JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–81_Issue-1_July-2025
20
20
QUYOSH ENERGIYASI ASOSIDAGI TENDER
LOYIHALARINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI
BAHOLASH (O‘ZBEKISTON MISOLIDA)
Xojiakbarova Umidaxon Toxirjon qizi
O‘zbekiston respublikasi bank-moliya akademiyasi magistranti
Annotatsiya.
Ushbu maqolada O‘zbekistonda quyosh energiyasi asosida amalga
oshirilayotgan yirik investitsiya loyihalari va ularni tender mexanizmi orqali joriy etish
jarayonining iqtisodiy samaradorligi tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra,
raqobatbardosh tenderlar orqali taklif etilgan tariflar xalqaro miqyosda eng past
ko‘rsatkichlardan biri bo‘lib, bu esa energiya tejamkorligi, tabiiy gaz importini
qisqartirish va xizmat sifatining oshishiga olib kelmoqda. Xalqaro investorlar (Masdar,
ACWA Power, Voltalia) ishtirokidagi loyihalar asosida tejalgan tabiiy gaz, o‘zini
oqlash muddati va operatsion xarajatlar tahlili keltirilgan. Natijalarga asoslangan holda
tender baholash mezonlarini kengaytirish va barqaror energetika siyosatini
shakllantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar:
quyosh energiyasi, tender mexanizmi, tariflar, raqobat, iqtisodiy
samaradorlik, O‘zbekiston, qayta tiklanuvchi energiya.
Kirish
So‘nggi yillarda energetika sohasida global tendensiyalar qayta tiklanuvchi
energiya manbalarining jadal rivojlanishini ko‘rsatmoqda. Xususan, quyosh energiyasi
eng tez o‘sayotgan va eng arzon energiya manbasi sifatida e’tirof etilmoqda. Xalqaro
Energetika Agentligi (IEA) hisobotiga ko‘ra, 2023 yilda butun dunyo bo‘yicha
o‘rnatilgan yangi elektr quvvatlarining yarmidan ortig‘i quyosh energetikasi hissasiga
to‘g‘ri kelgan. Xitoy, AQSh, Germaniya, Hindiston kabi davlatlar har yili yuzlab
gigavatt quvvatli quyosh elektr stansiyalarini ishga tushirmoqda. Masalan, 2023 yilda
Xitoyda 217 GW yangi quyosh quvvati o‘rnatilgan bo‘lib, bu AQShning butun mavjud
quyosh parkidan ham katta. Global miqyosda quyosh elektr energiyasi 2022 yilda
umumiy elektr ishlab chiqarishning 4,5 foizini tashkil qilgan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich yil
sayin oshib bormoqda.
O‘zbekiston Respublikasi ham bu tendensiyalardan chetda qolmay, quyosh
energiyasi sohasida faol islohotlar olib bormoqda. Energetika vazirligi ma’lumotlariga
ko‘ra, 2023 yil oxiriga kelib mamlakatda umumiy quvvati 253 MW bo‘lgan quyosh
elektr stansiyalari faoliyat yuritmoqda. Ammo bu hali mavjud salohiyatning kichik
qismidir. Iqlimiy va geografik sharoitlardan kelib chiqib, O‘zbekistonda yiliga 300
kundan ortiq quyoshli kunlar mavjud bo‘lib, texnik jihatdan yillik quyosh energiyasi
salohiyati 2058 milliard kVt·soatga baholanmoqda. Shunga muvofiq, 2030 yilgacha
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–81_Issue-1_July-2025
21
21
quyosh energiyasi quvvatini kamida 12 GWga yetkazish rejalashtirilgan.
Quyosh loyihalarining moliyalashtirilishi asosan xalqaro investorlar ishtirokidagi
ochiq tenderlar orqali amalga oshirilmoqda. 2021–2023 yillar oralig‘ida Masdar
(BAA), ACWA Power (Saudiya Arabistoni), Voltalia (Fransiya), GD Power (Xitoy)
kabi kompaniyalar ishtirokida jami 19 ta quyosh elektr loyihasi (jami 3977 MW) tender
orqali ajratilgan. Tenderlar orqali taklif etilgan tariflar xalqaro miqyosda rekord
darajadagi past ko‘rsatkichlarga ega bo‘ldi: masalan, Samarqand viloyatidagi loyiha
uchun Masdar kompaniyasi tomonidan taklif etilgan tarif 1,791 sent/kVt·soatni tashkil
qilgan. Bu nafaqat O‘zbekistonda, balki butun mintaqada eng arzon elektr energiyasi
xarid narxlaridan biri hisoblanadi.
Quyosh energiyasi loyihalarining joriy etilishi natijasida O‘zbekistonda nafaqat
energiya ishlab chiqarish quvvatlari oshmoqda, balki iqtisodiy tejamkorlik, tabiiy gazni
tejash, ekologik yuklamaning kamayishi, xizmat sifati va uzluksiz ta’minot darajasida
ham ijobiy natijalar kuzatilmoqda. Masalan, Farg‘ona viloyatida quvvati 500 MW
bo‘lgan yangi quyosh loyihasi yiliga 460 million kub metr tabiiy gazni tejash imkonini
beradi, bu esa xorijiy bozorlarga eksport qilinishi mumkin bo‘lgan katta resursdir.
Bundan tashqari, budjet sohasidagi muassasalarda — maktab, kasalxona, bolalar
bog‘chasi kabi obyektlarda — quyosh panellarining joriy etilishi xizmatlar
uzluksizligini ta’minlashda muhim omil bo‘lib bormoqda.
Shu nuqtai nazardan, ushbu ilmiy maqola quyosh energiyasi asosida tenderlar
orqali amalga oshirilayotgan yirik investitsiya loyihalarining iqtisodiy samaradorligini
tahlil qilish, xalqaro tajriba bilan taqqoslash va ularning tender siyosatidagi o‘rnini
aniqlashga qaratilgan. Bunda tariflar, tender baholash mezonlari, energiya tejamkorligi
va foydalanuvchi darajasidagi natijalar asosida chuqur tahlil o‘tkaziladi.
Adabiyotlar sharhi
So‘nggi yillarda quyosh energiyasining iqtisodiy samaradorligini baholash va uni
davlat energiya siyosatiga integratsiya qilish masalalari ko‘plab xalqaro va milliy
tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilmoqda. Xalqaro Energetika Agentligi (IEA)
hisobotlarida (2023) qayd etilishicha, quyosh elektr stansiyalari hozirda dunyo
bo‘yicha eng arzon va tez o‘zini oqlovchi energiya manbasiga aylangan. Aynan ushbu
xususiyatlari sababli so‘nggi yillarda quyosh energetikasiga yo‘naltirilayotgan
investitsiyalar hajmi boshqa barcha energiya turlarinikidan oshib ketmoqda.
IRENA (2023) tomonidan taqdim etilgan tahlilga ko‘ra, 2022–2023 yillarda
global quyosh elektr energiyasi ishlab chiqarish quvvati 1 TW (1 000 GW) dan oshgan
bo‘lib, bu salohiyatning 60% dan ortig‘i xususiy investorlar tomonidan
moliyalashtirilgan. Xuddi shunga o‘xshash yondashuv O‘zbekistonda ham qo‘llanilib,
davlat tomonidan yer, kafolat va shartnoma sharoitlari taqdim etilgan holda asosiy
investitsiyalar xalqaro kompaniyalar tomonidan kiritilmoqda (World Bank, 2021; IFC,
2022).
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–81_Issue-1_July-2025
22
22
O‘zbekiston sharoitida quyosh energiyasi loyihalarining iqtisodiy samaradorligini
o‘rganishga doir bir qancha ilmiy ishlarda tejamkorlik, tabiiy gaz importini qisqartirish
va investitsiyalarning o‘zini oqlash muddati asosiy tahlil mezonlari sifatida ko‘rsatib
o‘tilgan. Xususan, UNDP (2020) tomonidan tayyorlangan hisobotda quyosh
panellarini joriy etish orqali har yili minglab kubometr tabiiy gaz tejalishi, xarajatlar
kamayishi va uzoq muddatli iqtisodiy foyda olish imkoniyati asoslab berilgan. Biroq,
mazkur tadqiqot tender tizimi va xalqaro investorlar ishtirokini yetarli darajada
yoritmagan.
Zambiya, Hindiston, Misr kabi davlatlar tajribasi esa tender asosida quyosh
energiyasi loyihalarini amalga oshirish orqali tariflarni keskin pasaytirish
mumkinligini ko‘rsatmoqda (CarbonBrief, 2022; Pew Research Center, 2023).
Ayniqsa, Hindiston tajribasida baholash mezonlari faqat narx bilan cheklanmasdan,
texnik imkoniyatlar, atrof-muhitga ta’sir va lokal ish o‘rinlari yaratish omillari bilan
boyitilgan. O‘zbekistonda esa hozircha tender natijalari asosan eng arzon tarifga
asoslanmoqda, bu esa sifat, mahalliylashtirish va texnologik yangilanishlarni ikkinchi
darajali omilga aylantirishi mumkin.
IFC va Jahon banki tomonidan amalga oshirilgan
Scaling Solar
dasturi
doirasidagi O‘zbekiston tenderlari xalqaro ekspertlar tomonidan eng muvaffaqiyatli va
shaffof tizimlardan biri sifatida e’tirof etilgan (IFC, 2022). Bu holat, o‘z navbatida,
tenderlar orqali kelayotgan yirik investorlar (Masdar, Voltalia, Total Eren, ACWA
Power) ishtirokini barqarorlashtirishda muhim rol o‘ynadi.
Umuman olganda, mavjud adabiyotlar shuni ko‘rsatadiki, quyosh energiyasi
loyihalarini tender asosida amalga oshirish, ularning iqtisodiy samaradorligini
baholash va xalqaro investorlarni jalb qilish masalalari xalqaro darajada puxta ishlab
chiqilgan. Biroq, ushbu tajribalarni O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish, viloyatlar
kesimida tahlil qilish va foydalanuvchi darajasidagi ijtimoiy ta’sirni aniqlash hali ham
dolzarb ilmiy vazifa bo‘lib qolmoqda.
Metadalogiya
Ushbu tadqiqotda quyosh energiyasi loyihalarining iqtisodiy samaradorligi va
tender mexanizmlarining natijaviyligini baholash uchun bir nechta turli metodik
yondashuvlar qo‘llanildi. Birinchi navbatda, deskriptiv (tasviriy) tahlil usuli orqali
O‘zbekistonda amalga oshirilgan yirik quyosh energiyasi loyihalari haqida statistik
ma’lumotlar yig‘ilib, ularning quvvati, joylashuvi, investitsiya hajmi, ishlab chiqarish
ko‘rsatkichlari hamda tenderlarda taklif etilgan tariflar asosida umumiy tavsif berildi.
Shuningdek, solishtirma tahlil asosida O‘zbekiston tajribasi xalqaro tajribalar –
xususan, Hindiston, Misr, Zambiya va Birlashgan Arab Amirliklaridagi quyosh
energiyasi tender natijalari bilan taqqoslandi. Bu orqali tariflar darajasi, baholash
mezonlari va investorlar ishtirokining samaradorlikka ta’siri aniqlashtirildi. Xalqaro
ochiq manbalardagi ma’lumotlar (IEA, IRENA, IFC, World Bank) ushbu tahlilning
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–81_Issue-1_July-2025
23
23
asosi bo‘ldi.
SWOT tahlil
usuli yordamida O‘zbekistonda quyosh panellari asosida amalga
oshirilgan loyihalarning kuchli va zaif tomonlari, imkoniyatlar va xavflar aniqlab
chiqildi. SWOT tahlil orqali tender mexanizmining iqtisodiy, texnologik va ijtimoiy
jihatdan qay darajada muvaffaqiyatli ishlayotgani baholandi.
Bundan tashqari, regressiya tahlili vositasida tender asosida joriy etilgan
loyihalarning tabiiy gazni tejash darajasi, investitsiya hajmi va o‘zini oqlash muddati
o‘rtasidagi statistik bog‘liqlik o‘rganildi. Bu uslub asosida ayrim loyihalar uchun yillik
ishlab chiqarish quvvati va tejab qolinadigan tabiiy gaz hajmi o‘rtasidagi funksional
bog‘lanish hisoblab chiqildi.
Tadqiqot doirasida vizual tahlil vositalari – ya’ni diagramma, grafik va xaritalar
orqali tender natijalari, hududlar kesimidagi taqsimot va iqtisodiy samaradorlik
natijalari aniq tasvirlandi. Ushbu vizual materiallar O‘zbekiston Respublikasi
Energetika vazirligi va Investitsiyalar agentligi rasmiy ma’lumotlari, shuningdek,
xalqaro tashkilotlar nashrlari asosida tuzilgan.
Yakuniy bosqichda, tender natijalarining baholash mezonlari, investorlar soni,
tariflar va amalga oshirilgan loyihalarning hajmi kabi parametrlar asosida tahlil
natijalari umumlashtirildi va tavsiyalar ishlab chiqildi. Bu metodologik yondashuv
dissertatsiyada berilgan natijalarni ilmiy asoslashga xizmat qildi.
Natijalar
Tadqiqot natijalari O‘zbekistonda quyosh energiyasi bo‘yicha amalga oshirilgan
tender loyihalari orqali erishilgan iqtisodiy samaradorlik, tarif darajalari va xalqaro
taqqoslash natijalari asosida shakllantirildi. Birinchi navbatda, tender asosida joriy
etilgan yirik loyihalar orqali elektr energiyasi ishlab chiqarish tannarxining keskin
pasaygani, xalqaro investorlarning faolligi va tabiiy gaz iste’molining qisqargani
aniqlangan.
O‘zbekiston tenderlarida eng past tariflar 2021-yilda Samarqand va Jizzax
viloyatlarida Masdar kompaniyasi tomonidan taklif etilgan bo‘lib, mos ravishda 1,791
va 1,823 sent/kVt·soatni tashkil qilgan. Ushbu tariflar nafaqat mintaqada, balki global
miqyosda ham eng past narxlar qatoriga kiradi. 2022-yilda Xorazm viloyatida Voltalia
kompaniyasi tomonidan taklif etilgan 2,888 sent/kVt·soat tarif ham yuqori darajadagi
raqobat muhiti natijasidir.
Mazkur tariflar boshqa davlatlar tajribasi bilan solishtirilganda O‘zbekiston
tender tizimining iqtisodiy samaradorligini yaqqol namoyon qiladi. Quyidagi jadvalda
O‘zbekiston tender natijalari Zambiya, Hindiston, Misr va BAA bilan taqqoslanmoqda:
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–81_Issue-1_July-2025
24
24
1-jadval.
O‘zbekiston va boshqa davlatlarda quyosh energiyasi tenderlari natijalari
bo‘yicha solishtirma tahlil
№
Davlat
Tender
yili
Tarif
(sent/kVt·soat)
Tender
g‘olibi
Izoh
1
O‘zbekiston
(Samarqand)
2021
1,791
Masdar
(BAA)
Scaling Solar 2
loyihasi
2
O‘zbekiston
(Jizzax)
2021
1,823
Masdar
(BAA)
Eng past
tariflardan biri
3
O‘zbekiston
(Xorazm)
2022
2,888
Voltalia
(Fransiya)
250 MW
quvvatli loyiha
4
Zambiya
2016
6,00
Neoen
(Fransiya)
Scaling Solar
dasturi, Afrika
5
Hindiston
2019
2,50
ReNew
Power
(Hindiston)
Mahalliy tender
6
Misr
2019
2,40
ACWA
Power
(Saudiya)
Benban quyosh
parki
7
BAA
2020
1,35
Abu Dhabi
Energy
Jahon
miqyosida
rekord
darajadagi past
tarif
Ushbu jadvaldan ko‘rinib turibdiki, O‘zbekiston tenderlarida shakllangan tariflar
Hindiston, Misr va Zambiyadagi natijalar bilan solishtirganda sezilarli darajada past.
Bu holat tender mexanizmlarining shaffofligi, davlat kafolatlarining mavjudligi, texnik
tayyorgarlik va xalqaro moliyaviy institutlar (IFC, Jahon banki, ADB) ishtirokidagi
texnik yordam bilan izohlanadi.
Shuningdek, tender asosidagi loyihalarning iqtisodiy samaradorligi tabiiy gaz
tejalishi orqali ham o‘z ifodasini topmoqda. Masalan, Farg‘ona viloyatida amalga
oshirilayotgan 500 MW quvvatli loyiha orqali yiliga 1,6 TWh elektr energiyasi ishlab
chiqariladi va bu hisobiga 460 million m³ tabiiy gaz tejalmokda. Bu gazni eksport qilish
yoki boshqa strategik sohalarga yo‘naltirish imkoniyati yuzaga keladi.
Yuqoridagi natijalar shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston quyosh energiyasini joriy
etish jarayonida xalqaro raqobatbardosh tenderlar orqali iqtisodiy samaradorlikka
erishmoqda va bu mamlakatning energiya mustaqilligini ta’minlash yo‘lida muhim
bosqich bo‘lib xizmat qilmoqda. Shu asosda, tender tizimini yanada diversifikatsiya
qilish, kichik loyihalarni rivojlantirish va baholash mezonlarini kengaytirish zaruriyati
yuzaga kelmoqda.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–81_Issue-1_July-2025
25
25
Muhokama
O‘zbekistonda quyosh energiyasi sohasida amalga oshirilayotgan tender
asosidagi loyihalar iqtisodiy samaradorlik, ekologik barqarorlik va energiya
xavfsizligini ta’minlash nuqtayi nazaridan muhim natijalarni bermoqda. Tadqiqotda
aniqlanganidek, 2021–2023 yillar davomida xalqaro tenderlar orqali taklif etilgan
tariflar nafaqat mintaqada, balki butun dunyo bo‘yicha eng past ko‘rsatkichlardan biri
bo‘ldi. Masalan, Samarqand viloyatida Masdar kompaniyasi tomonidan taklif etilgan
1,791 sent/kVt·soatlik tarif Hindiston (2,5 sent), Misr (2,4 sent) va Zambiya (6,0 sent)
kabi davlatlar natijalari bilan solishtirilganda sezilarli darajada arzon ekani ko‘rsatib
turibdi.
Bu natijalarga erishilishining asosiy omillari quyidagilardan iborat: tender
jarayonlarining shaffofligi, PPA (Power Purchase Agreement) shartnomalarining 25
yil muddatga imzolanishi, valyuta risklari bo‘yicha davlat kafolatlarining mavjudligi,
loyiha hududlarining tayyor holda ajratilishi va xalqaro moliyaviy institutlarning (IFC,
ADB, EBRD) texnik yordami. Ushbu omillar xalqaro investorlarning ishonchini
oshirgan va tender jarayonida yuqori raqobatni ta’minlagan.
Amaliy jihatdan qaralganda, quyosh energiyasi loyihalari O‘zbekiston energetika
tizimi uchun bir necha asosiy foyda keltirmoqda. Eng muhimlaridan biri — tabiiy gazni
tejashdir. Masalan, Farg‘ona viloyatida quvvati 500 MW bo‘lgan loyiha orqali yiliga
1,6 TWh elektr ishlab chiqarilib, bu bilan 460 mln m³ tabiiy gaz tejalmoqda. Shunga
o‘xshash loyihalar orqali 2023 yil yakunigacha umumiy hisobda qariyb 1,2 milliard m³
gaz tejalgan. Bu esa nafaqat mahalliy ehtiyojni qondirish, balki eksport uchun
qo‘shimcha resurs yaratish imkonini beradi.
Bundan tashqari, dissertatsiyada ijtimoiy soha obyektlarida (maktab, bog‘cha,
kasalxona) quyosh panellarini joriy etish natijasida uzluksiz elektr ta’minoti, xizmat
ko‘rsatish sifati va xarajatlar tejalishi kabi ko‘rsatkichlarda ham ijobiy o‘zgarishlar
qayd etildi. Ayniqsa, “Yashil maktab” va “Quyoshli bog‘cha” tashabbuslari orqali
energiyani markazlashtirilmagan manbalardan olish modeli shakllanmoqda. Bu tizim
energiya mustaqilligini ta’minlash bilan birga, hududiy budjet xarajatlarini
qisqartiradi.
Shuningdek, kichik va o‘rta biznes subyektlari uchun 3 kVtgacha bo‘lgan quyosh
panellarini joriy etish bo‘yicha davlat tomonidan 30%gacha subsidiyalar ajratilishi
loyihalarning moliyaviy jihatdan jozibadorligini oshirmoqda. Bu esa energiya bozorida
mahalliy ishtirokchilar ulushining ortishiga xizmat qilmoqda.
Shu bilan birga, tadqiqot tender baholash mezonlarining faqat tarif darajasiga
tayanishi, texnologik sifati, mahalliylashtirish darajasi va ekologik ko‘rsatkichlarning
ikkinchi planda qolishi kabi holatlarni aniqladi. Hindiston va Germaniya kabi davlatlar
tajribasida tender mezonlari diversifikatsiya qilinib, ijtimoiy va ekologik ta’sir, bandlik
yaratish va texnologik transfer kabi omillar ham baholashda asosiy mezon sifatida
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–81_Issue-1_July-2025
26
26
e’tiborga olinmoqda. O‘zbekistonda ham bu yo‘nalishda takomillashtirish ishlari
boshlangan bo‘lsa-da, hali to‘liq integratsiya qilinmagan. O‘zbekiston tajribasi quyosh
energiyasini joriy etishda tender mexanizmlarining muvaffaqiyatli qo‘llanilishi va
xalqaro investitsiyalarni jalb qilishda samarali model bo‘la olishini ko‘rsatdi. Ammo
bu yutuqlarni barqaror saqlab qolish uchun tender baholash tizimini yangilash,
monitoring va audit mexanizmlarini kuchaytirish, va kichik loyihalar uchun alohida
mexanizmlar ishlab chiqish zarur. Shu tarzda energetika sohasida nafaqat iqtisodiy,
balki ekologik va ijtimoiy barqarorlikka erishish mumkin bo‘ladi.
Xulosa
O‘zbekistonda quyosh energiyasi sohasida amalga oshirilgan tender asosidagi
yondashuvlar natijalariga ko‘ra, energiya xavfsizligi, iqtisodiy tejamkorlik va ekologik
barqarorlik bo‘yicha sezilarli yutuqlarga erishilmoqda. 2021–2023 yillarda xalqaro
investorlar ishtirokida o‘tkazilgan tenderlar orqali elektr energiyasi xarid qilish
bo‘yicha taklif etilgan tariflar mintaqada eng past ko‘rsatkichlar darajasiga yetgan.
Ayniqsa, Samarqand, Jizzax va Xorazm viloyatlarida taklif etilgan tariflar 1,79–2,88
sent/kVt·soat oraliqda bo‘lib, bu raqobat muhiti va tender mexanizmlarining
muvaffaqiyatini isbotlaydi. Loyihalar orqali yiliga millionlab kub metr tabiiy gaz
tejalmoqda, bu esa mamlakatning eksport salohiyatini oshiradi va budjet xarajatlarini
optimallashtiradi. Shu bilan birga, ijtimoiy obyektlarda energiya mustaqilligi va xizmat
sifati yaxshilanmoqda. Biroq tender baholash mezonlarini diversifikatsiya qilish,
ekologik va texnologik indikatorlarni kuchaytirish, hamda kichik loyihalarni
rag‘batlantirish yo‘nalishlarida takomillashtirish zarurati mavjud. Kelgusida tender
tizimini yanada mukammallashtirish orqali barqaror, raqobatbardosh va ijtimoiy
mas’uliyatli energiya bozorini shakllantirish mumkin bo‘ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1.
Xalqaro energetika agentligi (IEA). World Energy Outlook 2023. – Parij: IEA
Publications, 2023. – 518 b.
2.
International Renewable Energy Agency (IRENA). Renewable Capacity
Statistics 2023. – Abu Dhabi: IRENA, 2023. – 112 b.
3.
International Finance Corporation (IFC). Scaling Solar: Uzbekistan tender
outcomes. – Washington: IFC, 2022. – 41 b.
4.
Jahon banki. Uzbekistan Renewable Energy Investment Update. – Washington:
The World Bank Group, 2021. – 35 b.
5.
Energetika vazirligi. Quyosh energiyasi loyihalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar. –
Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi, 2023. – 47 b.
6.
CarbonBrief. How solar energy is transforming global power systems. – 2022. –
URL:
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–81_Issue-1_July-2025
27
27
7.
Pew Research Center. Public support for expanding solar energy in the US. –
2023. – URL:
8.
UNDP Uzbekistan. Feasibility study on solar PV economics for households and
public institutions. – Toshkent: BMTTD, 2020. – 29 b.
9.
Eurasianet. Uzbekistan’s record-low solar tariffs attract global investors. – 2022.
– URL:
10.
Bundesnetzagentur. Photovoltaik-Zahlen Deutschland 2023. – Berlin: BNA,
2024. – URL:
https://www.bundesnetzagentur.de
11.
SEIA. Solar Market Insight Report 2023. – Washington: Solar Energy Industries
Association, 2023. – 60 b.
12.
Times of Central Asia. Uzbek households receive solar subsidies under new law.
– 2019. – URL:
13.
Ministry of Investment, Industry and Trade. Yirik investitsiyaviy loyihalar
to‘g‘risida axborot. – Toshkent: MIIT, 2023. – 36 b.
