ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
86
2181-3187
O’RIK MEVASINING SALOMATLIK UCHUN AMALIY AXAMIYATI
QDTU dotsent
Ataqulova D.T.,
Karimov U.J.
Annotatsiya.
Maqolada tibbiy adabiyotlar ko’rib chiqiladi o’rikning xalq,
qadimiy va ilmiy tabobatda qo’llanilishi. Quritilgan mevalarning infuzioni dori sifatida
ishlatiladi, ovqat hazm qilishni normallashtirish, to’yimli hisoblanadi. Xitoy tibbiyotda
o’rik yadrolari suv infuziyalari shaklida qo’llaniladi. Zamonaviy ilmiy tibbiyotda o’rik
yurak kasalliklari uchun parhez mahsulot sifatida ishlatiladi. O’rik urug’i yog’i sifatida
tibbiyotda Oleum persicorum nomi bilan ishlatiladi dorivor mahsulotlar uchun
erituvchi. Bu moy bor gepatoprotektiv xususiyatlar, jigar sirrozi rivojlanishni oldini
oladi.
Kalit so’zlar:
o’rik, Armeniaca vulgaris L, Prunus armeniaca, amigdalin,
amigdalinning antitumor xususiyatlari, o’rik yadrolari, o’simlik dori-darmonlari,
zamonaviy tibbiyot, qadimgi tibbiyot.
РАКТИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ АБРИКОСА ДЛЯ ЗДОРОВЬЯ
Доцент КГТУ Атакулова Д.Т.,
Каримов У.Дж.
Абстрактный.
Абстрактный. В статье представлен обзор медицинской
литературы по применению абрикосов в народной, старинной и научной
медицине. Настой из сухофруктов применяется в качестве лекарственного
средства, нормализует пищеварение и считается питательным. В китайской
медицине абрикосовые косточки используют в виде водных настоев. В
современной научной медицине абрикосы используются как диетический
продукт при заболеваниях сердца. Масло абрикосовых косточек используется в
медицине под названием Oleum persicorum в качестве растворителя
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
87
2181-3187
лекарственных препаратов. Это масло обладает гепатопротекторными
свойствами, предотвращая развитие цирроза печени.
Ключевые слова:
абрикос, Armeniaca vulgaris L, Prunus armeniaca,
амигдалин, противоопухолевые свойства амигдалина, косточки абрикоса,
лекарственные растения, современная медицина, древняя медицина.
PRACTICAL SIGNIFICANCE OF APRICES FOR HEALTH
QDTU Associate Professor
Ataqulova D.T.,
Karimov U.J.
Abstract.
Abstract. The article reviews the medical literature on the use of
apricots in folk, ancient and scientific medicine. Infusions of dried fruits are used as a
medicine, normalizing digestion, and are considered nutritious. In Chinese medicine,
apricot kernels are used in the form of water infusions. In modern scientific medicine,
apricots are used as a dietary product for heart diseases. Apricot seed oil is used in
medicine under the name Oleum persicorum as a solvent for medicinal products. This
oil has hepatoprotective properties, prevents the development of liver cirrhosis.
Key words:
apricot, Armeniaca vulgaris L, Prunus armeniaca, amygdalin,
antitumor properties of amygdalin, apricot kernels, medicinal plants, modern medicine,
ancient medicine.
Kirish.
Armeniaca vulgaris L., Prunus armeniaca L. Ma’lum mevali o’simlik. U
butun Markaziy mintaqada joylashgan Osiyo, ham yovvoyi, ham madaniy. O’rikning
tug’ilgan joyi hisoblanadi Tyan-Shan tog’lari. O’rikning 60 dan ortiq navlari ma’lum.
Uning Ular pishmagan, pishgan va quritilgan holda iste'mol qilinadi. Undan shifobaxsh
maqsadlarda murabbo, konservalar, kompotlar va boshqalar tayyorlaydilar.Butun
o’simlik qadim zamonlardan beri ishlatilgan.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
88
2181-3187
Yovvoyi tabiatda Shimoliy Xitoy, Shimoliy Koreya va Primoryeda Armeniaca
mandhurica (Maksim.) Skvorts o’sadi. (o’rik Manchuriya), o’rikdan ko’ra sovuqqa
chidamli oddiy.
Ushbu turdagi kichik (diametri 2,5 sm gacha) mevalar qutulish mumkin, lekin
juda mazali emas. Ularning yangi iste'mol qilinadi va murabbo, va ichimliklar
tayyorlash uchun ishlatiladi.Dauriya, Moʻgʻuliston va Xitoyda uchraydi, A. sibirica
(L.) Lam.
1-rasm
.Orik daraxti,dovcha, mevasi pishgan xolati,daraxtda mevaning joylashuv
jarayoni.
(Sibir o’rik) jozibali ko’rinishga ega, ammo achchiq va shuning uchun mevalar
butunlay yeyilmaydi - [8]. U Yaponiyada o’sadi Yapon o’rik - Prunus mume Sieb. va
Zucc.
Kimyoviy tarkibi: o’rik mevalari 28% gacha shakar, inulin, kraxmal, organik
kislotalar - olma, limon. Mevalarda ko’p miqdorda B, K vitaminlari, provitamin A,
nikotinik kislota, ko’p miqdorda K va Fe tuzlariga boy. Belgilangan shuningdek,
fenolik moddalar, prosiyanidlar, gidrosinnamik kislota,flavonoidlar, antosiyaninlar,
xlorogen kislota, quercetin,rutinosid, kaempferol – [61], flavonoid glikozidlar – [10].
O’rik yadrolarida 60% gacha yog’li yog’, laktoza, amigdalin, emulsin fermenti,
B
15
, C, PP vitaminlari. Achchiq urug’lar 8,4% gacha glikozidlar va 0,011% gacha
gidrosiyan kislotasi mavjud - [5; 9;3].
O’rik yadrosi yog’i oleyk kislotasini o’z ichiga oladi (70,70%), linoleik (22,41%),
palmitik (3,14%), stearik (1,4%), linolenik (0,90%) va palmitoleik (0,70%) kislotalar.
a-, g- va d-tokoferollarning tarkibi mos ravishda 19,6 ni tashkil etdi. Yadro yog’i o’rik
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
89
2181-3187
tarkibida sterollar - kampesterol, b-sitosterol, D
5
-avenasterol, 24-metilen-sikloartanol,
xolesterin, gramisterol, D
7
- stigmasterol, D
7
-avenasterol va sitrostadienol chraydi.
O’rik saqichida o’rtacha 66,89% uglevodlar mavjud, 10,47% uron kislotalari,
6,9% namlik (og’.), 2,91% oqsil, 4% kul va 1,59% yog ', monosaxaridlar - 1-arabinoza
- 41,52 mol%, d-galaktoza - 23,72 mol%, ksiloza - 17,82 mol%, mannoz - 14,40 mol%
va ramnoz - 2,54 mol%, quritilgan mevalarda 84% gacha shakar, 2,6% organik
kislotalar, 1% gacha karotin, 1700 mg% gacha kaliy tuzlari mavjud [9].
Alkanlar, aldegidlar, karboksilik kislotalar, tiollar, alkinlar va karbonillar-benzol
etanol, alfa, beta-dimetil, karbaz kislotasi, 3-(1 propilbutiliden) -1,6etil
efir, 1,2-benzol dikarboksilik kislota, diizooktil efir, benzenetanamin a-metil, 2-
inonadekan, 2-geptanamin-5 -[3]. O’rik barglari uchuvchi moddalarida (Z)-fitol
mavjud (27,18%), pentakosan (15,11%), nonakosan (8,76%) va benzaldegid (7,25%) .
Proantosiandinlar o’simlik ildizlarida aniqlangan [4].Qadimgi tibbiyot o’rikning
tabiatini sovuq deb ta’riflagan ikkinchi darajali va nam. Shirin navlari issiqroq. O’'rik
yaxshi issiq tabiat, yomon hidni ketkazadi. O’rik suvi safroni olib tashlaydi, qon
bosimini pasaytiradi, ichidagi olovni tinchitadi oshqozon, shirin va nordon belchingni
olib tashlaydi, tanani xushbo’y qiladi.
Agar o’t-qonli isitmasi bo’lgan bemor ichsa, ko’p pishgan o’riklarni iste'mol
qiling, ustiga bir oz iliq suv iching va asal va qusish, keyin yashil qusuq bilan birga
tuzalib ketadi – [5].
Ammo o’rik sovuq tabiat uchun, zaif odamlar uchun zararli oshqozon,
keksa odamlar uchun. Qabul qilgandan keyin foydalanmang o’rik sovuq suv yoki og’ir
olgandan keyin foydalaning ovqat, och qoringa. Ko’p o’rik yeyish vitiligo
rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
90
2181-3187
2-rasm.Orik daraxtining pishgan mevasi,soki, yog’li tursak oltingurgut bilan
ishlov berilgan va oddiy jaydari quyoshda quritilgan turshak,o’rik donagidan olingan
yog’.
Achchiq o’rik yadrolari ikkinchi darajaga qadar issiq va quruq. Yog’ achchiq va
shirin urug’lardan, ichkaridan ochiq holda qabul qilinganda blokirovkalar, muhrlarni
yumshatish. Agar siz 4,5 gramm ichsangiz. achchiq yog’lar suyaklarni, qurtlarni
ketkazadi, bavosilni davolaydi, ezadi va olib tashlaydi siydik pufagi va buyrak toshlari.
Tashqi foydalanish uchun moy gemorroyni davolaydi.
Qulog’ingizga o’rik yog’ini tomizsangiz, shifo topadi quloq og’rig’i. Yog’ni
ichkariga olish uchun doz 14 grammgacha. – [1].
Shirin yadro yog’i ikkinchi darajaga qadar issiq va nam. Zavodning qolgan
qismlari ikkinchi darajaga qadar sovuq va quruq. Qaynatma o’rik barglari siydikni
chiqarib, qurtlarni haydab chiqaradi – [6]. O’rik gullari sovuq va quruq. Tashqi va ichki
sifatida qo’llaniladi ichkarida o’rik gullari qon ketishini to’xtatadi. O’rik yo’tal va
oshqozon kasalliklari uchun ishlatiladi - [5].
Markaziy Osiyo mamlakatlari zamonaviy xalq tabobatida o’rik qadimgi
tibbiyotda bo’lgani kabi ishlatiladi. Infuzion quritilgan mevalar normallashtiruvchi
vosita sifatida ishlatiladi ovqat hazm qilish, to’yimli, xoleretik, karminativ vosita
sifatida, sariqlik holatida – [5].
Xitoy xalq tabobatida o’rik yadrosi ishlatiladi tinchlantiruvchi, antitussiv sifatida
suv infuziyalari shaklida dori, shuningdek, buyrak kasalliklari uchun - [6].
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
91
2181-3187
Koreya xalq tabobatida achchiq o’rik yadrolari bronxial astmani davolashda
qo’llaniladi, o’rik mevalari, fenolik birikmalar mavjudligi sababli, Karotenoidlar
antioksidant xususiyatlarga ega.
Antioksidant xususiyatlar o’rik barglarida ham ifodalanadi, mume ekstrakti -
yapon o’rik - gepatoprotektiv, yallig’lanishga qarshi, antioksidant, antibakterial va
antitumor ta’sirga ega.
O’rik yadrosi ekstrakti amigdalin tufayli kelib chiqqan keratokonjunktivitga
qarshi himoya ta’siriga ega bo’lishi mumkin, qattiq zarrachalarga ta’sir qilish, matritsa
metalloproteinaza faolligini inhibe qilish va yallig’lanish qarshi ishlatiladi.
Zamonaviy ilmiy tibbiyotda o’rik sifatida ishlatiladi dietali mahsulot, yurak
kasalliklari uchun, buyurilganda ko’p miqdorda mavjudligi sababli simob diuretiklari
kaliy tuzlari. Bunday maqsadlar uchun quritilgan mevalar ko’pincha ishlatiladi -
quritilgan o’rik - (kuniga 1 stakan quritilgan o’rikgacha). O’rik mevalari ham foydalidir
anemiya. Ma’lumki, 100 gr. o’riklar, temir miqdori bo’yicha 250 grammga teng. mol
go’shti jigari - [6]. Yangi uzilgan mevalar ishlaydi laksatif, axlatni normallantiradi.
O’rik sharbati tavsiya etiladi, past va nol kislotalilik, disbakterioz uchun ichish. Lekin,
ular katta mavjudligi sababli, diabetes mellitusda kontrendikedir shakar miqdori [4].
O’rik sharbati, karotenoidlar mavjudligi sababli, foydali ta’sir ko’rsatadi
antioksidant ta’sir qiladi, o’rik dietasi himoya qiladi rentgen nurlarining zararli
ta’siridan spermatozoidalar nurlanish sodir qiladi [12].
Eksperimental tadqiqotlar shuni ko’rsatdiki, ekstrakti o’rik yadrolari samarali
mahalliy vosita bo’lishi mumkin quruq ko’z kasalligini davolash uchun samarali
hisoblanadi [13].
Eksperimental Tadqiqotlar shuni ko’rsatdiki, quritilgan o’rikni iste'mol qilish
kasallikning rivojlanishiga to’sqinlik qiladi.
O’rik barglari efir moylari antibakterial xususiyatlarga ega, yapon o’rik tuzi
ekstrakti antiviral xususiyatlarga, spirtli ichimliklar ekstraktining eksperimental
tadqiqotlari pishmagan o’rik mevalari rivojlanishga to’sqinlik qilishi ko’rsatilgan
Helicobacter pylori, syringoresinol mavjudligi sababli.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
92
2181-3187
O’rik mevalari va urug’lari gepatoprotektiv faollikka ega, vitamin B
17
(B
17
),
boshqa nom bilan ham tanilgan amigdalin va laetril aniq gepatoprotektiv
xususiyatlarga ega xususiyatlari ega.
O’riklarni quritganda, uning foydali xususiyatlari saqlanadi [2].
O’rik yadrosi ekstraktlari (yog’li yoki yog’siz) bo’lishi mumkin yallig’lanishli
ichak kasalliklari uchun qo’shimcha davolash sifatida ishlatiladi.
O’rik yog’i kalamushlarning oshqozon shilliq qavatini himoya qiladi uning
yallig’lanishga qarshi ta’siri tufayli etanolning shikastlanishi, antioksidant va
antiapoptotik ta’sirlar kuzatiladi. Saraton kasalligi ko’pincha muqobil tibbiyotdan
foydalanadi, kimyoterapiya sabab bo’lgan ich qotishi bilan kurashish va ko’pchilik
bemorlar tomonidan qo’llaniladigan keng tarqalgan vosita o’rik hisoblanadi.
Parmeniaca meva pulpasi va detoksifikatsiyalangan yadrolarining diabetga qarshi
potentsiallari glyukoza sabab bo’lgan oksidlovchi stressni susaytirishi, alfa-
glyukozidazani inhibe qilish va sezilarli insulin sekretsiya ta’siri bilan bog’liq.
Suv infuziyalari shaklida urug’lar juda foydali yurak kasalliklari. Achchiq o’rik
urug’ini muntazam iste'mol qilish kasallikning oldini olish uchun foydali deb
hisoblanishi mumkin yurak-qon tomir kasalliklarini davolash uchun qo’llaniladi.
Xom shaklda urug’lar anthelmintic vazifasini bajaradi. Urug’ yog’I O’rik
tibbiyotda Oleum persicorum nomi bilan qo’llaniladi dorivor mahsulotlar uchun
erituvchi sifatida. Yog’da urug’lar yo’q. toksik xususiyatlarga ega va oziq-ovqat
sifatida ishlatilishi mumkin .
Bu moy gepatoprotektiv xususiyatlarga ega va jigar sirrozining rivojlanishiga
to’sqinlik qiladi, quruq ekstrakt o’rik barglari gepatoprotektiv xususiyatlarga ega
xususiyatlari kardioprotektiv xususiyatlar, miokard infarkti paydo bo’lishining oldini
oladi [12,13].
Shirin va achchiq o’rik yadrolari antioksidant va antibakterial xususiyatlarga ega
. Achchiq urug’lar allergiyaga qarshi xususiyatlarga ega. Achchiq o’rik yadrolaridan
ajratilgan amigdalin bor analjezik, antinosiseptiv va yallig’lanishga qarshi
xususiyatlari aniqlangan. Achchiq ta’mli chuqurlar uchun ishlatiladi achchiq bodom
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
93
2181-3187
suvini tayyorlash. O’rik barglari efir moyi faollikka ega asetilkolinesterazni inhibe
qiladi.
O’riklar, ko’p miqdorda karotenoidlar mavjudligi sababli, Altsgeymer
kasalligining paydo bo’lishining oldini oladi. Eksperimental tadqiqotlar shuni
ko’rsatdiki, ekstrakti o’rik va uning tarkibida amigdalin bo’lgan fraktsiyasi
rag’batlantiradi ifodani tartibga solish orqali apoptotik jarayon apoptotik, antiapoptotik
va autofagik genlar (kaspaz-3, Bcl-2 va Beclin-1) ham marker darajasini pasaytiradi
angiogenez -VEGF va proliferatsiya qiluvchi hujayra yadrosi antigen - PCNA,
antioksidant mudofaa tizimini oshiradi, shuningdek, HepG2 va EAC hujayralarining
ko’payishini inhibe qiladi va faollashtiradi Beclin-1 ifodasi.
Achchiq o’rikning etanol ekstrakti kuchli ta’sir ko’rsatadi oshqozon osti bezi
saraton hujayralari uchun proapoptotik omil normal epiteliyaga sezilarli ta’sir
ko’rsatmaydigan odamlar 293/KDR hujayralari oldini oladi.
Bodom va o’riklardan bodomning etanol ekstraktlari edi antiproliferativ vosita
sifatida samarali bo’ladi, og’iz bo’shlig’i saraton hujayralari qatorida induktsiya
qilingan. Amigdalin antitumor, antifibrotik, yallig’lanishga qarshi, og’riq qoldiruvchi,
anti-aterosklerotik, immunomodulyatsion, gipoglikemik xususiyatlar, ovqat hazm
qilish va reproduktiv tizimlarning faoliyatini yaxshilaydi, neyrodegeneratsiyani va
gipertrofiya rivojlanishini miokardni oldini oladi [13].
Achchiq o’rik yadrosi efir moyi hisoblanadi kuchli sifatida ishlaydigan tabiiy
material inson keratinotsitlari uchun proapoptotik omil, hisoblanadi toshbaqa
kasalligini davolash uchun istiqbolli nomzod - [7,8]. Yaponiyalik tadqiqotchilar
antimutagen xususiyatlarini aniqladilar bu moydan, o’rik yadrosi yog’i talaffuz
qilingan tomon yuqori selektivlikka asoslangan normal yoki o’simta hujayra chiziqlari
bo’lsa, amigdalin yuqori sitotoksiklikka ega deb taxmin qilish mumkin, yuqori
proliferativ va hujayra liniyalarida harakat ko’pchilik bo’lgan metabolik faollik tez
rivojlanayotgan o’smalarni yuq qilishga yordam beradi [10].
Amigdalin - bu saratonga qarshi tabiiy vosita, gepatotsellyulyarlarni
karsinomalarni davolash uchun ishlatilishi mumkin [11].
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
94
2181-3187
Amigdalin invitro antitumor, antimetastatik ta’sir ko’rsatadi va bu tartibga solish
bilan bog’liq bo’lishi mumkin integrin b-glyukozidaza o’rik yadrosi amarogentinini
katalizlaydi muhim miqdorda gidrosiyan kislotasi hosil bo’lishi, bu mitoxondrial nafas
olish zanjiridagi terminal ferment bo’lgan sitoxrom c oksidazni inhibe qiladi va
sintezni to’xtatadi, adenozin trifosfat, hujayra o’limiga olib keladi. b-glyukozidaza
saraton hujayralari yuzasi antijenleri bilan birlasha oladi va amarogentinni faol doriga
aylantiradi, saraton hujayralari va atrofidagi antikorlarga ta’sir qiladi halokat ta’siriga
erishish, b-glyukozidaza tomir ichiga yuboriladi va saraton hujayralari yuzasi
antijenlarini taniydi antikorlar. Amarogentin preparati yetib borganidan keyin
yuboriladi maqsadli pozitsiya b-glyukozidaza. Peptidlarni bog’lash b - glyukozidaza
bilan hujayra membranasi ferment imkonini beradi kapillyar endotelial hujayralarga
kirib, tozalaydi yo’q qilish uchun hujayradan tashqari chuqur qattiq o’smalar ulardagi
hujayralar borligi ni kamaytiradi [7,8].
MK615, yapon o’rikidan tayyorlangan qo’shimcha, mumkin inson saratonini
davolashda terapevtik ahamiyatga ega reaktiv kislorod turlariga bog’liq mexanizm
yordamida qo’llaniladi [12].
Oziq-ovqat qo’shimchasi sifatida dietali o’rik yog’i bog’liq immunosupressiyani
yaxshilash uchun kimyoterapiya bilan taklif qilinishi mumkin.
Tadqiqotlar shuni ko’rsatdiki, o’rik mumkin kiruvchi ta’sirlarning oldini olishda
foydali bo’ladi nefrotoksiklik kabi metotreksat - [7].
Quritilgan o’rik - quritilgan o’rik aholi orasida juda mashhur. Ko’pgina nojo’ya
ta’sirlar, shu jumladan koprostaz, kattalar va bolalarda quritilgan o’rikning yomon
chaynashi tufayli tasvirlangan, fitobezoar deb ataladigan - [12]
O’rik saqichlari to’liq o’rnini bosuvchi vositadir sifatida tibbiyotda
qo’llaniladigan saqich arab importi dozalash shakllarini tayyorlashda emulsifikator –
[10].
Amigdalinning toksikligi uning zaharliligi tufayli yuzaga kelgan keyin
benzaldegid va vodorod siyanidning parchalanish mahsuloti og’iz orqali yuborish,
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
95
2181-3187
tomir ichiga yuborish toksikligi Kirish og’zaki yo’ldan ancha kam edi va u bo’lishi
mumkin kuniga 0,6 dan 1 g gacha bo’lgan dozalarda og’iz orqali qabul qilish mumkin.
Amigdalinni qisqa muddatli iste'mol qilish faqat mavjud edi quyonlarning
sog’lig’iga ozgina ta’sir qiladi va in tavsiya etilgan dozalar ularning sog’lig’iga xavf
tug’dirmaydi .
2016 yilda oziq-ovqat zanjiridagi ifloslantiruvchi moddalar bo’yicha EFSA paneli
(CONTAM) o’tkir xavflar haqida ilmiy fikrni e'lon qildi yadrolarda siyanogen
glikozidlar mavjudligi bilan bog’liq sog’liq siyanid o’tkir bo’lgan xom o’riklar mos
yozuvlar dozasi 20 mkg / kg tana vazni bilan bog’liq [12].
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Бабаджанова З.Х., Саидова М.М., Кодирова Ш.С., Маратова Н.Р. Древняя
медицина: абрикос как лечебное средство - Apriori. Cерия: естественные и
технические науки 2015, 2, 7.
2.Горина В.М., Корзин В.В., Месяц Н.В., Марчук Н.Ю. Содержание химических
веществ в плодах и продуктах переработки абрикоса - //Труды Кубанского
Государственного Аграрного Университета 2018, 73, 32-35.
3.Исригова В.С., Исригова Т.А., Салманов М.М. Химический состав
абрикосовых семян - /Современные технологии и достижения науки в АПК -
Сборник научных трудов Всероссийской научнопрактической конференции.
2018, 23-26.
4.Ишонкулова Д.У., Равшанова А.Р. Полезные качества абрикоса - European
research 2019, 1 (36), 8-10.
5.Кароматов И.Д. Простые лекарственные средства. Бухара Дурдона 2012 6.
Кароматов И.Д. Фитотерапия – руководство для врачей – том 1, Бухара 2018
7.Кароматов И., Рахматова М., Жалолова З. Лекарственные растения и
медикаменты. Mauritius LAP LAMBERT Academic Publishing 2020
8. Киселева Т.Л., Карпеев А.А., Смирнова Ю.А., Сафонов В.П., Цветаева Е.В.,
Блинков И.Л., Коган Л.И., Дронова М.А. Фитотерапия пищевыми растениями.
Публикация 1. Абрикос обыкновенный - Традиционная медицина 2008, 1 (12),
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-69
Часть–1_ Мая –2025
96
2181-3187
34-37. 9. Лавренов В.К., Лавренова Г.В. 500 важнейших лекарственных растений
- Донецк Сталкер 2004
10.Павел А.Р., Макаркина М.А., Янчук Т.В., Соколова С.ЕБиологически
активные вещества плодов косточковых культур - Научнометодический
электронный журнал Концепт 2014, 20, 451-455.
11.Пузак О.А., Упыр Л.В., Кисличенко В.С. Исследование углеводов листьев
абрикоса обыкновенного (Armeniaca Vulgaris Lam.) - //Украинський журнал
клиничнои та лабораторной медицини 2009, 4, 2, 30-34.
12.Соколов Ю.Ю., Давидов М.И. Безоары желудочно-кишечного тракта у детей
- //Педиатрия. Журнал им. Г.Н. Сперанского 2010, 89, 2, 60-64.
13.Штробля А.Л., Фира Л.С., Лихацкий П.Г., Пыда В.П., Вашкеба Э.М., Медвидь
И.И. Изучение гепатозащитных свойств сухого экстракта из листьев абрикоса
обыкновенного на модели поражения печени тетрахлорметаном - //Вестник
Российской Академии Медицинских Наук 2013, (3), 68-72.
