Авторы

  • Зебунисо Худаёрова
    Самостоятельный соискатель, Наманганский государственный университет, Старший преподаватель, Кафедры гуманитарных наук, Чирчикское высшее танковое командно-инженерное училище Министерства обороны Республики Узбекистан

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol5-iss10/S-pp48-54

Ключевые слова:

капитал цифровое общество человек способности образование компетентность экономика навыки социализация инвестиции социальная мобильность Новый Узбекистан занятость общество

Аннотация

В статье рассматривается человеческий капитал, его место и роль в различных аспектах жизни современного общества, особенно в системе образования, с социально-философской точки зрения. Исследуются социологические, исторические, научные и терминологические аспекты понятия человеческого капитала как объекта анализа. Особое внимание уделено взаимосвязи между человеческим капиталом и системой образования в условиях цифрового общества. Сделаны выводы о том, что рост человеческого капитала способствует повышению мобильности в обществе, развитию навыков и привычек, а также обеспечивает стабильный рост доходов. В заключении анализируется роль человеческого капитала как важной инвестиции в социальную жизнь современного Узбекистана.


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Journal home page:

https://inscience.uz/index.php/socinov/index

The problem of modern training of personnel in the
environment of digital society

Zebuniso KHUDAYOROVA

1


Namangan State University, Chirchik Higher Tank Command and Engineering School

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Article history:

Received August 2024

Received in revised form

15 September 2024
Accepted 25 September 2024

Available online

15 October 2024

This thesis provides a sociological analysis of the role of

education, particularly higher education, in developing human

capital. Although the topic demands extensive theoretical study,

it is examined here as a dialectical interplay of modern

educational trends, social cooperation, and interrelationships.
The thesis presents conclusions on how education contributes to

increased social and economic empowerment, the activation of

social norms and social mobility among young people, the

formation of skills and habits, and the promotion of income
growth and stability.

2181-

1415/©

2024 in Science LLC.

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol5-iss10/S-pp48-54

This is an open access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru)

Keywords:

capital,

digital society,
person,
abilities,

education,
competence,
economy,
skills,

socialization,
investment,
social mobility,

New Uzbekistan,
education,
employment,

society.


Raqamlashgan jamiyat muhitida zamonaviy kadrlarni
tayyorlash masalasi

ANNOTATSIYA

Kalit so‘zlar

:

kapital,

raqamlashgan jamiyat,
inson,
qobiliyat,

ta’lim,

Ushbu maqolada inson kapitali, uning bugungi kunda

jamiyatning barcha jabhalarida, xususan ta’lim tizimidagi o‘rni

va roli yoritilib, ijtimoiy-falsafiy jihatdan tahlil qilingan. Mavzu

doirasida inson kapitali tushunchasining sotsiologik, tarixiy,

ilmiy, terminologik jihatlari obyekt sifatida tadqiq etilgan.

1

Independent applicant, Namangan State University, Senior Lecturer, Humanities Department, Chirchik Higher Tank

Command and Engineering School.


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

10 (2024) / ISSN 2181-1415

49

kompetensiya,
iqtisodiyot,

ko‘nikma,

ijtimoiylashuv,
investitsiya,

sotsial mobillik,

Yangi O‘zbekiston,

ta’lim,

bandlik,
jamiyat.

Maqolada raqamlashgan jamiyat sharoitida inson kapitali va

ta’lim tizimining bog‘liqligi, aloqadorligi o‘rganilgan. Inson

kapitalini

yuksaltirish

asnosida

jamiyatda

mobillikni

faollashtirish, ko’nikma va odatlarni shaklantirish, hamda

daromadlar o’sib barqarorligini ta’minlash haqidagi xulosalar

berilgan. Zamonaviy investitsiya hisoblanmish Inson kapitali va

uning zamonaviy O‘zbekiston ijtimoiy hayotidagi o‘rni tahlil

qilingan.

Проблема современной подготовки кадров в среде
цифрового общества

АННОТАЦИЯ

Ключевые слова:

капитал,

цифровое общество,
человек,

способности,

образование,

компетентность,
экономика,

навыки,

социализация,
инвестиции,

социальная мобильность,

Новый Узбекистан,
образование,

занятость,

общество.

В статье рассматривается человеческий капитал, его

место и роль в различных аспектах жизни современного

общества, особенно в системе образования, с социально

-

философской точки зрения. Исследуются социологические,

исторические, научные и терминологические аспекты
понятия человеческого капитала как объекта анализа.

Особое

внимание

уделено

взаимосвязи

между

человеческим капиталом и системой образования в

условиях цифрового общества. Сделаны выводы о том, что

рост человеческого капитала способствует повышению
мобильности в обществе, развитию навыков и привычек, а

также обеспечивает стабильный рост доходов. В

заключении анализируется роль человеческого капитала

как важной инвестиции в социальную жизнь современного
Узбекистана.

KIRISH

Mehnat bozorida ish joylarining intellektuallashuvi, raqamli iqtisodiyotga o

tish va

bilimga asoslangan iqtisodiyotni shakllantirishda inson kapitalini rivojlantirish alohida
ahamiyat kasb etmoqda. Shu bois, dunyoning barcha mamlakatlarida inson kapitaliga
sarmoya kiritish hamda uning sifatini oshirishga alohida e

tibor qaratilmoqda. Jahonda

inson kapitali insoniyatning va har bir davlatning taqdirini belgilaydigan asosiy mezonga
aylandi.

Inson kapitali o‘z tarkibida bir qator ijtimoiy

-biologik yaxlitlik komponentlarini

qamrab oladi va uni sotsiumga yo‘naltirib boradi. Bular demografik, sog‘liqni saqlash,
ta’lim, mehnat, madaniy, fuqarolik, ma’naviy

-axloqiy, axborotlarga egalik komponenti va

shu kabilardan iborat. Belgilangan tarkibiy qismlarning har biri kapital sifatida ijtimoiy
zarur faoliyat turlari va funksional imperativlarga mos keladi. Shu bilan birga, inson

kapitaliga xizmat qiluvchi uch xil salohiyat turini ajratib ko‘rsatish mumki

n. Bular: a) shaxs

va jamoaning ehtiyoj, qobiliyat va ijtimoiy hayotni qo‘llab

-quvvatlashga oid komplekslar

tizimi; b) ehtiyoj, qobiliyat va malakaga oid tizimlar majmuasi; v) odatiy hayot faoliyatidir.
Inson kapitalining rivoji ham shaxsning ongi, odob-ax

loqi, ma’naviyati, dunyoqarashi,

talab-ehtiyojlarining qondirilishi, ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy munosabatlarga, ijtimoiy

tuzum mohiyati va tabiatiga bevosita bog‘liqdir. Jamiyat qanday bo‘lsa, ijtimoiy


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

10 (2024) / ISSN 2181-1415

50

munosabatlar majmui bo‘lgan inson kapitali ham unga mos bo‘ladi. Inson aql

-idrok sohibi

bo‘lganligi uchun real dunyodagi voqealarni biladi, ilm

-u tafakkuri, mehnati, salohiyati

bilan dunyoni boshqaradi. Inson kapitalining yuksalishiga uni o‘rab turgan barc

ha ijtimoiy

muhitda ro‘y berayotgan voqealar ta’siri kuchli bo‘ladi. “O‘zbek tilining izohli lug‘ati”da
inson faktori, inson omili va inson kapitali xususidagi sharhlar “inson” va “omil” so‘zlariga
bag‘ishlangan izohlarda, afsuski, mavjud emas .

ADABIYOTLAR TAHLILI VA METOD

Ishlab chiqarishni intensiv rivojlantirish, fan va texnikaning, madaniyat va

san’atning taraqqiyoti insonning yanada yaxshi yashashi, ma’naviy dunyosining kamolga
erishishi uchundir. Bu jarayonlarning kaliti ta’lim tizimi va insonga beriladigan ta’limning
sifati va hajmidir. Shu sababli davlatlar va jamiyatlar har bir inson uchun ta’lim olish

imkoniyatini yaratib berishga intilishi lozim. XXI asrda bu hol aksiomadek haqiqatga
aylanmoqda.

Inson kapitali tushunchasining nazariy asoslari o‘tgan asrning o‘rtala

rida

faylasuf, sotsiolog, siyosatchi olimlari va iqtisodchilar orasida vujudga kela boshladi.

Inson kapitalini rivojlantirishning iqtisodiy jihatlari, nazariy-metodologik asoslari

va ijtimoiy-falsafiy jihatlari, milliy qadriyatlarning va raqamlashtirishning inson kapitalini
rivojlantirishdagi roli va ahamiyatini mamlakatimizda akademik olimlarimizdan

R.Abdullayeva, Q. Abduraxmonov, S. G‘ulomov, Sh. Akramov, M. Abdullayeva, Q. Nazarov,
F.Yuldasheva, G.G‘affarova, G.Jalalova, M.Sharipov, M. Sodirjonov, Z. Abdullayevalar
tоmonidan ham o‘rganilib, ilmiy jihatdan izlanishlar olib borilmoqda.

Insonning intellektual va amaliy salohiyatining ahamiyati hamda inson kapitali

konsepsiyasining o‘rtaga kelishida ilk tamal toshlarini qo‘ygan siyosiy iqtisod fanining

asoschisi A. Smit edi. U insonni ijtimoiy boylikning bir qismi va ishlab chiqarishning
pirovard maqsadi, deb bilar edi. XIX asr oxirida boshqa bir mutafakkir A. Marshall esa

boylik to‘plashni inson taraqqiyoti bilan bevosita bog‘lab quyidagicha tushuntirgan edi:
“Moddiy boyliklarni ishlab chiqarish bu faqat inson hayotini ta’minlash, uning e

htiyojlarini

qondirish va uning jismoniy, aqliy va ma’naviy imkoniyatlarini o‘stirish uchundir. Ammo
insonning o‘zi bu boylikni ishlab chiqarishning asosiy vositasidir, bu boylikning pirovard
maqsadi ham insondir” .

Maʼlumki, XX asrning asosiy yutugʻi jismoniy mehnat ishtirokchilari (konveyerlar,

sanoatni avtomatlashtirish va b.) samaradorligini oshishi bilan ahamiyat kasb etgan.

Sotsiolog P. Drukkerning taʼkidlashicha, XXI asrning dominant egalari albatta, “bilimli”

va

“ilmli” kishilardir. Ularni mutaxassis sifatida yaxshiroq tayyorlash, har qanday
mamlakatning intellektual yutugʻi hisoblanadi. Bilimli mutaxassis boʻlish har qanday ishda
intellektual mehnatning yuqori unumdorligini taʼminlaydi. Mamlakatdagi intellektu

al

salohiyat davlatga investitsiyalar jalb etish imkoniyatini oshiradi va inson kapitalining

barqaror, uzoq muddatli oʻsishi uchun muhim omil sifatida xizmat qiladi.

MUHOKAMA

Ma’lumki, yoshlar yangicha fikrlashga, yangi

-

yangi g‘oyalarni dadil o‘rtaga tashlab,

ularni amalga oshirishga, muammolarni ijodiy va nostandart yondashuvlar asosida hal

etishga moyil bo‘ladi. Shuning uchun hozirgi kunda yosh avlod vakillarining bilim olish

i,

ilm-

fan, innovatsiyalar, adabiyot, san’at va sport sohasidagi iste’dod va salohiyatini yuzaga

chiqarishi, ularning jamiyatimizning ijtimoiy-siyosiy hayotida faol ishtirok etishi uchun
barcha sharoitlarni yaratishga ustuvor ahamiyat bermoqdamiz.

“Barchamiz jipslashib, tinimsiz o‘qib

-

o‘rgansak, ishimizni mukammal va unumli

bajarsak, zamonaviy bilimlarni egallab, o‘zimizni ayamasdan oldinga intilsak, albatta,


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

10 (2024) / ISSN 2181-1415

51

hayotimiz va jamiyatimiz o‘zgaradi”

,

deya ta’kidlagan edi Prezidentimiz Shavkat

Mirziyoyev. Ha chindan ham bugungi shiddat bilan tinimsiz rivojlanayorgan kunlik

yangilik va o‘zgarishlar aqlbovar qilmis darajada o‘sayotgan ,integratsiyalashuv
jarayonlarida eng avvalo tinimsiz o‘qib

-

o‘rganish

lar va izlanishlar natijasida

egallanayotgan bilim va ilm-

fan omiligina insonga tayanch bo‘la oladi.

Zero ilmsiz inson

hech vaqosi yo‘q kimsadek go‘yo.

Imom Buxoriy bobomiz to‘plagan muborak hadislardan birida: “Yoshlikda

o‘rganilgan ilm toshga o‘yilgan naqsh kabidir”, deb aytiladi. Buyuk allomalarimiz ana

shunday hikmatlarga amal qilib, ilm-fan sohasida buyuk kashfiyotlarni amalga
oshirganlari va umumbas

hariy tafakkur rivojiga hissa qo‘shganlari tarixdan yaxshi

ma’lum.

O‘z

-

o‘zidan ko‘rinib turibdiki, yuqoridagi omillarning barchasi mamlakatimizda

amalga oshirilayotgan, islohotlarning tub mohiyati aynan madaniyat, ilm- fan va yuksak

ma’naviy qarashlarni yanada yuqori pog‘onalarga olib chiqish hamda ertangi kunga
bo‘lgan x

alq ishonchini kuchaytirishga asoslanganligini amaldagi ifodasidir.

Shu o‘rinda, mamlakatimizda yuqori bilim va malakaga ega bo‘lgan raqobatbardosh

kadrlar tayyorlash maqsadida oliygohlar soni 141 taga yetkazildi, 26 ta xorijiy oliy ta’lim

muassasasining filiallari ochildi. Holbuki, 2016-yilda respublikamizda oliygohlarning soni

77 ta edi. Keyingi besh yilda oliy ta’limga qabul kvotasi 3 barobar oshirilib, joriy yilda 182
ming nafar yoshlar uchun talab bo‘lish imkoniyati yaratildi. Toshkent shahrida eng yuksak
xalqaro talablarga javob beradigan “Yangi O‘zbekiston” universit

eti tashkil etildi. Hozirgi

vaqtda yurtimizda “Yangi O‘zbekiston maktab ostonasidan boshlanadi” degan g‘oya
asosida maktab ta’limi tizimida ham katta o‘zgarishlar amalga oshirilmoqda.

Bu ishlarning zamirida avvalo mamlakatimiz va xalqimizning buyuk kelajagi,

farovon va obod turmushi, erkin va tinch-

osuda hayot tarzini ta’minlash hamda barqaror

rivojlanish yo‘liga erishish yotadi. Chunonchi, yuqoridagi barcha maqsadlarga borish

uchun eng

to‘g‘ri, maqbul va albatta mukammal yo‘l bu ilm

-

ma’rifat yo‘lidir. Manashu joyda

fikrimiz isboti o‘laroq quyidagi jumlalarni keltirib o‘tmoqchiman: “Maorifdan, funun va
madaniyatdan mahrum qolg‘on xalq jaholat panjalarini orasida xamir kabi ezilgandek,

af

’oli zamimdan ham o‘z nafsining yoqasini bo‘shatolmas”

-deb yozgan edi

mashhur

ma’rifatparvar adibimiz Abdulla Avloniy o‘zining “Turkiy guliston yoxud axloq”

nomli asarida[1]. Ha chindan ham barcha jaholat zanjirlari-yu, qulflarini buzuvchi narsa
bu ilmdir.

Aynan shu sabablar inobatga olingan holda muhtaram prezidentimiz tomonidan

mamlakatimizni rivojlantirishga va taraqqiyotimizni yanada yuksaltirishga qaratilgan

“Harakatlar Strategiyasi” va “Taraqqiyot strategiyasi” davlat dasturlari ishlab chiqilgan
bo‘lib

, bu davlat dasturlarida ham ilm-

fan va madaniyat, ma’naviyat sohasiga alohida

e’tibor va g‘amxo‘rlik bilan yondashganlar. Bu ishlarning barchasi xalqimiz ertasi bo‘lmish
yosh avlodni ma’nan ,jismonan va aqlan yetuk hamda barkamol shaxs sifatida kamol

topishlari uchun xizmat qiladi, 2017-2021-

O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning

beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini “Xalq bilan muloqot va inson
manfaatlari yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturi qabul qilindi. Bu esa da

vlat va xalq

o‘rtasidagi aloqa ular orasidagi munosabatni o‘zgartirishni, ya’ni xalq idoralariga emas,

davlat idoralari xalqimizga xizmat qilishi zarurligini bildiradi .

Ayniqsa, so‘ngi besh yillik islohotlarning natijasida mamlakatimizda Yangi

O‘zbekistonni barpo etishning zarur siyosiy

-huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy va ilmiy-

ma’rifiy


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

10 (2024) / ISSN 2181-1415

52

asoslari yaratildi. Taraqqiyot strategiyasi doirasida Jahon miqyosida murakkab

jarayonlarni va mamlakatimiz bosib o‘tgan taraqqiyot natijalarini chuqur tahlil qilgan
holda keyingi yillarda “Inson qadri uchun” tamoyili asosida xalqimizning farovonligini

yanada oshirish, iqtisodiyot tarmoqlarini transformatsiya qilish va tadbirkorlikni jadal

rivojlantirish, inson huquqlari va manfaatlarini so‘zsiz ta’minlash hamda faol fuqarolik
jamiyatini shakllantirishga qaratilgan islohotlarning ustuvor yo‘nalishlarini bel

gilash

maqsadida bir nechta ishlarni amalga oshirish belgilangan bo‘lib, ulardan birida vazifalar

quyidagicha belgilangan:

Koʻpgina rivojlangan davlatlar, xususan, Yaponiya, Malayziya, Singapur, Janubiy

Koreya davlatlarining rivojlanishida taʼlim tizimi hal qiluvchi ahamiyat kasb etgan.

Bugungi kundagi rivojlanish bizning ham oldimizga ushbu davlatlar singari mehnat
bozorida t

alab katta boʻlgan sohalar boʻyicha kadrlar tayyorlash masalasini qoʻymoqda.

Hozirgi davrda jahon bozorida shunday kasb va hunarlar vujudga kelganki, ularning

aksariyati universitet va kollejlarda emas, balki oddiy oʻquv markazlarida uch yoki bir

yilda ema

s, juda qisqa vaqt ichida tayyorlanmoqda. Bunga koʻplab misollar keltirishimiz

mumkin. Masalan,

Singapurda ham taʼlimga iqtisodiy taraqqiyotning birinchi galdagi

vazifasi sifatida qaralgan. Taʼlim sohasini rivojlantirish bilan bogʻliq masalalar amerikacha
taʼlim modeli bilan oʻzaro aloqaga kirishish yoʻli orqali hal etildi.

Bugungi kunda Yaponiyada joriy qilingan ta’lim tizimi butun jahonga o‘rnak bo‘larli

darajada taraqqiy etgan. Xuddi yurtimizdagi kabi o‘z ichiga boshlang‘ich va o‘rta ta’limni
qamrab oluvchi majburiy ta’lim yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, unda yaponiyalik bolalarn

ing

deyarli 100%i qamrab olinadi. Ularning 96%i esa 2 bosqich maktab ta’limida tahsil
olishadi. Zamonaviy yapon pedagogikasida ta’lim tizimi bilan uzviy uyg‘unlashgan axloqiy
tarbiya tamoyili shakllangan. Oʻrta asrlardayoq maktablarda amaliy etikaga eʼtibo

r

qaratila boshlangan edi. Yaponiya e’tibor bering: hududiy jihatdan tabiiy boyliklar va
milliardlab daromad keltiradigan zaxiralarga ega bo‘lmasada rivojlanishning eng ilg‘or
namunasihisoblanmish “Yapon mo‘jizasi” ham aynan shu davlatda ta’lim va inson

kapitaliga asoslangan edi. Bundan tashqari yana quyidagi mamlakatlarni eslash ham shu

o‘rinda joiz:

AQSH (Dunyoning eng rivojlangan va demokratik qarshilarga ega bo‘lgan

mamlakati);

Fransiya (Kapitalistik inqiloblarni dunyoda XVII va XVIII asrlarda nafaqat iqtisodiy

soha balkim ijtimoiy va siyosiy jabhalarda ham boshlab bergan davlat);

Germaniya(kam sonli aholi va 2-

jahon urushidan keyin bo‘yniga ilingan qarzlar

hamda trillion dollarlik zararlar ham bu davlatni har bir resurs ya’ni inson omilidan
samaraliroq foydalanishga majbur qilgan esada, bu bugungi kunda o‘z mevasini juda

hosildor k

o‘rinishda bermoqda);

Finlandiya (dunyoda aholisi eng baxtli hisoblanadigan bu mamlakat o‘zining “Fin

ta’lim tizimi” nomi bilan mashhur bo‘lgan insonga e’tibor va ikki tomonlama ishonchga
asoslangan o‘z modeli bilan har yili dunyoni lol qoldirib kelmoqda);

Buyuk Britaniya (Yevropa oqsoqoli, tom ma’noda Fransiya va ushbu davlatda eng

dastlabki oliy ta’lim muassasalar faoliyat boshlagan bo‘lib, ular bugungi kunda ham
insonning jamiyat hayotida eng yuqori ta’sir koiffisentiga ega ekanligini isbotlab

kelishmoqda) kabi rivojlangan davlatlarda inson kapitali asosiy boylik va eng qimmatli
manbai, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning asosiy mezoni hisoblanadi. Ayniqsa, inson
kapitalini shakllantirish, rivojlantirish, uning ijodiy fazilatlari va qobiliyatlari, inson


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

10 (2024) / ISSN 2181-1415

53

kapitaliga sarmoya kiritish masalasi dunyo fanining asosiy va markaziy muammolaridan

biridir. Shu sababli ham ilmiy tadqiqotlarda inson kapitali, uning ravnaqiga e’tibor, shart

-

sharoit yaratish, mamlakatni tez rivojlanishida inson kapitalining ahamiyatiga

doir ko‘plab

tadqiqotlar olib borilmoqda.

NATIJALAR

Bugungi kunda zamonaviy dunyo nazdida resurslar o‘z doirasini kengaytirib

bormoqda, endi an’anaviy hisoblab kelingan uch resurs: mehnat, yer, kapital omillariga

fan-

texnika taraqqiyoti omili ham qo‘shildi, axborot va bilimlar esa eng muhim resurslarga

aylandi. Innovatsion iqtisodiyot bevosita ana shu asosda shakllanib, ushbu iqtisodiyotda

inson va uning salohiyati hal qiluvchi rol o‘ynamoqda.

Biz YAIM ni o‘stirish uchun ham albatta ushbu “kapital”ni ko‘paytirmog‘imiz zarur.

Boisi shuki, kuchli va ilm-

salohiyatga ega bo‘lgan shaxslarga ega davlat iqtisodiyoti har

qachon baquvvat va barqaror bo‘lib, keyingi islohotlar uchun zamin hozirlanadi.

Rivojlangan mamlakatlarda ta’limning to‘lik sikliga investitsiya kiritishga, ya’ni, bola

3 yoshdan 22 yoshgacha bo‘lgan davrda uning tarbiyasiga sarmoya sarflashga katta e’tibor

beriladi. Chunki ana shu sarmoya jamiyatga 15-17 barobar miqdorda foyda keltiradi. Bizda

esa bu ko‘rsatkich atigi 4 barobarni tashkil etadi. Shu nuqtai nazardan ta’limga
yo‘naltirilgan investitsiyalar nafaqat mamlakatni rivojlantirishning muhim usuli, inson

kapitali va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish istiqbollarini yaxshilashga qaratilgan ijtimoiy
siyosatdir. Buning natijasida inson kapitalini takomillashtirib moddiy farovonlik va

sog‘lom turmush tarziga erishiladi. Shuni ta’kidlash kepakki, inson kapitali har bir

insonning individual kapital shaklidir. Inson qobiliyatlari, bilimlari,

ko‘nikmalari va

tajribasi har bir yosh fuqaroning shaxsiy mulki hisoblanadi. To‘liq o‘rta ma’lumotga ega
kishilar bilan universitet diplomiga ega mutaxassislar o‘rtasidagi farq solishtirilganda, oliy
ma’lumotli kishilar topgan daromad va keltirilgan foyda

dagi afzallik keskin farqlar bilan

ajralib turishini ko‘rish mumkin. Masalan, Indoneziyada oradagi farq 80 foizdan oshsa,
Ushbu ko‘rsatkich Paragvayda 300 foizni tashkil etgan. uning faoliyati makon

-zamonda

cheksiz bo‘ladi, chunki bilimlar ma’lumotlar manb

asi sifatida axborotlarni nafaqat

manzilga tezda etkazadi, balki tahliliy prognoz asosida istiqbolni belgilaydi.

XULOSA

Yuqoridagi ta’riflardan shunday xulosa qilish mumkinki, inson kapitali bu oddiy bir

termin emas, balki zamonning eng ilg‘or qatlami bo‘lgan yetuk kadrlarga berilgan

nisbatdir. Ushbu nisbat berilgan jumla bugungi raqamlashgan jamiyatning barcha
talablariga

javob bera oluvchi shaxslarga qo‘llanilishi juda o‘rinlidir. Zero, inson kapitali

uchun tikilgan sarmoya hamisha o‘zini ming chandon oqlay oladi. Biz buni ushbu “kapital”
ni yetishtirib berishda beqiyos o‘ringa ega bo‘lgan ta’limga berilgan e’tibor va

inv

estitsiyalarning keyingi davrda olib keladigan foyda ko‘lami orqali ham bilishimiz

mumkin.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:

1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi.

-

Toshkent: “O‘zbekiston”

nashriyoti, 2021.-B.51-230.

2. O‘zbekiston Pespublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga

murojaatnomasi // Xalq so‘zi. 2020 yil 25 yanvar.

3. 2022-2026-

yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning Taraqqiyot strategiyasi

to‘g‘risida PF

-60, https://lex.uz. 28.01.2022.

B-2,3.


background image

Жамият

ва

инновациялар

Общество

и

инновации

Society and innovations

Special Issue

10 (2024) / ISSN 2181-1415

54

4. Pitep F. Dpukep. Эффективний управляюший. –

M.: BCI, 1994.

C. 268.

5.

Копицкий, А. В. Введение в теорию человеческого капитала.

//

http://sibupk.nsk.su/New /04/ chairs / c_ ectheory/ kapital/book1.htm

6.

Курганский С.А.

Введение в теорию человеческого капитала.

- SPb.: GUEF,

1999. -

60 S.; Korchagin Y. A. Современная экономика России. –

Ростов

-

на Дону

: Feniks,

2008 ISBN 978-5-222-14027-7.

7. Becker G. S. Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special

reference to education.

University of Chicago Press, 2009// Becker G. S. Human capital

and the economy //Proceedings of the American philosophical society.

1992.

T. 136.

№. 1. –

S. 85-92.

8.

Каменский, Ю. А. Концептуализация формирования человеческого

капитала в социоэкономической системе региона // Научные сообщения.
Экономика и управление. –

2010.

№5. –

С. 102–

110.

Библиографические ссылки

Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. -Toshkent: “O‘zbekiston” nashriyoti, 2021.-B.51-230.

O‘zbekiston Pespublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga murojaatnomasi // Xalq so‘zi. 2020 yil 25 yanvar.

-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida PF-60, https://lex.uz. 28.01.2022. –B-2,3.

Pitep F. Dpukep. Эффективний управляюший. – M.: BCI, 1994. – C. 268.

Копицкий, А. В. Введение в теорию человеческого капитала. // http://sibupk.nsk.su/New /04/ chairs / c_ ectheory/ kapital/book1.htm

Курганский С.А. Введение в теорию человеческого капитала. - SPb.: GUEF, 1999. -60 S.; Korchagin Y. A. Современная экономика России. – Ростов-на Дону: Feniks, 2008 ISBN 978-5-222-14027-7.

Becker G. S. Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. – University of Chicago Press, 2009// Becker G. S. Human capital and the economy //Proceedings of the American philosophical society. – 1992. – T. 136. – №. 1. – S. 85-92.

Каменский, Ю. А. Концептуализация формирования человеческого капитала в социоэкономической системе региона // Научные сообщения. Экономика и управление. – 2010. – №5. – С. 102–110.