Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Conducting types of supervision in a higher education
institution
Feruza MATTIYEVA
Samarkand State Institute of Foreign Languages
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received November 2023
Received in revised form
15 December 2023
Accepted 25 December 2023
Available online
15 February 2024
This article provides information about the activities of a
professor-teacher who conducted research work in higher
educational institutions and conducted training sessions on the
relevant subject.
2181-
1415/©
2023 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol4-iss11/S-pp3
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
modernity,
linguistics,
mentalities,
cultures,
translation,
diversity,
traditions,
concepts,
various phenomena,
complexity,
consistency,
similarity,
relevance,
interlingual,
interethnic views.
Oliy ta’lim muassasasida nazorat turlarini o‘tkazish
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
zamonaviy,
tilshunoslik,
mentalitetlar,
madaniyatlar,
tarjima,
ko‘p qirralilik,
urf-odatlar,
tushunchalar,
Ushbu maqolada oliy
ta’lim muassasalarida nazorat ishlarini
o‘tkazish hamda tegishli fan bo‘yicha o‘quv mashg‘ulotlarini olib
borgan professor-
o‘qituvchining faoliyatlari haqida ma’lumotlar
berilgan.
1
Independent researcher, Samarkand State Institute of Foreign Languages. E-mail: feruzamattiyeva@gmail.com
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
11 (2023) / ISSN 2181-1415
35
turli xil hodisalar,
murakkablik,
ketma-ketlik,
o‘xshashlik,
dolzarblik,
tillararo,
millatlararo qarashlar.
Проведение видов надзора в высшем учебном заведении
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
современность,
лингвистика,
менталитеты,
культуры,
перевод,
многообразие,
традиции,
концепты,
разные явления,
сложность,
последовательность,
сходство,
актуальность,
межъязыковые,
межнациональные
взгляды.
В данной статье представлена информация о
деятельности профессора
-
преподавателя, который вел
научно
-
исследовательскую работу в высших учебных
заведениях
и
проводил
учебные
занятия
по
соответствующему предмету.
KIRISH
Talabalar bilimini baholash 5 ballik tizimda amalga oshiriladi. Oraliq nazorat turini
o‘tkazish va mazkur nazorat turi bo‘yicha talabaning bilimini baholash tegishli fan bo‘yicha
o‘quv mashg‘ulotlarini olib borgan professor
-
o‘qituvchi tomonidan amalga oshiriladi.
Yakuniy nazorat o‘quv mashg‘ulotlarini olib bormagan professor
-
o‘qituvchi tomonidan
o‘tkaziladi. Tegishli fan bo‘yicha o‘quv mashg‘ulotlarini olib borgan professor
-
o‘qituvchi
yakuniy nazorat turini o‘tkazishda ishtirok etishi taqiqlanadi. Yakuniy nazorat turini
o‘tkazishda kelishuv asosida boshqa oliy ta’lim muassasalarining tegishli fan bo‘yicha
professor-
o‘qituvchilari jalb qilinishi mumkin.
Komissiya tarkibi tegishli fan professor-
o‘qituvchilari va soha mutaxassislari orasidan shakllantiriladi. Komissiya tarkibiga kelishuv
asosida boshqa tashkilotlarning soha mutaxassislari ham jalb qilinishi mumkin.
METODOLOGIYASI
Oliy ta’lim muassasasida nazorat turlarining o‘tkazilishi tegishli oliy ta’lim
muassasasining ta’lim sifatini nazorat qilish bo‘limi tomonidan doimiy ravishda o‘rganib
boriladi. Bunda nazorat turlarini o‘tkazilish tartibi buzilganligi aniqlangan hollarda,
o‘tkazilgan nazorat turlarining natijalari bekor qilinishi hamda tegishli nazorat turi
qaytadan o‘tkazilishi mumkin.
Talaba tegishli fan bo‘yicha yakuniy nazorat turi
o‘tkaziladigan muddatga qadar oraliq nazorat turini topshirgan bo‘lishi lozim. Oraliq
nazorat turini topshirmagan, shuningdek, ushbu nazorat turi bo‘yicha “2” (qoniqarsiz)
baho bilan baholangan talaba yakuniy nazorat turiga kiritilmaydi. Yakuniy nazorat turiga
kirmagan yoki kiritilmagan, shuningdek, ushbu nazorat turi bo‘yicha “2” (qoniqarsiz) ball
bilan baholangan talaba akademik qarzdor hisoblanadi.
Talaba uzrli sabablarga ko‘ra
oraliq va (yoki) yakuniy nazorat turiga kirmagan taqdirda, ushbu talabaga tegishli
nazorat turini qayta topshirishga fakultet dekanining farmoyishi asosida ruxsat beriladi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
11 (2023) / ISSN 2181-1415
36
Fanlardan akademik qarzdorligi 4 ta va undan ko‘p bo‘lgan talabalarga qayta
topshirishga ruxsat berilmaydi va ular oliy ta’lim muassasasi rektorining (boshlig‘ining,
filial direktorining) buyrug‘i bilan kursdan qoldiriladi. Talaba oraliq va (yoki) yakuniy
nazorat turini birinchi marta qayta topshirishdan o‘ta olmagan taqdirda, fakultet dekani
tomonidan komissiya tuziladi. Komissiya tarkibi tegishli fan bo‘yicha professor
-
o‘qituvchi
va soha mutaxassislari orasidan shakllantiriladi. Ikkinchi marta oraliq va (yoki) yakuniy
nazorat turini o‘tkazish va talabani baholash mazkur komissiya tomonidan amalga
oshiriladi.
Talabalar bilimini baholash tegishli fan bo‘yicha professor
-
o‘qituvchi
tomonidan talabalarning fanlarni o‘zlashtirishini hisobga olish jurnalida (bundan buyon
matnda Jurnal deb yuritiladi) qayd etib boriladi. Professor-
o‘qituvchi qo‘shimcha
ravishda talabalar bilimini baholashni elektron tizimda ham yuritishi mumkin.
NATIJALAR
Professor-
o‘qituvchi jurnalda talabaga qo‘yilgan baholarni shu kunning o‘zida qayd
etib boradi.
Agar talabaning bilimini baholash yozma ish shaklida o‘tkazilgan bo‘lsa,
bunda professor-
o‘qituvchi talabalarning natijalarini 3 kundan ko‘p bo‘lmagan muddatda
jurnalga qayd etishi lozim.
Nazorat turi bo‘yicha talabaning bilimi “3” (qoniqarli) yoki “4” (yaxshi) yoxud
“5” (a’lo) ball bilan baholanganda, nazorat turini qayta topshirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Talaba nazorat turi o‘tkazilgan vaqtda uzrli sabablarsiz qatnashmagan hollarda jurnalga
“0” belgisi yozib qo‘yiladi.
Jurnal tegishli fan bo‘yicha o‘quv mashg‘ulotlarini olib borgan
professor-
o‘qituvchi, kafedra mudiri va fakultet dekani tomonidan imzolanadi hamda
fakultet dekanatida saqlanadi. Jurnalning saqlanishi uchun fakultet dekani mas’ul
hisoblanadi.
Talabalarning yakuniy nazorat turi bo‘yicha baholari jurnalga qayd
etilganda, shu kunning o‘zida talabaning baholash daftariga ham yozib qo‘yilishi kerak.
Yakuniy nazorat turi bo‘yicha talabaning bilimi “2” (qoniqarsiz) baho bilan baholangan
yoki jurnalga “0” belgisi yozib qo‘yilgan hollarda, ushbu baho yoki belgi talabaning
baholash daftariga yozilmaydi.
Jurnalning o‘z vaqtida, to‘g‘ri va to‘liq yuritilishi, shuningdek, undagi baho va
boshqa ma’lumotlarga asossiz o‘zgartirishlar kiritilmasligi uchun fakultet dekani va
tegishli fan bo‘yicha professor
-
o‘qituvchi mas’ul hisoblanadi.
Tegishli o‘quv yili yakuni
bo‘yicha ishchi o‘quv rejadagi fanlar bo‘yicha “3” (qoniqarli) yoki “4” (yaxshi) yoxud
“5” (a’lo) baho bilan baholangan talaba oliy ta’lim muassasasi rektorining (boshlig‘ining,
filial direktorining) buyrug‘iga asosan keyingi kursga o‘tkaziladi.
Baholash natijalari
kafedra yig‘ilishlari, fakultet va oliy ta’lim muassasasi Kengashlarida muntazam ravishda
muhokama etib boriladi va tegishli qarorlar qabul qilinadi. O‘zbekiston Respublikasining
oliy ta’lim muassasalarida talabalar o‘zlashtirishini baholash tizimini 5 baho yoki
100 ballik tizim va ilg‘or xorijiy davlatlar oliy ta’lim tizimida qo‘llaniladigan baholash
tizimiga qiyosiy taqqoslash hamda ularga o‘tkazish mazkur Nizomning ilovaga
muvofiq
jadvallar asosida amalga oshiriladi.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
11 (2023) / ISSN 2181-1415
37
1-jadval.
Baholashni 5 baholik shkaladan 100 ballik shkalaga o‘tkazish
JADVALI
5 baholik shkala 100 ballik
shkala
5 baholik shkala 100 ballik
shkala
5 baholik shkala
100 ballik
shkala
5,00
–
4,96
100
4,30
–
4,26
86
3,60
–
3,56
72
4,95
–
4,91
99
4,25
–
4,21
85
3,55
–
3,51
71
4,90
–
4,86
98
4,20
–
4,16
84
3,50
–
3,46
70
4,85
–
4,81
97
4,15
–
4,11
83
3,45
–
3,41
69
4,80
–
4,76
96
4,10
–
4,06
82
3,40
–
3,36
68
4,75
–
4,71
95
4,05
–
4,01
81
3,35
–
3,31
67
4,70
–
4,66
94
4,00
–
3,96
80
3,30
–
3,26
66
4,65
–
4,61
93
3,95
–
3,91
79
3,25
–
3,21
65
4,60
–
4,56
92
3,90
–
3,86
78
3,20
–
3,16
64
4,55
–
4,51
91
3,85
–
3,81
77
3,15
–
3,11
63
4,50
–
4,46
90
3,80
–
3,76
76
3,10
–
3,06
62
4,45
–
4,41
89
3,75
–
3,71
75
3,05
–
3,01
61
4,40
–
4,36
88
3,70
–
3,66
74
3,00
60
4,35
–
4,31
87
3,65
–
3,61
73
3,0 dan kam
60 dan kam
MUHOKAMA
Nazorat jarayonini to‘gʼri rejalashtirish, olib borish, samarali mezonlar yaratish,
baholash usullarini to‘g‘ri tanlash va talabalarga natijani eʼlon qilish muhim ahamiyat
kasb etadi. Nutq faoliyati turlari va til aspektlarini
baholash subʼyektiv va obʼyektiv
baholash turlariga bo‘linadi. Nutq faoliyatining ikkita turi (yozuv va gapirish)ni
baholashda subʼyektivlikni oldini olish maqsadida mezonlar to‘g‘ri va samarali tuzilishi
kerak. Checklist, holistic, analytic, Primary Trait Rubric, Multi-Trait kabi mezon turlari
nazorat maqsadidan kelib chiqib pedagog tomonidan qo‘llanishi subʼyektivlikni oldini
olishni taʼminlaydi. O‘qituvchining baholash faoliyati tushunchasi XX asrning 90
-yillarida
vujudga kelgan.
Аmmo o‘qituvchilarning baholash faoliyati undan oldingi davrda
boshlangan desak, mubolag‘a bo‘lmasa kerak.
V.V.
Polikarpova o‘z asarlarida o‘qituvchilarning baholash faoliyati ustida tadqiqot
olib borgan olimlarni ikki guruhga ajratadi. Birinchi guruhga 90-yildan oldingi ishlarini
kiritgan bo‘lsa, ikkinchi guruhga keyingi davrlarni kiritadi. Ikkala guruhni tahlil qilganda
Polikarpova quyidagi natijalarni olgan:
–
o‘qituvchi faoliyatini tavsiflovchi tushunchalar;
–
o‘qituvchining baholash faoliyatining maqsadi;
–
o‘qituvchining baholash faoliyatining funksiyalari;
–
taʼlim jarayonida o‘qituvchilarning baholash faoliyatining mazmun va mohiyati;
–
baholashning obʼyekti va predmeti;
–
o‘qituvchilar baholash faoliyatining natijalari.
XX asrning 90-
yillarigacha bo‘lgan birinchi guruhga Y.B.
Zotov, V.V. Davidova,
L.M. Fridman, D.B. Elkoninlarning ishlarini kiritish mumkin. Nazariy tahlil shuni
ko‘rsatadiki, bu tadqiqotda asosan –
baho va o‘qituvchining baholash faoliyati
tushunchalari qo‘llangan. Olimlar o‘qituvchining baholash faoliyatining asosiy maqsadi
har bir o‘quvchining o‘zlashtirgan mavzu bo‘yicha bilimlarini va yakuniy nazoratni
baholash deb hisoblagan.
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
11 (2023) / ISSN 2181-1415
38
Olimlar baholash faoliyatining asosiy funksiyalari sifatida quyidagilarni ajratadi:
taʼlim, tarbiyaviy, diagnostik va nazorat qiluvchi. Olimlarning fikricha, baholash taʼlim
-
tarbiya jarayonida
o‘quvchilardan mustaqil faoliyatni talab etmaydi, bu o‘qituvchilarga
bog‘liq bo‘lgan jarayon bo‘lib, u o‘qituvchilarning
faoliyatiga teng hisoblanadi.
O‘qituvchilarning baholash faoliyati talabalarning o‘zlashtirgan bilimlarini nazorat
qilishdan iborat bo‘lib, uning natijasi sifatida talabalarning o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma
va malakalari baholanadi.
Sh.
А
.
А
monashvili, Y.D. Bojovich, L.I. Bojovich, G.Y. Ksenzova, V.M. Polonskiy,
N.V.
Seleznev va boshqa olimlarning taʼkidlashicha, bilimlarni baholash jarayoni
o‘qituvchilarning mustaqil faoliyatidir, yaʼni ularning kasbiy faoliyati, ammo ushbu
faoliyatni turli olimlar turlicha atagan. Sh.
А
.
А
monashvilining (80-yillarning oxiri)
taʼkidlashicha, baho –
baholash jarayonining natijasi va u inson tomonidan amalga
oshiriladi.
Аmonashvili bahoni talabalarda o‘zlarining taʼlim jarayonidagi o‘sishlarini
mustaqil ravishda baholashni o‘rgatish deb beradi. Baholash funksiyalari orasida olim
stimul beruvchi funksiyaga katta ahamiyat qaratadi. Uning taʼkidlashicha, baholash taʼlim
-
tarbiya jarayonida o‘quvchilarning motivlarini oshirishning eng katta stimulyatoridir.
Baholash jarayonida o‘qituvchi talabalarning shakllangan va rivojlangan bilim, ko‘nikma va
malakalarining sifatini baholashi, ularni takomillashtirish yo‘llarini ko‘rsatishi, nima va
qanday qilish lozimligini va qaysi namunaga amal qilishni ko‘rsatishi kerak.
V.M. Polonskiy (70-
yillar) o‘qituvchilarning baholash faoliyatini bilimlarni tizimli
baholash jarayoni deb beradi. Baholash jarayonining mohiyatini olim quyidagi
komponentlarda ko‘radi; taʼlimning maqsadini aniqlash, shu maqsadlarga erishilganlikni
ko‘rsatuvchi nazorat mashqlarini aniqlash, nazorat natijasini ko‘rsatuvchi yo‘llarni aniqlash.
Polonskiyning fikricha, bilimlarni baholash taʼlimiy, tarbiyaviy va nazorat qiluvchi
maqsadlarga ega. Olim asosiy urg‘uni aynan tarbiyaviy funksiyaga qaratadi. Shuningdek,
olim nazoratning turli obʼyektlari mavjudligini taʼkidlaydi. Uning taʼkidlashicha, baʼzi
o‘qituvchilar uchun baholash obʼyekti talabalarning o‘zlashtirgan daliliy materiali, boshqalar
uchun egallangan bilimlarni amaliyotda qo‘llay olish qobiliyati, yana boshqalar uchun bu
bilimni yangi vazifalarni bajarishda qo‘llay olish qobiliyatidir. O‘qituvchilar baholash
jarayonining natijasi talabalarining olgan bahosidir. 1990-yillardan keyin olib borilgan
tadqiqotlar ikki guruhga bo‘lingan; –
umumiy pedagogika hamda
–
taʼlim va tarbiya
nazariyasi va metodikasi yo‘nalishlaridagi tadqiqotlar. Nazariy tahlil natijasida
o‘qituvchilarning baholash faoliyati oxirgi yillarda quyidagi yo‘nalishlarda o‘rganilmoqda.
Birinchisi: o‘qituvchilarning kasbiy faoliyatini o‘rganish bilan bog‘liq tadqiqot yo‘nalishi
(N.V. Kuzmina, Y.V.
Piskunova va boshqalar). Ikkinchisi: o‘qituvchilarning kasbiy pedagogik
taʼlimini o‘rganish bilan bog‘liq tadqiqot yo‘nalishi (I.V.
Jernov, V.
А
. Kozqrev, I.S. Lomakina,
N.F.
Radionova va boshqalar.). Uchinchi yo‘nalish: umumiy taʼlim (G.Y.
Ksenzova,
N.V.
Seleznev.). Shu bilan birga o‘qituvchilarning baholash faoliyati mualliflar tomonidan
mustaqil faoliyat, kasbiy pedagogik faoliyatning bosqichi yoki kasbiy pedagogik faoliyatning
tarkibiy qismi sifatida ko‘rib chiqilgan.
G.Y.
Ksenzova o‘zining tadqiqotida o‘qituvchining
baholash faoliyati terminini
qo‘lladi. Uning fikricha, o‘qituvchi baholash faoliyatining maqsadi talabalarda o‘z
-
o‘zini
mustaqil baholash ko‘nikmasini rivojlantirishdan iborat. Olim baholash faoliyatining
obʼyekti haqida gapirganda, u o‘quvchining individual o‘sish jarayonida mustaqil
rivojlanishini ko‘zda tutadi. Shunday qilib, o‘qituvchining baholash faoliyatining natijasi
o‘quvchining o‘z
-
o‘zini adekvat baholashi hisoblanadi. Yuqorida keltirilgan misollar
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
11 (2023) / ISSN 2181-1415
39
bugungi kunda o‘qituvchining baholash faoliyatiga turli qarashlar mavjudligini ko‘rsatadi.
Turli qarashlardan qatʼi nazar, ushbu faoliyatning mohiyatini tavsiflovchi omillar mavjud.
Yaʼni baholash faoliyati:
–
kasbiy pedagogik faoliyatning ajralmas qismidir;
–
o‘qituvchining kasbiy vazifasidir;
–
o‘quvchining shaxs sifatida va o‘z
-
o‘zini baholashini rivojlantiruvchi faoliyatidir.
Baholash faoliyati o‘qituvchining kasbiy faoliyatining bir qismi bo‘lib,
o‘quvchilarning aktiv faoliyatini stimullashtiradi. Bugungi kunda baholashning asosiy
maqsadi nafaqat talabalarda o‘zlashtirilgan bilimlarni baholash, balki ularda o‘z
-
o‘zini
baholash ko‘nikmasini rivojlantirishdan iborat. Baholash jarayonini samarali olib borish
uchun o‘qituvchilar baholash kompetensiyasiga ega bo‘lishlari lozim. Baholash
kompetensiyasiga quyidagilarni kiritishimiz mumkin:
–
assesment obʼyektini ajratish (nimani baholash);
–
assesment obʼyektini qabul qilish kompetensiyasi;
–
assesment obʼyektini baholash mezoni bilan moslashtirish kompetensiyasi;
–
assesment turini tanlash kompetensiyasi;
–
assesment natijasini talabalarga eʼlon qilish kompetensiyasi.
XULOSA
Taʼlim jarayonida erishilgan yutuqlarni, olingan ko‘nikma va malakalarni baholash
pedagoglarning doimiy vazifalaridan biridir.
А
fsuski, ishni baholashga kelganda aksariyat
o‘qituvchilar qiyinchilikka yoxud noqulaylikka duch keladi. Natijada avval qo‘llangan
testlarni tahlil qilmagan holda qayta qo‘llaydi. Testlarning natijasini ko‘rish uchun ularni
statistik tahlil qilish zarur. Tahlil natijalari testlar o‘tilgan material, uni o‘zlashtirish
jarayoni, o‘qituvchining metodikasi haqida ijobiy yoki salbiy maʼlumot beradi. А
ynan shu
maʼlumotga tayangan holda o‘qituvchilar keyingi ishlarini rejalashtirishi va o‘zlarining
faoliyatini baholashlari ko‘zda tutiladi. Аfsuski, bugungi kunda o‘qituvchilar bu jarayonga
juda kam eʼtibor qaratmoqda. Baholash jarayoni, natijalari samarali bo‘lishi uchun
o‘qituvchilar baholash kompetensiyasiga ega bo‘lishlari, yaʼni –
uning asosi, assesment
usullarining yaratilishi va qo‘llanishi haqida maʼlumotga ega bo‘lishlari lozim. Baholash
kompetensiyasi nafaqat talabalarning o‘zlashtirish ko‘rsatkichlarini, balki dars berish
jarayonini baholash va talabalarning o‘qishga bo‘lgan motivatsiyasini oshirishga yordam
beradi. Barchaga maʼlumki, baholash taʼlim berish va taʼlim olish jarayonida muhim
ahamiyat kasb etadi. U o‘qituvchilarga maqsad va vazifalarning o‘rinli yoki o‘rinsiz
bo‘lganligi haqida bir qarorga kelishga yordam beradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori, “Oliy va o‘rta maxsus ta’lim
tizimiga boshqaruvning yangi tamoyillarini joriy etish chora-
tadbirlari to‘g‘risida”
11.07.2019-yildagi PQ-4391-son manba Lex.uz
2.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori, “Oliy ta’lim
muassasalarini o‘quv adabiyotlari bilan ta’minlash to‘g‘risida”10.10.2018
-yildagi 816-son
manba Lex.uz
3.
Тухтасинов И.М. Развитие профессиональной компетенции на основе
эквивалентности при подготовке переводчиков: Автореферат дисс. … докт.
пед.наук (DSc). –
Т., 2018. –
С. 45.
4.
D.U.Xoshimova
–
Rus tilining zamonaviy faoliyati va tillararo o‘zaro ta’sirlar
kontekstida lagunalarni o‘rganish uchun lingvodidaktik asoslar: Dis. ... dok. ped. Fanlar. –
Toshkent, 2007. -209 b
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
11 (2023) / ISSN 2181-1415
40
5.
Сафонова В.В. Перевод в контексте изучения иностранного языка в рамках
гуманитарно
-
филологического профиля в старшей школе // Иностранные языки в
школе. –
№3. –
М., 2008. С
-176
6.
Qudrat Musayev “Tarjima nazariyasi va asoslari” “Fan” nashriyoti 2005
-y -305-
bet
7.
F.M.Rashidova
–
CEFR asosida chet tillarni oʻrganish, oʻqitish va baholashda kasb
mahorati // Uzluksiz taʼlim jurnali. –
Т
. 2016.
–№ 6. –
Б
. 70-71.
8.
Матюшин И.М. Синхронный перевод в многоканальной информационной
среде // Вестник МГЛУ. –
2016.
–
№ 11 (750). –
С. 23
9.
Wasley P. "The Syllabus Becomes a Repository of Legalese". The Chronicle of
Higher Education, 2008
–
P. 15
10.
Saidumar Saidaliyev. Chet til oʻqitish metodikasidan ocherklar. –
Namangan,
2004.
–
240
б
.
11.
B.A.Raximov, A.Mavlyanov, V.Q. Choriyev, S.R.Abdalov, N.S.Temirova -
Pedagogik texnologiyalar sxemalarda.
–
T.;
–
Fan va texnologiya, 2009. B.125
12.
D.A. Qurbanbayev
–
Boʻlajak chet tili oʻqituvchilari nutq omilkorligini nazorat
qilish metodikasi: Diss. ped. fan. Nomz.
–Т.; 2011. –125 б.
13.
Усманова М.Н. Педагогическое тестирование; история развития и
современное состояние. –Т;, 1995. –158 б.
14.
J.Xasanboyev va boshqalar. Pedagogika (pedagogika nazariyasi va tarixi). Oliy
oʻquv yurtlari uchun darslik. Oʻ.R. Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi. –
Toshkent;
–
Noshir, 2011.
–
456b.
