Том 16 № 01 (2025)
Статьи
JISMONIY TARBIYADA O`QUV JARAYONINIG SAMARADORLIGI
Oʼquvchi va yoshlarda jismoniy tarbiya muammolarini ijobiy hal etishda irodani shakllantirishning ahamiyati juda kattadir. Bu masalani kuchli taassurot qoldirarli darajada hal etish uchun iroda psixologik qonuniyatlarining rivojlanish tomonlarini hisobga olish zarur. Iroda oʼquvchilarning qiyinchiliklarini yengish jarayonida shakllanib boradi.
METHODOLOGY OF USING DIGITAL TECHNOLOGIES IN THE DEVELOPMENT OF SPEECH COMPETENCE
This article examines the issues of developing students' speech competence through information media, including the issues of developing media competence, specifically the issues of using YouTube video materials as media in the development of speech competence. The advantages of using YouTube video materials, as well as the methodological foundations and principles of effective use, and exercises based on the use of video materials are highlighted
BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA ONA TILI VA O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARINI INTERFAOL METODLAR ORQALI O‘QITISHNING SAMARADORLIGINI OSHIRISH
Ushbu maqolada ona tili hamda o‘qish darsliklarini interfaol metodlar orqali yanada qiziqarli va samarali o‘qitish haqida so‘z yuritiladi. Bolalarning fikrlashi, tushunganini erkin ifoda etish qobiliyati qanday shakllanishi oddiy misollar orqali tushuntiriladi
TARJIMA JARAYONIDA MADANIYATLARARO TAFAKKUR
Ushbu maqolada tarjima jarayonida madaniyatlararo tafakkurning o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Madaniyatlararo tafakkur tarjimonning turli madaniyatlar o‘rtasidagi tafovutlarni tushunishi va ular asosida matnni aniq va to‘g‘ri tarjima qilishi uchun zarur. Tadqiqotda tarjima va madaniyatlararo muloqot nazariyalari, shuningdek tarjima amaliyotida yuzaga keladigan madaniy muammolar ko‘rib chiqildi. Maqola tarjimonlik faoliyatida madaniy kontekstni hisobga olishning ahamiyatini yoritadi va tarjimada sifatni oshirish bo‘yicha tavsiyalar beradi.
MIKROMODUL SOVUTGICHLARNING QURILISH-ARXITEKTURA LOYIHALARIDA ATROF-MUHIT MUAMMOLARINI HAL QILISHDAGI ROLI ENERGIYA TEJAMKORLIGI VA EKOLOGIK SAMARADORLIK
Mazkur maqolada mikromodul sovutgichlarning zamonaviy qurilish-arxitektura loyihalaridagi o‘rni, ularning ekologik muhitga ta’siri va energiya tejamkorligi jihatlari yoritilgan. Mikromodul sovutgichlar ixchamligi, past quvvat sarfi va ekologik xavfsizligi bilan an’anaviy sovutish tizimlariga nisbatan ustunlikka ega. Tadqiqot davomida ushbu texnologiyaning Pelt’ye effekti asosida ishlashi, CO₂ chiqindilarini kamaytirishga yordam berishi va qayta tiklanuvchi energiya manbalari bilan integratsiyalashish imkoniyati tahlil qilindi. Grafik diagrammalar va taqqoslama jadvallari asosida mikromodul sovutgichlarning energetik samaradorligi va xizmat muddati aniq raqamlar bilan ko‘rsatildi. Maqola ekologik toza, barqaror va energiya samarador qurilish yechimlarini shakllantirishda mikromodul sovutgichlar muhim omil bo‘lishini asoslab beradi.
YER UCHASTKASIDA SERVITUT BELGILANISHINING HUQUQIY ASOSLARI VA TARTIBI
Ushbu maqolada yer uchastkalaridan foydalanishda servitut huquqining qonunchilikdagi o‘rni, shakllanish asoslari va amaliyotdagi qo‘llanilishi yoritilgan. Shuningdek, ommaviy va shaxsiy servitut turlarining huquqiy tafovutlari, ularni belgilash va bekor qilish tartibi, prezident tomonidan 2023-yilda imzolangan O‘RQ-871-son Qonun asosida kiritilgan yangiliklar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari asosida fuqarolar, yer egalari va manfaatdor tashkilotlar uchun huquqiy takliflar ilgari surilgan.
GAL’TON-VATSON TARMOQLANUVCHI JARAYONINING SONLI XARAKTERISTIKALARINI HOSIL QILUVCHI FUNKSIYA YORDAMIDA HISOBLASH
Ushbu ishda Gal’ton-Vatson tarmoqlanuvchi jarayoni ta’rifi, hosil qiluvchi funksiya ta’rifi, Galton-Vatson tarmoqlanuvchi jarayonining hosil qiluvchi funksiyasi va uning o’rta qiymati, dispersiyasi uchun formulalari keltirilgan. Gal’ton–Vatson modeli orqali biologik populyatsiyalar, zarrachalar fizikasi, hamda boshqa turli amaliy tizimlarning tarmoqlanuvchi dinamikasini modellashtirish imkoniyatlari ko‘rsatib o‘tilgan. Ishda taqdim etilgan natijalar tarmoqlanuvchi jarayonlarning ehtimollik nazariyasidagi o‘rnini chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
DEVIANT XULQ-ATVORNI O'RGANISHDAGI PSIXOLOGIK YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada ijtimoiy psixologiya doirasida keng o`rganilgan deviant xulq-atvor haqida ilmiy-nazariy qarashlar,deviant xulq atvorning o`rganilishidagi psixologik yondashuvlar va bir nechta chet el olimlaring ijtimoiy muammo deviant xulq-atvorga bergan ta`riflari qisqacha yoritib berilgan.
CHIZIQLI TENGLAMALAR TIZIMLARI VA ULARNI YECHISH USULLARI (GAUSS USULI, KRAMER QOIDASI)
Ushbu maqolada chiziqli tenglamalar tizimlarining umumiy ko‘rinishi, ularni yechishning klassik usullari – Gauss usuli va Kramer qoidasining nazariy asoslari va amaliy qo‘llanilishi bayon etiladi. Shuningdek, bu usullarning afzalliklari va cheklovlari misollar asosida tahlil qilinadi.
AYOLLARDA TURLI SHAKLLARDAGI SIYDIK O’TKAZIB YUBORISH (INKONTINENSIYA) VA UNING FUNKSIYALI ASPEKTLARI
Maqolada ayollarda uchraydigan siydik tuta olmaslik muammosi, uning turlari, sabab va xavf omillari tahlil qilinadi. Stressli, imperativ va aralash shakllar bilan bir qatorda kam uchraydigan giggle inkontinans va jinsiy aloqada siydik yo‘qotish holatlari ham yoritiladi. Diagnostika va davolash usullari, jumladan konservativ terapiya, fizioterapiya va jarrohlik muolajalari ko‘rib chiqilib, hayot sifatini yaxshilash bo‘yicha tavsiyalar beriladi. Ushbu tadqiqot siydik chiqarish tizimi disfunksiyasiga duch kelgan bemorlar uchun samarali muolaja strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega.
ONLAYN TA’LIMDA AUDIOVIZUAL TEXNOLOGIYALARNING ROLI
Ushbu maqola zamonaviy ta’limda audiovizual texnologiyalar asosida raqamli didaktik muhandislik muammolarini ko‘rib chiqadi. Bu masalani o‘rganish an’anaviy va raqamli uslublarni yagona o‘quv kompleksiga integratsiyalovchi shaxs sifatida o‘qituvchining rolini baholashga imkon beradi.
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA INTERAKTIV TA’LIM TASHKIL ETISH
Mazkur maqolada zamonaviy ta’lim jarayonida keng qo‘llanilayotgan interaktiv o‘qitish metodlarining mazmun-mohiyati, ularning turlari va ta’lim samaradorligiga ta’siri yoritilgan. Interaktiv metodlarning o‘quvchilar bilimini mustahkamlashdagi, mustaqil fikrlash va ijodiy yondashuvni rivojlantirishdagi roli tahlil qilingan. Shuningdek, amaliyotda bu metodlarni qo‘llashda uchraydigan muammolar va ularning yechimlari haqida ham fikr yuritilgan. Maqola ta’limda innovatsion yondashuvlar izlayotgan o‘qituvchilar va pedagogik tadqiqotchilar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
NODAVLAT TA'LIM MUASSASALARIDA KORPORATIV MADANIYATNI SHAKLLANTIRISH OMILLARI
Mazkur maqolada nodavlat ta’lim muassasalarida korporativ madaniyatni shakllantirishga ta’sir etuvchi asosiy omillar tizimli tahlil qilinadi. Korporativ madaniyatning mazmuni, uning pedagogik jamoa rivoji va ta’lim sifati bilan o‘zaro bog‘liqligi ilmiy asosda yoritilgan. Xususan, rahbarlik uslubi, ichki kommunikatsiya, umumiy qadriyatlar, motivatsiya tizimi, jamoaviy faoliyat va kadrlar siyosati kabi omillarning korporativ muhitga ta’siri tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada korporativ madaniyatni rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan. Tadqiqot natijalari nodavlat ta’lim muassasalarida barqaror va sog‘lom pedagogik muhit yaratishga xizmat qiladi.
YOSH GANDBOLCHILARNING JISMONIY TAYYORGARLIK DARAJASINI OSHITISHNING METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH
МОНИТОРИНГ И УПРАВЛЕНИЯ КАЧЕСТВОМ СИГНАЛА В СЕТЯХ 5G
В статье рассмотрена проблема обеспечения качества передачи сигналов в сетях 5G. Предложена модель автоматизированной системы мониторинга и управления качеством сигнала, включающая алгоритмы оценки канала, обнаружения замедления и динамического управления параметрами передачи. Приведены графики, схемы и результаты тестирования.
THE PROBLEMS OF LANGUAGE ECONOMY IN MODERN ENGLISH: A CRITICAL EXAMINATION
Language economy—defined as the tendency toward brevity, simplicity, and efficiency in linguistic expression—is a hallmark of language evolution, particularly in Modern English. While this phenomenon facilitates ease of communication, it also presents significant linguistic, cultural, and cognitive challenges. This article explores the main problems associated with language economy in contemporary English, including semantic ambiguity, loss of linguistic richness, and challenges in intercultural communication. Drawing on linguistic theory and recent empirical research, the article offers a critical assessment of how language economy reshapes the dynamics of English as a global lingua franca.
ЦИФРОВОЕ УПРАВЛЕНИЕ АСИНХРОННЫМ ЭЛЕКТРОПРИВОДОМ НА ОСНОВЕ МЕТОДА ПРЯМОГО УПРАВЛЕНИЯ МОМЕНТОМ
В статье рассматривается цифровая система электропривода на базе асинхронного двигателя с прямым управлением моментом (DTC) в рамках векторного управления. Представлены алгоритмы цифровой обработки сигналов, модель управления, а также результаты моделирования в среде MATLAB/Simulink. Показано, что цифровая реализация DTC обеспечивает высокую точность и быстродействие регулирования электромеханических процессов.
BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINI REFLEKSIV FAOLIYATGA TAYYORLASHNING METODIK ASOSLARI
Mazkur maqolada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining refleksiv faoliyatga tayyorlash jarayonining metodik asoslari yoritilgan. O‘qituvchi shaxsining kasbiy rivojlanishida refleksiya muhim omil sifatida ta’kidlanadi. Bo‘lajak pedagoglarning o‘z faoliyatini tahlil qilish, baholash, va takomillashtirish kompetensiyalarini shakllantirishga yo‘naltirilgan metodlar va texnologiyalar tahlil qilingan
SPORT JURNALISTINING ETIKA-ESTITIKA VA HUQUQIY ERKINLIKLARI
sport jurnalistikasi nafaqat sport voqealarini yoritish, balki muayyan axloqiy me’yorlarga rioya qilishni ham talab etadi. Jurnalistlar o'z ishlarida adolat, haqqoniylik va ob’ektivlikni ta’minlashlari zarur. Sport jurnalistining axloqiy majburiyatlari, masalan, ma’lumotlarni to'g'ri va aniq yetkazish, shaxsiy hayotga hurmat bilan munosabatda bo'lish va sportchilarni kamsitmaslik kabi jihatlar ko'rib chiqiladi. Shuningdek, sport jurnalistikasi estetik jihatlari, ya’ni yozuv uslubi, til va ifoda vositalari haqida ham so’z yuritiladi. Bundan tashqari, maqolada sport jurnalistlarining huquqiy erkinliklari, jumladan, so’z erkinligi va axborot olish huquqi masalalari tahlil qilinadi.
РАСПРОСТРАНЕНИЕ ГАРМОНИЧЕСКИХ ВОЛН В ТОНКОЙ ПАНЕЛИ (ИЛИ ПЛАСТИНКЕ) С ПЕРЕМЕННОЙ ТОЛЩИНОЙ
В работе с помощью вариационной теории исследовались колебания тонкой длинной подкрепленной круглой формы при динамическом волновом заполнении, при осевом содействии и с учетом трения в контакте. Построены в зависимости от периода естественного колебания от волнообразования в окружном направлении с учетом трения в контакте между оболочкой и заливкой. Установлено, что результаты исследования практически не зависят от характеристики материала, так как зависимость частоты от коэффициента Пуассона не зависит от модуля упругости
НАИЛУЧШИЕ ДОСТУПНЫЕ ТЕХНОЛОГИИ И ЗЕЛЕНАЯ ХИМИЧЕСКАЯ ТЕХНОЛОГИЯ
Статья посвящена сравнительному анализу концепций наилучших доступных технологий и зеленой химии и оценке возможности и целесообразности сближения этих концепций. Кратко изложена сущность эколого-технологической концепции наилучших доступных технологий, получившей широкое распространение и законодательное закрепление во многих странах мира. Показано, что наилучшие доступные технологии представляют собой инструмент повышения ресурсной эффективности производства и снижения негативного воздействия на окружающую среду. Отмечено, что требования наилучших доступных технологий распространяются на все подотрасли химической промышленности.
NAJMIDDIN KOMILOV – TASAVVUF ADABIYOTI TADQIQOTCHISI
Ushbu maqolada Najmiddin Komilovning “Tasavvuf” asari asosida uning tasavvuf adabiyotini tahlil qilishdagi uslubi, tili, ilmiy yondashuvi va dalillash mahorati tahlil qilinadi. Muallif o‘zining boy ilmiy saviyasi va tafakkuri orqali tasavvufiy matnlarni falsafiy, tarixiy va adabiy jihatdan sharhlaydi. Maqolada Komilovning masalaga yondashuvidagi obyektivlik, dalillarga tayangan tahliliy usuli va Sufi tafakkurini zamonaviy ong bilan bog‘lay olish qobiliyati yoritilgan.
KKINCHI JAHON URUSHI YILLARI O”ZBEKISTON TARIXSHUNOSLIGI
Maqolada O’zbekiston tarixshunosligida ikkinchi jahon urishi davrining tutgan o’rni yoritilgan.
МОРФОЛОГИЧЕСКОЕ СОСТОЯНИЕ ТКАНЕВЫХ СТРУКТУР ТОЛСТОЙ КИШКИ ПОСЛЕ ПРОВЕДЕНИЯ ОПЕРАЦИИ МИНИГАСТРОШУНТИРОВАНИЯ В ЭКСПЕРИМЕНТЕ
Целью настоящего исследования является изучение морфологических изменений в тканях толстой кишки после проведения операции минигастрошунтирования в условиях эксперимента. Анализ проводился на лабораторных животных с применением гистологических методов в различные сроки после операции. Полученные результаты свидетельствуют о наличии выраженных структурных изменений в слизистой оболочке и мышечном слое толстой кишки, что указывает на влияние оперативного вмешательства на морфофункциональное состояние кишечника.
ЙЎҒОН ИЧАК ТЎҚИМА СТРУКТУРАСИНИНГ ЭКСПЕРИМЕНТАЛ МИНИГАСТРОШУНТЛАШ ОПЕРАЦИЯСИДАН СЎНГИ МОРФОЛОГИК ҲОЛАТИ
Ушбу мақолада йўғон ичак тўқима структурасининг экспериментал минигастрошунтлаш операциясидан сўнгги морфологик ҳолати ўрганилган. Тадқиқотда лаборатория каламушлари асосида операциядан кейинги 30 кун ичида юз берган тўқимавий ўзгаришлар гистологик усуллар орқали таҳлил қилинди. Назорат ва тажриба гуруҳларидаги тўқималар солиштирилди. Натижаларга кўра, операциядан сўнг эпителийда десквамация, яллиғланиш жараёнлари ва слиз секрециясида камайиш кузатилган. Бундай ўзгаришлар миниинвазив бариатрия операцияларининг узоқ муддатли таъсирини ўрганиш заруратини кўрсатади.
ESTETIK DIDNI SHAKLLANTIRISHDA FOYDALANILADIGAN TEXNOLOGIYALAR
Ushbu maqolada estetik did tushunchasining mazmuni, uning o‘quvchilarning ma’naviy-estetik tarbiyasidagi o‘rni hamda estetik didni shakllantirishda samarali pedagogik texnologiyalarning qo‘llanilishi yoritilgan. Ta’lim jarayonida san’at, musiqa, adabiyot kabi fanlar bilan bog‘langan zamonaviy texnologiyalar estetik qobiliyatni rivojlantirishga xizmat qilishi asoslab berilgan.
TASVIRIY SAN’AT FANIDA RANGTASVIR MASHG‘ULOTLARIDA O‘QUVCHILARGA INSON PORTRETINI ISHLASH METODIKASI
Ushbu maqolada rangtasvir mashg‘ulotlarida portret ishlash metodikasi haqida aytib o‘tilgan bo‘lib, asosan qalamtasvirda portretni tasvirlab chizish bilan bir-biriga bog‘liq bo‘lib, xavaskor rassomlar portret janrida rangtasvirda rasm chizishni mukammal o‘rganishi kerakligi haqida aytib.o‘tilgan.
NEOLOGISMS IN MODERN SCIENTIFIC ENGLISH: TRENDS AND CHALLENGES
In recent decades, the rapid advancement of science and technology has led to a dramatic increase in the number of new lexical items in the English language, particularly within scientific discourse. These new terms—commonly referred to as neologisms—are vital for expressing novel concepts, discoveries, and innovations that have no previous linguistic representation. This article explores the role of neologisms in modern scientific English, examining the key trends that influence their formation, such as the integration of digital culture, the rise of interdisciplinary fields, and the globalization of scientific collaboration. The study also investigates the main challenges associated with neologisms, including their ambiguity, lack of standardization, difficulties in translation, and the potential barrier they pose for non-native English speakers. Drawing from recent linguistic studies and real-world scientific terminology, the article highlights the dynamic nature of modern scientific English and suggests approaches to improve terminological clarity and pedagogical strategies. By focusing on both the opportunities and complications that neologisms present, the paper emphasizes the need for ongoing analysis, careful terminology management, and the development of adaptive educational resources to ensure effective scientific communication in a global context.
WHY LANGUAGES SO OMPORTANT IN TOURISM AND COMMUNICATION
Tourism supports millions of jobs around the world, from travel agents and holiday reps to consultants who work for, or run their own, tour companies. While you can secure many roles with GSCEs, it can be helpful – not to mention exciting – to speak the language of the country where you are based.
OQ AMUR – (CTENOPHARYNGODON IDELLA)NING AKVAKULTURA OB’YEKTI SIFATIDAGI XUSUSIYATLARI
OQ AMUR – (CTENOPHARYNGODON IDELLA) – Xordalilar – tipi, Bosh skeletlilar – kenja tipi, Suyakli baliqlar – sinfi, Karpsimonlar – turkumiga kiruvchi qadimli Karpsimonlar vakili bo`lib global akvakulturaning asosiy ob`yekti hisoblanadi. Oq amur uzun cho’zilgan tanaga ega bo’lib, tanasining orqa tomoni to`q yashil yoki to`q kulrang, yon tomonlari va qorni esa oqish-kumush rangda bo’ladi. Oq amur dunyo baliqchiligida asosiy ovlanadigan baliq hisoblanadi
NEMIS TILIDA SON BILAN YASALGAN FRAZEOLOGIZMLARNING SINTAGMATIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada tilshunoslikning frazeologiya bo´limi va tilshunoslikda tutgan o´rni shuningdek frazeologizmlarning son bilan yasalish shakllari xaqida gap boradi. Bundan tashqari ushbu maqolada bir nechta nemis tilida son bilan yasalgan frazeologizmlarning taxliliga xam to´xtalib o´tilgan
OILA MUSTAHKAMLIGI, OILA TINCHLIGI VA OILANI INQIROZGA OLIB BORUVCHI OMILLAR
Ushbu maqolada oilaning mustahkamligi va oilaning tinchligi hamda oilani inqirozga olib boruvchi omillar oʻrganiladi. Hozirgi kundagi zamonaviy oilalar haqida hamda yurtimizda yosh oilalar uchun koʻplab imkoniyatlar yaratilganligi haqida tahlil qilinadi
HUQUQIY MADANIYATNI SHAKLLANTIRISHDA PEDAGOGNING TASHKILOTCHILIK SALOHIYATI
Ushbu maqolada huquqiy madaniyat tushunchasining nazariy asoslari va uning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni tahlil etilgan. Xususan, huquqiy ong va huquqiy madaniyat o‘zaro bog‘liq tushunchalar sifatida ko‘rib chiqilib, ularni shakllantirishda ta’lim tizimi, xususan, pedagog shaxsining tutgan o‘rni chuqur yoritilgan. Muallif tomonidan pedagoglarning tashkilotchilik salohiyati, ularning o‘quvchilar ongiga huquqiy bilim va qadriyatlarni singdirishdagi faoliyati asosiy e’tiborda turgan. Maqolada pedagogik jarayon orqali yoshlarning huquqiy ongini oshirish, ularni ijtimoiy hayotda faol ishtirok etishga undash, qonunlarga hurmat bilan qarashga o‘rgatish kabi masalalar dolzarb nuqtai nazardan yondashilgan holda yoritilgan. Shuningdek, pedagogning faolligi, tashabbuskorligi va huquqiy tarbiya bo‘yicha metodik yondashuvlarining samaradorligini ta’minlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham keltirilgan. Maqola huquqiy madaniyatni yuksaltirishda pedagogik omillarning ahamiyatini chuqur ochib beradi hamda ushbu sohadagi ilmiy izlanishlarga nazariy va amaliy hissa qo‘shadi
BEAUTY AND MORAL EDUCATION IN EASTERN PEDAGOGY: OPPORTUNITIES FOR APPLICATION IN THE PROCESS OF ARTISTIC EDUCATION
This article analyzes the aesthetic views of Eastern thinkers: Al-Farabi, Ibn Sina, Al-Biruni, Navoi, and Babur from a pedagogical perspective. The author explores their ideas on human perfection, beauty, moral education, and artistic thinking, revealing the possibilities of applying these concepts in modern artistic education processes. Furthermore, the article presents the scientific foundations of these aesthetic-pedagogical views in education and upbringing, offering recommendations for their effective practical implementation.
GAZ TAQSIMLASH VALINI TA’MIRLASH TEXNOLOGIYASINI O‘RGANISH
Gaz taqsimlash vali ichki yonuv dvigatellarining muhim tarkibiy qismlaridan biri bo‘lib, uning nosozligi dvigatel ish faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada gaz taqsimlash valini ta’mirlash texnologiyasi, nosozliklarni aniqlash usullari va tiklash jarayonlari haqida ma’lumot beriladi.
NAVOIY VILOYATIDA BOLALAR KARIYESINING DOLZARBLIGI: STOMATOLOGIK SALOMATLIK HOLATI VA YECHIMLAR
Ushbu maqolada Navoiy viloyatida bolalar o‘rtasida tishlar kariyesi bilan kasallanish holati o‘rganildi. Statistik ma’lumotlar va amaliy kuzatuvlarga asoslanib, kasallikning tarqalish darajasi, asosiy sababchi omillar hamda yosh guruhlari bo‘yicha farqlari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari viloyatda bolalar stomatologik salomatligiga jiddiy e’tibor qaratish, erta profilaktika va sog‘lom turmush tarzini shakllantirish zarurligini ko‘rsatdi.
НАРУШЕНИЯ СЕРДЕЧНОГО РИТМА ПОСЛЕ ИНФАРКТА МИОКАРДА: ДИАГНОСТИЧЕСКИЕ ПОДХОДЫ И ТЕРАПЕВТИЧЕСКИЕ ВОЗМОЖНОСТИ
Частота возникновения аритмии после инфаркта миокарда снизилась с момента внедрения методов реперфузии. Тем не менее, ишемические аритмии часто ассоциируются с повышенной заболеваемостью и смертностью, особенно в первые 48 часов после поступления в больницу.В данной статье представлен комплексный обзор эпидемиологии, характеристик и ведения ишемических тахи- и брадиаритмий с уделением особого внимания периоду вскоре после инфаркта миокарда (ИМ) у пациентов как с инфарктом миокарда с подъемом сегмента ST (ИМТ ST), так и с инфарктом миокарда без подъема сегмента ST (НСТЭМИ).
ISSIQ MUHITDA JISMONIY MASHQLAR VA SPORT SAMARADORLIGI
Ushbu tadqiqotning maqsadi -issiq muhitda bajarilgan jismoniy mashqlarning sportchilarning jismoniy samaradorligi va salomatligiga ta’sirini ilgari olib borilgan ilmiy tadqiqotlar natijalari asosida tahlil qilishdir. Turli haroratli muhitlarda bajarilgan mashqlar organizmga turlicha ta’sir ko‘rsatadi. Neytral harorat deb hisoblangan 21–24 daraja oralig‘ida bajarilgan jismoniy mashqlar vaqtida issiq va nam ob-havo sharoitlari ta’sirida organizmga tushadigan yuklama sezilarli darajada ortadi. Bu holat, ayniqsa, issiq muhitda sport bilan shug‘ullanuvchi sportchilar uchun jiddiy xavf tug‘diradi. Tana haroratining ma’lum tor chegarada doimiy saqlanishi faqatgina sport natijadorligini tartibga solish uchungina emas, balki hayot uchun xavfli oqibatlarning oldini olish nuqtayi nazaridan ham muhim hisoblanadi. Muhit haroratida sodir bo‘ladigan keskin o‘zgarishlar esa sport muhiti uchun muhim ekologik omil sifatida alohida muhokama qilinishi lozim bo‘lgan masalalardan biridir.
MASHHUR QO‘SHIMCHA: KREATIN
O`TKIR HOSHIMOVNING “DUNYONING ISHLARI” QISSASIDA QO‘LLANILGAN TOPONIMLARNING PRAGMATIK TADQIQI
Maqolada toponimlarning fanlar kesimida o‘rganilishi, olimlar tomonidan amalga oshirilgan ilmiy izlanishlar, mazkur sohaning tilshunoslik nuqtayi nazaridan tadqiq etilishi haqida so‘z boradi. Joy nomlarining nasriy asarlarda, jumladan O‘tkir Hoshimovning “Dunyoning ishlari” qissasida qo‘llanilishiga doir misollar keltiriliadi va pragmatik jihatdan tahlil etiladi. Yozuvchining adabiy ijodi, o‘ziga xos uslub va tasviriy vositalarni qo‘llash mahorati haqida so‘z boradi.
GIPOGLIKEMIK YIG’MANING MUSHAK TO'QIMALARIGA GLYUKOZANI TASHISHIGA TA'SIRI
Maqolada gipoglikemik yig’ma (grek yong'og'i bargi, zubturum bargi va oq tut bargi) mushaklardagi glyukoza darajasini pasaytirishi, bu esa insulinni in vitro ta'siriga bog'liqligini ko’rsatdi. Buning sababi shundaki, inkubatsiya davrida mushaklardagi glyukoza miqdori 53% ga kamayadi, bu asosan uning glikogen sifatining (24%) pasayishi bilan qoplanadi. Insulin ta'sirida bo'lgan kalamushlarning insulin sezgirligini oshirganligiga ishonch hosil qilish uchun mazkur tajribasida insulin va C-peptidlar uchun radioimmun qon testi o'tkazildi. Ushbu tadqiqot natijalari shuni ko’rsatdiki, metabolik o'zgarishlar insulin sekretsiyasini rag'batlantirish bilan bog'liq bo'lishi mumkinligi biokimyoviy jarayonlardan kelib chiqib aniqlandi.
ORTIQCHA VAZN VA SEMIZLIKDA HOMILADORLIK VA TUG’RUQNING NATIJALARI
JSST ma’lumotlariga ko’ra bugungi kunda 25-30 % ayollar semizlikdan aziyat chekmoqda. Ularning aksariyatini reproduktiv yoshdagi ayollar tashkil qiladi. Xomilador ayollar orasida ortiqcha vazn va semizlik oshib bormoqda. Bu esa turli homiladorlik asoratlari xavfini oshiradi. Masalan, abort, homiladorlik gipertenziyasi, preeklampsiya, eklampsiya, gestatsion qandli diabet, tug’ruq jarayoning buzilishi, tug’ruq va tugruqdan keyingi davrdagi qon ketishlari (Serov V.N 2000; Averyanova A.P, 2010 Saveleva I.V 2010; Borovkova E.I 2011 ). Semiz ayollarda tug’ruq ko’pincha jarrohlik aralashuvlari yoki tug’ruq induksiyasi bilan o’tadi (Poobalan A.C, 2009; Priese V, 2011). Shuningdek semiz ayollarda 21 juft xromosoma trisomiyasi xavfi ortadi (Hildebrand E, Kallen B, Josefsson A, Gottvall T, Blomberg M Maternal obesity and risk of Down syndrome in the offspring 2011). Shuningdek ortiqcha vaznli ayolda erta tug‘ish holatlari ko‘p uchraydi bu esa chaqaloqda respirator distress holatini yuzaga keltiradi.Ortiqcha vaznli va semiz ayollardan tug'ilgan chaqaloqlarda esa macrosomiya va metabolik.sindrom ko‘p kuzatiladi keyinchalik bu bolalar 2tip qandli diabetga moyil guruhga kiradi.Ortiqcha vazndagi va semiz ayollar normal vazndagi ayollarga qaraganda homiladorlik davrida va tug‘ruqdan keyin depressiya va stressga ko'proq duchor bo‘lishadi.
ИССЛЕДОВАНИЕ РЕГУЛИРОВАНИЯ СКОРОСТИ В СИСТЕМЕ “ПРЕОБРАЗОВАТЕЛЬ ЧАСТОТЫ - АСИНХРОННЫЙ ДВИГАТЕЛЬ” В ПРОГРАММЫ SOMOVE
В статье приведена исследование свойства системы электропривода на основе асинхронного двигателя, а также характеристик разомкнутой системы ''Преобразователь частоты - асинхронный двигатель" (ПЧ-АД) при режимах скалярного управления. Для решения задач регулирования скоростей и моментов в современном электроприводе применяют два основных метода частотного управления: скалярное и векторное. Скалярное управление обеспечивает постоянство перегрузочной способности электропривода независимо от частоты напряжения, однако имеет место снижение развиваемого двигателем момента при низких частотах (при f < 0,1fном). Максимальный диапазон регулирования скорости вращения ротора при неизменном моменте сопротивления для электроприводов со скалярным управлением достигает 1:10.
BADIIY MATNDA SINTAKTIK FIGURALAR (CHORI AVAZ SHE’RLARI MISOLIDA)
Ushbu maqolada badiiy matnning ta’sirchanligini ta’minlashda faol qo‘llaniladigan ayrim sintaktik figuralar tahlilga tortildi. Sintaktik figuralar nutqni ohangdor, ta’sirchan va jozibali qilish uchun ishlatiladi. Asosan, tinglovchining tushunishiga osonlik yaratadi. Shu jihatdan ular nutq musiqasi deb yuritiladi. Bunday uslubiy vositalarning ba’zilarini o‘zbek xalqining suyukli farzandi, shoir Chori Avaz she’riyati misolida tahlilga tortamiz.
SEMANTIC FIELDS AND CULTURAL IDENTITY: INSIGHTS FROM UZBEK LITERATURE
This article explores the intricate relationship between language and cultural codes through the lens of linguistic anthropology. It examines how languages reflect, preserve, and transmit cultural values, beliefs, and social norms across generations. Drawing on theoretical insights from V. Telia, Yu. Lotman, and N. Alefirenko, the paper investigates the role of linguistic and semiotic systems in constructing cultural codes. The study further highlights how semantic fields—particularly zoomorphic and biomorphic codes—shape national identity, with a special focus on examples from Uzbek literature. Additionally, the article considers the role of linguistic landscapes in the public sphere and how they serve as dynamic indicators of multilingualism and cultural integration. This multidisciplinary approach contributes to a deeper understanding of cultural continuity and transformation in modern societies.
НАЦИОНАЛЬНО-КУЛЬТУРНАЯ ОБУСЛОВЛЕННОСТЬ ПРЕДСТАВЛЕНИЯ ГЕНДЕРНЫХ РОЛЕЙ В РЕКЛАМЕ
В данной работе рассматривается национально-культурная обусловленность представления гендерных ролей в рекламе, особенно в контексте медицинских товаров и услуг. Анализируется, как этнокультурные особенности и социальные стереотипы влияют на изображение мужчин и женщин в рекламных текстах. Особое внимание уделяется различиям в использовании гендерно-специфической лексики в рекламе, ориентированной на мужскую и женскую аудиторию. Раскрываются ключевые лингвистические подходы к изучению гендера, включая сопоставительный, социолингвистический и когнитивный. Работа подчеркивает важность учета культурных и гендерных факторов при создании рекламного дискурса и формировании инклюзивной языковой практики. Также рассматривается роль прилагательных и медицинской терминологии в создании эффективного рекламного сообщения. Проведённый анализ подчеркивает необходимость развития гендерно-чувствительного подхода в рекламе для борьбы с дискриминацией и стереотипами.
PRIORITY DIRECTIONS FOR IMPROVING THE LEARNING PROCESS WITH THE HELP OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE
This article presents information on the relevance of using artificial intelligence systems in the education system to coordinate the activities of teachers and students, improve the quality and transparency of education. Here are some examples of ways to improve the learning process with the help of artificial intelligence.
ГИДРОКСИБЕНЗОЙНАЯ КИСЛОТА: ПОЛУЧЕНИЕ СЛОЖНЫХ ЭФИРОВ, СВОЙСТВА И ЗНАЧЕНИЕ
Гидроксибензойной кислоты, их использование в различных отраслях, методы получения, побочные эффекты, а также применение в промышленности и медицине.
MODERN APPROACHES TO ENGLISH LANGUAGE TEACHING IN THE 21ST CENTURY
This article analyzes contemporary trends in English Language Teaching (ELT), focusing on learner-centered approaches and the integration of technology. The paper explores blended learning, communicative language teaching, task-based instruction, and artificial intelligence applications in the classroom. These approaches are evaluated in terms of their effectiveness in improving learner engagement, motivation, and linguistic competence.
РУССКИЙ ЯЗЫК В СФЕРЕ МЕДИЦИНЫ И В СТОМАТОЛОГИИ
Статья посвящена рассмотрению роли русского языка в сфере медицины, с акцентом на стоматологическую практику. Анализируется специфика профессиональной медицинской лексики, особенности терминологической базы стоматологии, а также вопросы адаптации профессиональных терминов для общения с пациентами. Особое внимание уделено коммуникативной компетентности врача-стоматолога, необходимости сочетания точности и доступности языка, а также этическим аспектам речевого взаимодействия. Подчёркивается важность грамотного использования русского языка как инструмента эффективной профессиональной и межличностной коммуникации в стоматологической практике
KEKSALIK DAVRIDA RUHIY SALOMATLIKNING KONSEPTUAL ASOSLARI
Ushbu maqolada keksalik davrida inson ruhiy salomatligining konseptual asoslari tahlil qilinadi. Ruhiy holatning yoshi ulg‘aygan sari qanday o‘zgarishi, ruhiy salomatlikka ta’sir etuvchi psixologik, ijtimoiy va biologik omillar o‘rganiladi. Keksalar uchun qulay psixologik muhit yaratish, ularning ijtimoiy faolligini qo‘llab-quvvatlash va depressiv holatlarning oldini olish bo‘yicha ilmiy asoslangan yondashuvlar tavsiya etiladi. Shuningdek, ruhiy salomatlik tushunchasining yoshga oid o‘ziga xosliklari haqida fikr yuritiladi
ZAMONAVIY JAMIYATDA “LIDERLIK” FENOMENINING O`ZIGA XOSLIGI
Zamonaviy jamiyatda liderlik – bu odamlarning xatti‑harakati, fikri va qiymatiga ta’sir qilishga qodir bo‘lgan jarayon bo‘lib, uni boshqaruv, ilhomlantirish va motivatsiya qilish xususiyatlari orqali aniqlash mumkin. Liderlar rasmiy va norasmiy shakllarda namoyon bo‘lib, ular atrof‑muhitga moslashuvchanlik, kuchli muloqot, hissiy intellekt va vizualizatsiya kabi fazilatlar orqali guruhni umumiy maqsadlarga yetaklaydi. Ularning jamiyatdagi roli ijtimoiy birdamlikni ta’minlash, qadriyatlar shakllantirish va ijtimoiy rivojga hissa qo‘shishda namoyon bo‘ladi. Liderlik ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun shaxsiy fazilatlar, bilim, ijtimoiy qo‘llab‑quvvatlash hamda madaniy‑ijtimoiy muhit muhim ahamiyat kasb etadi.
СВЯЗЬ НЕСОСТОЯТЕЛЬНОСТИ ДЕНЕЖНОГО ПОТОКА С НЕСОСТОЯТЕЛЬНОСТЬЮ БАЛАНСА
В ряде некоторых стран правила, регулирующие несостоятельность, за последний год быстро развивались. Помимо классического (ликвидирующего) процесса банкротства и реорганизации, широко пропагандируются неформальные и полуформальные способы преодоления несостоятельности. Каталог возможных разбирательств варьируется в зависимости от страны по объему и содержанию и вызывает другую проблему - на основе каких критериев следует выбирать между различными вариантами судопроизводства. Целью статьи является представление о методе, который может быть подходящим при выборе процедуры несостоятельности.
Несостоятельность денежного потока и несостоятельность баланса часто происходят одновременно, и если такая ситуация стабильна, то, как правило, нет необходимости избегать классического (ликвидирующего) процесса банкротства. Несостоятельность денежных потоков также может существовать без балансовой несостоятельности и наоборот. Это ситуации, которые часто подходят для применения альтернативного производства по несостоятельности. Автор предлагает метод ввода значений текущего коэффициента и обратных значений коэффициента задолженности на оси координат. Медианы соотношений аналогичных компаний (в том же регионе, действующих в той же сфере деятельности и с одинаковым количеством сотрудников) отмечены на одной оси. Если определенные значения коэффициентов должников отмечены на осях и соединены линиями, мы получим участки, длина и расположение которых комплексно характеризуют платежеспособность должника. В данной работе описаны возможности делать выводы.
SEMANTIC PROPERTIES OF EFFECTIVE CONSTRUCTIONS IN ENGLISH AND UZBEK LANGUAGES
This article is devoted to the study of the grammatical research center of each language, phenomena are expressed as linguistic units, and interconnected participation ensures the establishment of units. These types of grammatical analysis are known in the history of linguistics under many terms: grammatical relations, syntactic functions, sub categorization of frames, argument-containing constructions, argument dependence, etc. One of the main problems associated with each branch of grammar is the choice of the correct relationship of similarity and difference in this language and in the context of other languages.
VOLLEYBOLGA TAYYORGARLIK MASHG'ULOTLARIDA TALABALARNI JAMOA BILAN MUVAFFAQIYATLI ISHLAY OLISHGA O'RGATISH USULLARI
Ushbu maqolada voleybol bo‘yicha tayyorgarlik mashg‘ulotlarida talabalarni jamoaviy hamkorlikka o‘rgatishning samarali usullari yoritiladi. Jamoaviy o‘yin bo‘lgan voleybolda har bir ishtirokchining o‘zaro muvofiqlashtirilgan harakati g‘alabaning asosiy omillaridan biri hisoblanadi. Shu sababli, mashg‘ulot jarayonida nafaqat texnik va taktik ko‘nikmalar, balki jamoa ichida muloqot qilish, o‘zaro yordam, liderlik va mas’uliyat hissi kabi psixologik-ijtimoiy ko‘nikmalarni shakllantirish muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada ushbu maqsadga erishish uchun qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan o‘yinli uslublar, juftlik va guruhli mashqlar, muammoli vaziyatlar asosida ishlash, hamda o‘zaro tahlil va fikr almashuv metodlari tahlil qilinadi. Shuningdek, talabalarni ruhlantirish, ularni bir-biriga ishonch asosida harakat qilishga undash bo‘yicha amaliy tavsiyalar keltirilgan.
KIMYO YO’NALISHI TALABALARDA ANALITIK TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISH USULLARI Farg’ona Politexnika Instituti ,, Oliy matematika “ kafedrasi PhD, Alimjonova Gulnoza Isroiljon qizi taqrizi ostida
Zаmоnаviy iqtisоdiy tа’lim аsоsidа bоʻlаjаk kimyogarlardа аnаlitik tаfаkkurni rivоjlаntiruvchi pedаgоgik shаrоitlаr tizimi, shаkllаri vа usullаri prоfessоr-оʻqituvchilаr tоmоnidаn оngli tаrzdа lоyihаlаshtirilаdi vа muаyyаn pedаgоgik mаqsаdni аmаlgа оshirishgа yоʻnаltirilgаn yаxlit ilmiy-didаktik hоdisа sifаtidа nаmоyоn bоʻlаdi.
KIBER XAVFSIZLIK: ZAMONAVIY TAHDIDLAR VA ULARNI BARTARAF ETISH USULLARI
Ushbu maqolada zamonaviy axborot texnologiyalari rivojlanishi bilan yuzaga kelayotgan kiber tahdidlar va ularni bartaraf etish usullari tahlil qilinadi. Kiber xavfsizlikning asosiy yo‘nalishlari — ma’lumotlarni himoyalash, tarmoq xavfsizligi, zararli dasturlarni aniqlash, ijtimoiy muhandislik tahdidlariga qarshi choralar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, davlat va biznes doirasida kiber xavfsizlik siyosati, xalqaro tajriba va kelajakdagi rivojlanish tendensiyalari ham ko‘rib o‘tiladi. Maqola axborot xavfsizligi bilan shug‘ullanadigan mutaxassislar, talabalar hamda sohaga qiziquvchilar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
GIDRO SILNDR KORPUSINI PAYVANDLASH TEXNALOGIYASI
Ushbu maqolada gidrosilindr korpusini payvandlash texnologiyasi
yoritilgan.
Gidrosilindr – gidravlik tizimlarning muhim tarkibiy qismi bo‘lib, uning korpusi yuqori
mustahkamlik, zichlik va chidamlilik talablariga javob berishi lozim. Maqolada payvandlash
jarayoni, qo‘llaniladigan materiallar, usullar va sifat nazorati haqida batafsil ma’lumot berilgan.
Shuningdek, turli payvandlash texnologiyalarining afzalliklari va kamchiliklari tahlil qilinib,
optimal texnologik jarayon tanlash bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan. Tadqiqot natijalari gidrosilindr
korpusining ishonchliligini oshirish va ishlab chiqarish samaradorligini yaxshilashga xizmat qiladi.
AYOLLARGA TEGISHLI MASALALAR
Ushbu maqolada hayz, nifos va istehoza holatlarining fiqhiy jihatlari yoritilgan. Islom dini ayollar hayotidagi ushbu tabiiy jarayonlarga alohida e’tibor qaratgan bo‘lib, ularning har biri ibodatlarga ta’siri, davomiyligi va hukmlari bilan tafsilotli izohlangan. Maqolada ushbu masalalarning dolzarbligi, fiqhiy manbalar asosidagi sharhlari va zamonaviy jamiyatdagi ahamiyati muhokama qilingan.
TADBIRKORLIK FAOLIYATIDA BANK RISKLARINI BOSHQARISH: KICHIK BIZNES MISOLIDA
Mazkur maqolada tadbirkorlik faoliyatida uchraydigan bank risklari va ularni boshqarishning nazariy hamda amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Xususan, kichik biznes subyektlarining moliyaviy barqarorligiga ta’sir etuvchi xavf omillari, ularning turlari va ularni aniqlash, baholash hamda minimallashtirish usullari o‘rganiladi. Bank risklari, jumladan, kredit riski, likvidlik riski, foiz stavkalari bilan bog‘liq risklar va moliyaviy vositalar qiymatining o‘zgarish xavfi kichik biznes subyektlari uchun jiddiy tahdid hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, maqolada risklarni boshqarishda banklar va tadbirkorlar o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlik, risklarni baholashdagi zamonaviy yondashuvlar, shuningdek, O‘zbekistondagi kichik biznes uchun qo‘llanilayotgan real amaliyot misollar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida kichik biznes uchun mos bank risklarini boshqarish strategiyalari taklif qilinib, amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
ВТОРОСТЕПЕННЫЕ ЧЛЕНЫ ПРЕДЛОЖЕНИЯ
В данной статье рассматриваются второстепенные члены предложения как важные элементы синтаксической структуры. Раскрываются их функции, грамматические признаки, семантические особенности и синтаксические связи с главными членами. Особое внимание уделяется видам второстепенных членов: дополнению, определению и обстоятельству. Анализируется их роль в формировании смысловой полноты и выразительности высказывания. Статья может быть полезна студентам-филологам, преподавателям, а также всем, интересующимся теорией русского языка.
O‘ZBEK SHEVASIDA QARLOQ LAHJASI: FONETIK, LEKSIK VA GRAMMATIK XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada o‘zbek tilining shevalar tizimi doirasida qarloq lahjasi o‘rganilgan. Qarloq lahjasining fonetik, leksik va grammatik jihatlari tahlil qilinib, uning boshqa o‘zbek lahjalari bilan o‘xshash va farqli tomonlari ko‘rsatib berilgan. Shu bilan birga, lahjaning tarixiy ildizlari, zamonaviy holati va saqlanib qolish muammolari ham yoritilgan. Tadqiqot natijalari qarloq lahjasini lingvistik jihatdan chuqurroq o‘rganishga zamin yaratadi.
YORUG‘LIK OQIMI VA UNING KUCHI. YORITILGANLIK QONUNI
Ushbu maqolada yorug‘lik oqimi, yorug‘likning kuchi va yoritilganlik tushunchalari ilmiy asosda yoritilgan. Yorug‘lik oqimining fizik tabiatini, o‘lchov birliklarini va uning amaliyotdagi ahamiyatini tahlil qilish orqali, turli yoritish tizimlarining samaradorligi va inson hayotidagi o‘rni ochib berilgan. Shuningdek, yoritilganlik qonunlari, xususan, yoritilganlikning masofaga bog‘liqligi, yoritish darajasini hisoblash usullari va ushbu qonunlarning texnika, tibbiyot, arxitektura hamda kundalik hayotdagi qo‘llanilishi batafsil ko‘rib chiqilgan
BOG`BONCHILIK ASOSIDA SHAKLLANGAN XALQ MAQOLLARI
Xalqning tajribasi ma’naviy qadriyatlarning yaratilishida favqulodda muhim rol o`ynaydi. “Insonlarda xotiralari tufayli tajriba paydo bo`ladi: ayni bir narsa, predmet haqidagi bir qator xotira, nihoyat, bir tajriba ahamiyatiga ega. Tajriba esa fan va san’at bilan deyarli bir xildir. Fan va san’atga esa insonlar tajriba tufayli erishadilar. Chunki, V.Pol aytganidek, “tajriba san’atni yaratgan (Pol – sofist, Gorgiyning shogirdi) – va to`g`ri aytgan, tajribasizlik – hodisa”
KREATIV YONDASHUV ASOSIDA BOLALAR NUTQI VA TAFAKKURINI O`STIRISHDA AKTDAN FOYDALANISH METODIKASI
Mazkur maqolada kreativ yondashuv asosida bolalar nutqi va tafakkurini rivojlantirishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan (AKT) foydalanishning samarali usullari yoritilgan. Bolalar bilan ishlash jarayonida innovatsion texnologiyalarni qo‘llash orqali ularning muloqot ko‘nikmalari, mustaqil fikrlash qobiliyati, tasavvuri va ijodiy salohiyati qanday shakllanishi tahlil etilgan. Metodik asosda multimediali vositalar, interaktiv dasturlar, o‘yinli texnologiyalar va raqamli resurslardan foydalanish yo‘llari ko‘rsatib berilgan
XALQARO HUQUQ: NAZARIY ASOSLARI, AMALIY QO‘LLANILISHI VA DOLZARB MASALALARI
Mazkur ilmiy maqolada xalqaro huquqning shakllanish tarixi, nazariy asoslari, asosiy prinsiplari, subyektlari hamda huquqiy manbalari haqida chuqur tahlil yuritilgan. Unda xalqaro huquqning tinchlikni saqlash, urush va mojarolarni oldini olish, inson huquqlarini himoya qilishdagi o‘rni ochib beriladi. Xalqaro shartnomalar, huquqiy mas'uliyat, xalqaro tashkilotlar va xalqaro sudlar faoliyati ham yoritiladi. Shuningdek, XXI asrda xalqaro huquq oldida turgan muammolar va ularni hal qilish yo‘llari tahlil qilinadi. Maqola yuridik yo‘nalishdagi talabalar, ilmiy tadqiqotchilar va xalqaro munosabatlarga qiziquvchilar uchun mo‘ljallangan
GLOBALLASHUV JARAYONIDA KIBERXAVFSIZLIKNING TUTGAN O‘RNI
: Ushbu ilmiy maqolada globallashuvning zamonaviy bosqichida axborot texnologiyalarining keng tarqalishi bilan bog‘liq holda vujudga kelayotgan kiberxavfsizlik muammolari har tomonlama tahlil qilinadi. Xususan, internet tarmog‘i va raqamli tizimlarning kengayishi kiberhujumlar, ma’lumotlar o‘g‘riligi, kiberjinoyatlar kabi xavf-xatarlarni yuzaga keltirmoqda. Maqolada global miqyosdagi xavfsizlik siyosati, xalqaro tashkilotlarning roli, O‘zbekistondagi yondashuv va mavjud yechimlar atroflicha yoritiladi
ZAMONAVIY MULTIMEDYA TEXNOLOGIYALARINING TA'LIMDAGI O‘RNI
Ushbu maqolada zamonaviy multimedya texnologiyalarining ta'lim sohasidagi ahamiyati, ularning o‘quv jarayonini interaktiv va samarali tashkil etishdagi roli hamda ta'lim sifatini oshirishga qo‘shayotgan hissasi yoritilgan. Multimedya vositalari orqali taqdim etilayotgan axborotlarning vizual, audio va animatsion shakllari o‘quvchilarning bilim olish jarayoniga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada interaktiv doskalar, ta’limiy videolar, simulyatsiyalar, 3D modellashtirish kabi texnologiyalar haqida so‘z yuritilib, ularning pedagogik samaradorligi tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekiston ta’lim tizimida multimedia texnologiyalarining joriy etilishi bo‘yicha olib borilayotgan amaliy ishlar, mavjud muammolar va istiqbolli yo‘nalishlar muhokama qilingan
MS ACCESSDA JADVALLAR BILAN ISHLASH
Ushbu maqolada Microsoft Access dasturida jadvallar bilan ishlashning nazariy va amaliy jihatlari chuqur yoritilgan. Jadval tushunchasi, uni yaratish bosqichlari, maydon turlari, jadvallar o‘rtasida bog‘lanishlar, ma’lumotlarni filtrlash, so‘rovlar yaratish va formalar bilan ishlash jarayonlari izchil tushuntirilgan. Maqola Access foydalanuvchilari, ayniqsa o‘quvchi va o‘qituvchilar uchun foydali amaliy qo‘llanma vazifasini bajaradi
TA’LIMNING DASTLABKI BOSQICHIDA BOLANING MUSIQIY RIVOJLANISHI, BOLALAR BILAN BIRINCHI DARSLARNING ASOSIY MAZMUNI
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bilan musiqiy cholg‘ularini o‘rganish uchun ilk qadam “Musiqa madaniyati” darslarining o‘ziga hosligi, Ta’limning dastlabki bosqichida bolaning musiqiy rivojlanishi, bolalar bilan birinchi darslarning asosiy mazmuni haqida ma’lumotlar keltirilgan. Musiqa madaniyati darslari oʼquvchilarda musiqani idrok etish malakalarini oʼstirish, unga emotsional munosabatni shakllantirishdan iborat.
TEXNOLOGIYA FANI O‘QITUVCHILARINI TA’LIM TIZIMI SAMARADORLIGI VA KREATIVLIGINI RIVOJLANTIRISH
Maqolada bo’lajak texnologiya fani o‘qituvchilarining ta’lim tizimi samaradorligini va kreativligini rivojlantirish asosida yoritilgan.
AN'ANAVIY SAN'AT VA GLOBAL E'TIROF: O'ZBEKISTONNING BAXSHICHILIK, MAQOM VA AMALIY SAN'AT TURLARI ORQALI XALQARO HAMKORLIGI
Ushbu maqolada O‘zbekistonning an’anaviy san’at turlari - baxshichilik, maqom va amaliy san’at orqali xalqaro miqyosdagi e’tirofi, ularning YUNESKO va boshqa xalqaro tashkilotlar doirasida tan olinishi, hamda bu san’at turlari orqali madaniy diplomatiya va xalqaro hamkorlikka qo‘shgan hissasi chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqotda tarixiy yondashuv, madaniy tahlil, interaktiv strategiyalar va statistik ma’lumotlarga asoslangan holda, O‘zbekistonning madaniy merosini dunyoga tanitish usullari ko‘rib chiqiladi.
FEATURES OF EARLY DIAGNOSIS AND TREATMENT OF CARDIOVASCULAR PATHOLOGY IN PATIENTS WITH RHEUMATOID ARTHRITIS
Background:
Rheumatoid arthritis (RA) is a systemic autoimmune disorder associated with an increased risk of cardiovascular disease (CVD), primarily due to chronic systemic inflammation. Early detection and management of cardiovascular pathology in RA patients remain a clinical challenge but are essential for improving outcomes.
Objective:
To investigate the early diagnostic features and treatment strategies of cardiovascular pathology in patients with RA and to assess the association between inflammatory markers and subclinical atherosclerosis.
Methods:
This prospective clinical study included 120 patients with RA, among whom 68 demonstrated clinical or subclinical cardiovascular involvement. All patients underwent clinical assessment, laboratory testing (including CRP, ESR, RF, anti-CCP), and cardiovascular evaluation (ECG, echocardiography, carotid ultrasound). A subgroup was tested for IL-6 and TNF-α levels. Disease activity was measured using DAS28-CRP. Statistical analysis was performed to assess associations between inflammatory markers and cardiovascular pathology.
Results:
Patients with cardiovascular involvement had significantly higher CRP and ESR levels, as well as greater RA disease activity (p < 0.01). Carotid plaque and increased intima-media thickness were found in 53.3% of RA patients versus 18.3% in controls (p < 0.001). Elevated inflammatory markers correlated with the presence of subclinical atherosclerosis. TNF-α inhibitors and methotrexate treatment were associated with improved vascular parameters and reduced cardiovascular risk.
Conclusion:
Cardiovascular pathology in RA patients is common and strongly associated with systemic inflammation. Early detection using inflammatory biomarkers and carotid imaging, combined with anti-inflammatory treatment and cardiovascular risk management, is essential to reducing cardiovascular morbidity and mortality in RA. Interdisciplinary care involving rheumatologists and cardiologists is crucial for optimizing outcomes.
TASVIRIY SAN’ATDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR: ZAMONAVIY YONDASHUV VA YANGI IMKONIYATLAR
Ushbu maqolada tasviriy san’at sohasida innovatsion texnologiyalarning, xususan grafik planshetlar, 3D printerlar, virtual va kengaytirilgan haqiqatning ijodiy faoliyat va ta’lim jarayonidagi ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy texnologiyalar rassomlarga yangi imkoniyatlar yaratib, san’at asarlarini interaktiv va noyob shakllarda ifodalashga yordam beradi. Shuningdek, innovatsion vositalarning tasviriy san’at o‘qituvchilarini tayyorlashda qo‘llanilishi va ularning ijodiy malakalarni rivojlantirishdagi roli ta’kidlanadi
ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ МЕДИАЦИИ В ТРУДОВЫХ СПОРАХ: ДОВЕРИЕ, ЭМОЦИИ И СТИЛЬ ОБЩЕНИЯ СТОРОН (НА ПРИМЕРЕ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН)
В современных условиях стремительного социально-экономического развития, нарастающей правовой осведомлённости граждан и усложнения трудовых отношений особое значение приобретает эффективное и цивилизованное разрешение трудовых споров. Одним из таких механизмов является медиация — альтернативная форма урегулирования конфликтов, основанная на принципах добровольности, нейтральности и сотрудничества. Однако эффективность медиации напрямую зависит не только от правовой базы и профессионализма медиатора, но и от психологических факторов, определяющих поведение сторон в конфликте
OLIY TA’LIMDA TAHSIL OLADIGAN TALABALARINING O‘QUV FAOLIYATIDAGI YOLG‘IZLIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada oliy talimda tahsil oladigan kurs talabalarining o‘quv faoliyatidagi moslashuv jarayonidagi yolg‘izlik holatlari hamda buning oqibatida turli-tuman vaziyatlarga duch kelishlari haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, talabalardagi yolg‘izlik holatlari bo‘yicha chet ellik olimlarning qilgan tadqiqot ishlaridan ma’lumotlar keltirilgan
PEDAGOGIK TA'LIM-TARBIYA
Ushbu maqola pedagogik ta'lim-tarbiya jarayonining ilmiy asoslarini, metodologiyasini va amaliy jihatlarini tahlil qiladi. Pedagogik ta'lim nafaqat bilim berish, balki shaxsiyatni shakllantirish, axloqiy, ijtimoiy va madaniy qadriyatlarni o‘rgatish bilan bog‘liq muhim jarayondir. Maqolada ta’lim va tarbiya jarayonining zamonaviy pedagogik metodlari, faol pedagogik yondashuvlar va interfaol o‘qitish texnologiyalarining roli ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, pedagogik ta'lim-tarbiya jarayonida o‘quvchilarning individual ehtiyojlari va qiziqishlariga asoslangan yondashuvlar muhim ahamiyat kasb etadi. Maqola shuningdek, o‘quvchilarning shaxsiy rivojlanishi, motivatsiyasi va ta’limga bo‘lgan ishonchni oshirishga qaratilgan metodlarni taqdim etadi
THE ROLE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN EDUCATION
This article discusses the impact of artificial intelligence (AI) technologies on the modern education system, the areas in which AI is applied, and the innovations it brings to teaching and learning. It explores how AI-based platforms, digital assistants, and analytical tools help increase the personalization, effectiveness, and inclusiveness of education. The advantages of an educational environment where teachers collaborate with AI systems are also highlighted
ADO.NET VA MA’LUMOTLAR BAZASI BILAN ISHLASH
Ushbu maqolada ADO.NET texnologiyasining mohiyati, uning .NET platformasida ma’lumotlar bazasi bilan ishlashdagi roli hamda arxitekturasi tahlil qilinadi. Maqolada ADO.NET yordamida ma’lumotlar bazasiga ulanish, ma’lumotlarni o‘qish, yozish, tahrirlash va o‘chirish jarayonlari amaliy misollar orqali bayon etiladi. Shuningdek, disconnected (ajratilgan) va connected (ulangan) modellar orasidagi farqlar ham ko‘rib chiqiladi. Bu maqola dasturchilar, talabalar va axborot texnologiyalari yo‘nalishidagi tadqiqotchilar uchun foydali bo‘ladi
ЗАДАЧА СТЕФАНА ДЛЯ СИСТЕМЫ ПАРАБОЛИЧЕСКИХ УРАВНЕНИЙ
В данной работе рассматривается задача типа Стефана для системы квазилинейных параболических уравнений, которая возникает в модели заживления ран. Исследование нелинейных задач со свободными границами методом, основанным на построении априорных оценок. Поэтому сначала устанавливаются некоторые первоначальные априорные оценки для решения рассматриваемой задачи. Затем задача сводится к задаче с фиксированной границей через замену переменных. Полученная задача имеет зависящие от времени и положения в пространстве коэффициенты с нелинейными слагаемыми. Далее построены априорных оценок типа Шаудера для решения уравнения с нелинейными слагаемыми и закрепленной границей. На основе полученных оценок доказана единственность решения задачи. Затем мы доказываем глобальное существование решения задачи с помощью теоремы Лерэ-Шаудера о неподвижной точке.
BAKTERIAL VAGINOZ: ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI VA DAVOLASH STRATEGIYALARI
Ushbu ilmiy tezisda bakterial vaginozning patogenezida bioplyonka shakllanishi, mikrobiota disbalansi va Gardnerella vaginalis ning roli ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Kasallikni davolashda dequalinium chloride, dezoksiribonukleaza fermentlari, probiotik va immunomodulyatorlarga asoslangan zamonaviy yondashuvlar tahlil qilingan hamda ushbu kasallikni kamaytirish va oldini olishga yo‘naltirilgan innovatsion strategiyalarni ilgari surilgan.
TURKISTON JADIDLARINING XOTIN-QIZLAR TENGLIGI TOʻGʻRISIDAGI QARASHLARI
Ushbu maqola XIX asr oxiri – XX asr boshida Turkiston jadid maʼrifatparvarlarining xotin-qizlar masalasida qarashlari, xususan, jamiyat hayotida xotin-qizlar oʻrni va roli, ularning savodxonlik darajasi, bu borada jadidlarning olib borgan saʼyi- harakatlari, xotin-qizlarni bilimli qilish, yangi usul maktablariga ularni jalb etish kabi qarashlari tahlil etilgan.
“YUSUF VA ZULAYHO” TURKUMIDAGI DOSTONLARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Maqolada 150 dan ortiq namunasi mavjud bo’lgan “Yusuf va Zulayho” dostonining diniy manbalarda qanday shakllarda uchrashi, ijodkorlar tomonidan qanday variantlarda yoritilganligi haqida so‘z boradi.
ASFALT ARALASHTIRGICHNING LAPKASINI YEYILGAN YUZASINI PAYVANDLAB QAYTA TIKLASH TEXNOLOGIYASI
Respublikamizda hozirgi kunda rivojlanish juda jadal darajada o’smoqda. Shu jumladan yo’llarni asfaltlashtirish tekis va ravonlashtirish ishlari olib borilmoqda. Asfalt tayyorlash uchun asosiy ishni asfalt aralashtirgich mashinasi bajaradi. Asfalt tayyorlash mashinalari eng ko’p yeyiladigan qismi lapkasi. Asfalt aralashtirgichning lapkasini yeyilgan yuzasini payvandlab qayta tiklash texnologiyasi.
MAXSUS TIPDAGI ISITISH PECHLARINI PAYVANDLASH JARAYONINI LOYIXALASH
Bugungi kunda dunyo mamlakatlarida bo‘lgani kabi, O‘zbekiston Respublikasida ham issiqlik energiyasiga bo‘lgan talab yildan-yilga ortib bormoqda. Organik yoqilg‘ining taxminan uchdan bir qismi turar joylar va sanoat ob’ektlarini isitishga sarflanadi. Yoqilg‘ini chuqur qatlamlardan qazib olish zarurati uning tannarxini oshirib, mamlakatimiz iqtisodiyotida yoqilg‘i sarfini tejashni eng muhim masalalardan biriga aylantiradi. Ushbu muammoning samarali yechimi sifatida markazlashtirilgan issiqlik ta’minoti tizimini joriy etish hamda yirik shaharlarda issiqlik elektr stansiyalarini ko‘paytirish asosiy yo‘nalishlardan biri hisoblanadi.
KO’PRIKLI KRAN BOSH BALKASINI TAYYORLASH TEXNALOGIK JARAYONINI ISHLAB CHIQISH
Respublikamizda hozirgi kunda judayam ko’p joylarda ko’prikli kranlar ishlatladi.Qurilma ko’plab qurilishlarda, ishlab chiqarish zavodlada juda og’ir jixozlarni stanok, dastgohlari kotarib joylashtirish ko’chirish uchun kerak boladi.ko’prikli kran va ularning balkasini ishlab chiqish bilan tanishamiz.
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASINING IQTISODIY RIVOJLANISHIDAGI IQTISODIY ALOQALARNING O'RNI VA ISTIQBOLLARI
ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining iqtisodiy sohada xorijiy davlatlar bilan yo‘lga qo‘ygan hamkorlik munosabatlari, mamlakatning xalqaro iqtisodiy integratsiya jarayonlariga qo‘shilishi, asosiy savdo sheriklari bilan olib borilayotgan o‘zaro iqtisodiy aloqalar, investitsion muhitni yaxshilash borasida amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar, shuningdek, strategik tarmoqlarda hamkorlik asosida amalga oshirilayotgan qo‘shma loyihalar har tomonlama tahlil qilinadi
KONFLIKTLARNI HAL QILISHDA MEDIATORLIK TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada zamonaviy jamiyatda yuzaga kelayotgan nizolarni hal etishning muqobil yo‘li sifatida mediatorlik texnologiyalarining o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada mediatorlik jarayoni, uning prinsiplari, bosqichlari hamda ta’lim muassasalari, oila va jamoat hayotida qo‘llanilishiga alohida e’tibor qaratiladi. Konfliktologiya va psixologiya nuqtayi nazaridan mediatorlikning afzalliklari, shuningdek, mediatorlik faoliyatini yuritishda zarur bo‘lgan kompetensiyalar ochib beriladi
“РОЛЬ КУЛЬТУРЫ В ЖИЗНИ ЧЕЛОВЕКА И ОБЩЕСТВА: ФУНДАМЕНТ РАЗВИТИЯ И ГАРМОНИИ”
Статья исследуют фундаментальную роль культуры в жизни человека и общества, раскрывая её как динамичную систему, формирующую личность, интегрирующую сообщества и обеспечивающую прогресс. Через анализ четырех ключевых аспектов
YOSHLАRDА KREАTIV TАFАKKURNI RIVOJLАNTIRISH ORQALI O’ZIGA BO’LGAN ISHONCHINI OSHIRISH TEXNOLOGIYALARI
Ushbu maqolada talabalarda kreаtivlik vа uning kаsbiy tаnlovdа tа’sirini oʼrgаnish jarayoni keng yoritilgan. Pedagog olimlar tomonidan talabalarning kasbiy tayyorgarligini shakllantirish, oʼqitish samaradorligini oshirishda interfaol taʼlim texnologiyalari va metodlari vositasida talabalarda kreativlik qobiliyatlarini rivojlantirishning pedagogik mexanizmlarini takomillashtirish, ijodiy yoʼnaltirilgan taʼlim dasturlarini ishlab chiqish, talabalarda kreativlik potentsialining rivojlanganlik darajasini prognostik va kvalimetrik metodlarini ishlab chiqish dolzarb ilmiy-nazariy va amaliy ahamiyatga ega masalalardan sanaladi
MATEMATIKANI QANDAY O'RGATISH BO'YICHA STRATEGIYA
Ushbu maqolada matematikani oʻqitish usullari, maʼruza, induktiv, deduktiv, evristik yoki kashfiyot, analitik, sintetik, masalalar yechish, laboratoriya va loyiha usullari, o'quv dasturining o'ziga xos birligi, mavjud resurslarga va sinfdagi talabalar soniga qarab qo'llash va boshqalar to’g’risida yozilgan
MATRITSANING RANGI VA UNI HISOBLASH. TESKARI MATRITSA VA UNI TOPISH
ushbu maqolada sistemalarni modellashtirishda matritsalar algebrasi, matritsa rangini, uni bevosita hisoblashda ko’p sondagi determinantlarni hisoblash,elementar almashtirishlar,teskari matritsa A kvadrat matritsa teskari matritsaga ega bo’lishi uchun A matritsaning determinant noldan farqli bo’lishi zarurligi hamda mavzuga oid misollar tadbiqi haqida so’z boradi
ENHANCING THE METHODOLOGY OF ENDURANCE DEVELOPMENT IN ADOLESCENT FEMALE WRESTLERS: A SCIENTIFIC AND PRACTICAL APPROACH
Endurance is a critical component in the athletic performance of wrestlers, particularly for adolescent female athletes who are in a sensitive stage of physiological and psychological development. This study aims to improve the methodology used to develop endurance in adolescent female wrestlers by integrating age-specific training principles, physiological monitoring, and individualized planning. A controlled experimental approach involving 30 athletes aged 13–16 was conducted over a 12-week period. Results indicate that the application of a structured endurance program tailored to biological maturity and training age significantly enhances aerobic capacity and match-specific endurance, contributing to overall athletic progress.
CHEMICAL BENEFICIATION OF LIGNITE COALS FOR REDUCING ASH AND MINERAL IMPURITIES
In Uzbekistan, the effective utilization of low-grade coal extracted from the Angren coal deposit—initially considered unsuitable as fuel—is of critical importance. By processing and upgrading the quality of this coal, it becomes possible to supply high-quality solid fuel for both the population and various industrial sectors. This approach ensures the efficient use of coal resources, which are among the country’s valuable mineral assets. To obtain clean and efficient fuel from lignite—a natural energy source and a key factor in the development of the nation’s industry and living standards—it is essential to develop waste-free coal beneficiation technologies.
BLOKCHEYN TEXNOLOGIYASI VA XALQARO TOVAR BELGILARINI HIMOYA QILISHNING HUQUQIY MASALALARI
Ushbu tezisda blokcheyn texnologiyasining xalqaro tovar belgilarini himoya qilish tizimidagi huquqiy ahamiyati keng qamrovda o‘rganiladi. Dissertatsiya blokcheyn asosida tovar belgilarini ro'yxatdan o'tkazish, monitoring qilish va huquqbuzarliklarni aniqlash imkoniyatlariga alohida e’tibor qaratadi. Shuningdek, Parij Konvensiyasi, Madrid Protokoli va TRIPS shartnomasi doirasidagi xalqaro normalar, ularning milliy qonunchilik bilan uyg‘unlashuvi, hamda WIPO, EUIPO kabi xalqaro institutlar tajribasi asosida blokcheyn integratsiyasining afzalliklari va yechimini topishi lozim bo‘lgan muammolari atroflicha tahlil qilinadi.
BOLALARNI TASVIRIY FAOLIYATGA O‘RGATISH METODLARI
Maktabgacha yosh – bu bolaning shaxsiyati, estetik didi, ijodiy tafakkuri va hissiy olami shakllanadigan eng muhim bosqichlardan biridir. Ayniqsa, tasviriy san’at faoliyati bolaning kreativ fikrlashi, tasavvuri, estetik qabul qilish qobiliyati va noan’anaviy yondashuvlarga ochiqligini rivojlantirishda beqiyos ahamiyatga ega. An’anaviy uslublar bilan bir qatorda noan’anaviy yondashuvlarni ham joriy etish, bolalarda mustaqil fikrlash, ranglar va shakllarni o‘zgacha ko‘rish, ya’ni badiiy tafakkurni rivojlantirish imkonini beradi.
IQTISODIY RIVOJLANISHDA LOGISTIKA INFRATUZILMASINI RO'LI VA RIVOJLANTIRISH MASALALARI
Ushbu maqolada logistika infratuzilmasining iqtisodiy rivojlanishga ta’siri, uning asosiy tarkibiy qismlari va zamonaviy iqtisodiyotda tutgan o‘rni tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekistonda logistika infratuzilmasini modernizatsiya qilish, transport-kommunikatsiya tizimini takomillashtirish va raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali iqtisodiy samaradorlikni oshirish yo‘llari yoritilgan.
TIBBIYOT TALABALARI UCHUN JARROHLIK TAYYORGARLIGIDA SIMULYATSIYAGA ASOSLANGAN O‘QITISH USULINING AFZALLIKLARI
Simulyatsiyaga asoslangan o‘qitish usuli tibbiyot talabalarining jarrohlik ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Bu yondashuv xavfsiz va nazorat ostidagi muhitda texnik hamda kognitiv ko‘nikmalarni takomillashtirishga imkon beradi. Takroriy mashqlar, real vaqt rejimida fikr-mulohaza olish va protsedura bilimlarini chuqurlashtirish orqali bemor xavfsizligini buzmasdan samarali o‘rganish jarayoni ta’minlanadi. Tadqiqotlar simulyatsiya yordamida o‘qitish ko‘nikmalarni oshirish, xatolarni kamaytirish va qaror qabul qilish qobiliyatini mustahkamlashga yordam berishini ko‘rsatmoqda. Yangi texnologiyalar — VR va AR orqali o‘quv tajribasi yanada jonlanadi. Standartlashtirilgan dasturlar esa sifatli va barqaror jarrohlik ta’limini kafolatlaydi.
POETICAL STRUCTURE IN THE WORK OF ERKIN VOKHIDOV
Erkin Vohidov she’riyatida badiiy so’z va milliy ruh bir-birini to’ldiruvchi mohiyat kasb etadi. Shoir ijodida ko’ngil sarzanishlari orqali millat kechmishi, inson ibtidosi va intihosi, hayot murakkabliklarini suvratlashga muvaffaq bo’ladigan san’atkor poetik muhokamasida butun insoniyat axloqiy mezonlari batafsil tahlillanadi.
INGLIZ TILINI INTEGRATIV YONDASHUV ASOSIDA O‘QITISH: NAZARIYA VA AMALIYOT
Mazkur maqola ingliz tilini integrativ yondashuv asosida o‘qitishning nazariy asoslari va dars jarayoniga tatbiq etilishi ustida to‘xtaladi. Integrativ yondashuv til ko‘nikmalarini birgalikda shakllantirish, o‘quvchilarni real hayotiy kontekstlar orqali o‘rgatishga qaratilgan metod hisoblanadi. Tadqiqotda mazkur yondashuv asosida olib borilgan darslar misolida o‘quvchilarning faolligi, til o‘zlashtirish darajasi va fanlararo fikrlash qobiliyatining o‘zgarishi tahlil qilinadi. Maqolada shuningdek, metodik muammolar, ularning yechimlari va ilg‘or amaliyotlar ham ko‘rib chiqiladi, shuningdek, integrativ yondashuvning o‘quvchilarning shaxsiy rivojlanishi, tanqidiy tafakkuri va madaniy kompetensiyasini shakllantirishdagi o‘rni ham ko‘rib chiqiladi. Tahlillar CLIL va fanlararo bog‘liqlik asosidagi o‘qitish shakllarining samaradorligini statistik ma’lumotlar asosida tasdiqlaydi.
TURIZM SOHASINI RIVOJLANTIRISHDA BANK XIZMATLARINI O’RNI
Ushbu maqolada turizm sohasini rivojlantirishda bank xizmatlarining o‘rni va ahamiyati chuqur tahlil qilinadi. Mualliflar banklarning kredit, lizing, sug‘urta, raqamli to‘lov tizimlari, mobil banking, fintech startaplar va “yashil” moliyalashtirish orqali turizm infratuzilmasini qo‘llab-quvvatlashdagi rollarini yoritadilar. Shu bilan birga, bank xizmatlarining mikromoliyalashtirish, ayollar tadbirkorligini rag‘batlantirish va ijtimoiy integratsiyani ta'minlashdagi strategik yondashuvlari tahlil qilinadi. O‘zbekiston misolida milliy to‘lov tizimlari, davlat kredit dasturlari va ekologik turizmni moliyalashtirish amaliyotlari orqali turizmning barqaror rivojlanishiga bank sektorining ta’siri yoritilgan. Xulosa o‘rnida, banklarning turizm sohasidagi faoliyati nafaqat iqtisodiy o‘sishga, balki ijtimoiy va madaniy taraqqiyotga ham xizmat qilishi ta’kidlanadi.
ТЕМА ЛЮБВИ И ДРУЖБЫ В ПОЭЗИИ А.С. ПУШКИНА
В данной статье рассматриваются основные аспекты раскрытия тем любви и дружбы в поэзии Александра Сергеевича Пушкина. На основе анализа ключевых произведений исследуются изменения восприятия и художественные средства выражения данных чувств в разных периодах творчества поэта. Особое внимание уделяется философскому осмыслению любви и дружбы как неотъемлемых элементов личностного и духовного мира Пушкина. Также проводится сравнительный анализ лирических образов и социального контекста, в котором формировалась поэтическая тематика
PARENTS SHOULD BE HELD LEGALLY RESPONSIBLE FOR THEIR CHILDREN’S BEHAVIOUR
This paper examines the extent to which parents should be held legally accountable for the behaviour of their children. It discusses various legal frameworks worldwide, the moral and social implications of parental responsibility, and the developmental psychology underlying child behaviour. While the idea of holding parents legally responsible is rooted in the notion that they are the primary influencers of their children’s actions, this paper evaluates whether such legal measures are fair, effective, and socially just. Through analysis of legal precedents, psychological research, and socio-economic impacts, the paper proposes a nuanced approach that incorporates parental responsibility with systemic support and conditional liability
GEMOSISTEIN MODDASINING HOMILADOR AYOLLAR ORGANIZMIDAGI AHAMIYATI
ДЖАЗ: ВЕЧНОЕ ДЫХАНИЕ СВОБОДЫ
Джаз – это не просто музыка, это пульс свободы, закованный в ритм и вырвавшийся на волю импровизации. Родившись в плавильном котле Нового Орлеана из слез блюза, молитв госпела и маршей Старого Света, он стал голосом целой эпохи. Эта статья – путешествие по извилистым берегам великой реки джаза: от его истоков на американском Юге до суровых, но плодотворных зим Советского Союза, и дальше – в безграничные океаны современного звука. Мы услышим, как свинговали биг-бэнды, как бибоп взрывал шаблоны, как джаз учился выживать за железным занавесом и как он продолжает удивлять мир сегодня, оставаясь вечно живым диалогом между традицией и новаторством.
TURLI EKSTREMAL SHAROITLARDA O‘ZINI NAZORAT QILISH STRATEGIYALARINI O‘RGATISHNING PSIXOLOGIK ASPEKTLARI
Ushbu maqolada favqulodda holatlarda insonning xulq-atvor yo‘nalishlarini targ‘ib qilishning ruhiy tomonlari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida ruhiy barqarorlik, hissiy aql, jamiyat tomonidan yordam va xatarli vaziyatlarga tayyorgarlikka oid omillar psixologik aspekt sifatida yoritilgan. Maqola favqulodda vaziyatlarga qarshi kurashishda psixologik yondashuvlarning zarurligini asoslovchi muhim nazariy va amaliy xulosalarni o‘z ichiga oladi
ENHANCING READING SKILLS THROUGH CLASSIC LITERATURE: A НАЗОРАТ ҚИЛИНАДИГАН ЧЕТ ЭЛ КОМПАНИЯЛАРИНИНГ ФОЙДАСИНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШ ТИЗИМИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
Мазкур мақолада назорат қилинадиган чет эл компаниялари (НЧЭК) фойдасини солиққа тортиш тизими ва уни такомиллаштиришнинг илмий-назарий ва амалий жиҳатлари таҳлил қилинган. Халқаро амалиётда НЧЭКлар орқали юзага келаётган солиқ базасининг эрозияси ва даромадларнинг кам солиқ тўланадиган юрисдикцияларга кўчирилишига қарши курашишда БЕПС (Басе Эросион анд Профит Шифтинг) ташаббуслари доирасида шаклланган механизмлар кўриб чиқилган. Ўзбекистон мисолида солиқ қонунчилигида НЧЭКларни солиққа тортиш бўйича мавжуд бўшлиқлар, ҳуқуқий тафовутлар ва амалий муаммолар аниқланиб, уларни бартараф этиш бўйича таклифлар берилган. Хусусан, контролнинг аниқланиши, резидентлик тамойили ва иқтисодий манфаатдорлик мезонлари асосида компанияларни идентификация қилиш, ўзаро боғлиқ шахслар билан тузиладиган операцияларни мониторинг қилиш ҳамда солиқ маъмуриятчилигида рақамли воситалардан фойдаланиш имкониятлари таҳлил қилинган
JAZ MUSIQASINING KELIB CHIQISHI VA RIVOJLANISH BOSQICHLARI
Ushbu maqolada jaz musiqasining tarixiy kelib chiqishi, asosiy rivojlanish bosqichlari va janrga xos xususiyatlari tahlil qilinadi. Maqola orqali jazning ijtimoiy-madaniy muhitda shakllangani, uning janr sifatida o‘sib, dunyo bo‘ylab qanday tarqalganligi haqida tushuncha beriladi.
BOSHLANGʻICH SINFLARDA DIQQATNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida diqqatning o‘ziga xos xususiyatlari, uning shakllanishi va rivojlanish jarayoni tahlil qilinadi. Diqqat — bu o‘quvchilarning ta’lim jarayonida o‘zlariga kerakli ma’lumotlarga e’tibor qaratish va ularga uzluksiz fokuslanish qobiliyatidir. Boshlang‘ich sinf yoshidagi bolalarda diqqatning shakllanishi, uning ixtiyoriy va ixtiyorsiz turlari, diqqatning kuchi va barqarorligi kabi jihatlar o‘rganiladi. Shuningdek, diqqatni rivojlantirishda o‘qituvchining metodik yondashuvi, o‘quv materiallarining hissiy va vizual jihatlari, o‘yin va mashqlar orqali diqqatni jamlash va davom ettirish usullari ko‘rib chiqiladi. Maqola pedagoglarga diqqatni shakllantirishda samarali metod va vositalarni tanlashda yordam beradi
ИДЕОЛОГИЯ ШЕЙХА ХУДОЙДОДА ВАЛИ И ЕГО ВЛИЯНИЕ НА СОЦИАЛЬНО-ПОЛИТИЧЕСКУЮ ЖИЗНЬ МОВАРОУННАХРА
В статье излагается вклад Шейха Худойдод Вали в развитие метода яссавия-жахрия суфизма XV-XVI веков, где он критикуя тиранию, несправедливость и ложь призывал налаживать принципы диалога с народом, изучая такие проблемы как литературное наследие, представлять нашим современникам в качестве важной духовной пищи сегодняшнего и будущего поколений
IX-XII ASRLARDA YASHAB IJOD QILGAN O’RTA OSIYOLIK BUYUK ALLOMALAR VA ULARNING JAHON SIVILIZATSIYASI RIVOJIGA QO’SHGAN HISSALARI
Ilm-fan madaniyatimiz taraqqiyotida IX—XII asrlar davrining o’rni beqiyosdir. Bag’doddagi ilmiy akademiyadan o’rnak olib Xorazmda ham X asrda Ma’mun akademiyasi vujudga keldi
ENHANCING READING SKILLS THROUGH CLASSIC LITERATURE: A METHODICAL APPROACH USING THE GIFT OF THE MAGI
This article explores the pedagogical value of using classic literature—specifically O. Henry’s The Gift of the Magi—as a methodological tool for enhancing students’ reading skills. Grounded in reader-response theory and schema-based learning, the study examines how literary texts can serve as accessible yet intellectually rich materials for developing vocabulary, inferencing, and interpretive comprehension. Drawing from classroom-based interventions and existing literacy research, the article presents structured reading activities, discusses observed outcomes, and assesses the effectiveness of classic short stories in fostering critical literacy. The findings suggest that the integration of canonical narratives into reading instruction not only elevates linguistic competence but also cultivates deeper cultural and emotional engagement
TEACHING WRITING THROUGH NATURE AND LITERATURE: DEVELOPING VOICE, REFLECTION, AND ENVIRONMENTAL AWARENESS
This article examines the integration of nature-focused literature into writing pedagogy as a strategy to cultivate students' expressive abilities, ecological awareness, and authorial voice. Drawing upon the narrative works of Ernest Seton-Thompson and supporting scholarly research, the study demonstrates how literary engagement with natural themes fosters critical thinking, emotional reflection, and rhetorical development. Through structured writing tasks such as journaling, narrative imitation, and thematic essays, students enhanced both technical writing skills and personal connection to environmental content. The findings suggest that nature literature serves not only as a model for style and structure, but also as a conduit for interdisciplinary learning, linking language arts with environmental education. This approach affirms the pedagogical value of literature in fostering both linguistic growth and ethical consciousness in the classroom
MUHANDISLIK GRAFIKASI FANLARINI AXBOROT-KOMMUNIKASIYA TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA O‘QITISHNING AMALIY AHAMIYATI
Maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini o‘quv jarayonida qo‘llash xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Jumladan, ta’lim jarayonida ta’lim samaradorligini oshirish vositasi sifatida AKT imkoniyatlari tavsiflanadi
KECHAGI TARIX – YANGI TARTIB: SOVET DAVLATINING BUXORONI QAYTA QURISHI
Ushbu maqolada 1925–1940 yillar oralig‘ida Buxoro shahrida amalga oshirilgan sovet urbanizatsiyasi, ya’ni shaharlashtirish siyosatining tarixiy jarayonlari, iqtisodiy va madaniy oqibatlari tahlil qilinadi. Sovet tuzumi Buxoroni modernizatsiya qilish bahonasida uni mafkuraviy, ijtimoiy va arxitektura jihatdan butunlay qayta tashkil etdi. Maqolada kollektivlashtirish, sanoatlashtirish, demografik siljishlar, infratuzilma o‘zgarishlari, mafkuraviy nazorat, hamda mahalliy qarshilik holatlari tarixiy manbalar va dalillar asosida bayon qilinadi
SHAHAR ICHIDA AVTOMOBILLAR HARAKAT TEZLIGINING TIRBANDLIKKA TA’SIRINI TAHLIL QILISH
Ushbu maqola shahar ichidagi avtomobillar harakat tezligining yo‘l tirbandligiga ta’sirini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Shahar muhitida transport oqimining samaradorligi va tirbandlik darajasiga ta’sir etuvchi asosiy omillar, xususan, avtomobillar harakat tezligi ko‘rib chiqiladi. Maqolada matematik modellashtirish va statistik tahlil usullari yordamida tezlik va tirbandlik o‘rtasidagi bog‘liqlik o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari shahar transport tizimini optimallashtirish bo‘yicha amaliy takliflar bilan yakunlanadi
ADAM ATLARÍNAN JASALǴAN TOPONIMLER (SHIMBAY RAYONÍ MÍSALÍNDA)
Maqalada Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Shımbay rayonı aymaǵında jaylasqan toponimlerdiń jasalıw máselesi sóz etilgen. Tema mazmunın ashıp beriw ushın toponimlerdiń júzege keliwine jańa at jasawda ózge tillerden ózlestiriw usılı bar ekenligi anıqlanǵan. Adam atlarınan jasalǵan toponimlerge túsinikberilgen
YANGI OʻZBEKISTONDA MADANIYAT VA SANʼAT SOHASIDAGI ISLOHOTLAR XALQARO FORUMI
Mazkur maqolada Turkiy xalqlar madaniyati forumining maqsad va vazifalari, uning turkiy davlatlar oʻrtasida madaniy hamkorlikni rivojlantirishdagi ahamiyati, madaniy merosni asrash va uni kelgusi avlodlarga yetkazish borasidagi roli tahlil qilingan. Forum turkiy xalqlarning adabiyoti, sanʼati, anʼanalari va madaniy qadriyatlarini birlashtiruvchi muhim xalqaro tadbir sifatida tavsiflangan. Shuningdek, maqolada turkiy xalqlarning boy madaniy merosi, urf-odatlari va madaniy mushtarakliklari yoritilgan. Forumning doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlashdagi oʻrni va globalizatsiya jarayonida madaniy xilma-xillikni saqlab qolishdagi ahamiyati taʼkidlangan. Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasida amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar mamlakatning yangi taraqqiyot bosqichiga koʻtarilishiga hissa qoʻshmoqda. Bu islohotlar “Yangi Oʻzbekiston” gʻoyasining muhim qismi sifatida jamoatchilik hayotining barcha jabhalarida innovatsion yondashuvlarni qoʻllash, milliy madaniy merosni asrash va uning jahon miqyosidagi oʻrnini mustahkamlash maqsadida oʻtkazilmoqda. Ushbu maqsadda tashkil etilgan “Yangi Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasidagi islohotlar” xalqaro forumi jahon hamjamiyatiga mamlakatdagi madaniy rivojlanish jarayonlarini namoyish etishda muhim oʻrin tutadi
ПРИМЕНЕНИЕ ЭЛЕКТРОННЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ МАТЕРИАЛОВ В ОБУЧЕНИИ ТАМОЖЕННЫМ ТЕРМИНАМ НА КУРСАХ РУССКОГО ЯЗЫКА ДЛЯ КУРСАНТОВ ТАМОЖЕННОГО ИНСТИТУТА
В статье рассматриваются теоретические и практические аспекты использования электронных образовательных материалов (ЭОМ) в процессе обучения таможенной терминологии студентов неязыковых вузов. Подчёркивается значимость формирования профессионально ориентированной лексической компетенции как ключевого компонента языковой подготовки будущих специалистов внешнеэкономического профиля. Обоснована роль ЭОМ как эффективного средства организации современного образовательного процесса, обеспечивающего активное включение студентов в профессионально-речевую деятельность. Представлены результаты экспериментального обучения, доказывающие положительное влияние цифровых ресурсов на уровень усвоения профессиональной лексики и развитие языковой уверенности у обучающихся.
DIMETILGIDROXINONNING KISLOTA-ASOS VA REDOKS XOSSALARINI POTENSIYOMETRIK VA PH-METRIK USULDA TADQIQ ETISH
Mazkur maqolada dimetilgidroxinon (DMGHQ) moddasining kislota-asos va redoks xossalari potensiyometrik va pH-metrik usullar yordamida o‘rganildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, DMGHQ molekulasining dissotsiatsiyalanish konstantasi (pKa) va oksidlanish-qaytarilish potensiallari aniqlandi. pH muhitiga bog‘liq holda DMGHQning protolitik va redoks reaksiyalarining kinetik xususiyatlari baholandi. Olingan ma’lumotlar ushbu birikmaning biologik va farmatsevtik qo‘llanilishi uchun muhim bo‘lib, uning faol markazlarini aniqlash imkonini berdi
INNOVATSIYA VA INVESTITSIYA FAOLIYATINI TASHKIL ETISHDA EKOLOGIK TADBIRKORLIKNI TASHKIL ETISHDA XORIJ TAJRIBALARI
Ushbu maqolada ekologik tadbirkorlikni rivojlantirishda innovatsiya va investitsiyalarning tutgan o‘rni yoritib berilgan. Xorijiy mamlakatlar tajribasini tahlil qilgan holda, ekologik tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlash, texnologik yangiliklardan foydalanish va investitsiyalarni jalb etishning samarali usullari ko‘rsatib o‘tilgan va O‘zbekistonda bu tajribalardan qanday foydalanish mumkinligi bo‘yicha tavsiyalar berilgan
YANGI OʻZBEKISTONDA MADANIYAT VA SANʼAT SOHASIDAGI ISLOHOTLAR XALQARO FORUMI
Mazkur maqolada Turkiy xalqlar madaniyati forumining maqsad va vazifalari, uning turkiy davlatlar oʻrtasida madaniy hamkorlikni rivojlantirishdagi ahamiyati, madaniy merosni asrash va uni kelgusi avlodlarga yetkazish borasidagi roli tahlil qilingan. Forum turkiy xalqlarning adabiyoti, sanʼati, anʼanalari va madaniy qadriyatlarini birlashtiruvchi muhim xalqaro tadbir sifatida tavsiflangan. Shuningdek, maqolada turkiy xalqlarning boy madaniy merosi, urf-odatlari va madaniy mushtarakliklari yoritilgan. Forumning doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlashdagi oʻrni va globalizatsiya jarayonida madaniy xilma-xillikni saqlab qolishdagi ahamiyati taʼkidlangan. Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasida amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar mamlakatning yangi taraqqiyot bosqichiga koʻtarilishiga hissa qoʻshmoqda. Bu islohotlar “Yangi Oʻzbekiston” gʻoyasining muhim qismi sifatida jamoatchilik hayotining barcha jabhalarida innovatsion yondashuvlarni qoʻllash, milliy madaniy merosni asrash va uning jahon miqyosidagi oʻrnini mustahkamlash maqsadida oʻtkazilmoqda. Ushbu maqsadda tashkil etilgan “Yangi Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasidagi islohotlar” xalqaro forumi jahon hamjamiyatiga mamlakatdagi madaniy rivojlanish jarayonlarini namoyish etishda muhim oʻrin tutadi.
Mazkur maqolada Turkiy xalqlar madaniyati forumining maqsad va vazifalari, uning turkiy davlatlar oʻrtasida madaniy hamkorlikni rivojlantirishdagi ahamiyati, madaniy merosni asrash va uni kelgusi avlodlarga yetkazish borasidagi roli tahlil qilingan. Forum turkiy xalqlarning adabiyoti, sanʼati, anʼanalari va madaniy qadriyatlarini birlashtiruvchi muhim xalqaro tadbir sifatida tavsiflangan. Shuningdek, maqolada turkiy xalqlarning boy madaniy merosi, urf-odatlari va madaniy mushtarakliklari yoritilgan. Forumning doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlashdagi oʻrni va globalizatsiya jarayonida madaniy xilma-xillikni saqlab qolishdagi ahamiyati taʼkidlangan. Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasida amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar mamlakatning yangi taraqqiyot bosqichiga koʻtarilishiga hissa qoʻshmoqda. Bu islohotlar “Yangi Oʻzbekiston” gʻoyasining muhim qismi sifatida jamoatchilik hayotining barcha jabhalarida innovatsion yondashuvlarni qoʻllash, milliy madaniy merosni asrash va uning jahon miqyosidagi oʻrnini mustahkamlash maqsadida oʻtkazilmoqda. Ushbu maqsadda tashkil etilgan “Yangi Oʻzbekistonda madaniyat va sanʼat sohasidagi islohotlar” xalqaro forumi jahon hamjamiyatiga mamlakatdagi madaniy rivojlanish jarayonlarini namoyish etishda muhim oʻrin tutadi.
METROPOLITENNING ME’MORIY VA DIZAYN YECHIMLARIRIDAN LONDON, NYU-YORK, BERLIN VA PARIJ SHAHARLARI METROPOLITENLARNING TASHKIL TOPISHIL
Ushbu maqolada transport yo’llari kengaytirilishi, katta chorrahalarga ko’priklar barpo etilishi, qo’shimcha yo’llar, piyodalar o’tish yer osti yo’llari, halqa yo’llarining qurilishi bo‘yicha ma’lumotlar berilgan. Yana bunga qo’shimcha jamoat transport vositalarini kiritish ham maqsadga muofiqdir. Bunday transport turlaridan biri barchamiz uchun qulay va tez hisoblangan metropoliten transport vositalari xaqida so‘z borgan
GASTRIT VA OVQAT HAZM QILISH MUAMMOLARI
Ushbu maqolada gastrit kasalligi va ovqat hazm qilish tizimi bilan bog'liq muammolar keng yoritilgan. Gastritning sabablari, muammolari, yordami, davolash qo'yish va davolash yo'llari, ovqat hazm qilish jarayonining yordami bilan bog'liq muammolar haqida ma'lumot beriladi. Maqola oddiy tushunarli tilda yoziladi bo'lib, ham tibbiy tizim, ham oddiy o'quvchilar uchun foydalidir
RAQAMLI TA’LIM MUHITIDA TALABALARDA KREATIV VA IJODIY KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI
Maqolada elektron ta’lim muhiti tushunchasi, uning imkoniyatlari, kreativ kompetentlikni shakllantirish usullari hamda mazkur jarayonda yuzaga keladigan muammolar va ularning yechimlari haqida batafsil tahlil qilingan. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalarni qo‘llash bo‘yicha takliflar keltirilgan. Elektron ta’lim resurslari yordamida interaktiv metodlar va innovatsion texnologiyalarni qo‘llashning o‘quvchilarning kreativlik darajasini oshirishga ta’siri aniq dalillar asosida yoritilgan
ОПРЕДЕЛЕНИЕ ПОНЯТИЯ «ИНВЕСТИЦИИ» И ВЫБОР ПОДСУДНОСТИ В МЕЖДУНАРОДНЫХ СПОРАХ: ПРАВОВАЯ ПЕРСПЕКТИВА ЕС И УЗБЕКИСТАН
Настоящая статья посвящена анализу определения понятия «инвестиции» и выбору подсудности в международных спорах на примере Европейского Союза и Республики Узбекистан. Исследование опирается на сравнительно-правовой подход и включает как международно-правовые стандарты, так и внутренние законодательные положения. Особое внимание уделено классификации инвестиций по узбекскому законодательству (капитальные, финансовые, социальные), подходу ЕС к функциональному определению активов и институциональному реформированию механизма разрешения споров. В статье рассматриваются условия выбора арбитража, проблемы признания решений и влияние концептуального подхода к инвестициям на юрисдикцию международных арбитражных форумов
ILMIY DUNYOQARASHNI SHAKLLANTIRISH VA KO‘P QIRRALI TARBIYA TIZIMINING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI
Ushbu maqolada bolalarda ilmiy dunyoqarashni shakllantirish va uni mustahkamlovchi tarbiya yo‘nalishlari: aqliy, ma’naviy-axloqiy, fuqarolik, huquqiy, estetik, mehnat va jismoniy tarbiyalarning o‘zaro bog‘liqligi hamda ularning zamonaviy ta’lim tizimidagi o‘rni tahlil qilinadi. Xalqaro amaliyotlar — Finlandiya va Singapur ta’lim tizimi misolida keltirilib, muallif tomonidan yangi qarashlar bilan boyitilgan yondashuvlar taklif etiladi.
O‘ZBEK BOLALAR FOLKLORINI TASNIFLASH TAMOYILLARI
Ushbu maqolada o‘zbek bolalar folklori janrlarini tasniflashga doir ilmiy yondashuvlar, xususan, folklorshunos Oxunjon Safarovning qarashlari asosida tizimli tahlil berilgan. Dunyo folklorshunosligidagi (G.Vinogradov, O.Kapitsa, M.Melnikov, N.Isenbet va boshqalar) va o‘zbek folklorshunosligidagi (G‘.Jahongirov) tasniflar bilan qiyosiy yondashuv asosida O.Safarovning tasnifi uch asosiy guruhga ajratilib, har birining tarkibiy qismlari alohida yoritilgan. O.Safarov tomonidan taklif etilgan tizimning afzalliklari, kamchiliklari va yangiliklari xolis yoritilib, bolalar folklori bo‘yicha olib borilgan ilmiy izlanishlarning metodik asoslari ochib berilgan.
SHAR. SHAR KESIMLARI. SHARGA URINMA TEKISLIK VA URINMA TO‘G‘RI CHIZIQ
Mazkur maqolada fazoviy geometriyaning markaziy tushunchalaridan biri bo‘lgan shar va unga bog‘liq tushunchalar – shar kesimlari, sharga urinma tekislik hamda sharga urinma to‘g‘ri chiziq nazariy va amaliy jihatdan keng yoritiladi. Sharni tekislik bilan kesganda hosil bo‘ladigan figuralar (aylana), ularning radiusi, joylashuvi va geometrik tahlili bayon qilinadi. Shuningdek, sharga urinma tekislik va chiziqning aniqlanish shartlari, analitik formulalar va misollar orqali tushuntiriladi. Maqola o‘quvchilarga fazoviy tasavvurni rivojlantirish, amaliy geometriya bilimlarini chuqurlashtirishga yordam beradi