Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Priorities in ensuring interethnic harmony in Uzbekistan
Muyassar KHAKIMOVA
1
Termez State University
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received September 2021
Received in revised form
15 September 2021
Accepted 20 October 2021
Available online
15 November 2021
This article describes the essence of the reforms carried out
in our country. Various approaches in the field of national
equality and national tolerance are considered. It is also done in
the analysis of various projects that may affect interethnic
harmony and stability in society. The analysis of the role of
nations and ethnic groups in the development of society in our
country is also considered on the basis of scientific conclusions
and a systematic approach. The issues of national and religious
tolerance, in relation to the formation of a sense of a united
Homeland, are highlighted separately.
2181-
1415/© 202
1 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol2-iss10/S-pp
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
nation,
multinationalism,
interethnic harmony,
national politics,
tolerance,
International cultural center,
religious tolerance,
social solidarity.
Ўзбекистонда миллатлараро тотувликни таъминлаш
соҳасидаги устувор йўналишлар
АННОТАЦИЯ
Калит сўзлар:
миллат,
кўпмиллатлилик,
миллатлараро тотувлик,
миллий сиёсат,
бағрикенглик,
Байналмилал маданият
маркази,
диний бағрикенглик,
ижтимоий бирдамлик.
Ушбу мақолада мамлакатимизда миллий тенглик ва
миллий бағрикенглик соҳасида амалга оширилаётган
ислоҳотларнинг мазмун –
моҳияти
ҳақидаги
фикрлар баён
қилинган. Мазкур мақолада асосий эътибор миллатлараро
тотувликнинг жамият барқарорлигини таъминлашдаги
роли, мамлакатимиздаги миллат, элат ва этник гуруҳ
-
ларнинг жамият тараққиётидаги ўрни эришилган тарихий
хулосаларга асосланган ҳолда илмий ва тизимли ёндашув
асосида ёритиб беришга қаратилди. Шунингдек, миллий ва
диний бағрикенглик ва ягона Ватан туйғусини шакллан
-
тириш масалалари ҳам ёритилган.
1
Тeacher Pedagogical Institute of Termez State University
. Termez, Uzbekistan.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
262
Приоритеты в обеспечении межнационального согласия
в Узбекистане
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
нация,
многонациональность,
межэтническое согласие,
национальная политика,
толерантность,
Международный
культурный центр,
религиозная
толерантность,
социальная солидарность.
В данной статье описывается суть проводимых в нашей
стране реформ. Рассматривается различные подходы в
области национального равенства и национальной
толерантности. Также делается в ананлиз различных
проектов, которые могут повлиять на межнациональногое
согласие
и
стабильность
в
обществе.
Также
рассматривается анализ роли наций и этносов в развитии
общества в нашей стране на основе научных выводов
и
системного
подхода.
Отдельно
освещаются
вопросы национальной и религиозной толерантности,
применительно к формированию чувства единой Родины.
КИРИШ ВА МАВЗУНИНГ ДОЛЗАРБЛИГИ
Миллатлар мавжуд экан, улар ўртасида ўзаро муносабатлар ҳам бўлади.
Шундай экан, бугун глобаллашувнинг бу жараёнга ўтказаётган салбий таъсирининг
олдини олиш ҳақида бош қотириш ва самарали механизмларни топиш ўз
мустақиллигини, эркини
,
ўзига хослигини қадрлашга қодир бўлган барча
миллатлар олдида турган энг долзарб вазифа ҳисобланади.
Мамлакатимизда ҳам миллатлараро тотувликни таъминлаш орқали тинчлик
ва ҳамжиҳатликни мустаҳкамлаб бориш ғояси давлатимиз биринчи раҳбар
-
ларининг доимий диққат марказида бўлиб келган. Президентимиз Шавкат
Мирзиёев кейинчалик барча нутқ ва маърузаларида тинчликни таъминлаш,
миллатлар ва динлараро тотувлик муҳитини кўллаб
-
қувватлаш, дин ниқобидаги
экстремизм ва терроризмга қарши аёвсиз кураш масалаларини асосий тамойил
сифатида олға суриб келмоқда.
МЕТОДЛАР ВА ЎРГАНИЛГАНЛИК ДАРАЖАСИ
Мақола сиёсий таҳлил, қиёсий
-
мантиқий таҳлил, илмий ва холислик
тамойиллари асосида сиёсий аспектда ёритилган. Ўзбекистон халқининг миллий
юксалиш давридаги миллий тенглик ва миллий бағрикенглик соҳасида амалга
оширилаётган ислоҳотларнинг мазмун –
моҳияти баён этилган.
Мустақиллик даврида мамлакатимизда ушбу мавзу юзасидаги маълумот
-
ларни Н.
Жўраев, С.
Сафоев, А.
Жалилов, Р.
Жумаев, Н.
Маманазаров, Қ.
Жўраев,
Р.
Муртазаева, Р.
Убайдуллаева, И.
Эргашев, Х.
Юнусова, В.
Гентшке каби олимлар
-
нинг тадқиқотларида учратамиз.
ТАДҚИҚОТ НАТИЖАЛАРИ
Бугунги кунда хавфсизлик масалалари бутун дунёда энг долзарб масала
бўлиб қолмоқда. Гувоҳ бўлиб турганимиздек, замонавий бузғунчи кучлар очиқча
жанг қилмай, балки тўсатдан қўпорувчилик амалиётларини қўллаш, ҳарбийлар
эмас, балки тинч аҳолини нишонга олиш каби қабиҳ усуллардан фойдаланади.
Бунда эса миллий ва диний низоларни келтириб чиқариш асосий мақсад ҳисоб
-
ланади.
Президентимиз Шавкат Мирзиёев кейинчалик барча нутқ ва маърузаларида
тинчликни таъминлаш, миллатлар ва динлараро тотувлик муҳитини қўллаб
-
қувватлаш, дин ниқобидаги экстремизм ва терроризмга қарши аёвсиз кураш
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
263
масалаларини асосий тамойил сифатида давом эттирмоқда. Ўзбекистон
Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев БМТ Бош Ассамблеяси 72
-
сессиясида
БМТга аъзо давлатларга “БМТ Бош Ассамблеясининг “Маърифат ва диний
бағрикенглик”
деб номланган махсус резолюциясини қабул қилиш таклифи”
билан
мурожаат қилди. “Бу ҳужжатнинг
асосий мақсади –
барчанинг таълим олиш
ҳуқуқини таъминлашга, саводсизлик ва жаҳолатга барҳам беришга кўмакла
-
шишдан иборат. Ушбу резолюция бағрикенглик ва ўзаро ҳурматни қарор топтириш,
диний эркинликни таъминлаш, эътиқод қилувчиларнинг ҳуқуқини
ҳимоя қилиш,
уларнинг камситилишига йўл қўймасликка кўмаклашишга қаратилган”, деб
таъкидлади Шавкат Мирзиёев [1]
.
Президентимиз
ташаббуси
билан
2017–
2021-
йилларда
Ўзбекистон
Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар
стратегияси ишлаб чиқилди. Стратегияда бешинчи йўналиш сифатида “Хавф
-
сизлик, миллатлараро тотувлик ва диний бағрикенгликни таъминлаш ҳамда чуқур
ўйланган ўзаро манфаатли ва амалий ташқи сиёсат соҳасидаги устувор
йўналишлар”
белгиланди [2]. Бу ҳам юртимизда фуқароларимиз хавфсизлиги,
миллатлар ва диний бағрикенгликка берилаётган улкан эътибордан далолат
беради.
Бағрикенглик
тушунчаси илмий фаолият ва ижтимоий
ҳаётнинг турли
соҳалари, жумладан, сиёсат ва сиёсатшунослик, социология, фалсафа, илоҳиёт,
ижтимоий ахлоқ, қиёсий диншунослик каби фанлар доирасида кенг истифода
этилади. Лотинча “
tolerare
”, яъни “чидамоқ”
,
“сабр қилмоқ”
маъносини англатган
“толерантлик”
сўзи, асосан, бирор нарсани, ўзгача фикр ёки қарашни, ўз шахсий
тушунчаларидан қатъи назар, имкон қадар бағрикенглик ва чидам билан қабул
қилишни англатади. Хусусан, ушбу тушунча деярли барча тилларда бир хил ёки
бир
-
бирини тўлдирувчи маъно касб этиб, “чидамлилик”
,
“бардошлилик”
,
“тоқатлилик”
,
“ўзгача қарашлар ва ҳаракатларга ҳурмат билан муносабатда бўлиш”
,
“мурувватлилик”
,
“ҳимматлилик”
,
“кечиримлилик”
,
“меҳрибонлик”
,
“ҳамдардлик”
каби маъноларга эга [3
.
Б.
35].
Тараққиётнинг асосий омилларидан бири бўлган бағрикенглик борасида
1995-
йил 16
-
ноябрда БМТ тизимида Фан, таълим ва маданият соҳасида
ихтисослашган ташкилот (ЮНЕСКО) бош конференциясининг
28-
сессиясида
«Бағрикенглик тамойиллари декларацияси» қабул қилинди. Декларацияда ирқи,
жинси, келиб чиқиши, тили, динидан қатъи назар, бағрикенгликни тарғиб этиш,
инсон ҳуқуқ ва эркинликларига ҳурмат билан қараш каби мажбуриятлар белгилаб
қўйилган.
1998-
йил 6
-
ноябрда Тошкентда ўтказилган ЮНЕСКО Ижроия Кенгашининг
155-
сессиясида “Тинчлик маданияти ва ЮНЕСКОнинг
аъзо давлатларидаги
фаолияти”
декларацияси қабул қилинди. ЮНЕСКОнинг “Тинчлик маданияти”
концепцияси БМТ томонидан маъқулланиб, 2000
-
йил “Халқаро тинчлик маданияти
йили”
, 2001-
йил эса “Халқаро маданиятлараро мулоқот йили”, деб эълон қилинди
[4.
Б.211].
Ўзбекистон диёрида қадимдан турли цивилизация вакиллари, маданий
қатламлар, хилма
-
хил эътиқод ва дунёқарашлар ёнма
-
ён яшаб келган. Бу ерда
яшовчи халқ бошқа жойдан кўчиб келиб, ўрнашиб колган эмас. Бу замин –
ота
-
боболаримиз яшаб ўтган азалий ва муқаддас макондир. Бу замин –
Шарқ ва
Ғарбнинг, Шимол ва Жанубнинг, қадим ўтмиш ва буюк келажакнинг туташган
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
264
жойи, Марказий Осиёнинг юраги, инсоният тафаккури, фан ва маданиятининг энг
кўҳна ўчокларидан биридир. Бу тупроқда жаҳонни ҳайратга солган цивилизация
-
нинг илдизлари вужудга келган, инсоният тарихининг энг қадимги даврларига
мансуб диний ва фалсафий анъаналар шаклланган. Қадимги юнон файласуфи
Гераклит бу юртни “фалсафий тафаккур бешиги”, деб бежиз таърифламаган. Шуни
таъкидлаш жоизки, бизнинг цивилизациямиз ўзига хос бағрикенглик тафаккур
услубига таянади.
Уч минг йиллик тарихимиз шундан гувоҳлик бермоқдаки, олийжаноблик ва
инсонпарварлик, миллатлараро тотувликка интилиш халқимизнинг энг юксак
фазилатларидан ҳисобланади. Бу борадаги анъаналар авлоддан
-
авлодга ўтиб
келмоқда.
Ўзбекистон ўз мустақиллигини қўлга киритганидан сўнг нафақат мамлакатга
ном берган ўзбек
халки, балки шу муқаддас заминда истиқомат қилаётган турли
миллат вакилларининг ҳам миллат сифатида сақланиб қолиши ва ривожланиши
учун тенг шароит ва имкониятлар яратиш масаласига алоҳида эътибор қаратди.
Жумладан, кўпмиллатли диёримизда тинчлик ва осойишталикни сақлаш ва янада
мустаҳкамлашнинг муҳим омили бўлган миллатлараро тотувлик ва ҳамжиҳат
-
ликни таъминлаш, мамлакатимизда истиқомат қилаётган турли миллатга мансуб
аҳолининг маънавий
-
маданий эҳтиёжларини қондиришга йўналтирилган миллий
-
маданий марказлар фаолиятини қўллаб
-
қувватлаш ҳамда миллатлараро муноса
-
батларни такомиллаштириш учун Биринчи Президентимиз ташаббуси билан
1992-
йил 13
-
январда Республика Байналмилал маданият маркази ташкил этилди.
Унинг асосий вазифаси вазирликлар, идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси
Вазирлар Кенгаши, вилоят, шаҳар ва туман ҳокимликлари, шунинг
-
дек, жамоат
ташкилотлари билан биргаликда миллатлараро муносабатлар соҳасида ягона
давлат сиёсати амалга оширилишида қатнашиш, миллий
-
маданий марказлар
фаолиятини мувофиқлаштириш ва ўзига хос анъана, урф
-
одат ва расм
-
русумларни
тиклаш ҳамда ривожлантиришда уларга кўмаклашиш
,
деб белгиланди.
2017-
йилда Республика Байналмилал маданият маркази ташкил этилгани
-
нинг 25 йиллиги нишонланди. Мамлакатимизда миллий
-
маданий марказларнинг
сони 140 дан зиёд бўлиб, улар юртимизнинг жамоат ташкилотлари қаторида
самарали фаолият кўрсатмоқда [5].
Миллатлараро муносабатлар йўналишидаги яна бир долзарб масалалардан
бири –
аҳолининг миллий таркибига мос келадиган таълим
-
тарбия тизимини
ташкил қилишдир. Бу борада республикамизда бугунги кунга келиб, 10 мингга яқин
мактаб фаолият юритаётгани, шундан 845 та мактабда рус тилида, 491 та мактабда
қозоқ тилида, 259 та мактабда тожик тилида, 52 та мактабда туркман тилида, 40 та
мактабда қирғиз тилида, 7 та мактабда корейс тилида таълим бериш йўлга
қўйилганини таъкидлаш керак. Булар орасида икки ёки уч тилда ўқув
машғулотлари олиб борилаётган мактаблар ҳам бор. Халқ таълими вазирлигига
қарашли педагогика институтларида ўзбек тилидан ташқари рус, тожик, туркман,
қирғиз, қозоқ, қоракалпоқ тилларида ҳам машғулотлар олиб бориладиган
мактаблар учун мутахассислар тайёрланмоқда [4
.
Б.
212].
Республикамиздаги оммавий ахборот воситаларининг фаолияти ҳам аҳоли
миллий таркибининг ранг
-
баранг эҳтиёжларини қондиришга хизмат қилмокда.
Ўзбекистонда 8 тилда, яъни ўзбек, қорақалпок, рус, қозоқ, тожик, туркман, инглиз,
корейс тилларида газета ва журналлар чоп этилмоқда [4
.
Б.
212].
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
265
Ўзбекистон телевидениеси орқали қатор хорижий тиллардаги кўрсатув
-
ларнинг мунтазам равишда намойиш қилиниши ва махсус радиоэшиттириш
-
ларнинг турли тилларда эфирга узатилаётгани ҳам диққатга сазовор. Бугунги
кунда 12 (ўзбек, қорақалпоқ, қозоқ, қирғиз, тожик, озарбайжон, рус, татар, бошқирд,
корейс, уйғур) тилларида телерадио эшиттиришлар эфирга чиқмоқда [5]. Бундан
кўринадики, Ўзбекистоннинг миллатлараро сиёсати инсонийликка, демократияга
қарши бўлган сиёсатнинг ҳар қандай кўринишларини тўлиқ ва мутлақ рад этишга
асосланган.
Кўриниб турганидек, миллатлараро муносабатларни тўғри йўлга қўйиш
борасида Ўзбекистон ўзига хос тажриба орттирди. Бунда фақат миллий ўзликни
англаш, миллий ғурур ва ифтихор туйғусини тарбиялаш, миллатларнинг тили,
маданияти, урф
-
одатларини асраб
-
авайлаш билан чекланмаслик, балки мамлакат
-
даги барча миллатларнинг умумий бирдамлигига эришиш тамойилига амал
қилинди. Биринчи Президентимиз Ислом Каримов ташаббуси билан қурилган бу
сиёсат:
–
кўп миллатлиликни яратувчилик қудратига эга бўлган омил сифатида тан
олиш;
–
фуқароларнинг жинси, ирқи, миллати, тили, дини, эътиқоди, шахси,
ижтимоий келиб чиқиши ва мавқеидан катъи назар, тенглигини таъминлаш;
–
миллий мансублигидан қатъи назар, фуқароларнинг мамлакат сиёсий ва
ижтимоий ҳаётидаги тенг ҳукуқли иштирокини кафолатлаш;
–
миллий тил, урф
-
одат ва анъаналар ҳурмат қилинишини таъминлаш ва
уларнинг ривожланиши учун қулай шарт
-
шароит яратиш;
–
ижтимоий ҳаёт, сиёсий институтлар, мафкура ва фикрлар хилма
-
хиллиги
асосида ривожланишини
таъминлаш;
–
фуқароларнинг конституциявий ҳуқук ва эркинликларига қарши қаратил
-
ган миллий, ирқий, диний адоват ва низони тарғиб қилувчи фаолиятга йўл
қўймаслик;
–
миллатлар ва элатлар ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза қилишга доир
халқаро қоидалар устуворлигини тан олиш каби тамойилларга таянган ҳолда изчил
амалга оширилмоқда [6].
Шуни унутмаслик керакки, қаерда миллатлараро тотувлик ғоясининг
аҳамияти англаб етилмаса, жамият ҳаётида турли зиддиятлар, муаммолар вужудга
келади, улар тинчлик ва барқарорликка хавф солади. Бугунги кунда жаҳоннинг
айрим минтақаларида содир бўлаётган миллий низолар шундан далолат бериб
турибди.
Миллатлараро тотувлик ғоясини амалга оширишга ғов
бўладиган энг хатарли
тўсиқ
-
тажовузкор миллатчилик ва шовинизмдир. Бундай иллат, зарарли ғоя
тузоғига тушиб қолган жамият табиий равишда ҳалокатга юз тутади. Бунга узоқ ва
яқин тарихдан кўплаб мисоллар келтириш мумкин.
ХУЛОСА
Бугун ватанимизда яшаётган барча миллат ва элат вакиллари Конституция ва
мустақил Ўзбекистон қонунларида белгилаб қўйилган тенг ҳуқуқлилик ва кенг
имкониятлардан фойдаланиб, тотувлик ва ҳамжиҳатликда яшамоқдалар,
Ватанимизнинг гуллаб
-
яшнашига ўзларининг муносиб ҳиссаларини қўшмоқдалар.
Юртимизда барча халқлар учун миллатлараро ҳамжиҳатликни таъминлаш қонун
-
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
266
лар билан мустахкамланган. Демак, миллий сиёсатнинг асосий мақсади халқимиз
-
нинг этник ва бошқа белгиларидан қатъи назар, ягона Ўзбекистон халқи сифатида
жипслашуви ва бирлигига эришишдир.
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ:
1.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг БМТ Бош
Ассамблеяси 72
-
сессиясида сўзлаган нутқидан. 2017
-
йил 19
-
сентябрь. // URL:
https://uza.uz/uz/posts/zbekiston-prezidenti-shavkat-mirziyeev-bmt-bosh-
assambleyasi-20-09-2017
2.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017
-
йил 7
-
февралдаги
“Ўзбекистон
Республикасини
янада
ривожлантириш
бўйича
Ҳаракатлар
стратегияси тўғрисидаги” ПФ–
4947-
сон Фармони //
Ўзбекистон Республикаси
қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 6
-
сон, 70
-
модда.
3.
Маънавият: асосий тушунчалар изоҳли луғати. Қ.Назаров масъул муҳаррир.
Т., “Ғафур Ғулом” НМИУ, 2013.
4.
2017
–2021 йилларда Ўзбекистон Рсспубликасини ривожлантиришнинг
бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини “Халқ билан мулоқот ва
инсон манфаатлари йили”да амалга оширишга
оид Давлат дастурини ўрганиш
бўйича илмий
-
услубий рисола.
-
Тошкент: “Маънавият”, 2017.
5.
Миллатлараро дўстлик ва ҳамжиҳатлик –
халқимиз тинчлиги ва
фаровонлигининг муҳим омилидир // Ш.
Мирзиёевнинг Республика байналмилал
маданият маркази ташкил этилганининг
25 йиллигига бағишланган учрашувидаги
нутқидан URL: http://uza.uz/uz/posts/millatlararo
-d-stlik-va-amzhi-atlik-khal-imiz-
tinchligi-va-f-24-01-2017.
6.
Миллий ғоя ва раҳбар масъулияти / Қ.
Назаров, И.
Эргашев ва бошқалар.
Т.
:
“Ғафур Ғулом” НМИУ, 2007.
7.
Хужаназаров
А.З., Алламуратов
Ш.А. Система здравоохранения в Узбекистане:
проблемы и реформы //
Бюллетень науки и практики. –
2021.
–
Т. 7. –
№ 2.
8.
Mamanovich R.K. Components of political culture in political processes //
Academicia: an international multidisciplinary research journal.
–
2021.
–
Т
. 11.
–
№ 2. –
С
. 953
–
959.
9.
Norliev R.I. Social and philosophical fundamentals of national development //
Theoretical & Applied Science.
–
2020.
–
№. 7. –
С
. 321
–
323.
10.
Khuzhanazarov A. Z., Allamuratov S. A. Look at medicine attention: problems and
solutions //
Ўтмишга
назар
журнали
.
–
2019.
–
Т
. 24.
–
№.
2.
11.
Расулов
Х.М. Фуқаролик жамияти: бошқарувда номарказлаштиришнинг
истиқболлари //
Журнал правовых исследований. –
2020.
–
Т. 5. –
№. 2.
12.
Маллаев
Н.Р. Международно
-
правовое регулирование трансграничных
водных ресурсов государств Центральной Азии //
Бюллетень науки и практики. –
2021.
–
Т. 7. –
№. 5. –
С. 391–
401.
13.
Хужаназаров
А.З., Алламуратов
Ш.А. Тиббиётга назар: муаммо ва ечимлар
//Взгляд в прошлое. –
2019.
–
№ 24.
14.
Алланазаров
М. Вопросы подготовки кадров в системе народного
образования БНСР //Общество и инновации. –
2021.
–
Т. 2. –
№. 5/S. –
С. 95–
99.
15.
Hakim R. Political and Legal Culture-the Factors of Stability of the Political and
Legal System //
Бюллетень
науки
и
практики
.
–
2021.
–
Т
. 7.
–
№. 3. –
С
. 281
–
286.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
10 (2021) / ISSN 2181-1415
267
16.
Норлиев
Р
.
Ўзбекистон
миллий
тараққиётининг
янги
босқичида
маънавий
юксалишнинг
ижтимоий
-
фалсафий
асослари
//
Общество
и
инновации
.
–
2021.
–
Т
. 2.
–
№.
2.
–
С. 99–
104.
17.
Турсунов
Ж.Н. Трудовой подвиг населения Сурхандарьинской области в
годы Второй мировой войны //
Вестник науки и образования. –
2020.
–
№ 24
-1 (102).
18.
Хужаназаров
А.З., Алламуратов
Ш.А. Реформы в системе здоровья
Узбекистана в последние годы //
Наука, техника и образование. –
2021.
–
№ 1
(76).
–
С. 19
-23.
19.
Mallaev N.R. International legal framework for the regulation of transboundary
water resources in Central Asia // Emergent: Journal of Educational Discoveries and
Lifelong Learning (EJEDL).
–
2021.
–
Т
. 2.
–
№ 05. –
С
. 198
–
208.
20.
Худайбердиева
Г
.
Х
.,
Алланазаров
М
.
М
.
Ёшларни
ғоявий
тарбиялашнинг
усуллари
,
шакллари
ва
воситалари
//
Инновации
в
педагогике
и
психологии
.
–
2020.
–
№ SI
-
2№ 1.
21.
Алланазаров
М.М. Характеристика основных активных методов обучения //
Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук. –
2020.
–
№. 1. –
С. 145–
148.
22.
Турсунов
Ж.Н. Социально
-
экономическое развитие города Шаргунь в
1970-
80 гг //
Бюллетень науки и практики. –
2020.
–
Т. 6. –
№. 12.
23.
Ibragimovich N.R. Social And Philosophical Fundamentals Of National Development
// The American Journal of Applied sciences.
–
2020.
–
Т
. 2.
–
№. 07. –
С
. 45
–
49.
