PAZITSION VA NOPAZTSION SANOQ SISTEMALARI. SONLARNI BIR SANOQ SISTEMASIDAN BOSHQA SANOQ SISTEMASIGA OʻTKAZISH

Nodirbek  Haqqulov; Malika Nurullayeva; Muhiba Yaxiyaxonova

doi:10.71337/inlibrary.uz.zdtf.62786

Sanoq tizimlari matematika va informatika sohalarida maʻlum bir sonni ifodalash usulini belgilaydigan asoslarga asoslangan turli tizimlardir. Sonlar, odatda, pazitsion yoki nopazitsion tizimlarda ifodalanadi. Pazitsion sanoq tizimlarida raqamlarning qiymati ularning joylashuvi (pozitsiyasiga) bogʻliq boʻladi, masalan, oʻnlik (10) va ikkilik (2) tizimlari. Nopazitsion tizimlarda esa raqamning qiymati faqat oʻzining oʻrniga bogʻliq boʻlmaydi, balki har bir raqam oʻzining mustaqil qiymatini anglatadi, masalan, rim raqamlari tizimi. Pazitsion tizimlar, asosan, raqamlar va asosning (baza) kombinatsiyasiga asoslanadi. Oʻnlik tizimi (decimal system) - eng keng tarqalgan pazitsion tizimdir, lekin kompʻyuterlar asosan ikkilik (binary) tizimidan foydalanadi, chunki u faqat ikkita raqam (0 va 1) bilan ishlaydi. Nopazitsion tizimlar esa, masalan, rim raqamlari tizimida har bir belgining qiymati mustaqil boʻladi. Bu tizimda "I", "V", "X" kabi harflar mavjud boʻlib, ularning oʻzi mustaqil qiymatlarni ifodalaydi, ammo ularning oʻrni yoki pozitsiyasi hisobga olinmaydi. Sonlarni bir sanoq sistemasidan boshqa sanoq sistemasiga oʻtkazish amaliyoti matematikaning asosiy qismidir va bu jarayon turli usullarda amalga oshiriladi.

Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)

Madina Ibodullayeva , Malika Nurullayeva, Muhiba Yaxiyaxonova, TURLI SANOQ SISTEMASIDA ARFMETIK AMALLAR BAJARISH QOʻSHISH AYIRISH KOʻPAYTIRISH VA BOʻLISH , Естественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования: Том 4 № 1 (2025)

Sarvara Itolmasova , Malika Nurullayeva , Muhiba Yaxiyaxonova, XARTLI FORMULALAR VA UNING TADBIQI , Естественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования: Том 4 № 1 (2025)

Zuxra Jurayeva , Malika Nurullayeva , Muhiba Yaxiyaxonova, INFORMATIKANING NAZARIY ASOSLARIDA MANTIQ ALGEBRASINING AKSIOMALARI VA TUSHUNCHALARI , Естественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования: Том 4 № 1 (2025)

Как цитировать

PAZITSION VA NOPAZTSION SANOQ SISTEMALARI. SONLARNI BIR SANOQ SISTEMASIDAN BOSHQA SANOQ SISTEMASIGA OʻTKAZISH. (2025). Естественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования, 4(1), 25-28. https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.zdtf.62786

PAZITSION VA NOPAZTSION SANOQ SISTEMALARI. SONLARNI BIR SANOQ SISTEMASIDAN BOSHQA SANOQ SISTEMASIGA OʻTKAZISH

Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)

Категории

Информация

Выпуск

Раздел

Скачивания

Как цитировать