Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 4
246
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
MOBIL ILOVALAR YARATISH USULLRI.
Mengatova Khurshida Toshmukhamatovna
TDMAU "Automation and Control" department teacher: +99890519 00 72
Namazov Ozodbek Xasan o`g`li
TDMAU student:
TdMAU. talabasi
Kalit so`z:
mobil ilova, innovatsiya, java, dasturlash,
Annatatsiya:
Mobil ilovalarni ishlab chiqish axborot texnologiyalarining tez rivojlanayotgan
sohasidir. Buning bir qancha sabablari bor:
juda ko‘p sonli turli xil mobil telefonlar va smartfonlarning paydo bo‘lishi;
mobil Internet qamrovini faol oshirish;
mobil qurilmalarning soddaligi va arzonligi.
Mobil qurilmalarning aksariyati ikkita operatsion tizimda (OS) ishlaydi -
Android va iOS, taxminan 74% va 25% ni egallaydi. Shunga ko‘ra, boshqa barcha
operatsion tizimlarning ulushi 1% dan oshmaydi. Agar mutlaq raqamlar haqida
gapiradigan bo‘lsak, Android operatsion tizimiga asoslangan faol qurilmalar soni 3
milliardga, iOS operatsion tizimiga asoslanganlari esa bexisob oshadi.
Mobil operatsion tizim smartfonlar, planshetlar, aqlli soatlar yoki boshqa
noutbuk bo‘lmagan shaxsiy mobil hisoblash qurilmalari uchun ishlatiladigan
operatsion tizimdir. Oddiy/mobil noutbuklar kabi kompyuterlar "mobil" bo‘lsa-da,
ularda ishlatiladigan operatsion tizimlar odatda mobil hisoblanmaydi, chunki ular
dastlab tarixan o‘ziga xos mobil funksiyalarga ega bo‘lmagan yoki kerak bo‘lmagan
ish stoli kompyuterlari uchun mo‘ljallangan. Mobil va boshqa shakllarni ajratib
turadigan bu chiziq so‘nggi yillarda ancha pasaydi, chunki yangi qurilmalar
o‘tmishdagi apparatlardan farqli ravishda kichikroq va mobilroq bo‘lib qolgan.
Android Studio - bu JetBrains IntelliJ IDEA dasturiy ta'minoti asosida qurilgan
va Androidni rivojlantirish uchun maxsus ishlab chiqilgan Google Android operatsion
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 4
247
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
tizimi uchun rasmiy integratsiyalashgan ishlab chiqish muhiti (IDE). Uni Windows,
macOS va Linux asosidagi operatsion tizimlarda yuklab olish mumkin. Quyida mazkur
muhitni o‘rnatish ketma ketligini ko‘rib o‘tamiz. Android Studio-ni yuklab olish va
o‘rnatishdan oldin quyidagi talablar muhim ahamiyatga ega.
•
Operatsion tizim
versiyasi: Microsoft Windows 7/8/10/11 (32- bit yoki 64-bit).
•
Tezkor xotirasi (RAM):
Minimal 4 GB RAM va 8 GB RAM tavsiya etiladi.
•
Bo‘sh disk maydoni: Minimal 2
GB va 4 GB tavsiya etiladi.
•
Minimal talab qilinadigan JDK versiyasi: Java
Development Kit (JDK) 8.
•
Minimal ekran o‘lchamlari: 1280 * 800. o‘lchamlari.
Android Studioni yuklab olish uchun veb-brauzeringizdagi rasmiy Android Studio veb-
saytiga tashrif buyurib yuklab olishingiz mumkin.
Yuklab olingan "Android Studio-ide.exe" faylini ikki marta bosing. Ekranda
"Android Studio Setup" paydo bo‘ladi va davom etish uchun "Keyingi" tugmasini
bosing.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 4
248
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Endi, Android Studio-ni o‘rnatmoqchi bo‘lgan joyni belgilaymiz va davom etish
uchun "Keyingi" tugmasini bosing.
"Android Studio" yorlig'i uchun boshlash menyusi papkasini tanlang va davom
etish uchun "O‘rnatish" tugmasini bosing.
Davom etish uchun "Finish" tugmasini bosish orqali Android studioni ishga
tushuramiz.
Android Studio o‘rnatish konfiguratsiyasi "Keyingi" tugmasini bosamiz.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 4
249
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Agar siz yangi boshlovchi bo‘lsangiz
va
Android Studio haqida hech qanday
tasavvurga ega bo‘lmasangiz, "Standart"
variantini tanlang (tekshiring). U siz uchun
eng
keng tarqalgan sozlamalar va variantlarni
o‘rnatadi. Davom etish uchun “Keyingi”
tugmasini bosing.
Endi barcha SDK(software development
kit) komponentlarini yuklab olish uchun
"Finish" tugmasini bosing.
SDK dasturiy ta'minotni ishlab chiqish to‘plamini
anglatadi SDK - bu ma'lum bir platforma uchun
dasturiy ta'minot yaratish uchun vositalar to‘plami.
Ushbu vositalar, shuningdek, dastur ishlab
chiquvchisiga boshqa dastur, ya'ni Adjust kabi
mobil
o‘lchov
hamkori
(MMP)
bilan
integratsiyalasha oladigan ilova yaratish imkonini
beradi. Mazkur komponentlarni yuklab olish va o‘rnatish jarayoni boshlanadi
Barcha kerakli komponentlarni yuklab olgandan
so‘ng, "Finish" tugmasini bosing. Android Studio
tizimingizga muvaffaqiyatli oʻrnatiladi va siz yangi
Android Studio loyihasini boshlashingiz mumkin.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 4
250
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Endigi navbatda Android OS uchun ishlab
chiqiladigan dasturlarni virtual tarzda ishlatishimiz
uchun Emulatorlardan faol tarzda foydalanamiz.
Android emulyatori ishlab chiquvchilarga ilovalarni
sinovdan o‘tkazish uchun o‘z kompyuterlarida
Android qurilmalarini simulyatsiya qilish imkonini
beradi. Bu jismoniy uskunaga ehtiyoj sezmasdan
Android ilovalarini ishga tushirish uchun virtual muhitni taqdim etadi. Ishlab
chiquvchilar Android Studio‘da Android Virtual.
Device (AVD) menejeri yordamida virtual qurilmalarni yaratishi, sozlashi va
boshqarishi mumkin. Keyin ular o‘z ilovalarini to‘g'ridanto‘g'ri ushbu virtual
qurilmalarda joylashtirishlari va sinab ko‘rishlari mumkin. Android Studiodagi
emulyatorlar ilovalarni ishlab chiqish jarayoniga sezilarli yordam beradigan ko‘plab
afzalliklarni taklif qiladi: Qurilmaning xilma-xilligi: emulyatorlar ishlab
chiquvchilarga turli xil ekran o‘lchamlari, ruxsati, apparat konfiguratsiyasi va Android
versiyalari bilan Android qurilmalarining keng doirasini simulyatsiya qilish imkonini
beradi.
Bu xilma-xillik har bir jismoniy qurilmaga ega bo‘lmasdan, ilova turli
qurilmalarda yaxshi ishlashini ta'minlash uchun to‘liq sinovdan o‘tkazish imkonini
beradi. Iqtisodiy samaradorlik: emulyatorlardan foydalanish qimmat bo‘lishi mumkin
bo‘lgan sinov maqsadlarida bir nechta jismoniy qurilmalarni sotib olish zaruratini yo‘q
qiladi. Ishlab chiquvchilar o‘zlarining ilovalarini taqlid qilingan qurilmalarda
qo‘shimcha xarajatlarsiz sinab ko‘rishlari mumkin, bu esa apparat sotib olish va texnik
xizmat ko‘rsatishning moliyaviy yukini kamaytiradi. Rivojlanish tezligi: emulyatorlar
Android Studio ichidan ilovalarni tezkor joylashtirish va sinovdan o‘tkazish orqali
tezroq ishlab chiqish sikllarini osonlashtiradi. Ishlab chiquvchilar taqlid qilingan
qurilmaga ta'sirini darhol kuzatib, kod o‘zgarishlari orqali tezda takrorlashlari mumkin.
Bu nosozliklarni tuzatish va takomillashtirish jarayonini tezlashtiradi, bu esa yanada
samarali rivojlanishga olib keladi
Qulaylik: emulyatorlar yordamida ishlab chiquvchilar virtual Android
qurilmalaridan istalgan vaqtda, istalgan joyda, agar ular o‘zlarining ishlab chiqish
muhitiga kirish imkoniga ega bo‘lsalar, foydalanishlari mumkin. Ushbu qulaylik ishlab
chiquvchilarga o‘z loyihalari ustida jismoniy qurilma mavjudligi yoki joylashuvi bilan
cheklanmasdan ishlash imkonini beradi. Nosozliklarni tuzatish va profil yaratish
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 4
251
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
vositalari: emulyatorlar Android Studio‘ning disk raskadrovka va profillash vositalari
to‘plami bilan muammosiz integratsiyalashgan bo‘lib, ilovalarning ishlashi, xotiradan
foydalanish va xatti-harakatlari haqida to‘liq ma’lumot beradi. Ishlab chiquvchilar
muammolarni samarali aniqlashlari va hal qilishlari, ilovalarning ishlashi va
barqarorligini optimallashtirishlari mumkin.
“Create virtual device” tugmasi bosilib
yangi virtual qurilma yaratish bo‘limiga
o‘tiladi.
Uskunani tanlashda, foydalanmoqchi
bo‘lgan uskuna turi tanlanadi. Turli xil
qurilmalarda sinovdan o‘tishni tavsiya etamiz,
lekin qayerdan boshlashni bilmasangiz, Pixel
liniyasidagi eng yangi qurilma yaxshi tanlov
bo‘lishi mumkin.
Emulyatorga yuklash uchun OS versiyasini tanlang
(ehtimol, Tavsiya etilgan yorlig'idagi tizim
tasvirlaridan biri) va tasvirni yuklab olinadi.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 4
252
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
O‘zingiz xohlagan boshqa sozlamalarni
o‘zgartiring va virtual qurilma yaratish uchun Finish
tugmasini bosing. Endi siz ushbu qurilmani istalgan
vaqtda AVD Manager oynasidagi Play tugmasini
bosish orqali ishga tushirishingiz mumkin.
ASOSIY ADABIYOTLAR
1. Дейтел П., Дейтел Х., Дейтел Э. А66 Android для разработчиков. — СПб.:
Питер, 2015. — 384— (Серия «Библиотека программиста»).
2. Дон Гриффитс, Дэвид Гриффитс Head First. Программирование для
Android. Марио Цехнер Программирование игр под Android.
3. Сильвен Ретабоуил Android NDK Руководство для начинающих 2-е
издание Москва, 2016 С.
4. Хашими С., Коматинени С., Маклин Д. Разработка приложений для
Android. – Санкт-Петербург: Питер, 2011. -736 с.
5. Харди Б., Филлипс Б., Стюарт К., Марсикано К. Android.
Программирование для профессионалов. 2-е изд. - СанктПетербург: Питер, 2016.
- 640 с
6. Меднике 3., Дорнин Л., Мик Б., Накамура. -Москва Программирование
под Android. 2-е изд. - СПб.: Питер, 2013. - 560 с.
7. Дейтел ГГ, Дейтел X., Уолд A. Android для разработчиков. 3-е изд. -
Санкт-Петербург: Питер, 2016. - 512 с.
8. Start Android - учебник по Android для начинающих и продвинутых
[Электронный ресурс] Режим доступа:
