409
BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 8-SON
WWW.INFOCOM.UZ
MAMLAKAT IQTISODIY RIVOJLANISHIDA BYUDJET HISOBINING
TUTGAN OʻRNI VA UNING OʻZIGA XOS
JIHATLARI
Jumakulov Shuxratjon Zamirovich
Oʻzbekiston Milliy universiteti, mustaqil tadqiqotchi
shuhratjon.jumakulov@gmail.com
Annotatsiya:
Ushbu maqola mamlakat iqtisodiy rivojlanishida byudjet
hisobining tutgan oʻrni va uning oʻziga xos jihatlari muhokama etiladi. Asosiy urgʻu
byudjet hisobining asosiy boʻgʻini hisoblangan xarajatlar hisobiga qaratiladi, bu orqali
davlat byudjetini samarali
foydalanishga erishish mumkinligi eʼtirof etiladi.
Shuningdek maqolada byudjet hisobi tushunchasiga olimlarning bergan taʼrifiga
keltiriladi, umumiy jihatlariga eʼtibor qaratiladi. Tadqiqot soʻngida muallif byudjet
hisobi yanada takomillashtirish boʻyicha
oʻz xulosalarini taqdim etadi va
shakllantiradi.
Kalit soʻzlar:
byudjet siyosati, byudjet hisobi, iqtisodiy siyosat, moliya tizimi,
davlat byudjeti, moliyaviy resurslar, buxgalteriya hisobi, xarajatlar hisobi, moliyaviy
rejalashtirish, moliyaviy barqarorlik, byudjet tashkilotlari.
РОЛЬ БЮДЖЕТНОГО УЧЕТА В ЭКОНОМИЧЕСКОМ РАЗВИТИИ
СТРАНЫ И ЕГО СПЕЦИФИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ
Жумакулов Шухратжон Замирович
Национальный университет Узбекистана, независимый исследователь
shuhratjon.jumakulov@gmail.com
Аннотация
:
В данной статье рассматривается роль бюджетного учета в
экономическом развитии страны и его специфические аспекты. Основной упор
делается на учет начисленных расходов, основным звеном бюджетного учета,
через который признается возможность эффективного использования
государственного бюджета. Также в статье приводится определение понятия
бюджетного учета, данное учеными, уделяется внимание общим аспектам. По
окончании исследования автор представляет и формулирует свои выводы о
дальнейшем совершенствовании бюджетного учета.
Ключевые слова:
бюджетная политика, бюджетный учет,
экономическая политика, финансовая система, государственный бюджет,
410
BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 8-SON
WWW.INFOCOM.UZ
финансовые ресурсы, бухгалтерский учет, учет затрат, финансовое
планирование, финансовая устойчивость, бюджетные организации.
THE ROLE OF BUDGET ACCOUNTING IN THE ECONOMIC
DEVELOPMENT OF THE COUNTRY AND ITS SPECIFIC ASPECTS
Jumakulov Shuxratjon Zamirovich
National University of Uzbekistan, independent researcher
shuhratjon.jumakulov@gmail.com
Abstract:
This article examines the role of budget accounting in the economic
development of the country and its specific aspects. The main emphasis is on
accounting for accrued expenses, the main link in budget accounting, through which
the possibility of effective use of the state budget is recognized. The article also
provides a definition of the concept of budget accounting, given by scientists, and pays
attention to general aspects. At the end of the study, the author presents and formulates
his conclusions on further improvement of budget accounting.
Keywords:
budget policy, budget accounting, economic policy, financial
system, state budget, financial resources, accounting, cost accounting, financial
planning, financial stability, budgetary organizations.
KIRISH
Dunyo iqtisodiyotining globallashuvi va undagi beqarorlikning oshishi har bir
mamlakatlar iqtisodiyotiga ham oʻz taʼsirini koʻrsatmay qolmaydi. Jumladan
Oʻzbekiston Respublikasida ham bu oʻz navbatida, byudjet siyosati, jumladan, byudjet
hisobini ham amalga oshirishning optimallashtirish vazifasini dolzarbligini belgilab
beradi.
Har qanday zamonaviy jamiyatning iqtisodiy tuzilishini shakllantirish va
rivojlantirishda yetakchi, hal qiluvchi rolni davlat hokimiyati egallaydi, u tomonidan
tanlangan iqtisodiy siyosat doirasida amalga oshiriladigan islohotlar hamda tartibga
solish mexanizmi bunda asosiy rolni oʻynaydi. Davlatga iqtisodiy va ijtimoiy tartibga
solishni amalga oshirishga imkon beradigan eng muhim mexanizmlardan biri bu
moliyaviy mexanizm hisoblan
adi, u moliya tizimi asoslanadi, uning asosiy boʻgʻini esa
davlat byudjeti hisoblanadi. Bundan shuni anglash mumkinki tanlangan mavzu
bugungi kunda naqadar dolzarb, zero har bir mamlakat dunyo jamiyatida, iqtisodiy
maydonida oʻz oʻrnini egallashga harakat
qilayotgan davrda bu juda muhimdir.
Davlatning iqtisodiy mustahkamligi uning ichki moliyaviy barqarorligi bilan bevosita
bogʻliqdir, shu oʻrinda mamlakatning iqtisodiy barqarorligi va byudjet hisobi bilan
bogʻliqligini, mushtarakligini koʻrish mumkin.
411
BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 8-SON
WWW.INFOCOM.UZ
Byudjet hisobi moliya tizimi orqali davlatning markazlashtirilgan fondlarni
yaratadi va mamlakat byudjetining shakllanishiga taʼsir qiladi, davlat muassasalari,
organlarining funksiyalarni bajarish qobiliyatini taʼminlaydi. Byudjet hisobi samarali
tashkil eti
sh va takomillashtirish boʻyicha kiritilayotgan oʻzgarishlar aholining
turmush sharoitlarini yaxshilash va jamiyat uchun eng muhim sohalarni jamlash orqali
davlat xarajatlari samaradorligini oshirishdan iborat boʻlishi lozim. Ushbu oʻzgarishlar
va islohotl
arning mohiyati byudjet hisobi isloh qilishdan iborat boʻlib, unda byudjet
mablagʻlarini rejalashtirish va taqsimlash ularning xarajatlarining kutilayotgan natijasi
bilan asoslanishi kerak.
Yuqoridagilarga asoslangan holda hozirgi vaqtda milliy iqtisodiyotning samarali
ishlashining eng muhim sharti noishlab chiqarish tarmoqlarini saqlash uchun ajratilgan
davlat byudjeti mablagʻlaridan oqilona va tejamli foydalanish hisoblanadi, buning
birdan bir yo‘li esa bu byudjet hisobi samarali va oqilona tashkil etishdir.
ADABIYOTLAR TAHLILI
Taʼkidlash joizki biz ushbu mavzu doirasida fikr yuritar ekamiz, soha
olimlarining ilmiy izlanishlari, asarlari, ilmiy tadqiqotlari, ishlanmalariga murojaat
qilamiz. Birinchi navbatda “Byudjet hisobi” termini va uning tushunchasiga berilgan
taʼrifiga eʼtibor qaratdik: Oʻzbekiston respublikasi moliya vazirining “Oʻzbekiston
respublikasi byudjet hisobining standarti (1-sonli BHS) “Hisob siyosati”ni tasdiqlash
toʻgʻrisida”gi buyrugʻida “Byudjet hisobi” tushunchasi shunday taʼriflanadi “Byudjet
hisobi — byudjet tizimi byudjetlarini ijro etishda hisobga olinadigan, pulda
ifodalangan aktivlar va majburiyatlarning, shuningdek mazkur aktivlar va
majburiyatlarni oʻzgartiruvchi operatsiyalarning holati toʻgʻrisidagi axborotni toʻplash,
roʻyxatdan oʻtkazish va umumlash
tirishning tartibga solingan tizimi” [1].
Shu oʻrinda xalqaro tajribalarga murojaat etsak jumladan Rossiya
Federatsiyasining Byudjet kodeksida berilgan taʼrifga “Byudjet hisobi
- bu byudjet
jarayoni ishtirokchilari tomonidan amalga oshiriladigan moliyaviy va moliyaviy
boʻlmagan aktivlar, majburiyatlar va moliyaviy natijalar holati toʻgʻrisida pul
koʻrinishida maʼlumotlarni toʻplash, roʻyxatdan oʻtkazish va umumlashtirishning
uzluksiz, tartibli tizimi” [3].
Bir guruh rus olimlari muallifligidagi “Byudjet hisobi va hisoboti” darsligida
quyidagicha taʼrif beriladi: “Byudjet hisobi
-
bu davlatning taʼsis subyektlari va
munitsipalitetlarning (davlat hokimiyati organlari, davlat byudjetidan tashqari
jamgʻarmalarini boshqarish organlari, hududiy davlat byudjetidan t
ashqari
jamgʻarmalarini boshqarish organlari, mahalliy hokimiyat organlari va ular tomonidan
tashkil etilgan byudjet muassasalari) moliyaviy va moliyaviy boʻlmagan aktivlari,
majburiyatlari holati toʻgʻrisida maʼlumot, pul ifodasini toʻplash, roʻyxatdan oʻ
tkazish,
412
BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 8-SON
WWW.INFOCOM.UZ
umumlashtirishning tartibli tizimi, ushbu aktivlar, majburiyatlarning oʻzgarishiga olib
keladigan operatsiyalar majmui [4].
Yurtimizning taniqli olimi M. Ostonaqulov muallifligidagi “Byudjet hisobi”
darsligida esa quyidagicha taʼrif berilgan: “Byu
djet hisobi davlat byudjeti ijrosining
buxgalteriya hisobidir. Byudjet hisobi davlat byudjeti ijrosi bilan bogʻliq boʻlgan
hamma operatsiyalarni qamrab oladi va mazkur ijro jarayonida byudjetning holatini
tavsiflashni taʼminlaydi. Byudjet hisobi orqali xalq xoʻjaligi hamma tarmoqlarining
davlat byudjeti bilan oʻzaro aloqasi aks ettiriladi. Buxgalteriya hisobi vositasida bank
muassasalaridagi hisob-
varaqlarda byudjetning pul mablagʻlari, daromadlari va
xarajatlari, hisob-
kitoblardagi mablagʻlar, byudjet ijro
si jarayonida tashkil qilinadigan
fondlar va zaxiralar hamda byudjet tashkilotlarining moddiy qiymatliklari aks
ettiriladi” [5].
Yana bir guruh mamlakatimiz olimlari I.N. Qoʻziyev, Sh.V. Gʻaniyev va A.S.
Ramazonov muallifligidagi “Byudjet hisobi va nazorat
i” darsligida quyidagicha taʼrif
keltirilgan “Byudjet hisobi va nazorati - byudjet tizimi byudjetlarini ijro etishda
hisobga olinadigan, pulda ifodalangan aktivlar va majburiyatlarning, shuningdek
mazkur aktivlar va majburiyatlarni oʻzgartiruvchi operatsiyalarning holati toʻgʻrisidagi
axborotni toʻplash, roʻyxatdan oʻtkazish va umumlashtirishning tartibga solingan
tizimidir” [6].
METODOLOGIYA
Ushbu maqolada ilmiy abstraksiyalash, mantiqiy fikrlash, qiyosiy tahlil,
maʼlumotlarni guruhlash, taqqoslash usullar
idan foydalanilgan, shu bilan birgalikda
tadqiqotning nazariy va uslubiy bazasini mustahkamlash maqsadida sohaga oid, ilmiy
asarlar, oʻquv qoʻllanmalari, uslubiy koʻrsatmalar, ilmiy konferensiyalar materiallari
maʼlumotlari tizimli yondashuv usuli yordamida oʻrganildi.
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Mamlakat iqtisodiy rivojlanishida byudjet hisobining tutgan oʻrni va uning
oʻziga xos jihatlari toʻgʻrisida mulohaza qilganda, biz byudjet hisobi turli darajadagi
byudjetlarning moliyaviy resurslarini shakllantirish va taqsimlash jarayonida muhim
roli haqida bilishimiz zarur. Bugungi kunda respublikamizda davlat boshqaruvi
sohasida koʻplab islohotlar amalga oshirilmoqda jumladan, byudjet hisobi sohasi va
faoliyatida ham. Biroq, xorijiy mamlakatlar tajribasi bilan taqqoslaganda ichki byudjet
hisobini shakllantirish va rivojlantirishni tahlil qilmasdan turib, amalga oshirilayotgan
islohotlarning ijobiy va salbiy tomonlarini baholash mumkin emasligi koʻrinadi.
Shuni taʼkidlash kerakki, har qanday davlatning byudjeti davlatni
ng asosiy
moliyaviy rejasi boʻlib, u orqali moliyaviy resurslar toʻplanadi, taqsimlanadi va davlat
siyosatini amalga oshirish uchun ishlatiladi. Dunyo boʻylab byudjetni hisobga olish
qoidalarining asosiy vazifasi moliyaviy hisobot mazmuniga qoʻyiladigan ta
lablarni
413
BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 8-SON
WWW.INFOCOM.UZ
oshkor qilishdir. Bunday qoidalarning maqsadi turli xil byudjet tashkilotlarining turli
hisobot davrlaridagi faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning taqqoslanishiga erishish
uchun moliyaviy hisobotlarni taqdim etish uchun asos yaratishdan iborat.
Buxgalteriya hisobi kabi byudjet hisobining ham eng asosiy boʻgʻinlari bu
xarajatlarini va daromadlarni hisobga olish hisoblanadi. Biroq eng farqli jihat shundagi
byudjet hisobida daromadlarni hisobi tushunchasi faqat davlat byudjetiga asoslanadi
va unga b
ogʻliq, shundan kelib chiqqan holda byudjet hisobida asosiy eʼtibor
xarajatlarini hisobga qaratiladi.
Byudjet xarajatlarini hisobga olish moliyaviy rejalashtirishning muhim
jihatlaridan biri boʻlib, davlat sektorining moliyaviy barqarorligi va samaradorli
gini
taʼminlashda, byudjet xarajatlarining shaffofligi va javobgarligini taʼminlashda muhim
rol oʻynaydi. Xarajatlarni toʻgʻri va oʻz vaqtida hisobga olish davlatga xarajatlarni
nazorat qilish va optimallashtirishga imkon beradi, shu bilan birga byudjet
ma
blagʻlaridan asossiz foydalanishga va korrupsiya sxemalarini amalga oshirishga
yoʻl qoʻymaydi.
Byudjet tashkilotining xarajatlari uning faoliyatining muhim tarkibiy qismi
boʻlib, uning vazifalarini bajarish bilan chambarchas bogʻliqdir. Ular davlatning
fun
ksiyalari va xizmatlarining bajarilishini taʼminlash, shuningdek, uning ish
samaradorligini taʼminlash uchun sarflanishi kerak boʻlgan barcha xarajatlarni aks
ettiradi. Byudjet muassasalarining xarajatlari hisobi bu uning oʻz faoliyati davomida
xarajatlar
smetasida nazarda tutilgan mablagʻlar miqdorini ifodalaydi. “Xarajatlar
smetasi —
byudjet tashkiloti yoki byudjet mablagʻlari oluvchi tomonidan moliya yili
uchun tuziladigan va tasdiqlanadigan, uning uchun nazarda tutilgan byudjetdan
ajratiladigan mablagʻlar xarajatlar moddalari boʻyicha aks ettiriladigan hujjat” [1].
Shuningdek asosiy byudjet hisobi oʻziga xos jihatlaridan biri bu byudjet
tashkilotlarida xarajatlari hisobga olish hisoblanadi, uning asosiy tarkibiy qismlari
quyidagilardan iborat (1-rasm).
Xodimlarga ish haqi, ijtimoiy nafaqalar uchun xarajatlar hamda ular boʻyicha
soliqlar byudjet hisobining eng muhim nuqtalari hisoblanadi, chunki ular tashkilotning
samarali ishlashini taʼminlaydigan malakali xodimlarni saqlash bilan bevosita
bogʻliqdir. Ish haqi va turli xil qoʻshimcha toʻlovlarni oʻz ichiga olgan holda, ushbu
xarajatlar nafaqat joriy byudjet davrida hisobga olinadi, balki ish haqining oʻsishi va
inflyatsiyani hisobga olgan holda uzoq muddatga rejalashtiriladi. Ish haqi, boʻyicha
soliqlarni ham eng muhim hisob turi hisoblanadi, zero unda ham xodim ham davlat
manfaatlari bir biriga bogʻlanadi, lekin uning maqsadlari turlicha boʻladi.
414
BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 8-SON
WWW.INFOCOM.UZ
1-rasm. Byudjet tashkilotlarida xarajatlari hisobga olishning asosiy tarkibiy
qismlari
Mulk va jihozlarga
texnik xizmat koʻrsatish va ulardan foydalanish ham
tashkilotning uzluksiz ishlashini taʼminlash nuqtai nazaridan muhim rol oʻynaydi.
Ushbu xarajatlar doirasida binolarni taʼmirlash, texnik xizmat koʻrsatish, ijaraga
berish, kompyuter texnikasi va dasturiy
taʼminotni yangilash, orgtexnika hamda
boshqa zarur materiallarni sotib olish amalga oshiriladi.
Aktivlarni sotib olish va saqlash tashkilot salohiyatini mustahkamlash va
kengaytirishga qaratilgan. Xarajatlarning ushbu toifasiga texnologik uskunalar,
koʻchmas mulk va transport vositalarini, shuningdek, unumdorlik va koʻrsatilayotgan
xizmatlar sifatini oshirishga qaratilgan boshqa aktivlarni sotib olish va modernizatsiya
qilish kiradi.
Tadqiqotlar va ishlanmalar, dasturlar va loyihalarni moliyalashtirish b
oʻyicha
xarajatlar byudjet tashkilotining ijtimoiy tarkibiy qismini tashkil etadigan
xarajatlarning muhim turlari hisoblanadi. Ular fuqarolar farovonligini oshirish va
umuman jamiyat rivojiga qaratilgan turli dastur va loyihalarning amalga oshirilishini
ta
ʼminlash imkonini beradi.
Davlat sektoridagi xarajatlarni hisobga olish davlat mablagʻlari oqimini nazorat
qilish imkonini beradi va ulardan maqsadli va qonun hujjatlariga muvofiq
foydalanilishini taʼminlashga imkon beradi. Shuningdek, u dastur va loyihala
rning
samaradorligini baholash, kelajak uchun prognoz qilish va byudjet xarajatlarini
optimallashtirish imkonini beradi.
Davlat mablagʻlarini sarflashda shaffoflik va masʼuliyat mamlakatda yashovchi
aholining ishonchini oshiradigan muhim tamoyillardir. Fuqarolar soliq toʻlovlari
1
Rasm muallif tomonidan tayyorlandi.
xodimlarga ish haqi, ijtimoiy nafaqalar uchun xarajatlar hamda ular boʻyicha
soliqlar;
mol-mulk va asbob-
uskunalarni saqlash va ulardan foydalanish boʻyicha
xarajatlar;
aktivlarni sotib olish va saqlash boʻyicha xarajatlar;
tadqiqotlar va ishlanmalar, dasturlar va loyihalarni moliyalashtirish
boʻyicha xarajatlar;
fuqarolarga ijtimoiy yordam va toʻlovlarni taqdim etish xarajatlari.
415
BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 8-SON
WWW.INFOCOM.UZ
byudjetga qanday maqsadlarda ajratilganligi va sarflanganligini kuzatishi, shuningdek
byudjet loyihalarini amalga oshirish samaradorligini baholashi kerak. Bu davlat
mablagʻlarini yanada ochiq va demokratik boshqarishga yordam beradi.
Xarajatlarni hisobga olish davlatga davlat dasturlarini amalga oshirish
samaradorligini baholash, muammoli yoʻnalishla
rni aniqlash va ularni
takomillashtirish choralarini koʻrish imkoniyatini beradi. Bunday tahlil xarajatlarni
optimallashtirish va resurslarni eng ustuvor hamda muhim sohalarga yoʻnaltirish
imkonini beradi. Xarajatlar va ularning samaradorligi toʻgʻrisida aniq maʼlumot
boʻlmasa, davlat ongli qarorlar qabul qila olmaydi va oʻz moliyasini malakali boshqara
olmaydi. Xarajatlarni hisobga olish nafaqat joriy xarajatlarni nazorat qilish imkonini
beradi, balki uzoq muddatli rivojlanish strategiyalarini yaratish, byudjet jarayonlarini
optimallashtirish va iqtisodiyotning barqarorligi va barqarorligini taʼminlash imkonini
beradi.
XULOSA VA TAKLIFLAR
Xulosa oʻrnida shuni taʼkidlash joizki, fikrimizcha mamlakat iqtisodiy
rivojlanishida byudjet hisobining tutgan oʻrni be
qiyosdir, biz ushbu tadqiqot doirasida
birgina uning tarkibi qismi byudjet hisobida xarajatlar hisobining oʻziga xos jihatlari
toʻxtaldik va bu jihat boʻyicha tadqiqotimiz natijalariga asoslangan holda quyidagi
asosiy tamoyillari samarali byudjet hisobi xususan undagi xarajatlar hisobini
shakllantirishga xizmat qiladi:
1. Shaffoflik va ochiqlik –
xarajatlar boʻyicha maʼlumotlar aholi va
jamoatchilikka ochiq boʻlishi zarur.
2. Byudjet intizomi – xarajatlarni hisobga olish byudjet intizomiga rioya
etilishini
nazorat qilish va mablagʻlardan notoʻgʻri foydalanishning oldini olishga
yordam berishi kerak.
3. Samaradorlik va natijadorlik – xarajatlarni hisobga olish aniq natijalarga
erishish va byudjet mablagʻlaridan samarali foydalanishga qaratilgan boʻlishi
lozim.
4. Nazorat va taftish –
xarajatlarni hisobga olish davlat mablagʻlaridan
foydalanishni nazorat va taftish qilish mexanizmlarini oʻz ichiga olishi kerak.
Byudjet hisobi davlat sektorida xarajatlarni hisobga olishda, moliyaviy
rejalashtirish va nazor
at qilishning muhim vositasidir. Bu davlat mablagʻlarini
sarflashda shaffoflik va masʼuliyat, byudjet resurslaridan samarali foydalanish hamda
aniq natijalarga erishish imkonini beradi. Byudjet hisobini toʻgʻri va oʻz vaqtida
amalga oshirish davlat dasturlari va loyihalarini muvaffaqiyatli amalga oshirishning
zaruriy shartidir. Byudjet hisobida xarajatlarni toʻgʻri hisobga olmasdan, davlat oʻz
mablagʻlarini samarali boshqara olmaydi va davlat dasturlari va loyihalarini
muvaffaqiyatli amalga oshira olmaydi.
416
BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 8-SON
WWW.INFOCOM.UZ
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ROʻYXATI
1.
Oʻzbekiston Respublikasining “Byudjet kodeksi”.
2.
Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining “Oʻzbekiston Respublikasi
byudjet hisobining standarti (1-
sonli BHS) “Hisob siyosati”ni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi
buyrugʻi, 27.12.2016 yilda roʻyxatdan oʻtgan, roʻyxat raqami 2853.
https://lex.uz/docs/-3083849
3.
Бюджетный учет: учебник / О.Е. Качкова, Т.И. Кришталева.
—
Москва:
КНОРУС, 2024.
—
352 с.
4.
Бюджетный учет и отчетность: Учебное пособие / М.А. Вахрушина, А.С.
Бизина, Н.Н. Сибилева, А.А. Соколов; Под ред. М.А. Вахрушиной.
—
Москва :
Вузовский учебник: НИЦ Инфра
-
М, 2013.
—
282 с.
5. M. Ostonaqulov. Byudjet hisobi. —
Т.: “Talqin”, 2008.
— 424 bet.
6.
I.N. Qoʻziyev, Sh.V. Gʻaniyev, A.S. Ramazonov. Byudjet hisobi va nazorati:
Darslik /; — T.: “Nihol print” OK, 2022. 632 b.
7.
Бонина, А. А. (2024). Организация учёта расходов в учреждениях
бюджетного финансирования. Вестник науки, 1(2 (71)),
16-21.
8.
Кундузова, К. (2023). ОСОБЕННОСТИ ФИНАНСОВЫХ ОНЛАЙН
-
СЕРВИСОВ. Ижтимоий
-
гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари /
Актуальные проблемы социально
-
гуманитарных наук / Actual Problems of
Humanities and Social Sciences., 3(S/7).
https://doi.org/10.47390/SP1342V3I7/SY2023N09
9.
Кундузова, К. (2024). ПОНЯТИЕ ОБОРОТНЫХ АКТИВОВ И ИХ
МЕСТО В ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ХОЗЯЙСТВУЮЩИХ СУБЪЕКТОВ НА
СОВРЕМЕННОМ ЭТАПЕ РАЗВИТИЯ ЭКОНОМИКИ. Ижтимоий
-
гуманитар
фанларнинг долзарб муаммолари / Актуальные проблемы социально
-
гуманитарных наук / Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 4(3).
https://doi.org/10.47390/SPR1342V4I3Y2024N22.
10. Kumrikhon, K., & Azizhon, K. (2021). Issues of Improving the Audit of
Insurance Organizations. Central Asian Journal Of Innovations On Tourism
Management And Finance, 2(11), 25-30.
11. Ибрагимова, А. Х., & Абдуллаев, М. А. (2024). БЮДЖЕТНЫЙ УЧЕТ
ОСНОВНЫХ СРЕДСТВ. Journal of Monetary Economics and Management, (2), 30
-
32.
12. Кудбиев, Н. Т. (2022). СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ СИСТЕМЫ
ВЗАИМООТНОШЕНИЙ ПРЕДПРИЯТИИ С КОММЕРЧЕСКИМИ БАНКАМИ.
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MATHEMATICAL THEORY AND
COMPUTER SCIENCES, 3(10), 87-93.
417
BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 8-SON
WWW.INFOCOM.UZ
13. Жадяева, А. Н. (2018). ЗАРУБЕЖНАЯ ПРАКТИКА ВЕДЕНИЯ
БЮДЖЕТНОГО УЧЁТА. Вектор экономики, (3), 3
-3.
14. Jumakulov, Z. I. (2022). Development of the Cluster System in Agriculture
in Uzbekistan. International journal of business diplomacy and economy, 1(5), 226-
229.
