114
O‘QUVCHILARNING KREATIV FIKRLASH QOBILIYATINI
RIVOJLANTIRISHNING ZAMONAVIY USULLARI
Toshpo‘lotova Jasmina Nuriddin qizi
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
Matematika va informatika yo‘nalishi talabasi
jasminatoshpulotova06@.com (97) 389-83-78
https://doi.org/10.5281/zenodo.14759627
Annotatsiya.
Ushbu maqolada o‘quvchilarning kreativ fikrlash qobiliyatini
rivojlantirishning zamonaviy usullari tahlil qilinadi. Kreativ fikrlash, o‘quvchilarni innovatsion
va tasavvurga boy fikrlashga undash orqali ularning umumiy bilimlarini chuqurlashtiradi.
Zamonaviy ta’limda kreativlikni rivojlantirishga alohida e’tibor berilmoqda, chunki u nafaqat
o‘quvchilarning kognitiv rivojlanishiga, balki ularning ijtimoiy va emotsional rivojlanishiga
ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada kreativ fikrlashni rivojlantirishning pedagogik usullari,
innovatsion texnologiyalarning o‘quv jarayoniga qo‘llanilishi, hamda kreativ ta’lim
metodlarining samaradorligi haqida so‘z boradi.
Kalit so‘zlar.
Kreativ fikrlash, ta’lim, zamonaviy usullar, innovatsion texnologiyalar,
pedagogika, metodlar, kognitiv rivojlanish, ta’lim metodlari.
Аннотация.
В данной статье анализируются современные методы развития
способности учащихся творчески мыслить. Творческое мышление углубляет общие
знания учащихся, побуждая их мыслить новаторски и творчески. В современном
образовании особое внимание уделяется развитию творческих способностей,
поскольку оно положительно влияет не только на познавательное развитие учащихся,
но и на их социальное и эмоциональное развитие. В статье говорится о педагогических
методах развития творческого мышления, использовании инновационных технологий
в образовательном процессе, эффективности творческих методов обучения.
Ключевые слова
. Креативное мышление, образование, современные методы,
инновационные технологии, педагогика, методика познавательного развития, методы
обучения.
Annotation
. This article analyzes modern methods of developing students' ability to
think creatively. Creative thinking deepens students' general knowledge by encouraging them
to think innovatively and imaginatively. In modern education, special attention is paid to the
development of creativity, because it has a positive effect not only on the cognitive
development of students, but also on their social and emotional development. The article talks
about the pedagogical methods of developing creative thinking, the use of innovative
technologies in the educational process, and the effectiveness of creative education methods.
Keywords.
Creative thinking, education, modern methods, innovative technologies,
pedagogy, methods, cognitive development, educational methods.
Kreativ fikrlash, ta’lim jarayonida o‘quvchilarni innovatsion, ilg‘or fikrlashga undaydigan
va ularni yangi g‘oyalar yaratishga qaratilgan qobiliyatdir. Zamonaviy ta’lim tizimida
kreativlikni rivojlantirish nafaqat fanlar bo‘yicha yuqori bilim darajasini shakllantirishga,
balki o‘quvchilarning shaxsiy rivojlanishiga ham katta hissa qo‘shadi. Kreativ fikrlashni
rivojlantirishning ahamiyati, ayniqsa, raqobatbardosh ish bozorida yuqori ko‘nikmalarni talab
qiladigan va yangi g‘oyalarni yaratishga asoslangan sohalar uchun muhimdir. Shunday qilib,
115
kreativ fikrlashni rivojlantirishga yo‘naltirilgan metodlar ta’lim tizimining yangilanishi va
yangicha yondashuvlarni talab etadi. Kreativ fikrlash, nafaqat o‘quvchilarni mantiqiy va
tanqidiy fikrlashga o‘rgatish, balki ularning tasavvurini rivojlantirish va yangi g‘oyalarni
yaratishda yordam beradi. Bu qobiliyat, o‘quvchilarga o‘z bilimlarini mustahkamlash, yangi
g‘oyalar va echimlar ishlab chiqishda yordam beradi. Zamonaviy ta’lim metodologiyasida
kreativ fikrlash o‘quvchilarning nafaqat bilim olishdagi faoliyatini, balki ularning mustaqil
ishlash qobiliyatini, ijtimoiy faoliyatdagi yondashuvlarini ham yaxshilashda muhim o‘rin
tutadi. Zamonaviy ta’limda kreativ fikrlashni rivojlantirish uchun ko‘plab innovatsion usullar
qo‘llaniladi. Ular orasida shaxsiylashtirilgan ta’lim, muammoli ta’lim metodlari, guruhli ishlar,
va loyiha asosidagi ta’lim alohida o‘rin tutadi. Bu metodlar o‘quvchilarga o‘z g‘oyalarini
amalga oshirishda erkinlik berish bilan birga, o‘quvchilarning kommunikativ va jamoaviy
ishlash ko‘nikmalarini ham rivojlantiradi.
Shaxsiylashtirilgan ta’lim
-
shaxsiylashtirilgan ta’lim, o‘quvchilarning o‘ziga xos
ehtiyojlari va qobiliyatlarini hisobga olgan holda ta’lim jarayonini tashkil etishni nazarda
tutadi. Bu yondashuv, har bir o‘quvchining o‘z sur’ati bilan o‘rganishini ta’minlaydi va ular
o‘zlarini erkin his qilishlari uchun kreativ fikrlashda ko‘proq erkinlikka ega bo‘lishadi.
Muammoli ta’lim metodlari
-
muammoli ta’lim metodlari o‘quvchilarga haqiqiy dunyo
muammolarini hal qilishda yordam beradi. Bu metodlar o‘quvchilarning mantiqiy fikrlashini,
izlanishlarini va yangi echimlarni ishlab chiqish qobiliyatini rivojlantiradi. Muammoli ta’limda
o‘quvchilar mustaqil ravishda fikrlashadi va kreativ echimlarni topishga harakat qilishadi.
Guruhli ishlar va loyiha asosidagi ta’lim
-
guruhli ishlar va loyiha asosidagi ta’lim
o‘quvchilarga jamoa sifatida ishlashni o‘rgatadi. Ushbu usulda o‘quvchilar o‘z fikrlarini erkin
ravishda ifoda etishadi, birgalikda kreativ echimlar ishlab chiqishadi va jamoaviy hamkorlikda
ishlashni o‘rganadilar. Bu metod, kreativ fikrlashning samarali rivojlanishiga yordam beradi.
Innovatsion texnologiyalarni ta’lim jarayonida qo‘llash, o‘quvchilarning kreativ
fikrlashini rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Zamonaviy texnologiyalar, ayniqsa interaktiv
ta’lim vositalari, o‘quvchilarga yangi imkoniyatlar yaratadi. Virtual va kengaytirilgan haqiqat,
interaktiv ta’lim dasturlari va onlayn platformalar kreativ fikrlashni rivojlantirishda
qo‘llaniladigan asosiy vositalar hisoblanadi. Virtual haqiqat texnologiyalari o‘quvchilarga
yangi dunyo tajribalari yaratishga imkon beradi. O‘quvchilar turli vazifalar va o‘yinlar orqali
yangi g‘oyalarni yaratishga, o‘zlarini yangi muhitda sinab ko‘rishga erkinlik oladilar. Onlayn
ta’lim platformalari o‘quvchilarga o‘z vaqtida va joyidan qat’i nazar ta’lim olish imkoniyatini
yaratadi. Bu platformalar o‘quvchilarga o‘z kreativ g‘oyalarini ishlab chiqish va turli
resurslardan foydalanishga yordam beradi. Kreativ fikrlashni rivojlantirish zamonaviy
ta’limning eng muhim qismiga aylangan. Ta’lim jarayonida yangi metodlar, innovatsion
texnologiyalar va yondashuvlar o‘quvchilarning kreativ fikrlash qobiliyatini yanada
rivojlantirishga yordam beradi. Bu, o‘z navbatida, nafaqat o‘quvchilarning akademik
muvaffaqiyatlariga, balki ularning shaxsiy va ijtimoiy rivojlanishiga ham ijobiy ta’sir
ko‘rsatadi. Shunday qilib, kreativ fikrlashni rivojlantirish o‘quvchilarning kelajakdagi
muvaffaqiyatlari uchun poydevor yaratadi.
References:
1.
Musurmanova, Yayra, and Jasmina Toshpo‘lotova. "Iqtisodiyotni raqamlashtirish
sharoitida
iqtisodiy
jarayonlar
va
moliyaviy
munosabatlarning
116
transformatsiyasi."
Nashrlar
(2024): 38-41.
2.
Muhammadiyev, Alijon, and Shukurullo Aliqulov. "PROSPECTS OF USING COMPUTER
TECHNOLOGIES IN MODERN EDUCATION."
Наука и технология в современном мире
3.3
(2024): 90-92.
3.
Musirmonov, Shohboz, and Jasmina Toshpo'lotova. "Moliya bozorini rivojlantirishda
yashil iqtisodiyotga o'tishining muammolari va yechimlari."
Nashrlar
(2024): 374-377.
4.
Madadjon, O‘Ktamov. "PEDAGOGIKA OLIY TA’LIM MUASSASALARI TALABALARINING
INFORMATIKADAN
AXBOROT-TEXNOLOGIK
KOMPETENTLIGINI
RIVOJLANTIRISH
METODIKASI."
Academic research in educational sciences
4.CSPU Conference 1 (2023): 275-
281.
5.
Musurmanova, Yayra, and Jasmina Toshpo‘lotova. "SHAXSLARDA TAVAKKALCHILIK
BILAN
BOG
‘LIQ
VIRTUAL
O
‘YINLARGA
MOYILLIGINI
PSIXOLOGIK
XUSUSIYATLARI."
Universal xalqaro ilmiy jurnal
1.4 (2024): 776-777.
6.
Musurmanova, Yayra, and Jasmina Toshpo‘lotova. "XXI ASR YOSHLARINING AXBOROT
PSIXOLOGIK XAFSIZLIGINI TA’MINLASH MASALALARI."
Universal xalqaro ilmiy jurnal
1.4
(2024): 445-447.
7.
Toshpo‘lotova, Jasmina, and Yayra Musurmanova. "CURRENT ISSUES OF TEACHING
UZBEK AND RUSSIAN LANGUAGES IN THE PROCESS OF GLOBALIZATION."
Models and
methods in modern science
3.6 (2024): 187-191.
8.
Musurmanova, Yayra, and Jasmina Toshpo‘lotova. "TEXNIKA OLIY TA'LIM
MUASSASALARIDA XORIJIY TILLARNI O ‘QITISHNING DOLZARB MASALALARI."
Прикладные
науки в современном мире: проблемы и решения
3.3 (2024): 10-12.
9.
Toshpo‘lotova, Jasmina, and Yayra Musurmanova. "TA’LIM TIZIMIGA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH VA INTEGRATSIYALASH MASALALARI."
Общественные
науки в современном мире: теоретические и практические исследования
3.3 (2024): 46-
49.
10.
ShukurulloFayzullo o‘g‘li, A. (2024). TA ‘LIMDA MULTIMEDIYA TEXNOLOGIYALARINI
QO‘LLASH.
PEDAGOGS
,
50
(2), 51-55.
11.
Aliqulov, Sh. "M. Yaxiyaxonova. Taʻlim samaradorligini oshirishda kreativ va zamonaviy
metodlarning ahamiyati. Raqamli ta’lim muhitida fanlararo integratsiyani Qoʻllashning ta’lim
samaradorligiga ta’siri: xalqaro Tajribalar va rivojlanish istiqbollari." (2024).
12.
Muhammadiyev, Alijon, and Shukurullo Aliqulov. "PROSPECTS OF USING COMPUTER
TECHNOLOGIES IN MODERN EDUCATION."
Наука и технология в современном мире
3.3
(2024): 90-92.
13.
FAYZULLO, ALIQULOV SHUKURULLO. "TA'LIM JARAYONIDA MULTIMEDIA
VOSITALARINI QO ‘LLASH."
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
45.2 (2024): 61-65.
14.
Aliqulov, Shukurullo, Ziyavutdin Turayev, and Javlon Nishonov. "BOSHLANG‘ICH SINF
O‘QUVCHILARINING MATEMATIK SAVODXONLIGINI OSHIRISHDA TIMSS XALQARO
BAHOLASH DASTURINING ROLI VA AHAMIYATI."
Молодые ученые
2.10 (2024): 85-90.
15.
Fayzullo o‘g‘li, Shukurullo. "Aliqulov."."
TA ‘LIMDA MULTIMEDIYA TEXNOLOGIYALARINI
QO‘LLASH." PEDAGOGS
50 (2024): 51-55.
16.
Shamsiddinov, G‘iyosjon, Barchin Ro‘ziqulova, and Laziza Inatillayeva. "BOSHLANG‘ICH
117
TA’LIMDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH USULLARI VA AFZALLIKLARI."
Педагогика и психология в современном мире: теоретические и практические
исследования 3.10 (2024): 39-41.
17.
Shamsiddinov, G‘iyosjon, Umida Nurmaxmatova, and Durdona Turayeva.
"INFORMATIKA VA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING TAʼLIM JARAYONIDAGI OʻRNI."
Science and innovation in the education system 3.4 (2024): 102-105.
18.
Shamsiddinov, G‘iyosjon, Jasmina Murodulloyeva, and Durdona Turayeva. "GLOBAL
IQLIM O‘ZGARISHI SHAROITIDA EKOLOGIK BARQARORLIKNI SAQLASHNING ZAMONAVIY,
INNOVATSION USULLARI." Инновационные исследования в современном мире: теория и
практика 3.3 (2024): 103-106.
