https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
250
HOMILADORLARDA SKRINING TEKSHIRUVINING
AHAMIYATI
Junaydullayeva Mahliyo O’ktam qizi
Farg’ona shahar Abu Ali Ibn Sino nomidagi Jamoat salomatligi texnikumi
“Maxsus fanlar”kafedrasi o’qituvchisi
Annotatsiya:Ushbu maqolada homiladorlarda skrining tekshiruvining
ahamiyati, o’tkazilish vaqti va maqsadi haqida aytib o’tilgan va muallif
tomonidan tavsiyalar berilgan.
Kalit so’zlar:Ob’ektiv tekshiruv, Sub’ektiv tekshiruv, UTT, perinatal,
neonatal
THE IMPORTANCE OF SCREENING TESTS IN PREGNANT
WOMEN
Annotation: This article discusses the importance, timing and purpose of
screening tests in pregnant women, and the author provides recommendations.
Keywords: Objective examination, Subjective examination, UTT, perinatal,
neonatal
O‘zbekistonda so‘nggi yillarda onalar va bolalar salomatligini asrash borasida
keng qamrovli tadbirlar amalga oshirilmoqda. Jumladan, sog‘lom avlod tug‘ilishi
uchun zarur shart-sharoitlarni ta’minlaydigan zamonaviy perinatal markazlar
hamda skrining xizmatlari takomillashtirildi.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
251
Homiladorlikning dastlabki uch oyida ayollarni ommaviy tekshirish va xavf
guruhiga kiradigan homilador ayollarda genetik sindromlarni biokimyoviy
tekshirishni bosqichma-bosqich joriy etish orqali homilada tug‘ma va irsiy
kasalliklarning oldi olinmoqda.
Homilador ayollar qanday skrining tekshiruvlaridan o‘tishlari zarur? SSV
matbuot xizmati shu savolga batafsil javob
Prenatal, ya’ni tug‘ruqqacha skrining tekshiruvlari samaradorligini oshirish
hamda homilaning sog‘lig‘i va bolalar yashab ketishiga imkon bermaydigan
tug‘ma nuqsonlar va irsiy (xromosom) kasalliklar bilan tug‘ilishining oldini olish
maqsadida homilador ayollar ikki bosqichdan iborat bo‘lgan prenatal skrining
tekshiruvlaridan o‘tkaziladi.
B
irinchi bosqichdagi tug‘uruqqacha skrining tekshiruvlarida barcha
homilador ayollar ommaviy ultratovush tekshiruvidan o‘tkaziladi va uning
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
252
natijasida homilada tug‘ma nuqsonlar aniqlangan homilador ayollar “xavf
guruhi”ga kiritiladi.
“Bunday tekshiruvlar uch marotaba tuman (shahar) markaziy ko‘p tarmoqli
poliklinikalarining perinatal skrining xonasida amalga oshiriladi. Bunda birinchi
marotaba homiladorlikning 10 – 14 haftasida, ikkinchi marotaba 16 – 20 haftasida
boladagi tug‘ma nuqsonlarni aniqlash maqsadida; uchinchi marotaba esa 28 – 32
haftasida, kech namoyon bo‘ladigan tug‘ma nuqsonlarini aniqlash va homilaning
funksional holatini baholash uchun o‘tkaziladi.
Birinchi bosqich tekshiruvi xulosasiga ko‘ra, “xavf guruhi”ga kirgan
homilador ayollar homilaning 16 – 20 haftasida Respublika ixtisoslashtirilgan ona
va bola salomatligi ilmiy-amaliy tibbiyot markazining Ona va bola skrining
bo‘limining hududiy filiallarida ikkinchi bosqichdagi perinatal tekshiruvlardan
o‘tkaziladi. Bunda ayol hududiy skrining markaziga poliklinikadan yo‘llanma va
avvalgi perinatal ultratovush tekshiruvlari natijalari aks etgan tibbiy kartasidan
ko‘chirmani olib boradi”.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
253
Qo‘shimcha qilinishicha, skrining markazida ultratovush, biokimyoviy
skrining tekshiruvi va uning natijasiga muvofiq homilaning xromosom sindromlar
bilan tug‘ilish xavfi darajasi yuqori bo‘lgan homilador ayollarda invaziv tekshiruv
(xorionbiopsiya, platsentotsentez, kordotsentez) usullari, keyinchalik esa homila
hujayralarini genetik tahlili va boshqa tekshiruvlar o‘tkaziladi.
“Ikkinchi bosqichdagi perinatal skrining tekshiruvi natijasida homilador
ayolga tibbiy-genetik xulosa beriladi.
“Homilada tug‘ma rivojlanish nuqsonlari va irsiy (xromosoma) kasalliklar
mavjud bo‘lganda homilador ayol tibbiy-genetik xulosa bilan tegishli poliklinikaga
yuboriladi. Ushbu tibbiy-genetik xulosa ko‘rib chiqish uchun tuman (shahar) ko‘p
tarmoqli markaziy poliklinikalarining Tibbiy-maslahat komissiyasiga taqdim
etiladi.
Komissiya homilador ayol va uning yaqin qarindoshlariga perinatal skrining
tekshiruvlari natijalari to‘g‘risida, homilada mavjud tug‘ma rivojlanish nuqsonlar
borligi, tug‘ilgandan so‘ng chaqaloqning sog‘lig‘i va hayotiga taʼsiri, davolash
usullari va ular bilan bog‘liq xavf-xatar darajasi, qo‘llash mumkin bo‘lgan tibbiy
muolajalar va ularning oqibatlari hamda davolash natijalari haqida to‘liq axborot
beradi.
Shundan keyingina homilador ayol va uning yaqin qarindoshlari o‘zlari
maʼqul deb topgan qarorni qabul qilishadi.
Shu o‘rinda barcha “tibbiyot brigadalari” tarkibiga qo‘shimcha doya shtatlari
ajratilgani ham skrining jarayonini tashkil qilishni yengillashtirganini taʼkidlab
o‘tmoqchimiz. Tuman va shahar perinatal skrining xonalarida soatma-soat grafik
tuzilgan bo‘lib, patronaj doyalar homilador ayolni rejaga muvofiq skrining
tekshiruviga boshlab keladi va tekshiruv xulosasini hududiy polikinikaning tegishli
mutaxassisiga yetkazadi”.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
254
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.YA.N. Allayorov.”Onalikda hamshiralik parvarishi” Toshkent 2012
2.YA.N. Allayorov “Akusherlik” Toshkent, 2008
3.M.F. Ziyaeva, G.Mavlonova “Ginekologiya” Toshkent, 2007.
Qo‘shimcha adabiyotlar:
4.YA.N.Allayorov “Reproduktiv salomatlik va kontratseptiv texnologiya”
Toshkent , “Istiqlol” nashriyoti 2005 yil.
5.A.A. Qodirova, M.X.Kattaxo‘jaeva “Akusherlik amaliyoti”,Toshkent,
2001
6.R.Xo‘jaeva, X.Saburov. “Homiladorlik ayol va emizikli onaning hayot
tarzi” Toshkent, 1991 yil.
7.V.I.Bodyajina, “Akusherlik” Meditsina, 2000.
8.N.E.Kretova, L.M.Smirnova ''Akusherlik va ginekologiya'' Toshkent
“Ibn Sino” nomidagi nashriyoti 1991 yilA.
9.P.Kiryushchenko, X.S.Saburov “Akusherlik seminari” Meditsina 1984 y
10.YA.N.Allayorov “Akusherlik va ginekologiya fanidan test savollari va
masalalar to‘plami». Toshkent. 1996 y.
11.A.A.Qodirova , V.E. AshurovaM.X. Kattaxo‘jaeva, D.A. Abdullaeva
“Akusherlikdagi jarrohlik amaliyoti». Toshkent. Ibn Sino nomidagi tibbiyot
nashriyoti. 1999 yil.
16.Internet saytlar:
