https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
59
PEDAGOGIK OLIY TA’LIMDA TALABALARNING HUQUQIY
BILIMLARINI RIVOJLANTIRISHNING ZAMONAVIY YO’LLARI
Andijon davlat pedagogika instituti Ijtimoiy gumanitar fanlarni o’qitish
metodikasi huquq ta’limi magistri
Urayimova Shohsanamxon
qochqorovashohsanamxon@gmail.com
Annontatsiya: Ushbu maqolada pedadogik oliy ta’lim muassasalarda huquqiy
bilimlarni
rivojlantirishning
zamonaviy
usullari
yoritib
beriladi.
Hozirgi
rivojlanayotgan texnika va tehnalogiyalar asrida zamonaviy usullarni qo’llagan holda
dars o’tish samaraliroq usuldir. Ularning asosiylaridan biri turli hildagi metodlar va
texnologiyalardir. Shu holatda dars o’tish ham qiziqarli ham samarali natija beradi.
Keyingi o’rinlarda hozir hammani kundalik ehtiyojlarini qondirib uzog’ini yaqin
qilayotgan telefonlar hisoblanadi. Manashu telefonlar orqali darsni yaxshi o’zlashtirish
uchun foydalanish yo’llaridan biri bu turli o’yinlar orqali yoki bo’lmasa online tezkor
test yechish yo’li bilan huquqiy bilimlarni oshirish lozim. Mening asosiy bu boradagi
g’oyam shuki darsni yaxshin tashkil qilishda telefonimizda maxsus shu huquq faniga oid
o’yin yaratib shu o’yin orqali qiziqarli holda talabalarni huquqiy bilimlarini
rivojlantirish lozim.
Kalit so’zlar: “Aqliy hujum” texnologiyasi, “Blits so`rov” texnologiyasi,
“Baxslashuv” texnologiyasi, “Bumerang” texnologiyasi, “Klaster” texnologiyasi,
“Semenar musobaqa” texnologiyasi “Tanishuv” texnologiyasi, “Zinama-zina”
texnologiyasi, “Charxpalak” texnologiyasi, “Klaster” texnologiyasi, “Labirint”
texnologiyasi, “Muloqot” texnologiyasi, “Muammo” texnologiyasi.
Kirish.
Hozirgi texnika va texnalogiyalar asri deymizmi bir so’z bilan aytganda
rivojlanish jadal suratlar bilan borayotgan zamonda texnika va texnalogiyadan holi
bo’lgan rivojlanishni tasavvur qilish
qiyin albatta. Ayniqsa bu kelajak
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
60
poydevori bo’lgan yoshlar haqida gap ketganda. O’zbekiston Respublikasida ham
talabalarga huquqiy bilimni berish va ularda bu bo’yicha ko’nikma shakllantirish uchun
juda ko’plab ishlar amalga oshirilmoqda ayniqsa huquq sohasini rivojlantirish fuqarolik
jamiyatining asosiy belgilaridan biri bo’lgani uchun ham bu kun tartibidagi asosiy
masalaga aylanib ulgurdi. Huquqiy bilimlarni rivojlantirishda inovatsiyon yo’llarni
ishlab chiqish juda muhum masala biz hayotimizni ijtimoiy tarmoqlarsiz ta’savvur eta
olmaymiz shu boisdan har doim biz bilan bo’lgan telefon va noutbooklardan endi
talabalarning huquqiy faolligini oshirishda foydalanishimiz lozim. Hozirda ahborotlar
juda ko’p va bilimlarning chek chegarasi yo’q o’rganganing sari ularning ichiga
yanayam chuqurroq kirib boraverasan inson shu boisdan oddiy matnlarni o’qish va shu
orqali talabalarni huquqiy bilimlarini oshirishga erishish va huquqiy faol shaxsga
aylantirish eski ta’lim shaklidir to’g’ri bu degani butunlay tark etish kerak degani emas,
bu degani yangi g’oyalar orqali yanada samaraliroq usullarini topish kerak degani.
Respublikamizda yоsh аvlоdnі hаr tоmоnlаmа bаrkаmоl vа yеtuk shахs
sіfаtіdа vоyаgа yеtkаzіshda tа’lіm tіzіmіning o‘rni nihoyatda katta deb o’ylayman.
Shunіngdеk, O‘zbеkіstоn Rеspublіkаsі Prеzіdеntі 2020 yіl 24 yаnvаr kunі Оlіy Mаjlіsgа
Murоjааtnоmаsіdа: “... bіz O‘zbеkіstоnnі rіvоjlаngаn mаmlаkаtgа аylаntіrіshnі mаqsаd
qіlіb qo‘ygаn еkаnmіz, bungа fаqаt jаdаl іslоhоtlаr, іlm-mа’rіfаt vа іnnоvаtsіyа bіlаn
еrіshа оlаmіz. Bunіng uchun, аvvаlаmbоr, tаshаbbuskоr іslоhоtchі bо’lіb mаydоngа
chіqаdіgаn, strаtеgіk fіkr yurіtаdіgаn, bіlіmlі vа mаlаkаlі yаngі аvlоd kаdrlаrіnі
tаrbіyаlаshіmіz zаrur.”
dеgаn ushbu murоjааtі mаzmunіdа hаm оlіy tа’lіm
tаshkіlоtlаrіdа tаhsіl оlаyоtgаn tаlаbа-yоshlаrnі nаfаqаt o‘z sоhаsіnіng mutахаssіsі,
bаlkі hаr tоmоnlаmа yеtuk kаdr sіfаtіdа kаmоl tоptіrіshnі tа’kіdlаgаnlаr. Bu еsа o‘z
nаvbаtіdа pеdаgоglаr оldіdа turgаn еng muhіm va dolzarb masaladir. So‘nggі yіllаrdа
dеmоkrаtіk іslоhоtlаrnі yаnаdа chuqurlаshtіrіsh yo‘lіdаn bоrаyоtgаn O‘zbеkіstоndа
huquqіy оng hаmdа huquqіy komponentnі rіvоjlаntіrіsh dоlzаrb muаmmо hіsоblаnаdі.
Yоshlаrnіng huquqіy оngі vа huquqіy komponent dаrаjаsі mаmlаkаtnіng rіvоjlаnіshі vа
1
Zarifa Mamajonovaning “Talabalarning huquqiy kompetentligini rivojlantirish ijtimoiy pedagogik zaruriyat
sifatida” maqolasidan
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
61
іstіqbоlіnі bеlgіlаb bеrаdі. Huquqiy davlat sharoitidagi kasbiy faoliyatga fuqarolar
huquqlari va erkinliklarini bilish va unga rioya qilish, fuqarolik jamiyati manfaatlarida
axloqiy va huquqiy, joiz bo’lgan va nojoiz bo’lgan xulqlarni bilish nihoyatda muhim
masala deb o’ylayman.
Inson o’z huquq va erkinliklarini bilgani va unga rioya etgani uning hayoti
yaxshilanishiga va atrofdagilar bilan to’g’ri munosabat o’rnata olishiga yordam beradi.
Davlatda huquqiy nigilizim sharoitida esa buni sira ham imkoni yo’q.
Har bir davlat ya’ni o’z oldiga fuqarolik jamiyatini qurishni niyyat qilgan har
qaysi davlat huquqiy bilim va ko’nikmalarni oshirishni o’z oldiga birinchi darajali
maqsad qilib qo’yadi. Shu bois ham turli usul va metodlardan foydalanibmi va darslarni
yangi yangi usullarini o’rgangan va bizning halqning an’analaridan chiqib ketmagan
holda horijiy tajribalarni ham qo’shgan holda ta’lim tizimini tashkil qilsak bu albatta o’z
samarasini beradi deb o’ylayman.
Asosiy qisim.
XXI asrda nihoyatda yuksak taraqqiy etgan texnologiyalar vujudga
kelayotganligi va ularning murakkablashuvi natijasida hayotiy faoliyat xavfsizligini
ta`minlash dolzarb ahamiyat kasb etadi. Prezidentimiz Sh.M.Mirziyiyevning Oliy
Majlisga yo`llagan Murojaatnomalarida ilgari surilgan dolzarb vazifalarga e`tiborni
qaratish maqsadga
muvofiqdir. Xususan, Oliy Majlisga 2018 yil 28 dekabrdagi
murojaatnomasida “Oliy ta`lim jarayonida innovatsion ta`lim texnologiyalarini yuqori
bosqichga ko`tarish zarur
”ligi muxim yo`nalishlardan biri sifatida belgilandi.
Oliy ta`lim jarayonini innovatsion texnologiyalardan keng foydalanish, uni
yuqori darajada mustahkamlash va tegishli chora tadbirlarni amalga oshirish bilan bir
qatorda jamiyatimizning har bir a`zosidan innovatsion yondashuvni, ilmiy ishlanmalar,
zamonaviy texnologiyalar yaratishni talab etadi. Muhtaram prezidentimiz ta`biri bilan
aytganda, “Xalqimiz dunyoqarashida innovatsion muxitni yaratish eng muhim
vazifamizdir. Innovatsiya bo`lmas ekan, hech qaysi sohada raqobat, rivojlanish
2
Prezident Sh.Mirziyoyevning 2018-yil 28-dekabrdagi murojaatnomasidan.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
62
bo`lmaydi. Bu sohadagi o`zgarishlarni xalqimizga keng targ`ib qilmasak, odamlarda
ko`nikma paydo qilmasak, bugungi davr shiddati, fan texnikaning mislisiz yutuqlari
bilan hamqadam bo`lolmaymiz.
” Oliy ta`limni boshqarishda zamonaviy innovatsion
texnologiya bugungi kunda eng ko`p qo`llanadigan texnologiyalardan biri hisoblanadi.
Bu esa O`zbekiston Respublikasining “Ta`lim to`g`risida”gi qonun va “Kadrlar
tayyorlash milliy dasturi”ga asosan Oliy ta`limni rivojlantirish ularning maqsad hamda
vazifalarini bir-biriga yaqilashtirib ularni birlashtirmoqda. Oliy ta`limni boshqarishda
zamonaviy innovatsion texnologiyalar barkamol avlodni tarbiyalash sohasida yagona
davlat siyosatini amalga oshirishlari, yetilgan masala va muamolarni o`z vaqtida va
ijodiy hal etish barcha o`quv yurtlarining ish samaradorligini hozirgi zamon talablariga
muvofiq oshirilishini ta`minlashi zarur.
Hozirgi davrda sodir bo`layotgan innovatsion jarayonlarda ta`lim tizimi
oldidagi muammolarni hal etish uchun yangi axborotlarni o`zlashtirgan, bu axborotlatni
o`zlari tomonidan baholashga qodir, zarur qarorlar qabul qiluvchi, mustaqil va erkin
fikrlaydigan shaxslar kerak. Bu borada Oliy ta`limini innovatsion texnologiyalarning
boshqarish jarayonidagi o`rni va ahamiyati beqiyosdir.
Innovatsiya (inglizcha-innovation) yangilik kiritish, yangilik demakdir.
Innovatsion texnologiyalar pedagogic jarayon hamda o`qituvchi va talaba o`rtasidagi
ijodiy faoliyatiga yangilik, o`zgartirishlar kiritish bo`lib, uni amalga oshirishda asosan
interfaol usullardan foydalaniladi, chunki ta`limda boshqaruvchilik rolini o`qituvchi
bajaradi. Interfaol usullarga “Semenar musobaqa” texnologiyasi “Tanishuv”
texnologiyasi, “Zinama-zina” texnologiyasi, “Aqliy hujum” texnologiyasi,
“Charxpalak” texnologiyasi, “Klaster” texnologiyasi, “Bumerang” texnologiyasi, “3x4”
texnologiyasi, “Rezyume” texnologiyasi, “Muammo” texnologiyasi, “Labirint”
texnologiyasi, “Blits so`rov” texnologiyasi, “FSMU” texnologiyasi, “Skorabey”
texnologiyasi, “Yelpig`ich” texnologiyasi, “Muloqot” texnologiyasi, “Baxslashuv”
texnologiyasi, “Stenariy” texnologiyasi va boshqalar kiraditsak bo’ladi.
3
A.E Parmanov, Z.A. Shodmonqulov
“Zamonaviy innovatsion texnologiya orqali ta’limni
boshqarishning ahamiyati
”
maqolasidan.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
63
Manashunday aqlni sharxlovchi interfaol metodlar orqali talabalarga bilim
berilganda uning samarasi ham, o’quvchini darsga bo’lgan qiziqishi ham o’sib
boraveradi va biz o’z maqsadimizga erishamiz. Shunde metodlar orqali talabaga bilim
bermasak zerikarli dars o’tish usullari tobora o’z samarasini yo’qotib bormoqda. Ilmiy
darajamizni rivojlangan davlatlar qatoriga qo’shishimiz lozim zero hozirgi zamonda
chetdan bilim sotib olishimiz keyinchalik o’zimizga zarar keltirishi tabbiy albatta.
Anashu bilimga o’zimiz erishsek bizning iqtisodiyotimiz eng rivojlangan davlatlar
qatorida bo’lishi anniq bo’lib bormoqda
.
Bu metodlar qanday samara beradi? degan savol tug’iladi. Sinf honasida atigi
bitta o’qituvchi bor talabalar soni esa 25 tadan 30 tagacha bazan undan ham ko’p shunda
oqituvchi faqat nutq so’zlash ya’ni leksiya o’qish orqali ularning hammasiga bilimlarni
yetkaza olmaydi endi u yanada samaraliroq usullarini qo’llash kerak bo’ladi. Birgina
aqliy hujum metodini ko’rib chiqamiz uning mazmuni shuki "Aqliy hujum" biror
muammo bo'yicha ta'lim oluvchilar tomonidan bildirilgan erkin fikr-mulohazalarni
to'plab, ular orqali natijada ma'lum bir yechimga kelinadigan metoddir. "Aqliy hujum"
metodining yozma va og'zaki shakllari mavjud. Og'zaki shaklida ta'lim beruvchi
tomonidan berilgan savolga ta'lim oluvchilarning har biri o'z fikrini og'zaki bildiradi.
Ta'lim oluvchilar o'z javoblarini aniq va qisqa tarzda bayon etadilar. Yozma shaklida
esa berilgan savolga ta'lim oluvchilar o'z javoblarini qog'oz varaqcha (kartochka)lariga
qisqa va barchaga ko'rinarli tarzda yozadilar. Ta'lim oluvchilarda o'z fikrini faqat og'zaki
emas, balki yozma ravishda bayon etish mahorati, mantiqiy va tizimli fikr yuritish
ko'nikmasi rivojlanadi. Bildirilgan fikrlar baholanmasligi ta'lim oluvchilarda turli
g'oyalar shakllanishiga olib keladi. "Aqliy hujum" metodining o'tkazilish tartibi
quyidagilardan iborat:
1. Ta'lim oluvchilar e'tiboriga savol tashlanadi va ularga shu savol bo'yicha o'z
javoblarini (fikr, g'oya va mulohaza) bildirishlari so'raladi.
2. Ta'lim oluvchilar savol bo'yicha o'z fikr-mulohazalarini bildirishadi.
3. Ta'lim oluvchilarning fikr-g'oyalari to'planadi.
4. Fikr-g'oyalar ma'lum belgilar
bo'yicha guruhlanadi.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
64
5. Yuqorida qo'yilgan savolga aniq va to'g'ri javob tanlab olinadi. Bu metod ta'lim
oluvchilarda ijodiy tafakkurni rivojlantirish uchun xizmat qiladi
"Aqliy hujum" metodi ta'lim beruvchi tomonidan qo'yilgan maqsadga qarab
amalga oshiriladi, ya'ni:
1. Ta'lim oluvchilarning boshlang'ich bilimlarini aniqlash maqsad qilib
qo'yilganda, bu metod darsning mavzusiga kirish qismida amalga oshiriladi.
2. Mavzuni takrorlash yoki bir mavzuni keyingi mavzu bilan bog'lash maqsad qilib
qo'yilganda, yangi mavzuga o'tish qismida amalga oshiriladi.
3. O'tilgan mavzuni mustahkamlash maqsad qilib qo'yilganda, mavzudan so'ng
darsning mustahkamlash qismida amalga oshiriladi. Yuqorida qayd etilgan didaktik
maqsadlarni amalga oshirish bo’lg’usi professor o’qituvchilarni tayyorlash, xususan
ularning metodik tayyorgarligiga zamin yaratadigan fanlarning o’qitish metodikasi
kurslarini o’qitishda innovatsion ta’lim texnologiyalaridan foydalanish zaruratini
keltirib chiqaradi. “Ta’lim muassasasi o’quv jarayoniga innovatsion ta’lim
texnologiyalarini joriy etishning samarali yo’llarini yoritish va tegishli metodik
tavsiyalarni ishlab chiqish professor-o’qituvchilar oldida turgan asosiy vazifalardan biri
hisoblaniladi, shu bilan birga innovatsion ta’lim texnologiyalarini qo’llash fanlararo
aloqadorlikni amalga oshirishi bilan birga ta’lim mazmunini sifat jihatidan to’ldiradi,
bo’lajak o’qituvchining metodik tayyorgarligini shakllantirishda va ta’lim-tarbiya
jarayonining samaradorligini orttirish barobarida ularning metodik tayyorgarligini
zamon talablari darajasida tashkil etishga imkon yaratadi. Innovatsion ta’lim
texnologiyalarini qo’llash nafaqat talaba yoki professor-o’qituvchi uchun, balki
boshqaruvda ham o’z ijobiy ta’siri ko’rsatadi.”
Masalan, talabani mustaqil ishlashga va
izlanishga undaydi, tashabbuskorligini ro’yobga chiqaradi o’qituvchini o’z ustida
uzluksiz ishlashini ta’minlaydi, faoliyatini yangilanishiga olib keladi; boshqaruvda esa
4
T. Madumarov, M. Kamoldinov Inovatsion pedagogik texnalogiya asoslari va uni ta’lim-tarbiya jarayonida qo’llash.
5
Omonboyeva Meruyert Erkinovna
“Ta’limi jarayoniga innovatsion ta’lim texnologiyalarini tadbiq etish metodikasi” maqolasidan
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
65
ta’lim tizimi boshqaruvi osonlashadi, innovatsion menejment va sifatni ta’minlaydi.
Innovatsion pedagogik ta’lim jarayonining muhim jihati shaxsning o’z-o’zini
boshqarishi va o’zini-o’zini safarbar qila olishi, shu bilan birga talabalarning bilish
faoliyatini rivojlantirish hisoblaniladi.
Bu metodlarni amalda qo’llash uchun asosan birinchi o’rinda pedagogic
mahurat ham ro’l o’ynaydi bu nima degani pedagogic mahorat manashunday metodlarni
amalda qo’llay olish ko’nikmasi hisoblanadi. Pedagogik mahorat bir so’z bilan aytganda
“O’z kasbining mohir ustasi bo’lgan, yuksak darajada madaniyatli, o’z fanini chuqur
biladigan, yondash fanlar sohalarini yaxshi tahlil eta oladigan, tarbiyalash va o’qitish
usullarini mukammal egallagan mutaxassis”
. Manashunday tajribaga ega bo’lgan
pedagod bunday texnalogiyalarni ham metodlarni ham o’z o’rnida qo’llay oladi.
Metodlardan tashqari hozirgi zamonda kundalik ehtiyojlarimiz uchun ishlatilayotgan
telefonlarimiz orqali ham huquqiy bilimlarni berib borishda foydalansak bo’ladi bunda
albatta yosh chegarasi juda muhim rol o’ynaydi. Qanday qilib telefonlar orqali bilim
berishni tashkil etish mumkin? Bunda ular qiziqqan musiqa va ular hohishiga ko’ra o’yin
turlari tanlab olinadi, tanlangan o’yin turiga moslashtirgan holda turli variant shaklida
ta’lim test ko’rinishida yani tanlov shaklida o’tilgan har bir mavzu o’yinning har bir
bosqichiga terib chiqiladi to’g’ri bu murakkab va hamkorlik asosida bu ish bajarilishini
ta’lab qiladi ammo bu yaxshi narija beradi deb o’ylayman bu holatga ovoz ham qo’shilsa
faqat ko’rish ko’nikmasining o’zigina emas balki eshitish va gapirish ko’nikmasi ham
shakllanadi albatta. Bundan tashqari honaning ko’rinishlarini ham tez tez o’zgartirib
mavzuga moslashtirib tashkil etilsa talabalarda yanayam yaxshiroq shu mavzuga kirib
ketishlikka yordam berishi tabiiy hol.
6
Abdullayeva B.S, Xoliqov A.A, Sodiqov H.M, Primov Sh.Q, Zarmasov Sh. R Umumiy Pedagogika
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
66
Xulosa
Xulosa qilib aytganda oddiy an’anaviy usuldagi dars o’tish metodidan ko’ra
noan’anaviy holatda qiziqarli usullar bilan dars o’tishlik samaraliroq natija beradi.
Ayniqsa hozirgi kunda ta’limni rivojlantirish mamlakatning keyingi kuni va kelajagiga
bog’liq bo’lib turgan vaziyatda, turli hildagi usullar va amaliyotlar orqali ta’lim
tivojlantirilganda amaliyotga chiqishi ham oson bo’ladi. Dars o’tishning zamonaviy
yo’llari deganda faqatgina metodlarni tushunmaymiz biz zamonaviy usullar deganda
texnalogiyalardan foydalangan holda dars xonasini jihozlash va shaxsiy telefonlar orqali
o’quvchini zeriktirmagan holatda yangi yangi dars tashkil qilishlik haqida o’z
maqolamda qisqacha tushuncha va ko’nikmalar berib bordim.
Ta’lim sohasini rivojlantirish hozirgi holatda juda ham dolzarb masala
ayniqsa ta’limni amaliyot bilan qo’shib olib borishlik kelajakda yaxshi kadrlar chiqishini
kafili desak hech mubolag’a bo’lmaydi deb o’ylayman. Chunki faqat nazariya bilan
shug’ullangan va bu tizimdan va uning amaliyoti bilan butkul begona bo’lgan kadrlar u
yerda yaxshi ishchi bo’lishi uchun ma’lum bir vaqt kerak bo’ladi. Talabalarning
qiziqishlarini oshirgan holda dars o’tish uchun turli hil texnalogiyalardan foydalanish
ham ta’lim sifatini oshirisha yordam beradi bunda birinchi o’rinda biror bir ashyoga yoki
shaxs o’ziga talabalarning diqqatini jalb qilib olishi lozim bo’ladi. Men hozir bu
maqolamda talabalarga qanday qilib ijtimoiy tarmoqlar bilan birgalikda ta’lim tizimini
rivojlantirish lozimligi haqida ayib o’tgan edim. Men tajriba orqali ko’rib shu narsaga
amin bo’dimki bu metod deymizmi texnalogiya deymizmi yosh holati juda ham muhim
ekan. Shuning uchun bu o’yinlar orqali mutaxasislik fanlarini o’qitishlik asosan oliy
ta’lim uchun to’g’ri kelar ekan. Maktab va litseylar uchun esa honani chiroyli holatda
dars mazmuniga moslashtirgan holda jihozlash va electron doskalardan foydalanib dars
o’tishlik samaraliroq natija berar ekan. Bu tajriba sifatida sinab ko’rilgandan so’ng
berilayotgan hulosamdir. Yana shuni ham aytishim joizki ta’limga bolalarda muhabbat
va qiziqishni uyg’otgan saring ularda kelajakga bo’lgan ishonch ham tobora ko’payib
boraveradi. Va o’z o’zidan o’z ustida ishlashni boshlaydi qachonki o’z ustida ishlagan
sari odam rivojlanib boraveradi bu esa
jamiyat rivojlanishiga olib keladi.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-2_ Февраль-2025
67
Foydalanilgan adabiyotlar
1.O’zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi Toshkent. 2023
2. Mirziyoyev Sh. M Milliy taraqqiyot yo’limizni qat’iyat bilan davom ettirib,
yangi bosqichga ko’taramiz. -Toshkent: O’zbekiston. NMIU, 2017. 592 b.
3. Mirziyoyev Sh.M Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini
birgalikda barpo etamiz.- Toshkent: O’zbekiston. NMIU, 2016, 56 bet
4. Mirziyoyev Sh.M Buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz bilan birga
quramiz. -Toshkent: O’zbekiston. 2017.-488 bet
5. A.E Parmanov, Z.A. Shodmonqulov
“Zamonaviy innovatsion texnologiya orqali ta’limni boshqarishning ahamiyati”
maqolasidan.
6. Omonboyeva Meruyert Erkinovna
“Ta’limi jarayoniga innovatsion ta’lim texnologiyalarini tadbiq etish metodikasi”
maqolasidan.
7. Zarifa Mamajonovaning “Talabalarning huquqiy kompetentligini rivojlantirish
ijtimoiy pedagogik zaruriyat sifatida” maqolasidan.
8. Mukarramxon Botirova Umumiy pedagogika
9. N.N. Azizxo’jayeva Pedagogik texnalogiyalar va pedagogik mahorat
10. M. Bozorova, B. Xodjayev Pedagogik texnologiyalar
11. T. Madumarov, M. Kamoldinov Inovatsion pedagogik texnalogiya asoslari
va uni ta’lim-tarbiya jarayonida qo’llash.
12. Abdullayeva B.S, Xoliqov A.A, Sodiqov H.M, Primov Sh.Q, Zarmasov Sh. R
Umumiy Pedagogika
13. Abdulla Avloniy Turkiy guliston yohud axloq. – Toshkent, O’zbekiston, 1992.
-165 b
