https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-47
_ Том
-2_
июнь
-2025
461
MAQOLA SARLAVHASI:
ANIQ FANLARNI O‘QITISHDA
AMALIY MASHG‘ULOTLARNING O‘RNI
Muallif:
[TurdiyevRustamTojiyevich]
[Aniq fanlar o‘qituvchisi,
Surxondaryo akademik litseyi]
Annotatsiya
Mazkur maqolada aniq fanlar
—
matematika, fizika, kimyo va biologiya kabi
fanlarni o‘qitishda amaliy mashg‘ulotlarning o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Amaliy
mashg‘ulotlar o‘quvchilarning nazariy bilimlarini mustahkamlash, ularni real
hayotdagi jarayonlar bilan bog‘lash hamda fanda mustaqil fikrlash va tadqiqot oli
b
borish ko‘nikmalarini shakllantirishda muhim vosita hisoblanadi. Maqolada
zamonaviy ta’lim texnologiyalari asosida tashkil etilgan amaliy mashg‘ulotlarning
samaradorligi tahlil qilinadi hamda ularni tashkil etishda o‘qituvchining roli va
metodik yondashuvlari haqida fikr yuritiladi.
Kalit so‘zlar:
Amaliy mashg‘ulot, aniq fanlar, o‘quv jarayoni, metodika, tajriba, o‘quvchi
faolligi, eksperiment, mustaqil ish, STEM yondashuvi.
Kirish
Zamonaviy ta’lim tizimi o‘quvchilarni faqatgina nazariy bilimlar
bilan emas,
balki amaliy ko‘nikmalar bilan ham qurollantirishni maqsad qilgan. Ayniqsa, aniq
fanlarni o‘rganishda nazariy materiallar asosida o‘tkaziladigan amaliy
mashg‘ulotlar o‘quvchilarning mavzuni chuqur anglashiga va unga nisbatan
qiziqishining ortishiga xizmat qiladi.
Asosiy qism
Amaliy mashg‘ulotlar —
bu o‘quvchilar tomonidan bilimni mustaqil ravishda
egallash va uni qo‘llash faoliyatidir. Masalan, fizika fanida laboratoriya ishlarini
https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-47
_ Том
-2_
июнь
-2025
462
bajarish orqali o‘quvchi nazariy qonuniyatlarning amaliy ifodasini ko‘radi. Kimyo
fanida esa reaktivlar bilan tajriba o‘tkazish orqali moddalarning xossalari haqida
chuqurroq tushunchaga ega bo‘ladi.
Matematika darslarida amaliy mashg‘ulotlar orqali o‘quvchilar real hayotdagi
muammolarni matematik modellashtirish orqali hal qilishni o‘rganadi. Biologiyada
esa mikroskopik kuzatuvlar, dala-
tadqiqot ishlari amaliy ko‘nikmalarni
rivojlantirishda muhim o‘ri
n tutadi.
Shuningdek, amaliy mashg‘ulotlar o‘quvchilarning mustaqil fikrlashini,
ijodkorligini, muammoni tahlil qilish va yechim topish ko‘nikmalarini
rivojlantiradi. Bu jarayonda o‘qituvchining metodik yondashuvi muhim
ahamiyatga ega. Amaliy mashg‘ulotlarni tashkil
etishda interaktiv usullar, axborot
texnologiyalari, hamkorlikda ishlash shakllari samarali natijalar beradi.
Xulosa
Aniq fanlarni o‘qitishda amaliy mashg‘ulotlar o‘quvchilarning bilim
darajasini oshirish, ularda mustaqil fikrlash, kuzatish va tahlil qilish ko‘nikmalarini
shakllantirishda eng muhim vositalardan biridir. Amaliy mashg‘ulotlarni
zamonaviy metodlar asosida t
ashkil etish orqali o‘quv jarayonining
samaradorligini sezilarli darajada oshirish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ta’lim sifatini oshirish
bo‘yicha chora
-
tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori, 2022 yil.
2. Xodjayeva, G. A. (2021). Aniq fanlarni o‘qitishda innovatsion metodlar. –
Toshkent: Fan nashriyoti.
3. Usmonov, Sh. (2020). Fizika fanidan amaliy mashg‘ulotlarni tashkil etish
metodikasi.
–
Samarqand davlat universiteti.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-47
_ Том
-2_
июнь
-2025
463
4. Mamatqulov, B. (2019). STEM yondashuvi asosida fanlarni o‘qitish. –
“Pedagog innovatsiyalar” jurnali, №2.
5. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher
Psychological Processes. Harvard University Press.
