Том 73 № 2 (2025)

Том 73 № 2 (2025)
Опубликован: 21-07-2025

Статьи

3-8 11 2

THE ROLE OF ENGLISH AS A GLOBAL LINGUA FRANCA

Ruxshona Bekmurodova

Ingliz tili bugungi global dunyoda asosiy xalqaro aloqa vositasiga aylangan. 
Uning tarixiy ildizlari, keng tarqalganligi va turli sohalardagi ta’siri maqolada 
yoritiladi. Maqolada ingliz tilining afzalliklari bilan birga, uning ijtimoiy va madaniy 
salbiy ta’sirlari ham tahlil qilinadi.

125-126 10 4

ТИЗИМЛИ СКЛЕРОДЕРМИЯДА ФИБРОЗЛАНИШ ЖАРАЁНИГА ҚОН ТОМИР ОМИЛЛАРИНИНГ ТАЪСИРИ

Абдакимова Бахтигул Илхомиддин қизи

Ушбу мақолада тизимли склеродермия (ТС) касаллигида фиброз жараёнига 
қон томир омилларининг таъсири ўрганилди. Беморларда PDGF, VEGF, TSP-1 
ва Angiostatin маркёрларининг даражалари ELISA усулида аниқланди ва 
уларнинг фиброз даражасига таъсири таҳлил қилинди. 

127-129 12 1

ШЁГРЕН СИНДРОМИ: КЛИНИК КЎРИНИШЛАРИ ВА ПАТОГЕНЕЗИ

Абдакимова Бахтигул Илхомиддин қизи

Шёгрен синдроми — аутоиммун табиатга эга бўлиб, асосан ташқи суюқлик 
ишлаб чиқарувчи безларни (сувлик ва шиллиқ безлар) шикастлайдиган 
яллиғланишли касалликдир. Мазкур мақолада синдромнинг патогенези, клиник 
кўринишлари ва уларнинг патофизиологик асослари ҳақидаги замонавий 
маълумотлар шарҳланади.

119-124 13 9

ДРОНЛАРГА ҚАРШИ КУРАШНИНГ АМАЛИЙ ЕЧИМЛАРИ: СЕНСОРЛАР, РАДАРЛАР ВА АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН ТИЗИМЛАР ТАҲЛИЛИ

Муслимов Хусан Нишонбоевич

Мазкур мақолада террористик ҳаракатлар пайтида муҳим 
давлат объектларига замонавий таҳдидларнинг ҳалокатли таъсири, муҳим давлат 
объектларининг хавфсизлигини таъминлайдиган замонавий муҳандислик
техник қўриқлаш воситаларининг имкониятлари, ҳамда муҳандислик-техник 
қўриқлаш воситаларидан фойдаланган ҳолда муҳим давлат объектларининг 
хавфсизлигини таъминлашда мавжуд муаммолар, муҳим давлат объектларига 
таҳдид солувчи энг муҳим воситалардан кичик ҳажмдаги учувчисиз учиш 
аппаратларига қарши курашиш учун мўлжалланган муҳандислик-техник 
қўриқлаш воситалари мажмуаларидан иборат аниқлаш ва йўқ қилиш ускуналари 
самарадорлигини ошириш усуллари ёритилган. 

116-118 13 5

MODDALAR ALMASHINUVI VA OQIMNING TERMOREGULYATSIYASI

Abdurahmonova Dilnoza

Ushbu maqolada moddalar almashinuvi jarayonlari va 
termoregulyatsiya mexanizmlarining inson organizmidagi asosiy biologik ahamiyati 
tahlil qilingan. Metabolik oqimlarning issiqlik ishlab chiqarish va uni tartibga 
solishdagi roli, shuningdek, gomeostazni saqlashdagi ishtiroki yoritilgan. 
Termoregulyatsiya organizmning tashqi muhit o‘zgarishlariga moslashish 
strategiyasining asosiy komponentidir. Maqolada termoregulyatsiyani boshqaruvchi 
markaziy va periferik mexanizmlar, shuningdek, patofiziologik holatlar ham 
yoritilgan.

113-115 13 0

QON TOMIR SILLIQ MUSKUL HUJAYRALARIDA ENDOTELIYNING ROLI

Abdurahmonova Dilnoza

 Ushbu maqolada endotelin moddasining qon tomir silliq muskul 
hujayralariga ko‘rsatadigan ta’siri, uning molekulyar mexanizmlari va klinik ahamiyati 
tahlil qilinadi. Endotelin turlari, retseptorlar va signal uzatish yo‘llari batafsil ko‘rib 
chiqiladi.  

110-112 12 3

GEMODINAMIKA ASOSLARI, TOMIRLI TANASINING BOSHQARILISHI

Abdurahmonova Dilnoza

 Ushbu maqolada gemodinamikaning fiziologik asoslari, yurak-qon 
tomir tizimining tuzilishi va funksional boshqaruvi haqida ilmiy tahlil berilgan. 
Ayniqsa, arterial bosim, qon oqimining tezligi, periferik qarshilik va vegetativ nerv 
tizimining tomirli tana faoliyatiga ta’siri atroflicha yoritilgan. Maqolada shuningdek, 
klinik amaliyotda gemodinamikani nazorat qilish usullari va ularning diagnostik 
ahamiyati ham muhokama qilingan.  

107-109 12 1

PERIODONTIT TISHLARNI DAVOLASH

O‘ktamova Shaxnozabonu

Ushbu maqolada periodontit kasalligining etiologiyasi, 
patogenezi, klinik belgilari, diagnostikasi va zamonaviy davolash usullari yoritilgan. 
Kasallikning murakkab shakllari, ularning asoratlari va davolashdan keyingi gigiyenik 
parvarish muhimligi ta’kidlangan. Ilmiy asoslangan yondashuvlar asosida konservativ 
va jarrohlik davolash usullari solishtirib tahlil qilingan.

97-106 20 2

TRANSPORT LOGISTIKASINI RIVOJLANTIRISH VA BOSHQARISH JARAYONINING RIVOJLANISHINI EKONOMETRIK MODELLAR ASOSIDA BAHOLASH

maxmanov asliddin shokir o‘g‘li

Ushbu maqolada transport logistikasini rivojlantirish va uning 
boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirish jarayonlari ekonometriya vositalari orqali 
baholandi. Tadqiqotda transport-logistika sohasidagi asosiy ko‘rsatkichlar o‘rtasidagi 
bog‘liqliklar aniqlanib, regressiya modellari yordamida ularning iqtisodiy 
samaradorlikka ta’siri o‘rganildi. Shu asosda logistika xarajatlari, infratuzilmaga 
yo‘naltirilgan investitsiyalar, tashilgan yuk hajmi va tashqi savdo ko‘rsatkichlari 
o‘rtasidagi statistik munosabatlar tahlil qilindi. Tadqiqotda 2010–2023 yillar 
oralig‘idagi milliy va xalqaro miqyosdagi transport-ko‘rsatkichlar bazasidan 
foydalanildi. Panel ma’lumotlar asosida tuzilgan ekonometrik modellar orqali 
transport-logistika tizimi rivojlanishining iqtisodiy natijalarga ta’siri aniqlanib, 
boshqaruv qarorlarini qabul qilishda model natijalari amaliy tavsiyalar bilan boyitildi. 
Tadqiqot natijalari transport-logistika tizimini strategik rejalashtirishda ilmiy 
asoslangan yondashuvlar zarurligini ko‘rsatadi hamda samarali boshqaruv qarorlarini 
ishlab chiqishda ekonometriyaning kuchli vosita ekanligini isbotlaydi.

88-96 19 8

TRANSPORT LOGISTIKASINI RIVOJLANTIRISHNING JAHON TAJRIBASI VA ULARNI O‘ZBEKISTONDA QO‘LLASH IMKONIYATLARI

Maxmanov Asliddin Shokir o‘g‘li

Ushbu maqolada transport logistikasini rivojlantirish borasidagi 
yetakchi xorijiy davlatlar tajribasi tahlil qilinib, ularning muhim jihatlari chuqur 
o‘rganiladi. Xususan, Germaniya, Yaponiya, Janubiy Koreya, Singapur va Xitoy kabi 
mamlakatlardagi zamonaviy logistika tizimlari, raqamli texnologiyalarni qo‘llash 
amaliyoti hamda infratuzilmaviy yondashuvlar o‘rganiladi. Maqolada xalqaro 
tajribaning dolzarb jihatlarini O‘zbekistonda tatbiq etish imkoniyatlari baholanib, 
milliy transport-logistika tizimini takomillashtirish yo‘nalishlari bo‘yicha tavsiyalar 
ishlab chiqiladi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston logistika infratuzilmasini 
integratsiyalashgan, samarali va raqobatbardosh tizimga aylantirishda ilmiy 
asoslangan yondashuvlarni shakllantirishga xizmat qiladi.

80-87 10 3

ОNKОGINEKОLОGIYА SОHАSIDА HОZIRGI KUNDАGI YАNGI DАVОLАSH USULLАRI

Tоʻlаshevа Jаsminаxоn Jоʼrаbek qizi

Оnkоginekоlоgiyа sоhаsi аyоllаrning reprоduktiv а’zоlаridа 
rivоjlаnаdigаn sаrаtоn kаsаlliklаrini tаshxislаsh, dаvоlаsh vа оldini оlishgа qаrаtilgаn 
muhim tibbiyоt yо‘nаlishidir. Sо‘nggi yillаrdа ushbu sоhаdа аniq оnkоlоgiyа, 
immunоterаpiyа, mаqsаdli terаpiyа vа minimаl invаziv jаrrоhlik usullаri kаbi yаngi 
yоndаshuvlаr keng jоriy etilmоqdа. Ushbu mаqоlа оnkоginekоlоgik kаsаlliklаrni 
dаvоlаshdа qо‘llаnilаdigаn zаmоnаviy usullаrni tаhlil qilаdi, ulаrning аfzаlliklаri vа 
cheklоvlаrini muhоkаmа qilаdi. Mаqоlа shuningdek, О‘zbekistоn vа xаlqаrо 
tаjribаlаrni sоlishtirish оrqаli ushbu sоhаdа аmаlgа оshirilаyоtgаn innоvаtsiyаlаrni 
yоritаdi. Mаqsаd – оnkоginekоlоgik kаsаlliklаrning dаvоlаsh sаmаrаdоrligini оshirish 
vа bemоrlаrning hаyоt sifаtini yаxshilаsh bо‘yichа tаkliflаr berish.

71-79 5 2

CURRENT NEW TREATMENT METHODS IN THE FIELD OF ONCOGYNECOLOGY

Tolasheva Jasminakhan

The field of oncogynecology is an important medical field aimed at 
diagnosing, treating, and preventing cancers that develop in the reproductive organs of 
women. In recent years, new approaches such as precision oncology, immunotherapy, 
targeted therapy, and minimally invasive surgical techniques have been widely 
introduced in this field. This article analyzes modern methods used in the treatment of 
oncogynecological diseases, discusses their advantages and limitations. The article also 
highlights innovations being implemented in this area by comparing Uzbek and 
international experience. The goal is to increase the effectiveness of treatment for 
oncological diseases and make recommendations to improve the quality of life of 
patients.

62-70 15 6

BRONXIAL ASTMA KASALLIGIDA O’PKA TO’QIMALARINING GISTOSTRUKTURAVIY O’ZGARISHLARI VA UNING ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI, KLINIK MANZARASI , DIAGNOSTIK TEKSHIRUVLARI, KECHISHI , ASORATLARI VA UNI DAVOLASH.

To’lasheva Jasmina Jo’rabek Qizi

Bronxial astma [yun. asthma bo'g'ilish], mayda bronxlarning 
torayishi,shilliq pardasining ko'chishi va ichiga shilimshiq tiqilishi, bronxial 
o'tkazuvchanlikningbuzilishi, harakat faoliyatining izdan chiqishi natijasida vaqt
bevakt nafas qisishi vabo'g'ilish xuruji bilan o'tadigan allergik kasallik.So’nggi 
yigirma yil ichida astma bilankasallanish holatlari ko’paydi va bugungi kunda VOZ 
maʼlumotlariga qaraganda bukasallikdan 100 million kishi aziyat chekadi. Bu jins va 
yoshdan qa’tiy nazar, insonlarda engkeng tarqalgan surunkali kasalliklardan biridir. 
Branxia lastma bilan kasallanganlar orasida o’lim darajasi yuqori, xuruj darakchilari 
davri, avj olgan davr, xurujning ortga qaytishdavri.

57-71 11 3

THE WORLD BANK AS A MECHANISM OF GLOBAL INFLUENCE BY THE UNITED STATES

Abdullo Ziyodulloev

The World Bank, established in 1944, is a pivotal institution in global economic 
governance, ostensibly designed to promote development and reduce poverty. 
However, its structure, decision-making processes, and policy priorities have long 
been shaped by the United States, raising questions about its role as a mechanism of 
U.S. global influence. This article examines the historical and contemporary 
dynamics of U.S.

49-56 21 4

ANALYSIS OF TRADE TURNOVER, THE BELT AND ROAD INITIATIVE, AND TECHNOLOGY TRANSFER BETWEEN CHINA AND UZBEKISTAN

Abdullo Ziyodulloev

This study examines the economic relationship between China and Uzbekistan, 
focusing on trade turnover, the Belt and Road Initiative (BRI), and technology 
transfer. Employing a mixed-methods approach, including statistical analysis, case 
studies, and policy reviews, the research analyzes data from 2017 to 2025 to identify 
trends, impacts, and opportunities. Results indicate a significant increase in trade 
volume, driven by BRI-related infrastructure projects, a growing role of Chinese 
investments in Uzbekistan’s economy, and advancements in technology transfer in 
sectors like telecommunications and renewable energy.

41-48 12 2

INTERTEKSTUALLIK VA BADIIY MATN

Sharipova Tursunoy Bozor qizi

Ushbu maqolada intertekstuallik hodisasi badiiy matn doirasida tahlil etiladi. 
Xususan, o‘zbek she’riyatida allyuziya, reminissensiya, epigraf kabi intertekstual 
birliklarning qo‘llanish usullari hamda ular orqali matnning estetik, semantik boyishi 
yoritiladi. Rauf Parfi va Mirzo Kenjabek ijodi misolida bu birliklarning funksional 
ahamiyati ilmiy tahlil qilinadi. 

35-40 15 4

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA MAYDA MOTORIKANI RIVOJLANTIRISH MASHQLARI

ABDUNOROVA IRODA ILXOMJON QIZI

Maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda mayda motorika ya’ni 
barmoqlar va qo‘l detallarini aniq boshqarish qobiliyatlarini rivojlantirishga 
yo‘naltirilgan mashqlar tizimli tarzda tahlil qilinadi. Avvalo, mayda motorikaning yosh 
rivojlanishdagi o‘rni, uning nutq, yozuv, diqqat, ijod va akademik ko‘nikmalar 
shakllanishidagi ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Keyin, an’anaviy va innovatsion metodlar 
yordamida 
mashqlar 
guruhlari 
grafomotor, 
manipulyativ, 
konstruktiv, 
qo‘l-barmoqlar musiqali, san’at va sensorli mashqlar ko‘rib chiqiladi. Har bir 
mashq turi pedagogik maqsad biri bolalarning motorik koordinatsiyasi, aniqlik, kuch, 
ritm sezish, ijodiy fikrlash va mustaqillik darajasini rivojlantirishdir. Shuningdek, 
tarbiyachilar uchun mashg‘ulotlarni rejalashtirish, umumiy metodik tavsiyalar va 
baholash mezonlari ham yoritilgan. Tadqiqotga asoslangan tavsiyalar va amaliy 
mashg‘ulot tajribalari maktabgacha ta’lim muassasalari uchun samarali 
qo‘l yo‘riqnoma hisoblanadi.

26-34 14 1

Masofaviy sharoitda front-end dasturlashni o‘rgatish bo‘yicha ilg‘or tajribalar

To‘xtayeva Robiya Ravshanbek qizi

Ushbu maqolada masofaviy sharoitda front-end dasturlashni 
o‘rgatish bo‘yicha ilg‘or tajribalar ilmiy-pedagogik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. 
Maqolada masofaviy ta’limning zamonaviy ta’lim tizimidagi o‘rni, web dasturlashga 
bo‘lgan ehtiyojning ortib borayotgani va ayniqsa, front-end sohasida zamonaviy 
pedagogik yondashuvlar qo‘llanishi zarurati asoslab berilgan. Ilmiy adabiyotlar va 
xalqaro amaliyotlar asosida samarali metodlar (projekt asosida o‘qitish, gamifikatsiya, 
muammo asosida o‘qitish) tahlil qilinib, ularning afzalliklari va qo‘llanish 
mexanizmlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, masofaviy front-end o‘qitishdagi 
muammolar, ularni bartaraf etish yo‘llari va milliy ta’lim tizimiga moslashtirilgan 
takliflar ishlab chiqilgan. Maqola orqali masofaviy front-end ta’limini sifatli tashkil 
etish uchun ilmiy-metodik asoslar taklif qilinadi.

22-25 10 3

THE IMPACT OF TECHNOLOGY IN TEACHING ENGLISH

Bokieva Muharramoy N

The integration of technology into education has revolutionized the teaching and 
learning of English as a second or foreign language. This article explores the 
multifaceted impact of technological advancements on English language instruction, 
focusing on digital tools, online platforms, and artificial intelligence. It examines how 
these innovations enhance learner engagement, personalize instruction, and expand 
access to resources, while also addressing challenges such as digital divides and the 
need for teacher training. By synthesizing current research and practical applications, 
this article underscores the transformative potential of technology in fostering effective 
English language acquisition.

15-21 10 1

XORIJIY INVISTITSIYALARNI JALB QILISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI

Rasulova Mehrinoz Jasur qizi

Xorijiy to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar (FDI) har qanday 
mamlakatning iqtisodiy rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqola xorijiy 
investitsiyalarni jalb qilishning iqtisodiy samaradorligini, uning iqtisodiy o‘sishga 
ta’sirini, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolarni va bu sohada muhim 
shaxslarning rolini tahlil qiladi. Mavzuni kengroq tushunish uchun so‘nggi misollar 
keltiriladi. 

9-14 18 6

RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA MOLIYAVIY ETIKA VA XAVFSIZLIK

Foziljonova Niholaxon Fayoz qizi

Maqolada raqamli moliyaviy xizmatlarning rivojlanishi sharoitida 
moliyaviy etika va xavfsizlik masalalari tahlil qilinadi. O‘zbekiston moliyaviy 
tizimidagi ijobiy yutuqlar bilan bir qatorda mavjud muammolar ham ko‘rib chiqiladi. 
Estoniya, Janubiy Koreya va Buyuk Britaniya kabi davlatlarning ilg‘or tajribalari 
asosida O‘zbekiston uchun tavsiyalar ishlab chiqiladi. Tadqiqot natijalari aholining 
moliyaviy madaniyatini oshirish, kiberxavfsizlikni kuchaytirish va raqamli 
xizmatlarda etik me’yorlarni mustahkamlashning dolzarbligini ko‘rsatadi. 

198-204 11 6

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA JINOYAT-PROTSESSUAL KAFOLATLARNING MUSTAHKAMLANISHI: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA AMALIY MUAMMOLAR.

Toxirov Baxodur Shokirovich

Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasida jinoyat
protsessual kafolatlar tizimining takomillashuvi, xalqaro standartlarga muvofiqlik 
holati va amaliy muammolar tahlil qilinadi. Sud-huquq sohasidagi tub islohotlar 
doirasida tergov va sud jarayonlarida fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlari, 
aybsizlik prezumpsiyasi, himoya huquqi, qonuniylik va shaffoflik prinsiplarining 
ta’minlanishi chuqur o‘rganiladi. Shuningdek, mavjud muammolar, ularning sabab va 
oqibatlari, hamda huquqiy va institutsional yechimlar bo‘yicha takliflar ishlab 
chiqiladi. 

271-276 10 0

YEVROPA VA OSIYO MAMLAKATLARI MISOLIDA UZUN RELSLAR TASHKILIY MODELLARI

Choriyev Rustam Alisher o‘g‘li

Mazkur maqolada Yevropa va Osiyo mamlakatlaridagi uzun relslar 
(uzluksiz payvandlangan relslar)ni ishlab chiqarish, tashish, yotqizish va texnik xizmat 
ko‘rsatish bo‘yicha tashkiliy modellar tahlil qilinadi. Rivojlangan mamlakatlar 
tajribasi asosida samaradorlikni oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi. 
Taqqosloviy tahlil Yevropa davlatlari (Germaniya, Fransiya) va Osiyo davlatlari 
(Xitoy, Yaponiya, Hindiston) misolida olib boriladi. O‘zbekiston sharoitida ushbu 
modellarni moslashtirish imkoniyatlari ham ko‘rib chiqiladi. 

267-270 14 0

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ЛЁССОВЫХ ГРУНТОВ В ЗЕМЛЯНОМ ПОЛОТНЕ

Д.А Махмудова, Ё.Я Сатторова

Данная статья посвящена анализу применения лёссовых грунтов в 
строительстве земляного полотна автомобильных и железных дорог. 
Рассматриваются особенности лёссовых грунтов, их преимущества и 
недостатки, а также методы повышения их устойчивости и долговечности при 
использовании в дорожном строительстве. Особое внимание уделяется вопросам 
уплотнения, стабилизации и защиты лёссовых массивов от негативного 
воздействия влаги и динамических нагрузок. 

262-266 13 3

BARQAROR QURILISH: LYOSSIMON GRUNTLARDA GEOSINTETIK MATERIALLARNI QO‘LLASH TAJRIBASI

Sattorova Yoqutxon Yax’yo qizi, Abdullayeva Diyora Xabibulla qizi

Ushbu maqola lyossimon gruntlarda barqaror qurilishni ta'minlashda geosintetik 
materiallarning qo'llanilishini atroflicha ko'rib chiqadi. Lyossimon gruntlarning o'ziga 
xos xususiyatlari, ularning muhandislik masalalari hamda geosintetik materiallarning 
gruntlar mustahkamligini oshirish, cho'kishni kamaytirish va suv o'tkazuvchanligini 
nazorat qilishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada geosintetik to'siqlar, geogridlar, 
geoto'qimalar va geomembranalar kabi asosiy geosintetik material turlari, ularning 
lyossimon gruntlarda qo'llanilish mexanizmlari va samaradorligi yoritiladi. 
Shuningdek, amaliy tajribalar, xalqaro loyihalar misollari keltirilgan bo'lib, ular 
geosintetik materiallarning iqtisodiy samaradorligi va ekologik afzalliklarini 
ko'rsatadi. 

259-261 10 0

ВОДНО-ТЕПЛОВОЙ РЕЖИМ ЗЕМЛЯНОГО ПОЛОТНА

Д.А Махмудова, Ё.Я Сатторова

В данной статье рассматриваются особенности водно-теплового режима 
земляного полотна в условиях различных климатических зон. Описываются 
факторы, влияющие на температурный и водный балансы, а также их влияние на 
прочностные и деформационные характеристики грунтов. Особое внимание 
уделено методам регулирования водно-теплового режима для обеспечения 
устойчивости и долговечности автомобильных дорог. 

249-258 12 1

IMPROVING MECHANISMS FOR ENSURING THE RIGHT OF PERSONS WITH DISABILITIES TO PARTICIPATE IN ELECTIONS

Rayimberganova Dilxiroj Ravshonbek qizi

This article examines the mechanisms for improving the right of persons 
with disabilities to participate in elections, drawing on the experiences of foreign 
countries. It discusses the creation of a convenient environment for persons with 
disabilities during the electoral process, the provision of technical and organizational 
conditions, and mechanisms for ensuring independence and confidentiality in voting. 
The study also puts forward proposals and recommendations aimed at increasing the 
political activity of persons with disabilities, involving them in the activities of civil 
society institutions, ensuring the equal realization of human rights, strengthening social 
inclusion, and upholding constitutional justice.

236-248 11 1

10-KLASLARDA QARAQALPAQ ÁDEBIYATÍN OQÍTÍWDÍŃ ILIMIY METODIKALÍQ TIYKARLARÍ

Yusupov Islambek Konısbaevich

Ulıwma orta bilim beriw mektepleriniń 10-klasında qaraqalpaq 
ádebiyatın oqıtıw metodikasınıń  ilimiy-teoriyalıq tiykarları, didaktikalıq materiallar 
toplamı, oqıtıwshılardıń kásiplik sheberligin asırıw hám sabaqlıqlardı dúziw principleri 
ádebiyat sabaqlarında oqıtıwshı hám oqıwshılar menen birge islesiwge baǵdarlanǵan  
teoriyalıq bilimlerdi ańlaw, ámelde qollanıw,  kórkem shıǵarmalardı tallawdıń usılları, 
analitikalıq, dóretiwshilik, alternativlik hám divergentlik  qatnasıqlarǵa baǵdarlaw 
tiykarında jetistirilgen;  

229-235 20 2

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA JINOYAT-PROTSESSUAL KAFOLATLARNING MUSTAHKAMLANISHI: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA AMALIY MUAMMOLAR.

Toxirov Baxodur Shokirovich

Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasida jinoyat
protsessual kafolatlar tizimining takomillashuvi, xalqaro standartlarga muvofiqlik 
holati va amaliy muammolar tahlil qilinadi. Sud-huquq sohasidagi tub islohotlar 
doirasida tergov va sud jarayonlarida fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlari, 
aybsizlik prezumpsiyasi, himoya huquqi, qonuniylik va shaffoflik prinsiplarining 
ta’minlanishi chuqur o‘rganiladi. Shuningdek, mavjud muammolar, ularning sabab va 
oqibatlari, hamda huquqiy va institutsional yechimlar bo‘yicha takliflar ishlab 
chiqiladi.

222-228 10 4

YER VA SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISHDA BIOLOGIK XILMA-XILLIKNI SAQLASH

Dadaboyeva Dilafro`z, Shaydullayev Iskandar, Abdunabiyeva Halima, Parpiyeva Mohichehra

Ushbu maqolada oxirgi yillarda yerlarni o’zlashtirilishi insonlar 
o’z manfaatlarini o’ylab ekin maydonlarini chetki qismlaridagi asosiy ariqlarni 
bitonlashtirilishi oqibatida biologik xilma xillikga ta’sir ko’rsatishi tahlil qilinadi 
Qolaversa,biologik xilma-xillikni yo’qolib borishini oldini olish maqsadida amalga 
oshiriladigan ishlarni umumiy taxlili batafsil yoritiladi. 

213-221 11 1

CHET ELLIKLAR ISHTIROKIDAGI ISHLAR BO‘YICHA YURISDIKSIYA MASALASINING NAZARIY VA HUQUQIY ASOSLARI TOSHKENT DAVLAT YURIDIK UNIVERSITETI

Hamidova Nodiraxon Hamidjon qizi, J.T.Allayorov

Ushbu maqola chet elliklar ishtirokidagi ishlarda yurisdiksiya 
masalasining nazariy va huquqiy asoslarini o‘rganadi. Unda turli huquqiy tizimlardan 
bo‘lgan shaxslar yoki tashkilotlarning ishtiroki natijasida yuzaga keladigan 
murakkabliklar ko‘rib chiqiladi, bunday ishlarni ko‘rib chiqish va hal qilish vakolati 
qaysi sudga tegishli ekanligini aniqlovchi prinsiplarga e'tibor qaratiladi. Tadqiqot turli 
yurisdiksiya nazariyalari, xalqaro konvensiyalar va milliy qonunchiliklarni o‘rganib 
chiqadi, ularning transchegaraviy nizolarni hal qilishga ta’sirini tahlil qiladi. Asosiy 
e'tibor shaxsiy yurisdiksiya, predmet yurisdiksiyasi, forum non conveniens tamoyili, 
shuningdek, chet el sud qarorlarini tan olish va ijro etish masalalariga qaratilgan. 
Maqolaning maqsadi globalashib borayotgan huquqiy makonda yurisdiksiya 
masalalari bilan bog‘liq muammolar va yechimlar haqida keng qamrovli tushuncha 
berishdan iborat.

205-212 26 6

CULTURAL FACTORS IN CONSUMER BEHAVIOR AND MARKETING STRATEGIES IN TASHKENT UZBEKISTAN

Yusupova Yulduz

This 
study 
examines the significant influence of cultural 
factors on consumer behavior and the subsequent implications for marketing 
strategies in Tashkent, Uzbekistan. As a rapidly developing market, Uzbekistan 
presents a unique cultural landscape that profoundly shapes how consumers perceive 
products, make purchasing decisions, and respond to marketing communications. The 
research aims to identify key cultural dimensions prevalent in Tashkent and analyze 
their specific impact on consumer preferences, brand loyalty, and engagement with 
various marketing initiatives. Employing a mixed-methods approach combining 
surveys, focus groups, and content analysis of marketing materials, this study will 
gather data from Tashkent consumers and local businesses. The anticipated findings 
will offer valuable insights for both domestic and international marketers seeking to 
effectively penetrate and thrive in the Uzbek market, providing a roadmap for 
culturally congruent marketing strategies that resonate with local consumers.

277-283 14 8

TEZYURAR VA YUQORI TEZLIKDA HARAKATLANADIGAN TEMIR YO‘LLAR YER POLOTNOSI SIFATINI NAZORAT QILISH

Choriyev Rustam Alisher o‘g‘li

Ushbu maqolada tezyurar va yuqori tezlikdagi temir yo‘l 
magistrallarida er polotnosi sifatini nazorat qilishning zamonaviy usullari yoritiladi. 
Grunt zichligi, cho‘kish ko‘rsatkichlari, namlik darajasi, yuklamalarga chidamlilik 
kabi parametrlarning o‘lchash usullari, laboratoriya va dala sinovlari, 
avtomatlashtirilgan monitoring tizimlari haqida tahliliy ma’lumotlar keltirilgan. 
Shuningdek, xalqaro tajribalar va O‘zbekiston amaliyotidan misollar berilgan.

192-197 10 1

YARIM O‘TKAZGICHLI ASBOBLAR

Po'latov Jasurbek

 Ushbu maqola zamonaviy elektronikaning ajralmas qismi bo‘lgan 
yarim o‘tkazgichli asboblarning asosiy turlari, ishlash prinsiplari va qo‘llanilish 
sohalarini o‘rganadi. Maqolada yarim o‘tkazgich materiallarining xususiyatlari, p-n 
o‘tishining hosil bo‘lishi va uning asosidagi diodlar, tranzistorlar, tiristorlar kabi aktiv 
va passiv komponentlarning tuzilishi va funksiyalari batafsil tahlil qilinadi. 
Shuningdek, ushbu asboblarning elektron qurilmalardagi roli va ularning texnologik 
taraqqiyotdagi ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Maqola xulosasida yarim o‘tkazgichli 
texnologiyalarning rivojlanish tendensiyalari va istiqbollari yoritiladi. 

186-191 10 2

RAQAMLI TA’LIM TEXNOLOGIYALARINI KASBIY TA’LIM TASHKILOTLARIDA TRANSFORMASIYASI

G'iyosov Shavkatjon Ergashaliyevich

Ushbu maqola kasbiy ta’lim tashkilotlarida raqamli ta’lim 
texnologiyalarining joriy etilishi va transformatsion ta’sirini o'rganadi. Maqolada 
raqamli texnologiyalarning afzalliklari, joriy etishdagi muammolar va ularni bartaraf 
etish yo'llari tahlil qilinadi. Shuningdek, kasbiy ta’lim jarayonida interaktivlik, 
moslashuvchanlik va samaradorlikni oshirishda raqamli resurslar va platformalarning 
roli ko'rib chiqiladi. Maqola xulosasida kasbiy ta’lim tizimini raqamlashtirishning 
istiqbollari va ustuvor vazifalari belgilab beriladi.

180-185 16 6

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARGA EKOLOGIK TA’LIM TARBIYA BERISH PEDAGOGIK MUAMMO SIFATIDA

Azimova Gulmira Xayrullayevna

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning ekologik 
ta’lim va tarbiyasini rivojlantirish, ularda ekologik madaniyatni shakllantirishning 
pedagogik muammolari tahlil qilingan.    

167-179 13 1

EASEMENT: STAGES OF DEVELOPMENT

Abdulkhaeva Anisa Abdumalikovna, Tuychieva Shakhzoda Rufat kizi

 In this article, the author examines the legal nature of an easement (the 
right of limited use of someone else's land). As one of the institutions of civil law. The 
stages of easement development from well-known land forms to the form of easement 
in the digital space are studied.  The most important phases of development are 
regarded: Roman law, the unification of easements in civil laws of the XIX-XX 
centuries, their adaptation to the realities of the industrial period. Due to the emergence 
of new regulatory objects in the Internet space, the author pays attention to changes in 
the easement and easements of legal relations in this environment. In the end, the 
author's conclusion and suggestions on how to improve this institution in modern 
realities are given. 

160-166 16 6

ВВЕДЕНИЕ ИНСТИТУТА ПЕРЕГОВОРОВ В ГРАЖДАНСКИЙ КОДЕКС РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН

Абдулхаева Аниса Абдумаликовна, Туйчиева Шахзода Руфат кизи

В качестве одного из аспектов нового института переговоров 
автор статьи анализирует возникновение в гражданском законодательстве 
Республики Узбекистан понятия соглашения о порядке ведения переговоров. 
Разъясняя позицию сторон соглашения о ведении переговоров, автор 
утверждает, что сторонам не запрещается выбирать условия такого соглашения, 
если 
эти 
условия 
не 
предусмотрены действующим гражданским 
законодательством Республики Узбекистан и не противоречат принципу 
добросовестности.

150-159 22 3

THE CONCEPT OF CONSUMER PROTECTION IN THE CONTEXT OF ONLINE TRADING

Abdulkhaeva Anisa Abdumalikovna, Tuychieva Shakhzoda Rufat kizi

 In the article, the author examines the main problems of protecting 
rights in the field of online trade. Moreover, the rapid development of digital commerce 
and its impact on buyers is examined, identifying gaps in legislation, difficulties in 
refunding funds and threats of leaking personal information. Based on the study of 
domestic and foreign experience, as well as regulatory acts and scientific works, 
proposals are put forward to improve legal regulation. The key task is to adapt the 
legislation to new conditions in order to make online commerce more reliable and 
transparent. 

143-149 10 3

SADRIDDIN AYNIY IJODIDA BARKAMOL AVLOD TARBIYASI VA BUGUNGI PEDAGOGIK YONDASHUVLAR.

Abdullayev Abdulaziz Kamoladdinovich

 Ushbu maqolada Sadriddin Ayniy ijodida barkamol avlod tarbiyasi 
g oyalari va ularning zamonaviy pedagogik yondashuvlar bilan bog liqligi tahlil 
qilinadi. Ayniy asarlarida ilgari surilgan ma rifatparvarlik, insonparvarlik, bilim va 
tarbiya orqali jamiyatni rivojlantirish g oyalari hozirgi ta lim tizimi uchun ham 
dolzarbdir. Maqolada ushbu qarashlar konstruktivizm, kompetensiyaviy yondashuv va 
inkluziv ta lim tamoyillari bilan qiyosiy tahlil qilinadi. 

138-142 18 3

SADRIDDIN AYNIYNING PEDAGOGIK QARASHLARIDAN ZAMONAVIY TA'LIMDA FOYDALANISH.

Abdullayev Abdulaziz Kamoladdinovich

Ushbu maqolada mashhur ma'rifatparvar va pedagog olim 
Sadriddin Ayniyning pedagogik qarashlari tahlil qilinib, ularning zamonaviy ta'lim 
tizimida qanday tatbiq etilishi mumkinligi yoritilgan. Ayniyning asarlarida ilgari 
surilgan g oyalar, ayniqsa, insonparvarlik, milliy qadriyatlarga hurmat, ilm-fanga 
rag bat uyg otish kabi jihatlar bugungi ta'limning ustuvor yo nalishlari bilan 
uyg unlashadi. Maqolada Ayniyning g oyalari asosida zamonaviy dars jarayonini 
boyitish imkoniyatlari, o qituvchining axloqiy mas uliyati va o quvchiga individual 
yondashuv masalalari keng yoritilgan.

130-137 10 4

ZAMONAVIY KIBERMUHITDA XAVFSIZLIKNI TA’MINLASH: QONUNCHILIK, HAMKORLIK VA STRATEGIK ISLOHOTLAR

Muslimov Xusan Nishonboyevich

Mazkur maqolada global kiberxavfsizlik muammolari va ularga 
qarshi kurashishda milliy hamda xalqaro hamkorlikning ahamiyati tahlil etilgan. 
Raqamli iqtisodiyot rivoji va axborot texnologiyalarining keng tarqalishi ortidan 
kiberjinoyatchilikning kuchayishi muammosi dolzarblik kasb etmoqda. 
O‘zbekistonda qabul qilingan "Kiberxavfsizlik to‘g‘risida"gi Qonun va unga mos 
qonunosti hujjatlar asosida milliy tizim shakllantirilayotgani qayd etilgan. Shu 
bilan birga, amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarning samaradorligini oshirish 
uchun xalqaro konvensiyalar, xususan, Budapesht konvensiyasi kabi huquqiy 
hujjatlarning ahamiyati, kadrlar tayyorlash, profilaktika tadbirlari va 
infratuzilmani takomillashtirish masalalari muhokama qilingan. Maqolada 
kiberjinoyatlar va ularni aniqlash, javobgarlikni belgilash, tezkor ma’lumot 
almashish va institutsional hamkorlikka oid muammolarga yechimlar taklif 
etilgan.