqarli va samarali qilish mumkin. Bu resurslar bolalarga o‘z-o‘zini
o‘rganish imkonini beradi va ularning qiziqishini oshiradi. Ushbu usullar bolalarning
til o‘rganish jarayonini osonlashtirishga yordam beradi va ularning til ko‘nikmalarini
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–4_ Февраль –2025
333
rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. O‘qituvchilar bu usullarni birgalikda qo‘llab,
bolalarning muvaffaqiyatli o‘rganishlariga ko‘mak beradilar.[5]
Xulosa:
Xulosa qilib aytganda, maktabgacha taʼlim tashkilotida tarbiyachilar va til
o‘qituvchilari o‘rtasidagi hamkorlik, bolalarning til ko‘nikmalarini rivojlantirishda,
ularning shaxsiy va ijtimoiy rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi. Ushbu hamkorlik,
bolalarning o‘rganish jarayonini yanada samarali va qiziqarli qilishga yordam beradi.
Tarbiyachilar va til o‘qituvchilari o‘rtasida o‘zaro aloqa va hamkorlikni
mustahkamlash, bolalarning kelajakdagi muvaffaqiyatlari uchun asos yaratadi va
ularning shaxsiy rivojlanishiga ijobiy ta'sir ko‘rsatadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1. Abdurahmonova, M. (2021). "Maktabgacha ta'limda til o'qitish metodikasi".
Tashkent: O'qituvchi.
2. Qodirova, S. (2022). "Bolalar uchun til o‘rganish o‘yinlari". Tashkent: Fan va
texnologiya.
3. Rahimov, A. (2020). "Ota-onalar va tarbiyachilar hamkorligi". Tashkent:
Ma'naviyat.
4. Nurmatova, D. (2023). "Maktabgacha ta'limda innovatsion yondashuvlar".
Tashkent: Iqtisodiyot va ta'lim.
5. Karimova, L. (2021). "Bolalar tilini rivojlantirishda o‘yinlarning roli". Tashkent:
Yoshlar.
6. Murodov, T. (2022). "Til o‘qitishda zamonaviy metodlar". Tashkent: O‘zbekiston.
7. Isroilova, N. (2023). "Maktabgacha ta'limda kreativ yondashuvlar". Tashkent:
Ta'lim va taraqqiyot.
