Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/socinov/index
Peculiarities of pedagogical technologies in teaching
foreign languages in primary grades
Masturakhon NABIKHONOVA
Namangan State Pedagogical Institute
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received July 2024
Received in revised form
15 August 2024
Accepted 25 August 2024
Available online
15 September 2024
This article highlights the challenges of teaching foreign
languages in elementary grades. Specifically, it examines the
introduction of new methods and lesson plans in foreign language
instruction, along with the integration of pedagogical
technologies, non-traditional teaching methods, and innovative
approaches to teaching English in secondary schools. The
discussion focuses on modern methods advocated by teachers,
aimed at fostering free-thinking, depth of speech, responsiveness,
passion for language learning, and active participation in classes.
2181-
1415/© 2024 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol5-iss8/S-pp202-205
This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)
Keywords:
innovation,
grammatical structure,
lexical unit,
phonetic changes,
primary education.
Boshlang‘ich sinflarda xorijiy tillarni o‘qitishda pedagogik
texnologiyalarning o‘ziga xos xususiyatlari
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar:
innovatsiya,
grammatik struktura,
leksik birlik,
fonetik o‘zgarishlar,
boshlang‘ich ta’lim.
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinflarda xorijiy tillarni o‘qitish
muammolari yoritib berilgan. Xususan, xorijiy tillarni o‘qitishda
yangi metodika va dars ishlanmalarini joriy etish va shu bilan
birga o‘quv jarayoniga pedagogik texnologiyalar, dars o‘tishning
noan’anaviy usullarini joriy etish, umumta’lim maktablarida
in
gliz tilini o‘qitishda innovatsion yondashuvlar o‘quvchilarning
erkin fikrlashi, nutqiy teranliklari, hozirjavobliklari, til
o‘rganishga bo‘lgan ishtiyoqi, darslarda faol qatnashishlari
uchun o‘qituvchi muallimlar tomonidan ilgari surilayotgan
zamonaviy us
ullar haqida so‘z yuritiladi.
1
Student, Namangan State Pedagogical Institute. E-mail: nabixonovamasturaxon@gmail.com
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
08 (2024) / ISSN 2181-1415
203
Особенности педагогических технологий в обучении
иностранным языкам в начальных классах
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
инновация,
грамматический строй,
лексическая единица,
фонетические изменения,
начальное образование.
В данной статье освещаются проблемы преподавания
иностранных языков в начальных классах. В частности,
рассматривается внедрение новых методов и учебных
разработок в преподавании иностранных языков, а также
использование
педагогических
технологий,
нетрадиционных методов обучения и инновационных
подходов к преподаванию английского языка в средней
школе.
Речь
идет
о
современных
методах,
пропагандируемых учителями, которые способствуют
развитию
свободного
мышления,
глубины
речи,
отзывчивости, страсти к изучению
языка и активного
участия учеников в занятиях.
KIRISH:
Bugungi rivojlanayotgan zamonda yosh avlodni bilim olishga qiziqtirish dolzarb
sanaladi. Bunga amaliy tayyorgarlik sifatida o‘quv jarayoniga pedagogik texnologiyalar,
dars
o‘tishning noan’anaviy usullari, xususan, interfaol usul keng joriy etilmoqda. Dars
o‘tishning zamonaviy pedagogik uslublariga doir ko‘plab qo‘llanmalar mavjud. Xususan,
“Chet tilidagi yangi so‘zlar qanday bayon qilinganda uning necha foizi o‘quvchi yodida
saqlanadi, u tomonidan o‘zlashtiriladi?” degan tabiiy savolga javob topish maqsadida
o‘tkazilgan tajribalar yakuni “xotirada saqlash” degan nomni oldi. Unga ko‘ra o‘quvchi
yangi so‘zlar sonini:
- faqat eshitganda uning 10-20 foizi;
-
eshitsa va so‘zlarga oid ko‘rsatmali materiallar bilan tanishsa, uning 30
-50 foizi;
-
eshitsa, yangi so‘zlar bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlar bajarsa, so‘zlarni tarjimalari
bilan o‘rtoqlariga aytib bersa, tushuntirsa, ular bilan mazkur so‘zlardan foydalangan
holda muloqotda bo‘lsa, yangi so‘zlarning 60
-
90 foizi yodda qoladi, o‘zlashtiriladi[
1].
Binobarin, o‘qituvchi sinfga kirib o‘quvchiga faqat ma’ruza o‘qib chiqib ketishining
foydasi kam bo‘ladi. O‘quvchi har bir o‘rgangan mavzusi yuzasidan o‘rtoqlari, o‘qituvchisi
bilan muloqotga kirishishi, dars davomida olgan bilimlarni gapirib bera olishi kerak. Ana
shunda olingan bilim mustahkam bo‘ladi. Kichik yoshli bolalarda til o‘rganishga bo‘lgan
xohish-istak juda yuqori, ayniqsa hozirgi axborot kommunikatsiya vositalari bilan bu
holat yuqori ko‘rsatkichlarni ko‘rsatmoqda. Yosh avlod uyali aloqa vosita
lari orqali til
o‘rganishini mustahkamlamoqda. Televedeniyelarda, Youtube platformasida titulli,
tarjimali videolar orqali til o‘rganishning intensiv usullari kirib kelmoqda.
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA:
Davlatimiz tomonidan maktablarda yaratilgan shart-
sharoitlar, o‘quv xonalarining
zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlanganligi, yosh bilimli kadrlar bilan
ta’minlanganligi, maktab darslaridan tashqari mustaqil shug‘ullanish uchun barcha
sinflar uchun onlayn telekanallardagi televizion online darslarning tashkil etilganligi
tahsinga sazovordir. 1 va 2-
sinf o‘quvchilari tildagi grammatik, leksik, fonetik, birliklarni
tushunmasliklari mumkin, ammo multfilmlar, o‘yinlar, rasmlar orqali tilni a’lo darajada
o‘z
lashtirishlari mumkin.[2]
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
08 (2024) / ISSN 2181-1415
204
Shunga ko‘ra, grammatikada asosan ikki xil usuldan unumli foydalaniladi:
- induktiv;
- deduktiv.
I
nduktiv usulda o‘quvchilarga avval grammatik qoidalar tushuntirilib so‘ngra,
misollar orqali mustahkamlanadi. Bu usul ko‘pincha yuqori sinf o‘quvchilari uchun
foydali. Masalan zamonlar, predloglar, artikllar yuqori sinf o‘quvchilari uchun ma’lum
terminlar
bo‘lib ular gaplarda ega, kesim aniqlovchi, to‘ldiruvchi, hol kabi gap bo‘laklarini
qo‘yib gap tuza olishadi.
Deduktiv usulda avval ma’lum o‘yinlar, mashqlar orqali mavzu tanishtirilib, so‘ngra
qoidaga bog‘lab tushuntiriladi. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilari ega, kesim, fe’l va boshqa
birliklar haqida ma’lumotga ega bo‘lmaganliklari sababli ularga o‘yinlar qo‘shiqlar orqali
mavzu tushuntirish samaraliroq. O‘yin jarayonida o‘quvchi o‘zini erkin his qiladi, o‘ziga
bo‘lgan ishonchi va tilga qiziqishi ortadi.[3]
NATIJA:
Yuqorida bildirilgan fikr-mulohazalardan shunday xulosalarga kelish mumkin:
1. Taʼlim jarayoni samaradorligini oshirish, taʼlim oluvchilarning mustahkam
nazariy bilim, faoliyat, ko‘nikma va malakalarini shakllantirish, ularni kasbiy mahoratga
aylanishini ta‘minlash maqsadida o‘qitish jarayonida yangi pedagogik texnologiyadan
foydalanish davr taqozosi hamda ijtimoiy zaruriyat sifatida kun tartibiga quyilmoqda.
2. Taʼlim jarayoniga ilg‘or pedagogik texnologiyani tatbiq etish kadrlar
tayyorlashga yo‘naltirilgan umumiy jarayon mazmunining sifat jihatdan o‘zgarishini
taʼminlaydi.
3. Yangi pedagogik texnologiya nazariyasi g‘oyalaridan foydalanish asosida tashkil
etilgan taʼlim jarayoni barkamol shaxs va malakali mutaxassisni tarbiyalash borasidagi
ijtimoiy buyurtmaning bajarilish holatining sifat ko‘rsatkichiga ega bo‘lishiga olib k
eladi.
O‘qitish jarayonida bu texnologiyalardan foydalanib turlicha natijalarga erishish
mumkin.[4]
Demak, har bir texnologiya o‘qitish samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Faqat
texnologiyalarni dars jarayonida qo‘llayotganda, ularni darsning qaysi qismida
foydalanish kerakligini va qaysi qismida foydalansa ko‘proq samara berishi mumkinligini
aniqlab olish mumkin.
XULOSA:
Xulosa o‘rnida ta’kidlash joizki, umumta’lim maktablarida ingliz tilini turli sinflar
doirasida o‘quvchilarni yosh va psixologik xususiyatlarini inobatga olgan holda, ulardagi
chet tilini o‘zlashtirishga bo‘lgan qiziqish va ehtiyojlarini to‘liq qondirishga
yordam
beruvchi pedagogik innovatsion texnologiyalarga asoslangan zamonaviy dars
ishlanmalar yordamida dars o‘tish o‘quvchilarda tilni o‘rganish uchun yuqori samara
beradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Abdullayeva Q., Nazarov K., Yo‘ldosheva Sh. Savod o‘rgatish. T. “O‘qituvchi” 1996
y
2.
Mardonova. Boshlang‘ich sinflarda ta`lim
-tarbiyani takomillashtirish.
“Sharq”
-
1998.
3.
Iriskulov A. T. va boshqalar Kids’ English pupil’s book 2
-sinf Toshkent
O‘zbekiston; 2014.
4.
Hoshimov O‘. H, Yakubov I.Y.A. Ingliz tili o‘qitish metodikasi
-Toshkent-2003
Жамият
ва
инновациялар
–
Общество
и
инновации
–
Society and innovations
Special Issue
–
08 (2024) / ISSN 2181-1415
205
5.
Sh.B.Tilovova O‘rta maktablarda ingliz tilini o‘qitishda innovatsion yondashuv.
6.
www.ziyonet.uz
Кустова
Ю
.
Г
. 2018.
Детские игрушки из кости и
ритуалы с ними у Хакасов // Вещь и обряд: рациональное и иррациональное
в архаике, Междисциплинарный семинар Теория и методология архаики.
Вып. XI. –
CПб. –
С. 82
-91.
