ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-73
Часть–2_ июл–2025
107
2181-
3187
PERIODONTIT TISHLARNI DAVOLASH
Alfraganus Universiteti Tibbiyot fakulteti,
Stomatologiya yo‘nalishi, 3-kurs talabasi
O‘ktamova Shaxnozabonu
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada periodontit kasalligining etiologiyasi,
patogenezi, klinik belgilari, diagnostikasi va zamonaviy davolash usullari yoritilgan.
Kasallikning murakkab shakllari, ularning asoratlari va davolashdan keyingi gigiyenik
parvarish muhimligi ta’kidlangan. Ilmiy asoslangan yondashuvlar asosida konservativ
va jarrohlik davolash usullari solishtirib tahlil qilingan.
KALIT SO‘ZLAR
Periodontit, parodontal to‘qimalar, yallig‘lanish, davolash
usullari, konservativ terapiya, jarrohlik muolajalar, og‘iz gigiyenasi.
Periodontit – bu tishni o‘rab turgan to‘qimalarning, ayniqsa, suyak va bog‘lov
to‘qimalarining yallig‘lanishiga olib keluvchi surunkali infeksion kasallik bo‘lib, og‘iz
bo‘shlig‘i sog‘lig‘iga jiddiy xavf tug‘diradi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, kattalarning
50% dan ortig‘i hayotining biror bosqichida periodontitdan aziyat chekadi. Ushbu
maqolada periodontitning sabablari, klinik belgilarini aniqlash, zamonaviy diagnostika
hamda davolash yondashuvlari tahlil qilinadi.
PERIODONTITNING ETIOLOGIYASI VA PATOGENEZI Periodontitning
asosiy sababi – og‘iz gigiyenasiga rioya qilinmasligi natijasida yuzaga keladigan
mikrobli blyashka va tish toshlaridir. Mikroorganizmlar, ayniqsa anaerob bakteriyalar,
parodontal cho‘ntaklarda ko‘payib, immun javobni chaqiradi. Natijada, yallig‘lanish,
parodontal bog‘lamlarning yemirilishi va suyak resorbsiyasi yuz beradi. Shuningdek,
quyidagi omillar ham periodontit rivojlanishiga sabab bo‘ladi: Tizimli kasalliklar
(diabet, yurak-qon tomir kasalliklari) Chekish Stress Gormonlar balansining buzilishi
Genetik moyillik
KLINIK BELGILARI VA DIAGNOSTIKA. Periodontit quyidagi klinik belgilari
bilan kechadi: Tish go‘shtining qizarishi va shishishi Tish go‘shtidan qon ketishi
Og‘izdan yomon hid kelishi Tishlarning silkinishi Tishlar orasida bo‘shliqlar paydo
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-73
Часть–2_ июл–2025
108
2181-
3187
bo‘lishi Diagnostika quyidagi usullar bilan olib boriladi: Klinik tekshiruv (sonda bilan
chuqurlik o‘lchash) Rentgen diagnostika (alveolyar suyak yo‘qolishini baholash)
Parodontal indekslar (API, CPITN) Mikrobiologik tekshiruvlar (anaerob florani
aniqlash)
DAVOLASH USULLARI. Periodontitni davolash murakkab va ko‘p bosqichli
bo‘lib, quyidagi asosiy yo‘nalishlarni o‘z ichiga oladi: 1. Konservativ davolash
Blyashka va tish toshlarini professional tozalash (scaling va root planing) Antiseptik
yuvinishlar
(xlorgeksidin,
furatsilin)
Antibakterial
terapiya
(amoksitsillin,
metronidazol) Gigiyena mashg‘ulotlari: bemorni to‘g‘ri tish yuvishga o‘rgatish 2.
Jarrohlik usullar Kuretaj: cho‘ntaklardagi granulyatsiyalarni olib tashlash Flap-
operatsiyalar: yallig‘langan to‘qimalarni ko‘rsatish va tozalash Regenerativ usullar:
suyak transplantatsiyasi, membranali muolajalar.
PROFILAKTIKA
VA
DAVOLASHDAN
KEYINGI
PARVARISH
.Periodontitning qaytalanishini oldini olish uchun bemor quyidagilarga amal qilishi
zarur: Kuniga kamida 2 marta to‘g‘ri tish yuvish Og‘iz bo‘shlig‘i uchun antiseptik
eritmalar bilan yuvinish Har 6 oyda professional gigiyena qilish Shirinliklar va
yumshoq ovqatlar iste’molini cheklash Tizimli kasalliklarni nazoratda ushlab turish
XULOSA:
Periodontit – stomatologiyada eng ko‘p uchraydigan kasalliklardan biri bo‘lib,
kechikkan holatlarda tish yo‘qotilishiga olib keladi. Uning samarali davolanishi va
oldini olish uchun kasallikning etiologiyasi, klinik kechishi va davolash prinsiplari
chuqur o‘rganilishi lozim. Tibbiyotda ilmiy asoslangan individual yondashuv,
zamonaviy texnologiyalar va muntazam gigiyena choralari kasallik oqibatlarini
kamaytirishda muhim rol o‘ynaydi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR :
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-73
Часть–2_ июл–2025
109
2181-
3187
1. Назаров А.А., Стоматология. Пародонтология. – Тошкент: Медицина, 2020.
2. Lindhe J., Lang N.P., Karring T. Clinical Periodontology and Implant Dentistry. 6th
Edition, Wiley-Blackwell, 2015. 3. Newman M.G., Takei H.H., Klokkevold P.R.
Carranza's Clinical Periodontology. 13th Ed. – Elsevier, 2018. 4. Матюхина И.В.
Пародонтология: учебник. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2019.
3.Newman M.G., Takei H.H., Klokkevold P.R. Carranza's Clinical Periodontology.
13th Ed. – Elsevier, 2018.
4. Матюхина И.В. Пародонтология: учебник. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2019.
