№ 1(47) (2025): Interpretation and researches” xalqaro ilmiy jurnali 1(47)-son
Статьи
КОРРУПЦИЯГА ҚАРШИ КУРАШ: УЛАРГА ИМКОН БЕРУВЧИ САБАБ ВА ШАРТ-ШАРОИТЛАРНИ БАРТАРАФ ЭТИШ
Коррупция замонавий давлатчиликнинг энг долзарб муаммоларидан бири бўлиб, давлат ва жамият ҳаётининг барча жабҳаларига таъсир қилади ҳамда унинг глобал жиҳатдан ўзига хослиги иқтисодиёт, сиёсат ва ижтимоий соҳаларга зарба беради. Бюджет маблағларини ўғирлаш, порахўрлик ва фирибгарлик билан боғлиқ ишлар каби шов-шувли коррупцион можароларга мисоллар кенг жамоатчилик эътирозига сабаб бўлади ва фуқароларнинг давлатга бўлган ишончига путур етказади.
OʻZBEKISTONDA MUSTAQILLIK YILLARIDA ZIYORAT TURIZIMI
Maqolada Oʻzbekiston mustaqilligi yillarida ziyorat turizmining rivojlanishi, uning iqtisodiy va madaniy jihatlari hamda mamlakatdagi diniy va tarixiy merosning ahamiyati tahlil qilinadi. Ziyorat turizmi Oʻzbekistonda faqat iqtisodiy foyda keltiribgina qolmay, balki mamlakatning madaniy va diniy boyliklarini saqlash, targ‘ib qilish va xalqaro miqyosda tanitishda muhim rol o‘ynaydi. Samarqand, Buxoro, Xiva kabi shaharlarning tarixiy obidalarining saqlanishi va ziyoratchilarni jalb qilish orqali turizm sohasining iqtisodiy rivojlanishiga yordam beriladi. Shuningdek, ziyorat turizmi orqali O‘zbekistonning diniy va madaniy merosi butun dunyoga tanitilib, xalqaro obro‘-e'tiborini oshirishga xizmat qiladi.
NEURAL NETWORKS IN DATA PROCESSING SYSTEMS
This paper explores methodological aspects of applying neural network technologies in data processing systems. The research highlights the role of neural networks in handling large data systems (LDS) and their relevance to the Internet of Things (IoT). Key applications such as anomaly detection, pre-semantic data processing, and quality evaluation are discussed, demonstrating the efficiency and adaptability of neural networks in addressing challenges in dynamic technical environments.
TASHBIH BADIIY SAN’ATINING O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA QIYOSIY TAHLILI: ALISHER NAVOIY G‘AZALLARI TARJIMASI MISOLIDA
Ushbu maqolada tashbih badiiy san'atining o‘zbek mumtoz adabiyotida o‘rganilishi, uning turlari va qo‘llanilishi ingliz adabiyot nazariyasidagi “simile” va “metaphor” badiiy san’atlari bilan qiyoslangan holda o‘rganilgan. Tashbihning tarkibiy qismlariga ko‘ra turlarini taqqaoslash maqsadida Alisher Navoiy g‘azallaridan baytlar ularning yetakchi tarjimonlar tomonidan qilingan ingliz tilidagi tarjimalari bilan chog‘ishtirib tahlilga tortilgan. Tarjimada badiiy san' atlarni saqlagan holda tarjima qilishda kerakli tavsiyalar keltirilgan.
THE RELATIONSHIP AND DISTINCTION BETWEEN SUFISM AND PHILOSOPHY
The primary objective of this research was to elucidate the relationship and distinction between Sufism and philosophy, demonstrating that while they are distinct disciplines, they share certain connections. This study adopts a library-based approach and employs a descriptive-analytical method.
ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ ЗЕЛЕННОЙ ЭНЕРГЕТИКИ В УЗБЕКИСТАНЕ
В данной статье рассматриваются основные виды зеленой энергетики, её текущее состояние и перспективы развития в Республике Узбекистан.
O‘ZBEKISTONDA YOQILGI ENERGETIKA KORXONALARINI RIVOJLANTIRISHDA XORIJ TAJRIBASI
Ushbu maqolada O‘zbekistonda yoqilg‘i-energetika korxonalarini rivojlantirishda xorijiy tajribalar va ularning mamlakatning energetika sohasiga qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Maqola, energetika resurslarini samarali boshqarish, qayta tiklanuvchi energiya manbalarini joriy etish, va yangi texnologiyalarni o‘rganish orqali O‘zbekiston energetika sektorini modernizatsiya qilishning ahamiyatini ko‘rsatadi. Xorijiy davlatlar tajribasidan olingan darslar O‘zbekiston uchun energiya samaradorligini oshirish va barqaror energetika tizimini yaratish yo‘lida muhim ahamiyatga ega ekanligi ta’kidlanadi.
O‘ZBEKISTON ENERGETIKA SEKTORI MISOLIDA RAQAMLI TRANSFORMATSIYA, TEXNOLOGIK VA IQTISODIY SUVERENITET
In recent years, within the framework of global trends of digitalization and innovative development, the energy sector of Uzbekistan has also experienced significant changes. One of the most important factors for Uzbekistan in this process is not only increasing the efficiency and sustainability of energy supply, but also strengthening technological and economic sovereignty. The industry, the development of innovative solutions and the creation of its own capacities for the production of power equipment are becoming an integral part of the country's strategy aimed at ensuring independence and sustainability.
AN IN-DEPTH ANALYSIS OF MAGNETIC RESONANCE IMAGING IN THE EVALUATION OF INTRACRANIAL SPACE-OCCUPYING LESIONS
This reference list provides essential sources on diagnostic neuroradiology, focusing on CT and MRI evaluations of intracranial lesions, including primary brain tumors and pediatric imaging. It highlights advancements in imaging modalities and their role in improving the diagnosis and management of neurological conditions.
PRAGMATIK ADABIYOTSHUNOSLIK FAN SOHASI SIFATIDA: MUTOLAA FENOMENOLOGIYASI MISOLIDA
Jahon adabiyotshunosligi uchun badiiy matn pragmatikasi bilan bog‘liq ilmiy masalalarning hal etilishi, shuningdek, bu borada amalga oshirilgan tadqiqotlar orasida pragmatik maqsad va xarakatni ifodalash vositalarining badiiy matn poetikasidagi o‘rni va roli, badiiy pragmatik xususiyatlari borasidagi izlanishlar salmoqli o‘rinni egallaydi. SHu sababli hozirda zamonaviy adabiyotshunoslikda badiiy pragmatika hamda uning xossalarining matnda namoyon bo‘lishi masalalarini qiyosiy planda tadqiq etish, har tomonlama chuqur o‘rganishni talab qiladigan muhim ilmiy masalalardan hisoblanadi.
ОПЫТ ЯПОНИИ В ПРЕДУПРЕЖДЕНИИ И ЛИКВИДАЦИИ ПОСЛЕДСТВИЙ СИЛЬНЫХ ЗЕМЛЕТРЯСЕНИЙ
В статье рассматривается опыт Японии в преодолении последствий землетрясений, а также подготовка населения к правильным действиям и раннее оповещение при возникновении землетрясений.
ПОВЫШЕНИЕ ПОТЕНЦИАЛА ДОБЫЧИ ВЕРХНЕЮРСКИХ КАРБОНАТНЫХ КОЛЛЕКТОРОВ БУХАРО-ХИВИНСКОГО РЕГИОНА НА ОСНОВЕ ИЗУЧЕНИЯ ГИС И СЕЙСМИЧЕСКИХ ДАННЫХ
В данном исследовании проанализированы геолого-геофизические данные месторождения, находящегося в БХР. Применены: анализ физики горных пород и петроупругое моделирование для анализа коллекторских свойств горных пород, слагающих изучаемую площадь. Выполнены структурные построения для детального комплексирования результатов интерпретации данных геофизических исследований скважин и сейсморазведки. Выполнены сейсмическая детерминистическая акустическая инверсия двух видов – явная и оптимизационная. На основе полученного инверсионного преобразования сейсмических данных выделены перспективные газоносные объекты при помощи построения корреляционно-регрессионных связей. Данная разработка должна послужить неким шаблоном для исследования количественных характеристик залежей Чарджоуской ступени на основе комплексирования данных сейсморазведки и геофизических исследований скважин.
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ И ПРАКТИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ФОРМИРОВАНИЯ У УЧАЩИХСЯ ЗНАНИЙ ПО СОСТАВЛЕНИЮ ТЕКСТА НА УРОКАХ РОДНЫМ ЯЗЫКОМ И ЧТЕНИЕМ
рассматривали теоретическую и практическую аспектов развитии у учащихся по составлении текстов на уроках родного языка. А также появление самого текста от речевого развития у учеников. При этом анализировали стиль и тип текста. С тем самым рассматривали мысли великих ученых.
ТЕНДЕНЦИИ РАЗВИТИЯ БИБЛИОТЕЧНОГО ДЕЛА
в данной статье рассматриваются современные тенденции развития библиотечного дела в Республике Узбекистан в сравнении с международной практикой. Проанализированы перспективы развития информационно-ресурсных центров и предложены методы повышения читательской культуры среди молодежи. Исследование основано на анализе текущих практик и инновационных подходов в библиотечной сфере.
СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ РУССКИХ ПЕРЕВОДОВ ПОЭЗИИ ХАМЗЫ ХАКИМЗАДЕ НИЯЗИ: ОРИЕНТИРУЯСЬ В ЛИНГВИСТИЧЕСКОМ, КУЛЬТУРНОМ И ИДЕОЛОГИЧЕСКОМ ЛАНДШАФТАХ
В данной статье представлен сравнительный анализ русских переводов избранных стихотворений Хамзы Хакимзаде Ниязи, ключевой фигуры узбекской литературы, известной своей поэзией, драматургией и общественно-политической активностью. В статье анализируется различные стратегии, используемые для решения проблем перевода, и показывается, как различные варианты интерпретации формируют окончательные тексты на русском языке. Работа демонстрирует сложную природу поэтического перевода и подчеркивает важность целостного подхода, который объединяет лингвистическую точность, культурную восприимчивость и понимание идеологического контекста, чтобы точно передать художественные достоинства и социально-политическую значимость произведений Ниязи русскоязычной аудитории.
SANOAT KORXONALARI FAOLIYATINI INNOVATSIYALAR ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH
Maqolada sanoat korxonalari faoliyatida innovatsiyalar va ularning ahamiyati, innovatsiyalarni qo‘llashda mablag‘larning holati tahlili keltirilgan. Xususan neft va gaz sanoatining hozirgi holati va uni rivojlantirish maqsadida investitsiyalarni yillar davomida jalb qilish dinamikasi keltirilib, tahlil qilingan.
РАЗРАБОТКА КОНЦЕПЦИИ ПОВЫШЕНИЯ ИННОВАЦИОННОГО ПОТЕНЦИАЛА ПРЕДПРИЯТИЙ ТОПЛИВО-ЭНЕРГЕТИЧЕСКОГО КОМПЛЕКСА
Топливно-энергетический комплекс играет важную роль в обеспечении глобальной экономической стабильности и роста. В этой статье рассматривается концепция с помощью целевых стратегий повышения инновационного потенциала предприятий и подтверждается статистическими данными, показывающими текущие тенденции и результаты.
РОЛЬ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В ОБУЧЕНИИ ЕСТЕСТВОЗНАНИЮ
В статье рассмотрены основные аспекты роли эксперимента в образовательном процессе: его значение для формирования научной картины мира, мотивации учащихся, интеграции знаний и профессионального самоопределения. Также проанализированы современные подходы к организации экспериментальной деятельности с использованием цифровых технологий и методов межпредметной интеграции. Особое внимание уделено проблемам внедрения экспериментов в школьную практику и предложены возможные пути их решения.
EKOLOGIK PEDAGOGIKADA EKOLOGIK ONGNI SHAKLLANTIRISHNING O’ZIGA XOS JIHATLARI
Ekologik pedagogika nuqtai nazaridan ekologik ma’rifatning maqsadi ekologiy shaxsni, keng ma’noda, ekologik madaniyatli shaxs va jamiyatni shakllantirishdan iborat. Ekologiy shaxs - ekologik ongning antropotsentrik emas, balki ekotsentrik turiga ega bo’lgan shaxsdir. Maqolada ekologik ong shakllanishining ayrim o’ziga xos xususiyatlari ochib berilgan.
THE INFLUENCE OF MATERNAL AGE ON PERINATAL OUTCOMES IN ASSISTED REPRODUCTIVE TECHNOLOGIES: A REVIEW OF CURRENT DATA
Modern reproductive trends are characterized by a significant shift in the age of first-time mothers in developed countries. According to the World Health Organization (WHO, 2023), the average age of primiparous women in Europe and North America increased from 24–26 years in the 1980s to 30–32 years by the 2020s. This is due to socio-economic factors such as increased educational levels, career ambitions, changing family models, and access to contraception. However, the biological limitations of female fertility remain unchanged: after 35 years, ovarian reserve declines exponentially, and the risk of chromosomal abnormalities in embryos reaches 50–80% by age 40 [Cimadomo et al., 2022, p. 104].
ИНКЛЮЗИВНОЕ МУЗЫКАЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ: ТЕХНОЛОГИИ И ПОДХОДЫ
В статье исследуются технологии и подходы инклюзивного музыкального образования, их роль в социальной адаптации и развитии личности детей с особыми образовательными потребностями. Рассматривается опыт Узбекистана в создании условий для эффективной интеграции таких детей в образовательный процесс. Особое внимание уделено использованию музыкально-терапевтических и информационно-коммуникационных технологий, а также адаптивных методик обучения.
УЗБЕКИСТАН В НОВОЙ СИСТЕМЕ РЕГИОНАЛЬНОЙ БЕЗОПАСНОСТИ ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗИИ
В статье рассматривается роль Узбекистана в обеспечении региональной безопасности в Центральной Азии. Особое внимание уделяется изменениям, произошедшим в последние годы, включая реформы внешней политики, экономическое сотрудничество и участие в международных организациях. Оцениваются вызовы и перспективы региональной безопасности с акцентом на прагматичный подход Узбекистана к решению трансграничных угроз.
MATEMATIKA DARSLARIDA NAZORAT ISHLARINI XALQARO TADQIQOTLAR MAZMUN VA SHAKLIGA MOS TASHKIL QILISH VA ULARNI TAYYORLASH
Ushbu maqolada matematika fanida nazorat ishlarini odatdagidan farqli tashkil qilish orqali o‘quvchilarni Xalqaro talablar asosida test va nazorat ishlar topshirishga tayyorlash, nazorat ishlarini noodatiy tashkil qilish bilan birga darslarni qiziqarli tashkil etish borasida fikrlar va egallagan bilimlarni ijtimoiy faoliyatlarda qo‘llash hamda ta’lim samaradorligini oshirish masalalari o‘z ifodasini topgan.
AGRONOMIK TADQIQOTLAR UCHUN KATTA MA’LUMOTLARDAN (BIG DATA) FOYDALANISH IMKONIYATLARI
Ushbu maqolada agronomik tadqiqotlar uchun katta ma’lumotlardan (Big Data) foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Katta ma’lumotlar texnologiyalari yordamida agronomik tadqiqotlarda hosilni oshirish, resurslarni tejash, ekologik barqarorlikni ta’minlash va qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilishda katta yutuqlarga erishish mumkin. Maqolada Big Data texnologiyalarining qishloq xo‘jaligida qo‘llanilishi, agronomik tadqiqotlar jarayonidagi roli va kelajakdagi imkoniyatlar ko‘rib chiqiladi. Bunday texnologiyalar yordamida o‘simliklarning o‘sish jarayonlarini, agrotexnik tadbirlarni va iqlim o‘zgarishlarini tahlil qilish mumkin, bu esa o‘z navbatida samarali qarorlar qabul qilishda yordam beradi.
AQLLI SUG‘ORISH TIZIMLARI: SUV RESURSLARIDAN SAMARALI FOYDALANISHNI RAQAMLASHTIRISH
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligida suv resurslaridan samarali foydalanish uchun aqlli sug‘orish tizimlarini joriy etishning ahamiyati yoritilgan. Aqlli sug‘orish texnologiyalari, ularning afzalliklari, foydalanish amaliyoti va kelajakdagi imkoniyatlari muhokama qilinadi.
YANGI TAHRIRDAGI O‘ZGARISHLARNING MAQSADI VA MOHIYATI
Mazkur maqolada 2023-yilda qabul qilingan O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining yangi tahriri haqida batafsil ma'lumot beriladi. Ushbu tahrirda amalga oshirilgan asosiy o‘zgarishlar, ularning jamiyat hayotidagi ahamiyati va zamonaviy islohotlar jarayonida tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, Konstitutsiyaga kiritilgan o‘zgarishlarning maqsadi va ularning mamlakatning barqaror rivojlanishiga ta’siri yoritilgan.
INSON HUQUQ VA ERKINLIKLARINING HIMOYASI: YANGI KONSTITUTSIYA TALQINI
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Konstitutsiyasida inson huquq va erkinliklarining himoyasini ta'minlash bo‘yicha kiritilgan yangi normalar tahlil qilinadi. Konstitutsiyaga kiritilgan o‘zgarishlar xalqaro standartlarga muvofiq ravishda inson huquqlarini yanada mustahkamlashga qaratilgan. Ushbu maqola fuqarolik, ijtimoiy va iqtisodiy huquqlarni kafolatlash hamda ularning ahamiyati haqida ma'lumot beradi.
DRONDAN FOYDALANIB QISHLOQ XO‘JALIGI MAYDONLARINI MONITORING QILISH VA HOSIL HOLATINI BAHOLASH
Mazkur maqola dronlardan foydalanish orqali qishloq xo‘jaligi maydonlarini monitoring qilish va hosil holatini baholash usullarini yoritadi. Dron texnologiyasining imkoniyatlari, qo‘llanilish sohalari va natijalari tahlil qilinadi. Bundan tashqari, bu texnologiyaning hosildorlikni oshirish va resurslarni samarali boshqarishga ta'siri haqida so‘z yuritiladi.
O‘ZBEKISTON XALQINING KONSTITUTSIYAVIY HUQUQLARI
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida belgilangan xalqning asosiy konstitutsiyaviy huquqlari, ularning mazmuni va amaliy ahamiyati yoritiladi. Fuqarolarning siyosiy, iqtisodiy va madaniy huquqlari hamda ularning himoya mexanizmlari tahlil qilinadi. Shuningdek, mazkur huquqlarni amalga oshirishdagi davlatning roli va javobgarligi ko‘rib chiqiladi.
O‘G‘IZ BO’SHLIG‘IDA UCHRAYDIGAN VIRUSLI INFEKSIYALAR ULARNING QO‘ZG‘ATUVCHILARI VA PATOLOGIYASI
Og'iz bo'shlig'ining virusli kasalligi og'iz to'qimalariga ta'sir qiluvchi patologiyaning yuqumli turi hisoblanadi. Virusli kasalliklar hujayralarni yo'q qilish yoki virusli oqsillardan keyin immunitet reaktsiyasi natijasida yuzaga kelishi mumkin. Virusli infektsiyalar odatda to'satdan boshlanishi va yakka yoki bir nechta blister yoki yaralarning birlashishi bilan namoyon bo'ladi. Bir nechta virusli sharoitlarda isitma, bezovtalik va limfadenopatiya kabi umumiy simptomlar kuzatiladi. Virusli infektsiyalar periodontal kasalliklarning rivojlanishi bilan ham bog'liq. Tish amaliyotida og'iz to'qimalarining virusli kasalligi tez-tez uchraydi, ammo diagnostika muammolari tufayli diagnostika va boshqarishda e'tibor beriladi. Ba'zi virusli infektsiyalar shish paydo bo'lishi bilan bog'liq va shuning uchun stomatologik amaliyotda erta hisobot berish va og'iz kasalliklarini boshqarishga murojaat qilish juda muhimdir.
OG‘IZ BO‘SHLIG‘IDA UCHRAYDIGAN BAKTERIAL INFEKSIYALAR
Og'iz bo'shlig'ida normal sharoitda gomeostazda joylashgan turli xil mikrobialogik flora mavjud. Ushbu floraning muvozanati virusli yoki bakterial kelib chiqadigan yangi mikroorganizmlar bilan kolonizatsiya og'iz bo'shlig'ini va uning shilliq qavatini yallig'lashi mumkin. Og'iz mikroflorasining birlamchi bakterial infektsiyalari og'iz epiteliyasining asosiy to'qimalar ustidagi himoya roli, tupurikning antibakterial xususiyatlari va fagotsitlarning immun javoblari tufayli kam uchraydi, ammo, agar og'iz bo'shlig'i gigienasi, travma, chekish, spirtli ichimliklarni suiiste'mol qilish yoki boshqa stimullar tufayli og'iz shilliq qavati buzilgan bo'lsa, birlamchi bakterial infektsiyalar xavfi ortadi. OIV, saraton kasalligi yoki uzoq muddatli kortikosteroid terapiyasidan o'tgan immunitet tanqisligi bo'lgan bemorlar ham xavf ostida bo’ladi.
UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA JISMONIY MADANIYAT DARSLARINI MODERNIZATSIYA QILISH
Mazkur maqolada umumta'lim maktablarida jismoniy madaniyat darslarini modernizatsiya qilishning zaruriyati va usullari tahlil etilgan. Jismoniy madaniyat darslari o'quvchilarda jismoniy faollikni oshirish, sog'lom turmush tarzini shakllantirish va psixologik hamda ijtimoiy rivojlanish uchun muhimdir. Maqolada, darslarni zamonaviy texnologiyalar, individual yondoshuvlar va innovatsion pedagogik metodlar asosida qayta tashkil etish zarurati ko'rsatilgan. Shuningdek, o'qituvchilarni doimiy malaka oshirish kurslari va seminarlar bilan ta'minlash, jismoniy madaniyat fanining ahamiyatini oshirish borasida amalga oshiriladigan chora-tadbirlar tavsiya etilgan.
KONSTITUTSIYANING MAZMUN VA MOHIYATI: ASOSIY TAMOYILLAR
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining mazmun va mohiyati chuqur tahlil qilinadi. Konstitutsiyaning davlat boshqaruvi tizimidagi o‘rni, uning xalq hokimiyati va qonun ustuvorligini ta'minlashdagi ahamiyati hamda inson huquqlari himoyasini kafolatlashdagi roli yoritilgan. Shuningdek, maqolada xalqaro standartlarga moslik va zamonaviy islohotlar jarayonida Konstitutsiyaning takomillashtirilishi muhokama qilingan.
QUANTUM MECHANICAL ANALYSIS OF ATOMS IN THE ELECTRIC FIELD AND THE STARK EFFECT FOR NANOSCALE SYSTEMS
This annotation includes a quantum mechanical analysis of the electric field of atoms. Electric fields affect the energy levels of atoms and their quantum states, which is important in studying the physical and chemical properties of atoms. Atoms are composed of nuclei consisting of protons and neutrons, which have electric charges inside them, and electrons moving around them. Electric fields make it possible to change the energy levels of atoms and control their quantum states. These processes are analyzed using quantum mechanics.
APPLICATION OF GAMMA FUNCTIONS FOR SOLVING ORDINARY DIFFERENTIAL EQUATIONS OF FRACTIONAL ORDER
Fractional-order equations play an important role in modeling processes that cannot be described by standard integer-order differential equations. They are widely used in physics, engineering, biology, and economics [1-2]. One approach to solving such equations is to use the Gamma function, which makes it possible to solve fractional differential equations efficiently. The article discusses the theoretical foundations of the use of Gamma functions for solving fractional equations, as well as examples of practical use of this method.
“MING BIR KECHA” ASARI HAYVON VA PARRANDALAR HIKOYATLARIDA MAZMUN VA G‘OYA
Ushbu maqolada “Ming bir kecha” asari hayvon va parrandalar hikoyatlarida mazmun va g‘oya muammolari tahlil ostiga olingan. Hikoyatlardagi hayvon va parrandalar obrazlari orqali yoritilgan muammolar tahlil va tadqiq etilgan. Kichik hikoyalar orqali katta hayotiy xulosalarga bo`lgan turtki ekanligi maqolada aks etgan.
ADABIY ALOQALAR: “MING BIR KECHA” VA G‘AFUR G‘ULOMNING “SHUM BOLA” ASARLARI MISOLIDA
Bugungi kunda jahon miqyosida yuz berayotgan globallashuv va integratsiyalashuv muhitida milliy qadriyat-an`analar va madaniy-ma`naviy meroslarga bo`lgan qiziqishlar yanada ortib bormoqda. Xususan, adabiy aloqalar borasida ham tub ma`nodagi o`zgarishlar vujudga kelmoqda, ayniqsa, adabiy asarlarni qiyoslab o`rganish zamonaviy filologiyaning muhim yo`nalishlaridan biri bo`lib kelmoqda.
Ushbu maqolada “Ming bir kecha” asari va “Shum bola” asarlari qiyosiy tahlili qilingan Bunday tahlil har bir xalqlarning ma`naviy madaniyati, turmush tarzi, xalqning tarixi, urf-odat hamda an`analari, milliy qadriyatlari bilan yaqindan tanishishga imkon beradi. Arab va o‘zbek adabiy aloqalarining tasviriy masalalarini muayyan ijodkorlar asarlari asosida tarixiylik va zamonaviylik tamoyillariga tayanib yoritish yuzasidan amalga oshirilayotgan tadqiqotlar dolzarbligini saqlab qolmoqda.
OVERCOMING ECONOMIC CRISES THROUGH PUBLIC PROCUREMENT: THE ROLE OF THE STATE IN ECONOMIC POLICY
The article separately examines the transparency of the public procurement system, the need to ensure competition and combat corruption, and the micro- and macroeconomic impacts of public procurement. It also analyzes ways to support small and medium-sized businesses, develop the manufacturing sector, and increase export potential through public procurement. It shows how the role of public procurement in economic policy, together with the strategic directions set by the state, is important in overcoming economic crises and ensuring sustainable growth in the future. The article also presents reforms and proposals that should be implemented to ensure the effective functioning of the public procurement system in combating the crisis. In particular, it analyzes the possibilities of increasing the efficiency of public procurement through the use of digital technologies, increasing transparency, and strengthening the audit system. At the end of the article, a general conclusion is given about the role of the public procurement system in overcoming economic crises and its future development directions.
ДАМИР АБДИМУРАТОВНИНГ РЕЖИССЁРЛИК МАҲОРАТИ
Мақолада қорақалпоқ кино санъати тарихи ва кинематография соҳасида ўз ижодига эга бўлган кинорежиссёр Дамир Абдимуратовнинг кинодаги ижод йўли ва режиссёр томонидан тасвирга олинган ҳужжатли фильмлари ҳақида сўз юритилади. Дастлабки ва сӳнгги даврларда тасвирга олинган ҳужжатли фильмлари кенг таҳлил қилинди.
KOMPOZITSION MATERIALLARNING AVTOMOBILSOZLIK SANOATIDA ISHLATILISHI
Maqola mazmuni kompozitsion materiallarning ommalashishi bilan bog‘liq bo‘lib, kompozitsion materiallardan foydalanish kundan kunga kengroq miqyosda amalga oshirilmoqda. Avtomobilsozlikda kompozit materiallar ko‘p yillardan beri qo‘llanilib, har yil ularning qo‘llanilish hajmi ortib bormoqda. Oldin plastik asosli kompozitsion materiallar (PKM) asosan avtomobil salonini bezatishda va ko‘p yuklarni ko‘tarmaydigan detallarda qo‘llanilardi, hozir esa plastik asosli kompozitlar katta o‘lchamdagi korpus detallari uchun qo‘llanilmoqda va xorijiy kompaniyalar, masalan BMW, Ford, Mercedes, Audi kabi kompaniyalar butunlay kompozitlardan yasalgan korpusga ega avtomobillar ishlab chiqarmoqda.
MAGNETIC SEMICONDUCTOR MATERIALS FOR HIGH-PERFORMANCE SPINTRONIC DEVICES
One of the main tasks of spintronics is the integration of magnetic systems into semiconductor microelectronics. The easy control of electron spins in semiconductors today allows the creation of two new classes of hybrid materials: magnetic semiconductors (ferromagnetic/semiconductor hybrid structure) and spin-electron nanotransistors.
Broad prospects for the application of nanoheterostructures are related to the fact that the electronic spins of a semiconductor can be used as detectors that respond to changes in the magnetic state in a ferromagnet. Thus, when injected through the contact of a ferromagnet and a semiconductor, the electrons of the semiconductor will have an unbalanced spin that contains information about the spin of the electrons in the ferromagnet. Both optical and electrical detection methods can be used to determine the spin direction of electrons in a semiconductor.
ПОВЫШЕНИЕ ИНВЕСТИЦИОННОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В АВТОМОБИЛЬНОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ УЗБЕКИСТАНА
Статья посвящена изучению вопросов инвестиционной деятельности автомобильной промышленности Узбекистана. Рассмотрены инвестиционная деятельность, её значение и роль в эффективном управлении экономическими процессами. Автомобильный индекс служит для оценки автомобильной продукции, представленной на рынке в соответствии с мировыми требованиями.
LAKUNA TUSHUNCHASI VA UNING LINGVISTIK TAVSIFI
Tilshunoslikda lakuna tushunchasi muhim ahamiyatga ega bo‘lib, u til tizimidagi bo‘shliqlar yoki yetishmovchiliklarni ifodalaydi. Lakunalar ikki yoki undan ortiq tillar orasidagi semantik, leksik yoki grammatik nomuvofiqliklar natijasida paydo bo‘lishi mumkin. Ushbu maqolada lakunalar turlari, ularning sabablari va lingvistik tavsifi keng yoritiladi.
IMPROVING FLUENCY IN ENGLISH SPEAKING CLASSES
This article outlines a comprehensive approach to enhancing English speaking fluency in classroom settings. It emphasizes creating a supportive environment, engaging in communicative activities, utilizing technology effectively, building confidence, and integrating listening and reading. Key strategies include prioritizing fluency over accuracy, encouraging the use of natural hesitation devices, and promoting regular practice outside the classroom. By implementing these strategies, teachers can empower learners to become more confident and fluent English communicators.
"BLAST DASTURIDA TAHLILLAR BAJARISH VA NATIJALAR FILOGENETIK DARAXTINI TUZISH"
Ushbu maqolada BLAST (Basic Local Alignment Search Tool) dasturining bioinformatika sohasidagi o‘rni va uning genetik sekvensiyalarni tahlil qilishdagi ahamiyati bu dasturda turli xil tahlillar bajarish hamda natijalar filogenetik daraxtini tuzish kabi ishlar ko‘rib chiqiladi. BLAST dasturi molekulyar biologiya va genomika tadqiqotlarida keng qo‘llaniladi, chunki u genetik materiallarni ma'lumotlar bazalari bilan taqqoslashda eng samarali vositalardan biridir. Maqolada BLAST dasturi yordamida gen00etik sekvensiyalarning tahlili, bu tahlillar asosida filogenetik daraxtni tuzish jarayoni, shuningdek, filogenetik daraxtlarning turli usullari va bu usullarni amaliyotda qo‘llash muhokama qilinadi. Dastur orqali tahlil qilingan natijalar orqali biologik turli xil organizmlar orasidagi evolyutsion bog‘liqliklar aniqlanadi va bu usulning ilmiy tadqiqotlar uchun qanday ahamiyatga ega ekanligi ko‘rsatiladi.
ZAMONAVIY YONDASHUVLAR ASOSIDA BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING KASBIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada zamonaviy ta'lim tizimida bo‘lajak tarbiyachilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirish masalasi ko‘rib chiqildi. Tarbiyachilar bolalar bilan ishlash jarayonida nafaqat pedagogik bilimlariga, balki kommunikatsiya va albatta ijodiy ko‘nikmalarga ham ega bo‘lishlari kerak bo‘ladi. Zamonaviy metod va yondashuvlar asosida bo‘lajak tarbiyachilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishda innovatsion metodlar, axborot texnologiyalaridan foydalanish, va pedagogik tajribalarini integratsiyalash orqali malakali mutaxassislar oshib boradi. Shu tarzda, zamonaviy yondashuvlar bo‘lajak tarbiyachilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishda katta ro‘l o‘ynaydi va bu, o'z navbatida, ta'lim sifatini oshirishga xizmat qiladi. Shuningdek, tarbiyachilarning mustaqil fikrlash, tahlil qilish va qaror qabul qilish qobiliyatlarini rivojlantirish uchun zamonaviy pedagogik texnologiyalarni o‘zlashtirish kerak bo‘ladi. Tarbiyachilar kasbiy malakasini oshirish kurslari va seminarlar o‘tkazishlari maqsadga muvofiqdir.
BOLALARNI VATANPARVARLIK RUHIDA TARBIYALASHDA XALQ RAQSLARINING AHAMIYATI
Ushbu maqolada xalq o‘yinlarining ijtimoiy roli, ta’lim muassasalarida xoreografik mashgʻulotlar bolalarning axloqiy ijodini rivojlantirishning eng samarali usullari, hozirgi kunda zamonaviy xoreograflarning gʻoyalari tobora hayotga tatbiq etilayotgan pop-rok musiqasi qat’iy belgilangan infratovush chastotalari ta’siriga asoslanganligi, ommaviy «anti-madaniyat» ni faol ravishda ommalashtirish xalq raqslarining oʻzgarishiga olib kelish muammolari misоllаr yоrdаmidа tаhlil qilinаdi.
O‘YINLAR ORQALI BOLALARNING MUSTAQIL FIKRLASH QOBILIYATIGA TA’SIRI ULARNI RAG‘BATLANTIRISH USULLARI
В этой статье рассматривается влияние игр на способность детей мыслить самостоятельно и способы поощрения их к этому. Игры развивают творческое мышление, логическое мышление и умение решать проблемы самостоятельно. В статье также рассматриваются методы обучения, интерактивные методы и мотивационные стратегии.
MARK TVENNING “TOM SOYERNING SARGUZASHTLARI” ASARINING BADIIY USLUBI VA IBORALAR TARJIMASI TAHLILI
Ushbu maqolada Mark Tvenning “Tom Soyerning sarguzashtlari” asaridagi badiiy uslub va unda ishlatilgan iboralar tahlil qilinadi. Asarda keltirilgan iboralar muallifning stilistik yondashuvini boyitib, Amerika jamiyati va madaniyatining o‘ziga xos jihatlarini aks ettiradi. Maqolada asarning o‘zbek tiliga Ilyos Muslim tomonidan amalga oshirilgan tarjimasi misolida iboralar semantik jihatdan qiyosiy tahlil qilinadi va tarjima usullari muhokama qilinadi. Stilistik vositalar, masalan, metafora, ironiya, dialekt va simvolizm orqali asar o‘quvchilar uchun yanada qiziqarli va mazmunli bo‘lishi ta’kidlanadi. Maqola davomida ba’zi iboralar uchun yanada mos tarjima variantlari taklif etiladi.
РАЗВИТИЕ СОЦИАЛЬНО-ПЕДАГОГИЧЕСКОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ
В данной статье изложен опыт способов формирования социально-педагогической компетентности у будущих учителей и представления о педагогических возможностях развития социальной компетентности учителя. Определены понятия «компетентность», «профессиональная компетентность» и «социальная компетентность». В образовательном процессе учитываются важные социально-педагогические навыки и социальная компетентность будущего педагога.
ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ КОНКУРЕНТОСПОСОБНОСТЬ РЕГИОНАЛЬНОЙ ЭКОНОМИКИ И ПЕРСПЕКТИВЫ НАЦИОНАЛЬНЫХ ТОПЛИВНО-ЭНЕРГЕТИЧЕСКИХ СЕКТОРОВ-ПОТРЕБИТЕЛЕЙ В УГОЛЬНОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ
В данной статье исследуются стратегии, используемые разными странами для повышения конкурентоспособности своей региональной экономики. В современной мировой экономике инновации играют все более определяющую роль. Предпринимательская деятельность, высоко рисковая и инновационная по своей сути, является ключевым аспектом в создании и диффузии инноваций. На основе проведенного анализа и выявленных проблем, авторы предлагают ряд направлений по дальнейшей активизации инновационных процессов в экономике Узбекистана путем изучения успешных зарубежных экспериментов кластерного развития в США, специальные экономические зоны в Китае, профессиональное обучение в Германии, инновационной экосистемы в Израиле, инфраструктуры развития регионального брендинга в Сингапуре, Италии и устойчивого развития в северных странах, в статье определены ключевые элементы, которые способствовали их успеху. Потенциал применения этих стратегий в национальной экономике обсуждается адаптация политики к местным условиям, важность развития государственно-частного партнерства, инвестирования в человеческий капитал, развития инноваций, улучшения инфраструктуры, а также акцент делается на интеграцию устойчивых практик и развитие угольной промышленности в регионе. область энергетики.
BADIIY TARJIMADA LAKUNALARNI IFODALASH USULLARI: TO‘LDIRISH, MOSLASHTIRISH, ALMASHTIRISH, IZOH BERISH
Badiiy tarjima jarayonida lakunalar muhim ahamiyatga ega bo‘lib, ular til va madaniyat o‘rtasidagi tafovutlar natijasida yuzaga keladi. Lakunalarning to‘g‘ri ifodalanishi tarjimaning tabiiyligi va tushunarliligini ta’minlashda muhim omildir. Ushbu maqolada badiiy tarjimada lakunalarni ifodalashning asosiy usullari – to‘ldirish, moslashtirish, almashtirish va izoh berish usullari tahlil qilinadi.
SUD QARORLARINI IJRO ETISHDA MEDIATSIYA INSTITUTINI TAKOMILLASHTIRI BOʼYICHA XORIJ TAJRIBASI VA UNING AMALIYOTGA TADBIQI
Mazkur maqolada sud qarorlarini ijro etishda mediatsiya institutining ahamiyati va uning samaradorligini oshirish bo‘yicha xorijiy tajribalar o‘rganilgan. Mediatsiya sud tizimidagi ish yukini kamaytirish, nizolarni ixtiyoriy va adolatli kelishuv asosida hal qilish, shuningdek, tomonlar o‘rtasida ijtimoiy adolatni ta'minlashda muhim vosita sifatida tavsiflanadi. Shvetsariya, AQSh, Germaniya, Buyuk Britaniya kabi davlatlarning mediatsiya bo‘yicha amaliyotlari va huquqiy asoslari ko‘rib chiqilib, ushbu tajribalarni O‘zbekiston sharoitida tatbiq etish imkoniyatlari tahlil qilingan.
XORIJIY TIL O‘QITISH METODIKASIDA ZAMONAVIY METODLARNING TA’LIMDAGI O‘RNI
Ushbu maqolada xorijiy til o`qitish metodikasi haqida, uning fan sifatida rivojlanish tarixi, chet til o`qitish metodikasida zamonaviy metod turlari va ulardan foydalanish xususida so`z boradi.
ПОВЫШЕНИЕ ИНВЕСТИЦИОННОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В УСЛОВИЯХ РАЗВИТИЯ ЦИФРОВОЙ ЭКОНОМИКИ УЗБЕКИСТАНА
Статья посвящена изучению вопросов инвестиционной деятельностью и развития цифровой экономики в Узбекистане. Инвестиционная деятельность и цифровая экономика являются взаимоувязанными, поскольку развитие цифровой экономики невозможно без инвестиционных вложений, а наиболее эффективные инструменты для инвестирования имеют к ней прямое отношение.
СТИЛИСТИЧЕСКОЕ УМЕНИЕ, СВЯЗАННОЕ С УПОТРЕБЛЕНИЕМ СЛОВ В РОМАНАХ СЕРИИ «ГАРРИ ПОТТЕР».
В данной статье научно анализируются стилистические навыки, связанные с использованием слов, использованных в «романах серии о Гарри Поттере», написанных Джоанной Кэтлин Роулинг.
BADIIY MATNLARDA FRAZEOLOGIZMLARNING AHAMIYATI
Badiiy adabiyot inson tafakkuri, his-tuyg‘ulari va dunyoqarashini aks ettiruvchi muhim san’at turlaridan biridir. Adabiy til esa o‘zining boy ifoda vositalari bilan badiiy matnning estetik va semantik qiymatini oshiradi. Shu nuqtayi nazardan, frazeologizmlar badiiy matnlarda muhim o‘rin tutadi. Ular matnning emotsional ta’sirchanligini oshirib, qahramonlarning nutqini jonlantirishga xizmat qiladi.
MADANIY KONTEKSTLAR VA ULARNING FRAZEOLOGIYAGA TA’SIRI
Til – inson tafakkurining mahsuli bo‘lib, u jamiyatning madaniyati va qadriyatlarini aks ettiradi. Frazeologiya esa har bir xalqning tarixiy tajribasi, dunyoqarashi va mentalitetining in’ikosi sifatida til tizimida muhim o‘rin tutadi.
PHILOSOPHICAL INTERPRETATION OF GENDER EQUALITY AND SOCIAL JUSTICE
This article examines the concepts of gender equality and social justice from a philosophical perspective. Gender equality is one of the fundamental issues in modern society, grounded in the principles of human rights, freedom, and equal opportunities. Social justice, on the other hand, aims to ensure fair and equitable conditions for all members of society. The article analyzes the root causes of gender inequality, its social and cultural factors, and emphasizes the importance of philosophical approaches in addressing these challenges. Additionally, it explores the theoretical and practical aspects of implementing gender equality and social justice in contemporary contexts.
“MING BIR KECHA” ASARIDAGI “SHOH SHAHRAMON O`G`LI QAMARUZZAMON VA MALIKA BUDUR” HIKOYASIDA KO`CHIMNING O`RNI
Ushbu maqolada jahon adabiyotining durdona asari hisoblangan “Ming bir kecha” tarkibidagi “Shoh Shahramon o`g`li Qamaruzzamon va Malika Budur” hikoyasi tahlil qilingan. Tahlil asosan ko`chim va uning turlariga qaratilgan. Unga ko`ra metafora, istiora, snekdoxa, metonimiya va shunga o`xshash ko`chimlar til va poetik jihatdan tasnifga tortilgan.
SANOAT KORXONALARI SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING ZAMONAVIY USULLARINING XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada sanoat korxonalari samaradorligini baholashning zamonaviy usullarining xususiyatlari, korxonalar faoliyati samaradorligini baholash ko'rsatkichlarining guruhlari, benchmarking tushunchasining biznes faoliyatini baholashda kompleks yondashuv kontekstida amalda e’tirof etilmoqda
ЗОРОАСТРИЗМ КАК ОДИН ИЗ ИСТОРИЧЕСКИХ ИСТОЧНИКОВ ИЗУЧЕНИЯ КУЛЬТУРНОГО НАСЛЕДИЯ ТЮРКСКИХ НАРОДОВ
Приведены материалы исследования глубинной связи культуры тюркских народов с зороастризмом. В ней рассматривается памятник древнеиранской литературы «Хордэ Авеста». В компаративном анализе впервые представлен якутский материал. На их основе показано наличие параллелей в тэнгрианстве и зороастризме, сходство языкового характера, обусловленное некогда единым образом жизни.
СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ СОВРЕМЕННЫХ МОДЕЛЕЙ МЕХАНИЗМА КОРПОРАТИВНОГО УПРАВЛЕНИЯ
В статье проанализированы система корпоративного управления и организационно-экономический механизм корпоративного управления в акционерных обществах, основные модели корпоративного управления, лежащие в их основе теории и концепции, рассмотрены сравнительная классификация инсайдерской и аутсайдерской моделей корпоративного управления, определены существующие тенденции и оценены возможности конвергенции моделей корпоративного управления в перспективе.
АНАЛИЗ ЭНЕРГОЭФФЕКТИВНОСТИ ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ НА МИРОВОМ УРОВНЕ
В данной статье рассматривается анализ энергоэффективности промышленных предприятий на мировом уровне, фактические и прогнозные данные по мировому производству электроэнергии, ключевые направления текущей энергетической политики крупнейших экономик мира
МЕСТО РОМАНА «1984» ДЖОРДЖА ОРУЭЛЛА В УЧЕБНОЙ ПРОГРАММЕ ПО АНГЛИЙСКОЙ ЛИТЕРАТУРЕ: ВАЖНОСТЬ ИЗУЧЕНИЯ И ВЛИЯНИЕ НА ПОНИМАНИЕ КУЛЬТУРЫ АНГЛОЯЗЫЧНЫХ СТРАН
В статье рассматривается роль романа «1984» Джорджа Оруэлла в учебной программе по английской литературе и анализируется его значимость для формирования у учеников и студентов критического мышления. Рассматривается, как через роман можно лучше понять политические, социальные и культурные процессы, происходящие в англоязычных странах. Также поднимается вопрос о влиянии языка на сознание человека и способах манипуляции информацией, описанных в произведении. В заключение подчеркивается, что «1984» остаётся важным элементом образовательной программы, поскольку помогает осознать ценности демократии и свободы в условиях нарастающего контроля и манипуляции в современном мире.
МЕТОДИКА ИНТЕГРАЦИИ МУЛЬТИМЕДИЙНЫХ ЗАДАНИЙ В УЧЕБНЫЙ ПРОЦЕСС
Статья посвящена разработке методики интеграции мультимедийных заданий в образовательный процесс с целью повышения эффективности обучения. Рассматриваются основные принципы использования мультимедийных технологий, таких как видеоматериалы, аудиофайлы, анимации и интерактивные приложения, в учебной деятельности. Анализируются преимущества мультимедийных средств в контексте улучшения восприятия учебного материала, стимулирования познавательной активности и формирования ключевых компетенций учащихся. В статье предложены методические рекомендации для преподавателей по внедрению мультимедийных заданий в образовательный процесс, а также рассматриваются особенности их применения в различных предметных областях. Подчеркивается важность сочетания традиционных и инновационных методов обучения для достижения наилучших результатов в обучении.