International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 1 (47) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
371
UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA JISMONIY MADANIYAT DARSLARINI
MODERNIZATSIYA QILISH
Sharipova Faridaxon Akmaljon qizi
Farg‘ona favlat universiteti 1-kurs magistranti
Annotatsiya:
Mazkur maqolada umumta'lim maktablarida jismoniy madaniyat
darslarini modernizatsiya qilishning zaruriyati va usullari tahlil etilgan. Jismoniy
madaniyat darslari o'quvchilarda jismoniy faollikni oshirish, sog'lom turmush tarzini
shakllantirish va psixologik hamda ijtimoiy rivojlanish uchun muhimdir. Maqolada,
darslarni zamonaviy texnologiyalar, individual yondoshuvlar va innovatsion
pedagogik metodlar asosida qayta tashkil etish zarurati ko'rsatilgan. Shuningdek,
o'qituvchilarni doimiy malaka oshirish kurslari va seminarlar bilan ta'minlash,
jismoniy madaniyat fanining ahamiyatini oshirish borasida amalga oshiriladigan
chora-tadbirlar tavsiya etilgan.
Kalit so'zlar:
Jismoniy madaniyat, umumta'lim maktablari, darslarni
modernizatsiya qilish, pedagogik metodlar, texnologiyalar, individual yondoshuv,
sog'lom turmush tarz, sport turlari, motivatsiya, o'qituvchilarni malaka oshirish.
"МОДЕРНИЗАЦИЯ УРОКОВ ФИЗИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ В
ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ШКОЛАХ"
Аннотация:
В данной статье анализируются необходимость и методы
модернизации уроков физической культуры в общеобразовательных школах.
Уроки физической культуры играют важную роль в повышении физической
активности учащихся, формировании здорового образа жизни, а также в
психологическом и социальном развитии. В статье подчеркивается
необходимость реорганизации этих уроков на основе современных технологий,
индивидуальных подходов и инновационных педагогических методов. Также
предлагаются меры по повышению значимости предмета физической культуры,
включая постоянное обучение учителей через курсы повышения квалификации
и семинары.
Ключевые слова:
Физическая культура, общеобразовательные школы,
модернизация уроков, педагогические методы, технологии, индивидуальный
подход, здоровый образ жизни, виды спорта, мотивация, повышение
квалификации учителей.
"MODERNIZATION OF PHYSICAL EDUCATION CLASSES IN GENERAL
EDUCATION SCHOOLS"
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 1 (47) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
372
Abstract:
This article analyzes the necessity and methods of modernizing
physical education classes in general education schools. Physical education classes
are essential for increasing students' physical activity, fostering a healthy lifestyle,
and promoting psychological and social development. The article highlights the need
to reorganize these classes based on modern technologies, individualized approaches,
and innovative pedagogical methods. Furthermore, it suggests measures to improve
the importance of physical education by providing continuous professional
development courses and seminars for teachers.
Keywords:
Physical education, general education schools, modernization of
lessons, pedagogical methods, technologies, individualized approach, healthy
lifestyle, sports, motivation, teacher professional development.
Kirish.
Jismoniy madaniyat darslari umumta'lim maktablarining ajralmas
qismidir. Ular o'quvchilarni nafaqat jismoniy faollikka jalb qiladi, balki ularning
sog'lig'ini mustahkamlaydi, ruhiy barqarorlikni ta'minlaydi, shuningdek, ijtimoiy va
psixologik rivojlanishda ham muhim rol o'ynaydi. Jismoniy faollik o'quvchilarga
jismoniy va hissiy qobiliyatlarini rivojlantirish, jamoada ishlashni o'rganish va o'zaro
hurmatni shakllantirishga yordam beradi.[4.74] Jismoniy madaniyat darslari maktab
ta'limining faqat jismoniy rivojlanish sohasiga qaratilgan emas, balki ularni ijtimoiy
va psixologik jihatdan ham rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. Shu sababli,
jismoniy madaniyatning ta'lim tizimidagi o'rnini zamonaviy pedagogik yondoshuvlar
asosida takomillashtirish talab etiladi. [3.97]
Bugungi kunda jismoniy madaniyat darslari, ayniqsa umumta'lim maktablarida,
ko'plab muammolarga duch kelmoqda. Birinchidan, o'quvchilar orasida jismoniy
faollikka nisbatan qiziqishning pasayishi kuzatilmoqda. Ikkinchidan, an'anaviy
metodlar ko'pincha o'quvchilarni jalb qilishda samarali bo'lmaydi. Shu sababli,
jismoniy madaniyat darslarini zamonaviylashtirish, yangi pedagogik yondoshuvlar,
texnologiyalar va innovatsion metodlarni qo'llash zarur.
Jismoniy madaniyatni modernizatsiya qilish nafaqat jismoniy rivojlanish, balki
o'quvchilarning ruhiy va ijtimoiy o'sishini ham ta'minlaydi. Bu jarayon nafaqat
darslar samaradorligini oshiradi, balki o'quvchilarga sog'lom turmush tarzini
o'rgatishda katta yordam beradi. [1.59]
a) Individual yondoshuv
Jismoniy madaniyat darslarida individual yondoshuvni amalga oshirish muhim
ahamiyatga ega. Har bir o'quvchining jismoniy tayyorgarlik darajasi farq qiladi,
shuning uchun darslar shaxsiy ehtiyojlarga moslashtirilishi lozim. Masalan, ba'zi
o'quvchilar uchun kuchaytirilgan mashqlar, boshqalari uchun esa yengil mashqlar
tavsiya etilishi kerak. Bunday yondoshuv o'quvchilarning motivatsiyasini oshiradi va
ularga muvaffaqiyatlarga erishish imkonini beradi.[6.82]
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 1 (47) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
373
b) Texnologiyalarni qo'llash
Jismoniy madaniyat darslarida texnologiyalarni qo'llashning afzalliklari katta.
Raqamli platformalar, mobil ilovalar, video darsliklar va interaktiv mashg'ulotlar
orqali o'quvchilarning jismoniy faolliklarini nazorat qilish, to'g'ri bajarilishini
ta'minlash mumkin. Shu bilan birga, o'quvchilarga virtual musobaqalar, onlayn
mashg'ulotlar va interaktiv treninglar yordamida yangi tajribalar taqdim etish
mumkin. Bunday yondoshuv o'quvchilarga yangiliklarni o'rganish, o'zaro bahslashish
va motivatsiyani oshirish imkonini beradi.
c) Zamonaviy sport turlari
An'anaviy sport turlaridan tashqari, zamonaviy va keng tarqalgan sport turlarini,
masalan, yoga, fitnes, skeytbord va boshqa yangi yo'nalishlarni jismoniy madaniyat
darslariga kiritish zarur. Bular o'quvchilarning qiziqishini oshiradi va ularga yangi
jismoniy faollik turlarini o'rganish imkoniyatini yaratadi. Zamonaviy sport turlari
jismoniy madaniyatni o'quvchilar uchun qiziqarli va samarali qiladi.
d) O'qituvchilarni malaka oshirish
Jismoniy madaniyat o'qituvchilari uchun doimiy malaka oshirish kurslari va
seminarlar tashkil etilishi zarur. O'qituvchilarni yangi pedagogik texnikalar,
zamonaviy sport turlari, texnologiyalarni qo'llash bo'yicha o'qitish ularning
o'quvchilarga samarali ta'lim berishiga yordam beradi. O'qituvchilarning doimiy
ravishda kasbiy rivojlanishi darslarni yanada sifatli o'tkazish imkonini yaratadi.[7.93]
Jismoniy madaniyat darslari faqat jismoniy rivojlanish bilan cheklanmaydi. Ular
o'quvchilarga ijtimoiy ko'nikmalarni, o'zaro hurmatni, jamoada ishlashni va
birgalikda muvaffaqiyatlarga erishishni o'rgatadi. Jismoniy madaniyat yordamida
o'quvchilar o'zaro raqobatni, lekin shu bilan birga jamoaviy hamkorlikni ham
rivojlantiradi. Bu, o'z navbatida, o'quvchilarning kelajakdagi hayotida muvaffaqiyatli
bo'lishlariga yordam beradi.[2.53]
Shuningdek, jismoniy faollik ruhiy holatni yaxshilaydi, stressni kamaytiradi va
o'quvchilarning umumiy farovonligini oshiradi.[5.103] Jismoniy madaniyat darslari
orqali o'quvchilar sog'lom turmush tarzini o'rganadilar, bu esa ularning kelajakda ham
sog'lom va baxtli hayot kechirishlariga yordam beradi.
Xulosa.
Jismoniy madaniyat darslarini modernizatsiya qilish o'quvchilarning
jismoniy, psixologik va ijtimoiy rivojlanishiga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Bunday
o'zgarishlar o'quvchilarni sog'lom turmush tarziga yo'naltiradi, ularni jismoniy va
hissiy jihatdan rivojlantiradi. Zamonaviy texnologiyalar, yangi pedagogik usullar va
individual yondoshuvlarni qo'llash orqali jismoniy madaniyat darslarini samarali
qilish mumkin. Shu bilan birga, o'qituvchilarning malakasini oshirish va jismoniy
madaniyatni jamiyatda yanada muhimroq o'ringa qo'yish zarur.
Foydalanilgan adabiyotlar:
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 1 issue 1 (47) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
374
1.
Abdullayev, A., & Xankeldiyev, Sh, X. (2017). Jismoniy madaniyat
nazariyasi va metodikasi OO’Yu uchun darslik, (I-jild)/Toshkent/” NAVRO’Z”
nashriyoti.
2.
Abdullayev, A., Sharipova, F. O’quvchi jismoniy status mazmunidagi
jismoniy rivojlanganlikga mansub nazariy bilimlar
//
“Ilm-fan muammolari
magistrantlar
talqinida”mavzusidagi
xalqaro
ilmiy-amaliy
konferensiyasi
MATERIALLARI TO‘PLAMI 20.11.2024 1-qism 49-55 betlar
3.
Akhmedov, A. (2020). Jismoniy madaniyatni o'qitishning yangi usullari.
Toshkent: O'zbekiston Respublikasi Ta'lim vazirligi nashriyoti.
4.
Baranov, M. (2018). Zamonaviy sport turlari va jismoniy faollik.
Moskva: Fizkultura va sport nashriyoti.
5.
Karimov, U. (2021). Umumta'lim maktablarida jismoniy madaniyatni
o'qitish metodikasi. Toshkent: Ma'naviyat va ma'rifat nashriyoti.
6.
Shoymardanov,
T.
(2019).
Jismoniy
madaniyat
darslarida
texnologiyalarni qo'llash. Samarqand: O'zbekiston ta'limi nashriyoti.
7.
Tursunov, M. (2022). Jismoniy madaniyat darslarini modernizatsiya
qilish: yangi yondoshuvlar. Toshkent: O'zbekiston ta'lim akademiyasi.
