JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
567
O„zbekiston davlat konservatoriyasi huzuridagi
Botir Zokirov nomidagi Milliy estrada
Sanʼati instituti “Estrada xonandaligi” kafedrasi
katta oʻqituvchisi
Akjol Meldebekov
YANGI OʻZBEKISTONDA MADANIYAT VA SANʼAT SOHASIDAGI ISLOHOTLAR
XALQARO FORUMI
Annotatsiya:
Mazkur maqolada Turkiy xalqlar madaniyati forumining maqsad va vazifalari,
uning turkiy davlatlar oʻrtasida madaniy hamkorlikni rivojlantirishdagi ahamiyati, madaniy
merosni asrash va uni kelgusi avlodlarga yetkazish borasidagi roli tahlil qilingan. Forum turkiy
xalqlarning adabiyoti, sanʼati, anʼanalari va madaniy qadriyatlarini birlashtiruvchi muhim xalqaro
tadbir sifatida tavsiflangan. Shuningdek, maqolada turkiy xalqlarning boy madaniy merosi, urf-
odatlari va madaniy mushtarakliklari yoritilgan. Forumning doʻstlik va hamkorlikni
mustahkamlashdagi oʻrni va globalizatsiya jarayonida madaniy xilma-xillikni saqlab qolishdagi
ahamiyati taʼkidlangan. Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasida amalga oshirilayotgan keng
qamrovli islohotlar mamlakatning yangi taraqqiyot bosqichiga koʻtarilishiga hissa qoʻshmoqda.
Bu islohotlar “Yangi Oʻzbekiston” gʻoyasining muhim qismi sifatida jamoatchilik hayotining
barcha jabhalarida innovatsion yondashuvlarni qoʻllash, milliy madaniy merosni asrash va uning
jahon miqyosidagi oʻrnini mustahkamlash maqsadida oʻtkazilmoqda. Ushbu maqsadda tashkil
etilgan “Yangi Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasidagi islohotlar” xalqaro forumi jahon
hamjamiyatiga mamlakatdagi madaniy rivojlanish jarayonlarini namoyish etishda muhim oʻrin
tutadi.
Kalit soʻzlar:
Turkiy xalqlar, Madaniyat, Sanʼat, Forum, Madaniy meros, Anʼana va urf-odatlar,
Madaniy hamkorlik, Turkiy davlatlar, Xalqaro tadbir, Turizm, Adabiyot, Xalq ijodiyoti, Madaniy
almashinuv, Milliy qadriyatlar, Globalizatsiya.
Аннотация:
В данной статье проанализированы цели и задачи Форума культуры
тюркских народов, его значение в развитии культурного сотрудничества между тюркскими
государствами, а также роль в сохранении культурного наследия и передаче его будущим
поколениям. Форум охарактеризован как важное международное мероприятие,
объединяющее литературу, искусство, традиции и культурные ценности тюркских
народов. В статье также освещается богатое культурное наследие тюркских народов, их
обычаи и культурное родство. Подчѐркивается значение форума в укреплении дружбы и
сотрудничества, а также в сохранении культурного разнообразия в условиях глобализации.
Широкомасштабные реформы, проводимые в Узбекистане в области культуры и
искусства, способствуют переходу страны на новый этап развития. Эти реформы
реализуются как важная часть идеи “Новый Узбекистан” с целью внедрения
инновационного подхода во все сферы общественной жизни, сохранения национального
культурного наследия и укрепления его позиции на международной арене. В этом
контексте международный форум “Реформы в сфере культуры и искусства в Новом
Узбекистане”, созданный в рамках этих целей, играет важную роль в демонстрации
мировому сообществу процессов культурного развития в стране.
Ключевые слова:
Тюркские народы, Культура, Искусство, Форум, Культурное наследие,
Традиции и обычаи, Культурное сотрудничество, Тюркские государства, Международное
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
568
мероприятие, Туризм, Литература, Народное творчество, Культурный обмен,
Национальные ценности, Глобализация.
Annotation:
This article analyzes the goals and objectives of the Forum of Culture of Turkic
Peoples, its significance in developing cultural cooperation among Turkic states, and its role in
preserving cultural heritage and passing it on to future generations. The forum is described as an
important international event that unites the literature, art, traditions, and cultural values of Turkic
peoples. The article also highlights the rich cultural heritage, customs, and shared cultural
elements of the Turkic nations. The forum's role in strengthening friendship and cooperation, as
well as its importance in preserving cultural diversity in the context of globalization, is
emphasized. The wide-ranging reforms being implemented in the fields of culture and art in
Uzbekistan are contributing to the country's transition to a new stage of development. These
reforms, as a key part of the “New Uzbekistan” initiative, aim to apply innovative approaches in
all areas of public life, preserve national cultural heritage, and strengthen its position on the
global stage. In this context, the international forum "Reforms in the Sphere of Culture and Art in
New Uzbekistan," organized for this purpose, plays an important role in presenting the country‟s
cultural development processes to the international community.
Keywords:
Turkic peoples, Culture, Art, Forum, Cultural heritage, Traditions and customs,
Cultural cooperation, Turkic states, International event, Tourism, Literature, Folk art, Cultural
exchange, National values, Globalization.
Forumning maqsad va vazifalari
Forumning asosiy maqsadi Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasidagi yangiliklar,
amalga oshirilayotgan islohotlar va ularning natijalarini xalqaro hamjamiyatga tanishtirishdan
iborat. Ushbu tadbir Oʻzbekistonning madaniy merosini saqlash, milliy va jahon madaniyati
oʻrtasidagi oʻzaro muloqotni kuchaytirish, ijodiy sohalardagi yangi tendensiyalarni muhokama
qilish kabi muhim vazifalarni bajaradi.
Forumning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
1.
Madaniy merosni asrash va rivojlantirish. Yangi Oʻzbekistonda milliy madaniy
merosni muhofaza qilishga katta eʼtibor qaratilmoqda. Forumda mamlakatdagi madaniy
obidalarni saqlash, xalq anʼanalarini rivojlantirish va ularni kelgusi avlodlarga yetkazish
yoʻnalishlarida amalga oshirilayotgan islohotlar haqidagi tajriba xalqaro ekspertlar bilan
oʻrtoqlashiladi.
2.
Madaniyat va sanʼat sohasidagi innovatsiyalar. Yangicha yondashuvlar va raqamli
texnologiyalar madaniyat va sanʼatni rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Forum
davomida madaniyat sohasidagi raqamlashtirish, kreativ sanoatlar va madaniy innovatsiyalar
muhokama qilinadi.
3.
Xalqaro hamkorlikni rivojlantirish. Forum madaniy hamkorlik va muloqot uchun
yangi imkoniyatlar yaratadi. Jahonning turli mamlakatlari vakillari Oʻzbekistonning madaniy
salohiyati bilan tanishishlari va oʻzaro hamkorlik yoʻnalishlarini muhokama qilishlari mumkin
boʻladi.
4.
Turizmni rivojlantirish. Madaniy turizm Oʻzbekiston iqtisodiyotining muhim
sohalaridan biri hisoblanadi. Forum mamlakat madaniy merosi va turizmni rivojlantirishdagi
yangi imkoniyatlarni taqdim etadi.
5.
Turkiy xalqlar oʻrtasida madaniy hamkorlikni kuchaytirish. Forum turkiy davlatlar
oʻrtasidagi madaniy hamkorlikni rivojlantirish uchun samarali platforma hisoblanadi. Ushbu
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
569
tadbirda madaniyat, sanʼat, adabiyot va ijtimoiy hayot bilan bogʻliq turli masalalar muhokama
qilinadi.
6.
Madaniy merosni asrash va targʻib qilish. Forumda turkiy xalqlarning boy madaniy
merosi, xalq ijodiyoti, anʼanalar va urf-odatlarni saqlash va ularni yosh avlodga yetkazish
masalalari muhokama qilinadi. Bu tadbir madaniy merosni globalizatsiya davrida yoʻqolishdan
asrashga katta hissa qoʻshadi.
7.
Turkiy xalqlar adabiyoti va sanʼatini rivojlantirish. Forum davomida turkiy xalqlar
adabiyoti va sanʼatidagi yangi tendensiyalar muhokama qilinadi, ijodiy loyihalar taqdim etiladi va
oʻzaro tajriba almashish imkoniyatlari yaratiladi.
8.
Turizm va madaniy almashinuvlarni rivojlantirish. Forum turkiy mamlakatlar
oʻrtasida madaniy turizmni rivojlantirish va xalqlar oʻrtasidagi oʻzaro almashinuvlarni
kuchaytirish uchun muhim vosita boʻlib xizmat qiladi. Bu, oʻz navbatida, turizm sohasidagi
hamkorlikni yanada kengaytirishga yordam beradi.
Yangiliklar va islohotlar
Yangi Oʻzbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlar doirasida qator muhim qadamlar
tashlanmoqda.
Oʻzbekiston Respublikasi
Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning tashabbuslari
bilan madaniyat va sanʼat sohasidagi davlat siyosati isloh qilinmoqda. Bu boradagi asosiy
yangiliklar quyidagilardan iborat:
Madaniy muassasalarni modernizatsiya qilish. Teatrlar, muzeylar, sanʼat galereyalari
va madaniy markazlar zamonaviylashtirilmoqda, ularning infratuzilmasi yaxshilanmoqda.
Ayniqsa, madaniy inshootlarning jahon standartlariga moslashtirilishi mamlakat madaniyatini
jahon sahnasiga olib chiqishda muhim ahamiyatga ega.
Yoshlar sanʼatini qoʻllab-quvvatlash. Yangi isteʼdodlarni qoʻllab-quvvatlash, yoshlar
oʻrtasida sanʼat va madaniyatga qiziqishni oshirish maqsadida maxsus dasturlar joriy etilmoqda.
Bu borada Oʻzbekiston madaniy markazlarida yosh ijodkorlar uchun keng imkoniyatlar
yaratilayotgani muhim ahamiyatga ega.
Xalqaro madaniy almashinuvlar. Oʻzbekiston madaniyati va sanʼatining jahon
miqyosida tanilishi uchun xalqaro festivallar va koʻrgazmalar tashkil etilmoqda. Xalqaro
hamkorlikni rivojlantirish va oʻzbek sanʼatini dunyoga namoyish etish maqsadida turli
mamlakatlar bilan almashinuv dasturlari yoʻlga qoʻyilmoqda.
Turkiy xalqlarning madaniy merosi
Turkiy xalqlar uzoq tarixga ega boʻlib, ularning madaniy merosi juda boy va xilma-
xildir. Ushbu xalqlar oʻzining badiiy sanʼati, xalq ijodiyoti, qadimiy urf-odatlari va maʼnaviy
qadriyatlari bilan mashhurdir. Xalq qoʻshiqlari, raqslari, xalq hunarmandchiligi, meʼmoriy
inshootlari va turli bayramlar turkiy madaniyatning ajralmas qismi hisoblanadi.
Forumda turkiy xalqlar oʻrtasidagi madaniy mushtarakliklar taʼkidlanadi va ularning
umumiy tarixiy ildizlari eʼtirof etiladi. Masalan, Navroʻz bayrami kabi umumiy bayramlar,
qadimiy xalq qoʻshiqlari va dostonlari, milliy raqslar va hunarmandchilik namunasi boʻlgan turli
buyumlar bu xalqlarning madaniy merosini yorqin namoyish qiladi.
Forumning ahamiyati
“Yangi Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasidagi islohotlar”
xalqaro forumi nafaqat mamlakatdagi madaniy oʻzgarishlarni namoyish etish, balki jahon
hamjamiyati bilan yaqin aloqalarni mustahkamlash uchun ham muhim ahamiyatga ega. Forum
madaniy diplomatiya vositasi sifatida ham ish tutadi, chunki u orqali Oʻzbekiston oʻz madaniy
qiymatlarini xalqaro maydonda taqdim etish imkoniyatiga ega boʻladi.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 16, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
570
Shu bilan birga, forum turli madaniy sohalardagi mutaxassislar oʻrtasidagi muloqot uchun
qulay sharoit yaratadi. Ishtirokchilar oʻz tajribalari bilan oʻrtoqlashadilar, yangi ilmiy va ijodiy
loyihalarni muhokama qiladilar. Bularning barchasi, oʻz navbatida, Oʻzbekiston madaniy
hayotining yanada rivojlanishiga turtki beradi. Turkiy xalqlar madaniyati forumi faqatgina
madaniy tadbir emas, balki turkiy davlatlar oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni yanada
kuchaytirishga xizmat qiladi. Bu forum madaniy aloqalar orqali turkiy tilli mamlakatlar
oʻrtasidagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy hamkorlikni ham mustahkamlashga yordam beradi.
Forum globalizatsiya jarayonlarida madaniy xilma-xillikni saqlash va turkiy xalqlarning
madaniy oʻzligini himoya qilish masalalariga ham alohida eʼtibor qaratadi. Turkiy xalqlarning oʻz
madaniyati va anʼanalarini asrashga qaratilgan harakatlar xalqaro miqyosda ham ahamiyatga ega.
Xulosa:
“Yangi Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasidagi islohotlar” xalqaro forumi
mamlakatning madaniy salohiyatini namoyish qilish, jahon madaniy hamjamiyati bilan aloqalarni
mustahkamlash va madaniyatni rivojlantirishdagi muhim qadamlardan biridir. Ushbu forum
Oʻzbekistonning yangi bosqichdagi madaniy taraqqiyotiga katta hissa qoʻshadi, shuningdek,
milliy madaniyatni xalqaro darajaga koʻtarishga yordam beradi. Turkiy xalqlar madaniyati forumi
turkiy davlatlar oʻrtasidagi madaniy muloqotni yanada chuqurlashtirish va umumiy madaniy
merosni saqlab qolishga qaratilgan muhim tadbirdir. Ushbu forum turkiy xalqlarning madaniy
oʻzligini namoyish etish va asrashga xizmat qiladi, shu bilan birga ularning doʻstlik rishtalarini
yanada mustahkamlashda katta ahamiyatga ega.
