Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
176
“MUHANDISLIK GRAFIKASI FANINI ZAMONAVIYLASHTIRISH
MUAMMOLARI VA YECHIMLARI”
Sindarova Shoxista Maxammatovna
Toshkent to'qimachilik va yengil sanoat instituti
Muhandislik grafikasi va mexanikasi kafedrasi assistent oʻqtuvchisi.
ANNOTATSIYA:
Dars
davomida
muammoli
vaziyatni
oʻquv
mashgʻulotlarining barchasida shakllantirish mumkin, Toplangan muommoga
asoslanib, shuni ta’kidlash lozimki, turi ilmiy-uslubiy jihatdan muammoning
qoʻyilishi, muammoning yechimini topish, oʻquvchilarning mavzuni yaxshi
oʻzlashtira olishiga turtki boʻladi. Bundan koʻrinib turibdiki muommoli ta’lim
texnaligiyasiga etiborimizni qaratamiz.
Kalit so’zlar: Muammoli vaziyat, koʻrinishini aniqlash, fikrlash, diqqat,
nutq, xotira, aqliy faoliyat, tanqidiy fikitlash.
Muhandislik grafikasi fanining muommolari bir qancha deb qarash mumkin.
Bizga ma’lumki Muhandislik grafikasi fani murakkabligi darajasi bilan yuqori
boʻlib, bizga aniqlikni taqazzo etadi. Shu boiz bizda ayrim muommolar paydo
boʻlishi mumkinligini inobatga olishimiz kerak. Oʻqituvchidan aniq harakat
qilishni, darsning har bir minutini hisobga olishni, ushbu vaqtda kerakli samara
hosil boʻlishi uchun oʻzining barcha imkoniyatlarini va mahoratini ishga solishni
talab etadi. Bu masalani hal etishning muhim sharti oʻqituvchining boʻlajak oʻquv
mashgʻulotiga tayyorgarligidir. Tayyorgarlik jarayonida ta’limning barcha
koʻrinishlarini hisobga olish va uni uslubini ishlab chiqish zarur. Ta’limga
tayyorgarlik koʻrishda oʻqituvchilar bir qator qiyinchiliklarga duch keladilar. Ana
shunday qiyinchiliklardan biri darsni muammoli tashkil qilish va muammoni
oʻrganish usulini tanlashdadir.
Birinchidan tanlangan usul faqat oʻquv materialini oʻzlashtirishni
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
177
ta’minlabgina qolmay, balki oʻquvchilar faoliyatida mustaqillikni ham ta’minlashi
zarur.
Ikkinchi qiyinchilik esa muammolarni koʻrinishini aniqlash, ya’ni oʻqituvchi
muammoni yechishga xonadagi barcha oʻquvchilarni jalb qiladimi yoki vazifani
ayrim guruh oʻquvchilariga bajartiradimi? Bu qiyinchilik oʻqituvchida muammoli
vaziyat va muammoning bayoni haqidagi tasavvurlarini yetishmasligidan kelib
chiqadi.
Uchinchi qiyinchilik esa darsda oʻquvchilarni qiziqishini uygʻotish va uni
uzluksiz rivojlantirib borishida koʻrinadi. Chunki oʻquvchilar diqqatini bir
nuqtaga muntazam toʻplashga oʻqituvchining tajribasi va mahorati yetmasligi
mumkin.
Uni dars jarayonida qancha koʻp shakllantirish oʻqituvchiga bogʻliq.
Muammoli vaziyatning ahamiyati shundaki u oʻquvchilar diqqatini bir joyga
(muammoga) qaratadi va oʻquvchilarning izlanishiga, fikrlashga oʻrgatadi Oʻqish,
hisoblash, yozish boʻyicha mashgʻulotlar bolalarning fiziologik balogʻatiga qarab
oʻz- oʻzidan paydo boʻlgan ehtiyojlariga muvofiq.
Oʻqish uchun toʻrt ehtiyojni
ajratgan
: 1.ijtimoiy,
2. konstruksiyalash,
3. badiiy ifoda,
4. tanqidiy.
Bilish manbalari sifatida bolalarga quyidagilar taqdim etiladi: soʻz, san’at
asarlari, texnik qurilmalari. Bolalar oʻyin va amaliy faoliyat- mehnatga jalb etiladi.
Bu oʻqitishning yangi uslublari, yoʻllari va tamoyillari nazariy asoslanmagan va
konsepsiya sifatida ifodalanmagan. Gʻoyalari boʻyicha insoniyat yoʻlini qaytaradi,
bilimlarni oʻzlashtirish spontan, boshqarilmaydigan jarayon boʻlib, bola oʻzida
hosil boʻlgan ehtiyojni qondirishi natijasi sifatida materialni oʻzlashtiradi. Oʻqitish
samaradorligi shartlari oʻquv materialini muammolashtirish oʻquvchi faolligi bilan
bogʻliq boʻlishi kerak. Inson ongi bir qarashda yaxlit narsa, aslida u ayrim alohida
jarayonlardan iborat. Shuning uchun ham atrof-muhitni, oʻzimizni bilishimizga
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
178
imkon beruvchi ongni oʻrganish uchun uni alohida psixik jarayonlarga boʻlib
oʻrganishimiz lozim.
Bu jarayonlar - sezgilar, idrok, xotira, diqqat, tafakkur, nutq va boshqalardir.
Bu jarayonlar shu qadar bir-birlari bilan bogʻliqki, birini ikkinchisiz tasavvur
qilishning oʻzi qiyin. Masalan, koʻrib idrok qilib turgan narsangizni fikrlamay
koʻringchi, uning mohiyatini bilasizmi? Diqqat bilan koʻrgan yoki oʻqigan
tekstingizni eslab qolasiz. Yoki biror narsa toʻgʻrisida fikrlash uchun bizga bir
vaqtda ham ilgarigi idrok obrazlari, ham eslab qolish mahoratimiz, ham ichki
nutqimiz, irodamiz va diqqat kerak boʻladi. Hattoki, tasodifan qoʻlimizga kirib 4
ketgan zirapchaga bergan reaksiyamiz ham emotsiyalardan tashqari, oʻsha
narsaning bu yerda qanday paydo boʻlganligi kabi qator tafakkur jarayonlarini
keltirib chiqaradi.
Muammoli oʻqitish texnologiyasi mohiyati va maqsadi:
Muammoli oʻqitish texnologiyasi mohiyatini
oʻqituvchi tomonidan talim
oluvchilarni oʻquv ishlarida muammoli vaziyatni vujudga keltirish va oʻquv
vazifalarini, muammolarini va savollarini xal qilish orqali yangi bilimlarni
oʻzlashtirish boʻyicha ularning bilish faoliyatini boshqarishni tashkil etadi.
Maqsadi
– nafaqat ilmiy bilishning natijalarini sinchliklab tahlil qilish,
oʻrganishdan iborat boʻlmay, tinglovchining bu natijalarini olish jarayonini
oʻrganishdan, bilish faoliyatini va uning ijodiy qobiliyatlarini shakllantirishdan
iborat.
Muammoli ta’lim mashgʻulotlarini tashkil etish va boshqarish quyidagi
bosqichlarni oʻz ichiga oladi:
- oʻquv fani va darslar mavzusini oʻrgatishda ular bilan bogʻliq muammoli
masalalarni belgilash;
-ulardan muammoli vaziyatlar hosil qilish va amalda foydalanishni oldindan
rejalashtirib borish;
-oʻquvchilarning tayyorgarlik darajasini hisobga olish;
-zarur oʻquv vositalarini tayyorlash;
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
179
-muammoli vaziyatdagi mavjud ziddiyatni koʻrsatish;
-topshiriqni va uni yechish uchun yetarli shartlarni aniq bayon qilish;
-oʻquvchilarning muammoni hal etishda yoʻl qoʻyayotgan xatolarini,
ularning sababini va xususiyatini koʻrsatish;
-oʻquvchilarning notoʻgʻri taxminlari asosida chiqargan xulosalari oqibatini
muhokama etib, toʻgʻri yoʻlni topishlariga koʻmaklashish va boshqalar.
Muammoli ta’lim jarayonini quyidagi uchta asosiy bosqichga ajratish
mumkin:
1. Muammoli vaziyat hosil qilish.
2. Muammoni yechish taxminlarini shakllantirish.
3.Yechimning toʻgʻriligini tekshirish (olingan yechim bilan bogʻliq
axborotni tizimlashtirish orqali).
Muammoli vaziyat hosil qilishda quyidagilar hisobga olinishi lozim:
Muammolar nazariy yoki amaliy yoʻnalishda boʻladi. Darsda hosil qilinadigan
muammoli vaziyat hamda oʻquvchilarga hal etish taklif etiladigan muammoga
qoʻyiladigan eng asosiy talab – oʻquvchilarning qiziqishini oshiradigan boʻlishi
kerakligidan iborat. Aks holda koʻzda tutilgan natijaga erishish imkoni boʻlmaydi.
Muammo
oʻquvchilarning bilim darajalariga hamda intellektual
imkoniyatlariga mos boʻlishi shart. Hosil boʻlgan muammoli vaziyatni yechish
uchun topshiriqlar yangi bilimlarni oʻzlashtirishga yoki muammoni aniqlab,
yaqqol ifodalab berishga yoki amaliy topshiriqni bajarishga yoʻnaltirilgan boʻladi.
Oʻquvchilarning muammoli vaziyatni tushunishlari, uning kelib chiqishi sabablari
hamda nimalarga, qanchalik darajada bogʻliqligini idrok qila olishlari natijasida
hosil boʻladi. Bunday tushuna olish esa oʻquvchilarga mustaqil ravishda
muammoni ifodalay olish imkoniyatini beradi. Muammoni yechish taxminlarini
shakllantirishda oʻquvchi oʻzlashtirgan bilimlari asosida kuzatish, solishtirish,
tahlil, umumlashtirish, xulosa chiqarish kabi aqliy faoliyatlarni bajaradi.
Aqliy faoliyatdagi asosiy jarayon fikrlash jarayoni boʻlib, fikrlashning sifati
uning mantiqiyligi, mustaqilligi, ijodiyligi, ilmiyligi, asosliligi, uzviyligi,
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
180
tejamliligi, maqsadliligi, tezligi, tahliliyligi, qiyosiyligi, umumlashtirilganligi,
xususiylashtirilganligi, kengligi, chuqurligi, ishonarliligi, realligi, haqqoniyligi
darajasi bilan belgilanadi.
Shu bilan birga intellektual sifatlar xotira, tasavvur, anglash va shu kabi
psixologik jarayonlarning tezligi hamda boshqa parametrlari bilan bogʻliq.
Intellektual taraqqiyot darajasi oʻqituvchilarda hamda oʻquvchilarda qancha yuqori
boʻlsa, shunchalik yaxshi natijalarga erishish imkoniyati hosil boʻladi. Shunga
koʻra oʻquvchilarda muammoni sezish, uni aniqlash, yechimiga doir taxminni
toʻgʻri belgilash va yechimning toʻgʻriligini tekshirish qobiliyatlari rivojlanib
boradi.
Muammoni hal etishni 3 ta bosqichga ajratish mumkin:
1. Isbotlash – bu muammoning ilgari toʻgʻri deb tan olingan sabablar bilan
bogʻliqliklarini topish asosida amalga oshiriladi.
2. Tekshirish – buni tanlangan sababning oqibatida hal etilayotgan
muammo hosil boʻlishi toʻgʻriligini asoslash bilan amalga oshiriladi.
3. Tushuntirish – bu muammoning yechimi nima uchun toʻgʻriligini
tasdiqlovchi sabablarni aniqlash asosida amalga oshiriladi.
Intellekt kopligi nazariyasining qisqacha bayoni quidagicha:
Bu nazariyani amerikalik psixolog Govard Gardner (1943 yil 11 iyulda
tug`ilgan) ishlab chiqqan. Bu nazariya har bir odam turli darajada ifodalangan
kamida sakkizta tipdagi intellektga ega ekanligini ochib berdi. Ular quyidagilar:
1. Verbal-lingvistik intellekt-so`z xotirasi, so`z boyligi yaxshi, o`qishni
yaxshi ko`radi, so`z bilan ijod qilishni yoqtiradi. Bular shoir, yozuvchi, notiqlar.
2. Mantiqiy-matematik intellekt-hisoblash va sonlar bilan ishlashni,
mantiqiy masalalar, boshqotirmalarni echishni, shaxmat o`ynashni yaxshi
ko`radi, tengqurlariga nisbatan ko`proq abstrakt darajada fikrlaydi, sabab-oqibat
bog`liqliklarini tushunadi. Bular matematik, fizik va boshqalar.
3. Vizual-fazoviy intellekt-ko`rish obrazlari bilan fikrlaydi, karta, sxema,
diagrammalarni tekstga nisbatan oson o`qiydi, xayolga berilish, rasm chizish,
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
181
modellar konstrukstiyalashni yaxshi ko`radi. Bular rassom, haykaltarosh,
me’mor, ixtirochi, shaxmatchilar.
4. Motor-harakatli intellekt-yuqori sport natijasiga erishadi, boshqalarning
harakatlari, mimikasi, odatlarini yaxshi takrorlaydi, hamma narsaga qo`l
tekkizish, buyumlarni qismlarga ajratish va yig`ish, yugurish, sakrash, kurash
tushishni yaxshi ko`radi. Hunarlarga qobiliyatli. Bular raqqos, mim, artist,
sportchilar.
5. Musiqiy-ritmik intellekt-qo`shiqlar, kuylarni eslab qoladi, ovozi yaxshi,
musiqa asbobini chaladi, xorda ashula aytadi, harakatlari va so`zlashi ritmli,
o`zicha sezmasdan kuylaydi, biror ish qilayotib, stolni ritmik chertadi. Bular
bastakor, musiqachi, qo`shiqchi, raqqoslar.
6. Shaxslararo intellekt-tengqurlari bilan muloqotni, boshqa bolalar bilan
o`ynash va ularga o`rgatishni yaxshi ko`radi, turli holatlarda yetakchi bo`lib
qoladi, hamdardlikni, boshqalarga g`amxo`rlik ko`rsatishni biladi, boshqa bolalar
unga sherik bo`lishga intiladilar. Bular diniy xodim, siyosatchi, diplomatlar.
7. Ichki shaxsiy intellekt-mustaqillik hissi, iroda kuchini namoyish qiladi,
o`zinining yaxshi va yomon xislatlarini real anglaydi, vazifalarni hech kim xalaqit
bermaganda yaxshi bajaradi, o`zini boshqara oladi, yakka ishlashni ma’qul
ko`radi, o`z hissiyotlarini aniq tasvirlaydi, o`z xatolaridan ibrat oladi, o`z qadrini
bilish hissi rivojlangan. Bular psixolog, o`qituvchi, tarbiyachilar.
8. Tabiatshunos intellekti-tabiatga, tabiat hodisalariga, jonivorlar,
o`simliklarga qiziqadi, tabiat olamini tushunish, atrof-muhitning belgilari va
xususiyatlarini farqlash, tasniflash va shu kabilarga qobiliyatini namoyon qiladi.
Bular tabiatshunos, ekolog, qishloq xo`jalik xodimlari. Ayrim bolalar o`zlaridagi
eng ustun intellekt tipi orqali boshqalarga nisbatan osonroq o`qishlari mumkin.
Har bir boladagi o`z vaqtida aniqlangan va rivojlantirilgan talant unga hayotda
yuksak cho`qqilarga erishish uchun yo`l ochib beradi.
Xulosa qilib aytganda, ta’lim jarayoni bolalarga intellektning har xil tiplarini
jalb qilishni talab etadigan tajribalar orttirish imkoniyatini beradigan holda tashkil
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
182
etilishi lozim. Mustaqil taa’limni tashkil etish aynan manashunday qobilyatlarni
rivojlanishiga zamin yaratadi. Mustaqil ta’limni tashkil etishda pedogogik
tehnologiyalarni qoʻllashning turli metodlarni tadbiq etish mumkin. Ulardan
ba’zilarini misol qilib koʻrsatishimiz mumkin.
“Qanday” fikirlash diogrammasi -
muammo toʻgʻrisida umumiy
tasavvurlarni olish imkonini beruvchi, mantiqiy savollar zanjiri.
Tizimli fikrlash, tuzilmaga keltirish, tahlil qilish koʻnikmalarini rivojlantiradi.
Bu metoddan foydalanib oʻquv faoliyati quyidagicha tashkil etiladi:
1.
Oʻquvchilar diogrammani tuzish qoidasi bilan tanishtiriladi.
2.
Yakka tartibda yoki juftlikda diogrammani tuzish vazifasini beradi.
3.
Oʻquvchilar kichik guruhlarga birlashtiriladi va oʻzlarining
chizmalarini taqqoslash, toʻldirish va umumiy chizmaga keltirish vazifasini beradi.
4.
Oxirida esa ish natijalarining taqdimotini tashkil qiladi.
“Klasster” metodi.
Bu metod pedogogik strategy boʻlib, u oʻquvchilarni
biron mavzuni oʻrganishlariga yordam berib, oʻquvchilarni mavzuga taalluqli
tushincha yoki aniq fikrni erkin va ochiq ravishda ketma-ketlik bilan uzviy
bogʻlangan
holda
tarmoqlashlariga
oʻrgatadi. Klasterlash jarayonida
oʻquvchining bildirgan fikri muhokama va tanqid qilinmaydi”
Klassterni Oʻquvchilar tomonidan mustaqil ravishda tuzilsa ularning
proyeksion Muhandislik grafikasidan qanchalik bilim va tushinchaga ega
ekanliklarini bilishimiz mumkin boʻladi. Agar bu klassterni Oʻquvchi mustaqil
toʻldira olsa bilimi yetarlicha boʻladi agarda qayerdadur ayrim boʻlimlarini
tushirib qoldirsa oʻqituvchitomonida tushintirilib toʻldiriladi va tahlil qilinadi.
Ishlab chiqarish va ularning rivojlanishini chizmasiz tasavvur qilish qiyin. Yangi
ixtiro qilinayotgan buyumlar, mashinalar va inshootlar ma`lum gʻoya asosida
muhandis yoki yaratuvchi hayolidan qogʻozga eskiz sifatida koʻchadi. Soʻngra bu
eskizlar boʻyicha ish chizmalari bajariladi. Yaratilgan chizmalar asosida
buyumlar ishlab chiqariladi, tekshiriladi va ta`mirlanadi. Demak, bu ta`lim
yoʻnalishida tahsil oluvchi Oʻquvchilar chizmani tuza olishi va uni oʻqiy bilishi
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
183
shart. Grafika fanlarining maqsadi esa fazoviy jismlarning tekis model boʻlgan
chizmalarini tuzish va ularni oʻqish qonuniyatlarini oʻzlashtirishdan iborat.
Grafika fanlarining vazifasi esa Oʻquvchining fazoviy tasavvurini oʻstirish,
jismlarning hosil qilingan tekis tasvirlari boʻyicha ular orasidagi pozitsion va
metrik munosabatlarni tekshirish usullarini oʻrgatish, geometrik, proektsion va
mashinasozlik Muhandislik grafikasilarining qonun-qoidalarini oʻzlashtirishdan
iborat. Xususan, fanni oʻzlashtirish jarayonida oʻquvchi quyidagi bilimni
oʻzlashtirishi kerak:
−
model va mashina detallarining eskizi, ishchi chizmasi hamda
aksonometrik tasvirlarini bajarish;
−
yigʻma birliklar (buyumlar)ni detallarga ajratib chizish, yigʻish chizmasini
tuzish va uni oʻqish;
−
ESKD (KXYAT) va davlat standartlarining (GOST) qoidalarini
oʻzlashtirish:
−
proektsiyalash usullarining xossalarining ilmiy asosini bilish;
−
istalgan buyumning koʻrinishlarini bajara olish;
−
detal koʻrinishlari sonini etarli darajada kamaytira olish;
−
chizmalarda shartlilik va soddalashtirishlarni tadbiq qila olish;
−
yuqori darajadagi grafik savodxonlikka erishish;
−
texnik ijodkorlik va loyihalash printsiplarini egallash va h.k.
Umuman Muhandislik grafikasi fanidan oʻquvchi mustaqil oʻzlashtirish
darajasi va qobiliyatini hisobga olgan holda quyidagi shakllardan foydalaniladi:
- ayrim nazariy mavzularni oʻquv adabiyotlari yordamida mustaqil
oʻzlashtirish;
- berilgan mavzu boʻyicha axborot (referat) tayyorlash;
- amaliy mashgʻulotlarga tayyorgarlik koʻrish;
- grafik ishlarini bajarish;
- amaliyotdagi mavjud muammolarning echimini aniqlashda;
- maket, model, grafik ish variantlari va namunalar yaratish;
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
184
Oʻqitilayotgan fanning xususiyatidan kelib chiqqan holda, Muhandislik
grafikasi faniga oʻrgatishda quydagilagilarni inobatga olish mumkin:
Muhandislik grafikasi fanidan oʻquvchilarning vazifalari quyidagilardan
iborat:
- yangi bilimlarni puxta oʻzlashtirish koʻnikmalariga ega boʻlish;
- kerakli ma`lumotlarni izlab topish, qulay usullari va vositalarini aniqlash;
- axborot manbalari va manzillaridan samarali foydalanish;
- elektron oʻquv adabiyotlar va ma`lumotlar banki bilan ishlash;
- «INTERNET» tarmogʻidan foydalanish, berilgan topshiriqning ratsional
echimini belgilash;
- ma`lumotlar bazasini taxlil etish;
- ish natijalarini ekpertizaga tayyorlash va ekspert xulosasi asosida qayta
ishlash, topshiriqlarni bajarishda tizimli va ijodiy yondoshish;
- ishlab chiqilgan masala yoki gʻoyani asoslash va mutaxassislar jamoasida
himoya qilish.
Grafika fanlaridan oʻquvchilar ta`lim bajarishlarida vazifalarni qoʻyidagi
shakllarda topshirishlari mumkin:
−
nazorat ishi;
−
grafik ish;
−
ishchi daftar;
−
grafik konspekt (daftarda) koʻrinishida va hakazo.
Yuqoridagilar
asosida
oʻquvchilarning
mustaqil
ta`lim
asosida
oʻquvchilarning grafika fanlariga oid koʻnikmalarini shakllantirish mumkin
boʻladi.
Muhandislik grafikasi fanidan proyeksion koʻrinishida olinsa, fanga oid
mustaqil ta`lim topshiriqlari va unga ajratilgan ballar taqsimoti, mustaqil ta`lim
jarayonida foydalaniladigan adabiyotlar, INTERNET resurslari, oʻzbekcha-
inglizcha lugʻat, test topshiriqlari, oʻyinli texnologiyalar, fanga oid faoliyat
yuritgan olimlar haqida ma`lumot, mutaxassislik fanlaridan oʻtkazilgan anjuman
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
185
materiallari bir majmua holda berilsa va oʻquvchilar bundan foydalanadi. Shu
asosida fanda uchraydigan muammolarni bartaraf etgn boʻlamiz.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1. Sindarova, S. (2023). AUTOCAD DASTURIDAN FOYDALANIB
TALABALARNING IJODIY IZLANISHLARINI RIVOJLANTIRISH.
Наука и
технология в современном мире
,
2
(14), 38-41.
2. Mirzaliyev, Z. E., Sindarova, S., & Eraliyeva, S. Z. (2021). Develop
students' knowledge, skills and competencies through the use of game technology
in the teaching of school drawing.
American Journal of Social and Humanitarian
Research
,
2
(1), 58-62.
3. Sindarova, S. M., Rikhsibaev, U. T., & Khalilova, H. E. (2022). THE
NEED TO RESEARCH AND USE ADVANCED PEDAGOGICAL
TECHNOLOGIES IN THE DEVELOPMENT OF STUDENTS'CREATIVE
RESEARCH.
Academic research in modern science
,
1
(12), 34-40.
4. Mirzaliev, Z., Sindarova, S., & Eraliyeva, S. (2019). Organization of
Independent Work of Students on Drawing for Implementation of the Practice-
Oriented Approach in Training.
International Journal of Progressive Sciences and
Technologies
,
17
(1), 297-298.
5.
Sindarova,
Shoxista
Maxammatovna
(2021).
OʻYINLI
TEХNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH ORQALI O‘QUVCHILARNING
BILIM, KO‘NIKMA VA MALAKALARINI SHAKLLANTIRISH (
CHIZMACHILIK FANI MISOLIDA). Oriental renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences, 1 (11), 686-691.
6. Maxammatovna, S. S. (2022). Methods of Solving Some Problems of
Teaching Engineering Graphics.
Spanish Journal of Innovation and Integrity
,
7
,
97-102.
7. Рихсибоев, У. Т., Халилова, Х. Э., & Синдарова, Ш. М. (2022).
АutoCAD дастуридан фойдаланиб деталлардаги ўтиш чизиқларини қуришни
автоматлаштириш.
Science and Education
,
3
(4), 534-541.
8. Bobomurotov, T. G., & Rikhsiboev, U. Т. (2022). Fundamentals Of
Designing Triangles Into Sections Equal 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17 And 19.
Central
Asian Journal of Theoretical and Applied Science
,
3
(2), 96-101.
9. Makhammatovna, S. S. (2023). Pedagogical and Psychological Aspects of
Improving the Methods of Developing Students' Creative Research.
Web of
Semantic: Universal Journal on Innovative Education
,
2
(3), 37-41.
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
186
10. Abdurahimova, F. A., Ibrohimova, D. N. Q., Sindarova, S. M., &
Pardayev, M. S. O. G. L. (2022). Trikotaj mahsulotlar ishlab chiqarish uchun paxta
va ipak ipini tayyorlash va foydalanish texnologiyasi.
Science and Education
,
3
(4),
448-452.
11.
Sindarova,
S.
(2023).
TALABALARDA
IJODIY
IZLANUVCHANLIKKA
XOS
SIFATLARNI
SHAKILLANTIRISH
USULLARI.
Академические исследования в современной науке
,
2
(11),
23-29.
12. Sindarova Shoxista Maxammatovna, & Mаxmudov Аbdunаbi
Аbdugʻаfforovich (2022). MUHANDISLIK GRAFIKASI FANLARINI
OʻQITISHDA IJODIY IZLANISH TALAB QILINADIGAN MASALALAR.
Ta’lim fidoyilari, 24 (17), 2-275-284.
13.
Rixsiboyev, U. T., & Maxammatovna, S. S. (2023). TEXNOLOGIK
VOSITALAR
ORQALI
INNOVATSION
DARS
TASHKIL
QILISH.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В
МИРЕ
,
20
(8), 168-175.
14.
Shoxista, S. Abdug’aforovich, MA (2022).
METHODOLOGY OF
STUDENT CAPACITY DEVELOPMENT IN TEACHING ENGINEERING
GRAPHICS. Gospodarka i Innowacje
,
22
, 557-560.
15.
Sindarova, S. M. (2021). IQTIDORLI TALABALAR BILAN
SHUG’ULLANISH
METODIKASI.(MUHANDISLIK
FANLARI
MISOLIDA).
Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social
sciences
,
1
(8), 32-39.
16.
Shoxista,
S.
(2023).
MUHANDISLIK
GRAFIKASI
FANINI
OʻZLASHTIRISHDA
ZAMONAVIY
DASTURDAN
FOYDALANISH
ORQALI TALABALAR IJODKORLIGINI RIVOJLANTIRISH.
Innovations in
Technology and Science Education
,
2
(9), 780-790.
17.
Синдарова, Ш. (2023). Yosh ijodkorlarni qoʻllab quvvatlash va ular bilan
ishlashni tashkil qilish.
Общество и инновации
,
4
(2), 177-181.
18.
Makhammatovna, S. S. (2023). DEVELOPMENT OF ENGINEERING
GRAPHICS STUDENTS TO CREATIVITY THROUGH IMAGINATION
VIEWS.
Лучшие интеллектуальные исследования
,
3
(1), 22-26.
19.
Takhirovich, A. U., & Makhammatovna, S. S. (2023). Forming Creativity
through the Use of Modern Educational Tools.
International Journal of Formal
Education
,
2
(6), 404-409.
20.
Mamarajabov, M. E. (2024). METHODOLOGICAL CAPABILITIES OF
«EXPERIENCED TEACHING» OF THE DEVELOPMENT OF STUDENT
CREATIVITY
WITH
THE
HELP
OF
COMPUTER
GRAPHICS
PROGRAMS.
Экономика и социум
, (5-1 (120)), 813-818.
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 2-son May 2025
187
21.
Sindarova, S. M. (2024). METHODOLOGY OF STUDENT CAPACITY
DEVELOPMENT
IN
TEACHING
ENGINEERING
GRAPHICS.
Академические исследования в современной науке
,
3
(25), 194-
199.
22.
Riksiboyev, U. T. (2022). THEORY OF CREATING PERSPECTIVE
IMAGES.
Scientific Impulse
,
1
(2), 438-443.
23.
Синдарова, Ш. М., & Ортиков, О. А. (2022). Использование
современных учебных пособий в обучении.
24.
Синдарова, Ш. М., Абдурахимова, Ф. А., & Халилова, Х. Э. (2022).
МЕТОДИКА
ОРГАНИЗАЦИИ
САМОСТОЯТЕЛЬНОЙ
РАБОТЫ
СТУДЕНТОВ (НА ПРИМЕРЕ НАУКИ ИНЖЕНЕРНОЙ ГРАФИКИ).
In
Сборник научных трудов по итогам Международной научной
конференции, посвященной 135-летию со дня рождения профессора ВЕ
Зотикова
(pp. 37-43).
25.
Рихсибоев, У. Т., Халилова, Х. Э., & Синдарова, Ш. М. (2022).
АutoCAD дастуридан фойдаланиб деталлардаги ўтиш чизиқларини қуришни
автоматлаштириш.
Science and Education
,
3
(4), 534-541.
26.
Mirzaliyev, Z. E., & Sindarova, S. TA’LIM SAMARADORLIGINI
OSHIRISHDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH
(CHIZMACHILIK FANI MISOLIDA).
ТОШКЕНТ-2021
, 33.
