Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
108
1991-2024 YILLARDA BUXORO VILOYATIDA OLIY TA’LIM
TIZIMI RIVOJI
Tursunpulatova Barchinoy Safo qizi,
Aniq va ijtimoiy fanlar universiteti Tarix yo‘nalishi 2 kurs magistranti
Email: BarchinoyTursunpo’latova1995@mail.ru
Тел:+998909722795
Annotatsiya: Mazkur maqolada 1991–2024 yillar oralig‘ida Buxoro
viloyatida oliy ta’lim tizimining rivojlanish jarayonlari tahlil qilingan. Mustaqillik
yillaridan boshlab viloyatda oliy ta’lim muassasalari soni va sifati sezilarli
darajada o‘sgani, yangi yo‘nalishlar va ta’lim shakllari joriy etilgani ko‘rsatib
o‘tilgan. Shuningdek, Buxoro davlat universiteti, Buxoro muhandislik-texnologiya
instituti hamda boshqa yangi tashkil etilgan oliy ta’lim muassasalari faoliyati
alohida tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari asosida viloyatda oliy ta’lim sifatining
oshgani va uning mintaqaviy ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga ta’siri yoritilgan.
Kalit so‘zlar: Buxoro viloyati, oliy ta’lim, ta’lim tizimi, islohotlar, moddiy-
texnik baza, zamonaviy texnologiyalar, institut, filial.
Аннотация: В данной статье проанализированы процессы развития
системы высшего образования в Бухарской области в период 1991–2024
годов. Отмечено, что с обретением независимости значительно возросло
количество и качество высших учебных заведений в регионе, были внедрены
новые направления и формы обучения. Отдельно рассмотрена деятельность
Бухарского государственного университета, Бухарского инженерно-
технологического института и других вновь созданных вузов. На основе
результатов исследования освещено повышение качества высшего
образования в области и его влияние на социально-экономическое развитие
региона.
Ключевые слова: Бухарская область, высшее образование, система
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
109
образования, реформы, материально-техническая база, современные
технологии, институт, филиал.
Abstract: This article analyzes the development processes of the higher
education system in the Bukhara region during the period from 1991 to 2024. It
highlights the significant growth in both the number and quality of higher
education institutions following independence, along with the introduction of new
academic programs and educational formats. The activities of Bukhara State
University, the Bukhara Institute of Engineering and Technology, and other newly
established institutions are examined in detail. The research findings emphasize
the improvement in the quality of higher education in the region and its impact on
socio-economic development.
Keywords: Bukhara region, higher education, education system, reforms,
material and technical base, modern technologies, institute, branch.
Kirish.
Ta’lim tizimining eng asosiy bo‘g‘inlaridan biri bo‘lgan oliy
ta’limning tubdan o‘zgartirilishi mustaqil O‘zbekistonda olib borilayotgan
islohotlarning tarkibiy qismi bo‘ldi. Oliy ta’lim uzluksiz ta’lim tizimining bosh
bo‘g‘inlaridan biri bo‘lib, bu soha jamiyatning iqtisodiyoti, fani, madaniyati va
texnologik jarayoni bilan yaxlit holda chambarchas bog‘liqdir. Shuning uchun
uning taraqqiyoti umummilliy rivojlanish strategiyasining muhim tarkibiy qismi
hisoblanadi. XXI asr globalizatsiya bilan bog‘liq holda oliy ta’limda yangi
an’analar va yangi muammolami yuzaga keltirdi. Bu jarayon dunyoning barcha
universitetlariga o‘z ta’sirini o‘tkazmoqda. Bugungi kunda barcha universitetlar
uchun dunyo ta’lim kengliklarida o‘z mavqeyini saqlab qolish, teng huquqli
hamkor sifatida bo‘lish muhim vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda.
Birinchi galda universitetlar ta’lim tizimining zamonaviy loyihasi
tayyorlanib, ta’lim tizimining asosi boʻlgan yangi o‘quv rejalar, dasturlar yaratildi.
1993-yildan davlat ta’lim standartlari ishlab chiqildi va bakalavrlar tayyorlashda
qoʻllanila boshladi. Viloyat markazlarida tashkil etilgan oliy o‘quv yurtlarida
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
110
mutaxassislar tayyorlash sifatini oshirish, ularning ilmiy intellektual imkoniyat va
moddiy-texnika bazasini mustahkamlash maqsadida 1995-yil 31-mayda
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi
mintaqaviy oliy o‘quv yurtlarini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”[1] maxsus qaror qabul qilindi. Mazkur qaror 2021 yil 22 fevraldan o‘z
kuchini yo‘qotgan. Mazkur qarorga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasi Fanlar
akademiyasi va Qishloq xo‘jaligi fanlari akademiyasi bilan birgalikda oliy o‘quv
yurtlarining hamda akademik institutlarning taniqli olimlarini hamda yuqori
malakali o‘qituvchilarini pedagogik va ilmiy faoliyatni olib borish uchun, doimiy
ishdagi besh yil mobaynida ularning lavozim maoshlariga 50 foizgacha miqdorda
ustamalar belgilashni nazarda tutgan holda yo‘llash, o‘quv semestrlari davrida
Toshkent shahridagi o‘quv yurtlarining tajribali professor hamda o‘qituvchilarini
leksiyalar kurslarini o‘qish va fan, texnika hamda texnologiya yangiliklari bilan
tanishtirish maqsadida mintaqaviy yo‘llashni amalda qo‘llash, oliy o‘quv
yurtlarining ilmiy-pedagogik potensialidan va moddiy-texnika resurslaridan
samarali foydalanish maqsadida 1995-yil 1-iyulgacha oliy o‘quv yurtlarining
viloyatlardagi filiallari tarmog‘i qayta ko‘rib chiqish va ularni viloyatlar o‘quv
yurtlariga fakultetlar, o‘quv bo‘linmalari sifatida berishning maqsadga muvofiqligi
belgilab olindi. Shuningdek, qaror asosida har yili Toshkent shahar oliy o‘quv
yurtlarida viloyatlar oliy o‘quv yurtlaridan yuqori malakali mutaxassislar
tayyorlash maqsadida aspirantura va doktoranturaga yo‘llayotganlar uchun o‘rinlar
ajratish, oliy o‘quv yurtlari huzurida, ularning o‘qituvchi-professorlarini jalb qilib,
ularga oliy o‘quv yurtlari, gimnaziyalar, litseylar tashkil etish tizimi yo‘lga
qo‘yildi.
Asosiy qism.
Mustaqillining dastlabki yillarida oliy ta’lim tizimida
modernizatsiyalash jarayoni hamda fan va oliy ta’lim mushtarakligini ta’minlashga
qaratilgan islohotlar rivojlangan davlatlar tajribasiga tayanilib, oliy ta’limni
tarkiban qayta qurishdan boshlandi: birinchidan, universitet ta’limining
ustuvorligi; ikkinchidan, OTMlarni bo‘lish va ixtisoslashtirish; uchinchidan,
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
111
OTMlarni hududiylashtirish va joylashtirishga ahamiyat qaratildi [2].
Buxoro viloyatida ham mustaqillik yillarida oliy ta’lim sohasida bir qator
salmoqli ishlar amalga oshirildi. Viloyatdagi yetakchi universitet Buxoro davlat
universiteti hisoblanadi. Mazkur universitet 1922-yilda Buxoro Xalq Jumhuriyati
qarori bilan Buxoro va Chorjo‘yda xalq maorifi instituti sifatida ochildi. Bu –
zamonaviy oliy o`quv yurti tashkil etish yo`lidagi dastlabki harakat edi. F.Xo`jayev
va A.Fitrat shu institut negizida dorilfunun tashkil etish g’oyasi bilan chiqdilar,
ammo BXJning tugatilishi bilan bu g’oya amalga oshmay qoldi.
1930-yilga kelib esa Buxoro pedagogika instituti ochildi. Dastlab uning
kimyo-biologiya va tarix-ijtimoiyot singari ikki bo‘limida 45 talaba tahsil olgan.
1935-yilda esa BuxDPI tarkibida 2 yillik o‘qituvchilar instituti hamda 5 bo‘lim
faoliyat ko‘rsatdi, keyinchalik bu bo‘limlar fakultetlarga aylantirildi. BuxDPI
urushdan keyingi yillarda respublikaning yetakchi ilm maskanlaridan biri sifatida
shuhrat topdi: talabalar soni 1946–1960-yillarda 521 tadan 1575 taga, 1960–1980-
yillarda 7531 taga yetdi.
BuxDUning daslabki nomlariga ham to‘xtalib o‘tsak. 1930 yilda Buxoro
oliy pedagogika instituti deb atalgan bo‘lsa, 1931 yildan Fayzulla Xo‘jaev
nomidagi Buxoro oliy pedagogika instituti; 1933 yildan Fayzulla Xo‘jaev
nomidagi Buxoro davlat pedagogika instituti; 1937 yildan S.Ordjonikidze
nomidagi Buxoro davlat pedagogika instituti deb atalgan. 1938 yildan 1954
yilgacha S.Ordjonikidze nomidagi Buxoro davlat pedagogika va o‘qituvchilar
birlashgan instituti degan nom bilan yuritilgan [3]. 1981 yildan S. Ordjonikidze
nomidagi “Hurmat belgisi” ordenli Buxoro davlat pedagogika instituti; 1990 yildan
Fayzulla Xo’jaev nomidagi Buxoro oliy pedagogika instituti 1992 yil 15 martidan
Buxoro davlat dorilfununi (universiteti) deb atalgan [4]. 1989-yilda esa BuxDPI
huzurida tilshunoslik va adabiyotshunoslik yo‘nalishlarida aspirantura ochildi.
Institut respublikaning zamonaviy ilm-fan markazlaridan biriga aylanib, 1981-
yilda orden bilan mukofotlandi. O‘zbеkistоn Rеspublikasi 1-Prеzidеnti
I.A.Karimоvning 1992-yil 28-fеvraldagi Farmоniga asоsan Buхоrо pеdagоgika
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
112
institutiga Univеrsitеt maqоmi bеrilgach, imkоniyatlar yanada kеngaydi.
O‘zbekiston Respublikasi 1-Prezidenti I.A.Karimov 1992 yildan viloyatlardagi bir
qator pedagogika institutlarini universitetga aylantirib, xalq iqtisodiyotining turli
tarmoqlari bo’yicha keng qamrovli bilimga ega oliy malakali mutaxassislarni
tayyorlab etishtirish tashabbusi bilan chiqdi. Shunga ko’ra, 1992 yilning 15
martidan Buxoro pedagogika institutiga ham universitet maqomi berilib, uning
imkoniyatlari yanada kengaydInstitut 1992-yilda universitetga aylantirildi [5].
2004–2006-yillarda univеrsitеt bo‘yicha 2 magistr Prеzidеnt stipеndiyasi
sоhibi bo‘ldi, 9 nafar talaba davlat, 44 talaba univеrsitеt, 32 nafar talaba esa bоshqa
nоmlardagi stipеndiyalar sоvrindоri bo`lishdi. 2004–2006-yillar davоmida
univеrsitеt prоfеssоr-o‘qituvchilari tоmоnidan 12 ta darslik va o‘quv qo‘llanma,
250 dan оrtiq usuliy ishlar e’lоn qilindi, 52 ta elеktrоn o‘quv qo‘llanma, 2004–
2007-yillarda 210 dan оrtiq ma’ruza matnlarining elеktrоn vеrsiyasi yaratildi.
2004–2006-yillarda 8 ta dоktоrlik, 28 ta nоmzоdlik dissеrtatsiyalari muvaffaqiyatli
himоya qilindi.Universitetdagi fan doktorlari soni 1990-1991 o‘quv yilidagi 16
tadan keyingi 25 yil ichida 2014-2015 o‘quv yiliga kelib 3 barobarga oshir 48 tani
tashkil etdi.
Universitetda talabalar soni ham yil mustaqillik yillarida oshib bordi.
Jumladan, 1991 yilda universitetda 3200 nafar talab tahsil olgan bo‘lsa, 2015 yilga
kelib bir necha barobarga oshib 266246 nafarni tashkil etgan Hozirgi kunda
universitetda 19477 nafar talaba tahsil olmoqda [5]. Shunga mutanosib ravishda
universitetda ixtisosliklar soni 25 yil ichida 7 martaga oshib 3 tadan 21 taga, dars
beruvchi professor-o‘qituvchilar soni 2 barobardan oshib 300 tadan 747 taga yetdi.
2024 yilda professor-o‘qituvchilar soni 750 nafarni tashkil etgan.
2000 yilda universitetda 48 kafedra faoliyat yuritgan bo’lib, ularda 37 nafar
fan doktorlari va professorlar, 192 nafar fan nomzodlari va dosentlar bo’lajak
mutaxassislarga fan asoslarini o’rgatishgan. Ular orasida O’zR FA akademigi
K.Muqimov, M.Abdullayev, S.Aliyev, M.Boltayev, N.Jabborov, H.Ne’matov,
F.Qosimov, O.Safarov, R.Vohidov, A.Atoyev, O.Yoriyev, P.Musayev,
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
113
S.Bo’riyev, O’.Tojiyev va boshqalar samarali natijalarga erishdilar. 2015 yilga
kelib Buxoro davlat universiteti huzurida 7 fakultet, 26 kafedra faoliyat ko’rsatgan.
O‘sha yili universitetda 35 ta’lim yo’nalishi bo‘yicha 6246 talaba, 14 mutaxassislik
bo‘yicha 129 magistr ta’lim olgan. 2000-2001 o’quv yilidan boshlab universitetda
6 ixtisoslik bo’yicha magistrlar tayyorlash yo’lga qo’yilgan bo’lsa, 2015 yilga
kelib 14 ixtisoslik bo’yicha magistrlar tayyorlangan [5].
1997 yildan universitet huzurida doktorantura ochilgan. 2012 yilgacha unga
aspiranturadan keyin qabul qilingan bo‘lsa, 2012 yildan boshlab magistraturani
bitirib, kamida 2 yillik pedagogik stajga ega bo‘lganlar katta ilmiy xodim-
izlanuvchi nomi bilan doktoranturaga qabul qilinmoqda. Buxoro davlat
universitetida aspirantura bo‘limi 1989 yilda 2 ta ixtisoslik bo‘yicha ochilgan
bo‘lib, shu yil aspiranturaga 5 nafar nomzod o‘qishga qabul qilingan. 2010/11
yillarda 23 ta ixtisoslik bo‘yicha (aspirantura) stajyor-tadqiqotchi-izlanuvchilik
faoliyat ko‘rsatgan. 2010-2011 o‘quv yilida 18 nafar nomzodlar o‘qishga qabul
qilingan.1998 yilda 3 ta ixtisoslik bo‘yicha doktorantura o‘z faoliyatini boshlagan
bo‘lsa, 2010-2011 yilda 4 ta, 2015 yilda esa 19 ta ixtisoslik bo‘yicha ilmiy izlanish
olib borilmoqda. universitetda 1992–2015 yillar davomida 26 ta doktorlik, 201 ta
nomzodlik dissertasiyalari muvaffaqiyatli himoya qilingan.
Hozirgi kunda Buxoro davlat universitetida 8 ta fakultet mavjud. Buxoro
davlat universitetida matematika fizika, ximiya biologiya va tuproqshunoslik,
tarix, falsafa, pedagogika, tilshunoslik, adabiyotshunoslik, folklorshunoslik,
psixologiya fanlaridan yillar davomida ilmiy maktablar shakllanib kelgan va
erishgan ijobiy yutuqlari bilan nafaqat respublikamizda, balki dunyo miqyosida
ham e’tirof etilgan.
2011-2016-yillarda Oliy ta’lim muassasalarining moddiy-texnika bazasini
mustahkamlash va yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash sifatini tubdan
yaxshilash chora-tadbirlari dasturini amalga oshirish doirasida 25 ta oliy ta’lim
muassasasining 202 ta obyektida yangi qurilish, kapital ta’mirlash va
rekonstruksiya ishlari bajarildi. Jumladan, Buxoro viloyatida joylashgan
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
114
universitetlarda ham ta’mirlash ishlari bajarildi.
Iqtisodiyotning real sektori talablaridan kelib chiqib, muhandislik, ishlab
chiqarish va qurilish yo‘nalishlari va ixtisosliklari bo‘yicha o‘qishga qabul qilish,
uning umumiy soniga nisbatan 23 foizdan 33,2 foizga oshdi. Oliy ta’lim sohasida
mutaxassislar tayyorlash, shuningdek, pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va
malakasini oshirish bo‘yicha yangilangan davlat oliy ta’lim standartlari va o‘quv
dasturlari joriy qilindi. Shunga mos ravishda Buxoro viloyatidagi oliy ta’lim
muassasalari soni ortib bordi.
Jumladan, hozirgi kunda viloyatda quyidagi davlat va nodavlat ta’lim
muassasalari faoliyat ko‘rsatmoqda: davlat universitetlari – Buxoro davlat
pedagogika universiteti, Buxoro davlat tibbiyot instituti, Buxoro davlat
universiteti, Buxoro muhandislik-texnologiya instituti, Buxoro tabiiy resurslarni
boshqarish instituti, Mir Arab oliy madrasasi; Nodavlat universitetlar – Turon
Zarmed universiteti, Acharya universiteti, Osiyo xalqaro universiteti, Buxoro
psixologiya va xorijiy tillar instituti, Buxoro innovatsiyalar universiteti, Buxoro
innovatsion tibbiyot instituti [6].
2017-yilda ta’lim davlat siyosatining eng ustuvor yo‘nalishiga aylandi.
Davlat budjetidan ta’limga ajratilgan mablag‘lar budjet xarajatlari qismining 33,7
foizi darajasida rejalashtirilib, ta’lim sohasiga yo‘naltirilayotgan xarajatlar hajmi
mamlakatimiz Yalpi ichki mahsuloti tarkibida 10-12 foizni tashkil etdi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 20-apreldagi “Oliy ta’lim
tizimini yanada rivojlantirish to‘g‘risida”gi Qarorida [11] boshlangan islohotlar
qonuniy asosini topdi va bu tizimning rivojlanishiga katta hissa qo‘shdi.
Qarorga asosan 2017-2021-yillarda oliy ta’lim tizimini tubdan
takomillashtirish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlari, 2017-2021-yillarda oliy
ta’lim muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va
modernizatsiyalash, ularni zamonaviy o‘quv-ilmiy laboratoriyalar, zamonaviy
axborot-kommunikatsiya texnologiyalari vositalari bilan jihozlash kompleks
chora-tadbirlari, 2017-2021-yillarda Oliy ta’lim tizimini kompleks rivojlantirish
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
115
dasturini amalga oshirish moliyaviy xarajatlar hajmining hisoblangan parametrlari,
2017-2021-yillarda qurilish, rekonstruksiya qilish va kapital ta’mirlashning har yili
tasdiqlanadigan manzilli dasturlariga kiritiladigan oliy ta’lim muassasalari
ro‘yxati, 2017-2021-yillarda o‘quv va ilmiy laboratoriya uskunalari bilan
jihozlashning har yili tasdiqlanadigan manzilli dasturlariga kiritiladigan oliy ta’lim
muassasalari ro‘yxati hamda 2017-2021-yillarda oliy ta’lim muassasalarini
rivojlantirishning manzilli dasturlari tasdiqlandi.
Buxoro davlat universitetining Pedagogika instituti
-yil
PQ-4623-son “Pedagogik taʼlim sohasini
yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida“gi
hududida joylashgan beshta universitet negizida yangi institutlar tashkil etilgan
[7].Qaror ijrosini ta’minlash hamda pedagogik ta’lim sohasi uchun raqobatbardosh
kadrlar tayyorlash, ta’lim sifatini oshirish, sohaga ilg‘or ta’lim texnologiyalarini
joriy qilish, zamonaviy bilim va pedagogik texnologiyalarni qo‘llash
ko‘nikmalariga ega bo‘lgan yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashning samarali
tizimini yo‘lga qo‘yish maqsadida 2021 yil 6 aprelda Vazirlar Mahkamasining
188-son “Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti faoliyatini tashkil
etish chora-tadbirlari to‘g’risida”gi Qarori asosida Buxoro davlat universitet
qoshida Buxoro davlat Pedogogika instituti tashkil qilingan [8].
Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirining 2021-yil
29-iyundagi buyrugʻi bilan
Buxoro davlat universitetining
lavozimiga tayinlandi. Hozirgi kunda institut rektori
Ma’murov Bahodir Baxshulloyevichdir. Institutda o‘quv jarayoni
o‘quv yilidan boshlangan. Hozirgi kunda institutda 6 ta fakultet mavjud. Bular:
1.Aniq va tabiiy fanlar fakulteti, 2.Pedagogika va ijtimoiy fanlar fakulteti,
3.Maktabgacha va boshlang’ich ta’lim fakulteti, 4.Tillar fakulteti, 5.Jismoniy
madaniyat fakulteti, 6.Harbiy ta’lim fakulteti [9].
Buxoro shahrida 1958-yilda Toshkent Politexnika institutining sirtqi
fakulteti ochildi. 1972-yilda mazkur fakultet negizida Toshkent
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
116
Politexnika institutining filiali tashkil etildi.1977-yildan esa Buxoro oziq-ovqat va
yengil sanoat texnologiya instituti mustaqil taʼlim muassasasi sifatida faoliyat
koʻrsata boshladi. Oʻzbekiston Respublikasi 1-Prezidentining 2011 yil 20 maydagi
PQ-1533 son qaroriga asosan Buxoro oziq-ovqat va yengil sanoat texnologiya
instituti negizida Buxoro yuqori texnologiyalar muhandislik-texnika instituti
tashkil etildi [10].
Ikki yildan soʻng Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 15
apreldagi PQ-1954-sonli qaroriga asosan Buxoro muhandislik-texnologiya instituti
tashkil etildi. Institutda bakalavriat taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha 5580 nafar talaba
va magistratura mutaxassisliklari boʻyicha 146 nafar talaba tahsil oladi. Institutda
430 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat koʻrsatmoqdalar, ulardan 12 nafari fan
doktori, professor, 117 nafar fan nomzodi, docentlar, 5 nafar (PhD) falsafa
doktorlari boʻlib, professor-oʻqituvchilarning ilmiy salohiyati 31,0 foizni tashkil
etadi.
Buxoro muhandislik-texnologiya instituti asosiy faoliyati mashinasozlik,
energetika, elektrotexnika, engil sanoat, toʻqimachilik, oziq-ovqat, neftgaz va
kimyo sanoati, arxitektura va qurilish, birinchi navbatda „Navoiy“ erkin industrial-
iqtisodiy va „Jizzax“ maxsus industrial zonalaridagi korxonalarining yuqori
malakali muhandis va muhandis-texnologlarga boʻlgan ehtiyojini qondirish
maqsadida bakalavriat va magistratura tizimida yuqori malakali mutaxassislar va
ilmiy-pedagogik kadrlarni tayyorlash, shuningdek kasb xunar kollejlari maxsus fan
oʻqituvchilari va ishlab chiqarish ustalarining malakasini oshirish, oʻquv jarayonini
ilmiy-tadqiqot va ishlab chiqarish faoliyati bilan integraciyasi hisoblanadi.
Institutning umumiy maydoni 25 ga. boʻlib, 4 ta oʻquv binosi, 2 ta talabalar turar
joyi, zamonaviy sport zali va akademik litseyni oʻz ichiga oladi. Hozirgi kunda
Buxoro muhandislik-texnologiya institutida 45 ta yo‘nalish mavjuddir.
Xulosa.
1991-2024 yillar davomida Buxoro viloyatida oliy ta’lim tizimi
jadal sur’atlar bilan rivojlandi. Mustaqillikdan so‘ng ta’lim sohasiga berilgan
e’tibor natijasida viloyatda oliy ta’lim muassasalari soni ortdi, ularning moddiy-
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
117
texnik bazasi mustahkamlandi, zamonaviy pedagogik texnologiyalar joriy etildi.
Yangi ta’lim yo‘nalishlari va mutaxassisliklar ochildi, xalqaro hamkorlik aloqalari
yo‘lga qo‘yildi. Ayniqsa, Buxoro davlat universiteti va Buxoro muhandislik-
texnologiya institutining faoliyati hududning ilmiy va innovatsion salohiyatini
oshirishda muhim o‘rin egalladi. O‘tkazilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, oliy
ta’lim tizimidagi ushbu ijobiy o‘zgarishlar viloyatning ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda. Kelgusida esa bu yo‘nalishda
islohotlarni chuqurlashtirish va oliy ta’lim sifatini yanada oshirish dolzarb
vazifalardan biri bo‘lib qoladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1.
196-сон 31.05.1995. O‘zbekiston Respublikasi mintaqaviy oliy o‘quv yurtlarini
yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
2. Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг ахборотномаси. Тошкент,
1992. №9. Б.45-58.
3, Бухарский государственнйпедагогический институт имени Серго
Орджоникидзе. Краткий исторический очерк (1930-1980 гг.) – Т.:Ўқитувчи,
1981.
4. Материал научно технической конференции посвяэнной 60-летию
Бухарского государственного педагогического института. – Бухара, 1990.
5.
Buxoro davlat universitet tarixi | BuxDu-Buxoro davlat universiteti
6.https://oliygoh.uz/post/buxoro-viloyatida-joylashgan-otmlar-
royxati?ysclid=m9ayg9ddf863126612
https://lex.uz/uz/docs/-5355633
8.
188-сон 06.04.2021. Buxoro davlat universitetining Pedagogika instituti
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
19-to’plam 1-son May 2025
118
10.
213-сон 25.07.2011 Buxoro oziq-ovqat va yengil sanoat texnologiyasi
institutini Buxoro yuqori texnologiyalar muhandislik-texnika institutiga aylantirish
11.
PQ-2909-сон 20.04.2017. Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-
Buxoro viloyatida joylashgan OTMlar ro‘yxati
