Authors

  • Muhammadbilol Axatov
    Farg‘ona Politexnika Instituti magistranti
  • Gulam Valiyev
    T.F.D Farg‘ona Politexnika Instituti Professori

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.journal-science-innovative.62149

Keywords:

igna terimi klin turlari knit tuck miss

Abstract

Ushbu maqolada trikotaj to‘qimalari tuzilishi va ularni to‘qilish jarayoni tahlil qilingan. Tadqiqot natijalai bo‘yicha yaratilgan yangi turdagi trikotaj to‘qimasi va uni ishlab chiqarish texnologiyasi keltirilgan


background image

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

UZBEKISTAN” JURNALI

VOLUME 2, ISSUE 11, 2024. NOVEMBER

ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869

401




YANGI TURDAGI TRIKOTAJ TO‘QIMASINI VA UNI ISHLAB

CHIQARISH TEXNOLOGIYASINI YARATISH


Axatov Muhammadbilol Dadajon o‘g‘li

Farg‘ona Politexnika Instituti magistranti

Valiyev Gulam Nabidjanovich

T.F.D Farg‘ona Politexnika Instituti Professori

E-mail:

muhammadbilol96@gmail.com

Annotatsiya

:

Ushbu maqolada trikotaj to‘qimalari tuzilishi va ularni to‘qilish

jarayoni tahlil qilingan. Tadqiqot natijalai bo‘yicha yaratilgan yangi turdagi trikotaj
to‘qimasi va uni ishlab chiqarish texnologiyasi keltirilgan.

Kalit so‘zlar

:

igna terimi, klin turlari, knit tuck miss

.

Kirish

Ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, xomashyoni qayta ishlash resurs

tejovchi texnologiyalarni takomillashtirish va ishlab chiqish, hamda ichki va tashqi
bozorda raqobatbardosh bo‘lgan mahsulotlar ishlab chiqarish eng dolzarb masala
hisoblanadi. Ishlab chiqarishning to‘qimachilik sanoati ham jadal surat bilan o‘sib
borayotgan sohalardan biridir. Shu sababdan yurtimozda to‘qimachilik sanoatiga
keng sharoitlar va imkoniyatlar yaratilib berilmoqda. To‘qimachilik sanoati ham o‘z
navbatida bir necha turlarga bo‘linadi bulardan bir trikotaj yani halqali usulda
to‘qish turidir. Trikotaj usulda to‘qilgan matolar jahon ishlab chiqarishida jadal
suratlar bilan rivojlanyakkan to‘qimachilik sanoatining bir qismidir. Jahonda
ayniqsa yevropa davlatlarida trikotaj to‘malariga talab yuqori hisoblanadi. Trikotaj,
bir-biriga bog'langan iplar bilan ajralib turadigan mato konstruktsiyasi to'qimachilik
sanoatida qadimiy an'analarni zamonaviy texnologiyalar bilan uyg'unlashtirgan
holda o'ziga xos o'rinni egallaydi. Butun dunyo bo'ylab shaxslar va jamoalar
tomonidan qo'l hunarmandchiligining kamtarona boshlanishidan boshlab, trikotaj
turli sohalarda, jumladan moda, sport kiyimlari va texnik to'qimachilikda
qo'llaniladigan murakkab ishlab chiqarish jarayoniga aylandi.


background image

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

UZBEKISTAN” JURNALI

VOLUME 2, ISSUE 11, 2024. NOVEMBER

ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869

402




Trikotajning eng oddiy to‘qish turlaridan biri bu Single jersey ushbu to‘qima turida halqalarning
bir tekisda bir birini maxkamlashidan hosil bo‘ladigan to‘qima turi hisoblanadi. Bunda odatiy
usuldagi ignalar terimi va klinlar joylashuvidan hosil boladiga trikotaj matosi hisoblanadi.

Bu turdagi toqimalar trikotajning klassik usulidagi mato hisoblanadi. Biz o‘z
tatqiqotimiz


background image

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

UZBEKISTAN” JURNALI

VOLUME 2, ISSUE 11, 2024. NOVEMBER

ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869

403




mobaynida igna va klinlar kombinatsiyasi takomillashtirilib yangi turdagi to‘qima
dizayni hosil qilinib quyidagi natijalar olindi.

klinn

belgi

Bog‘lam

Old tomondan
ko‘rinishi


background image

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

UZBEKISTAN” JURNALI

VOLUME 2, ISSUE 11, 2024. NOVEMBER

ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869

404





Aytish joizki,, trikotaj tez o'zgaruvchan dunyoda an'anaviy hunarmandchilikning doimiy
jozibadorligidan dalolat beradi. Qo'lda ishlangan san'at turi sifatidagi kamtarona boshlanishidan
tortib, yuqori texnologiyali ishlab chiqarish jarayoni sifatidagi hozirgi roligacha, trikotaj
rivojlanishda va zamonaviy to'qimachilik sanoati talablariga moslashishda davom etmoqda.

Xulosa

:

1.

Trikotaj to‘qimalari tuzilishi va ularni to‘qilish jarayoni tahlil qilindi.

2.

Trikotaj, bu bir-biriga bog'langan iplar bilan ajralib turadigan turli

tuzilishdagi mato bo‘lib to'qimachilik sanoatida qadimiy an'analarni zamonaviy

texnologiyalar bilan uyg'unlashtirgan holda o'ziga xos o'rinni egallaydi.

3.

Trikotaj usulda to‘qilgan matolar va ularni olish texnologiyasi jahon

ishlab chiqarishida jadal suratlar bilan rivojlanayotgan to‘qimachilik sanoatining bir

tarmog‘idir.

4.

Tadqiqot natijalai bo‘yicha yangi turdagi trikotaj to‘qimasi va uni ishlab

chiqarish texnologiyasi yaratildi.

Adabiyotlar

.

1.

Валиев Г. Н., Орипов Ж. И., Валиев Н. Г., М. Турдиев

М., Хомидов

В.О. Технология снижения дефектности намотки шелковых нитей на
крутильных машинах // Физика волокнистых материалов: структура, свойства,
наукоёмкие технологии и материалы (SMARTEX – 2021): сборник материалов


background image

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

UZBEKISTAN” JURNALI

VOLUME 2, ISSUE 11, 2024. NOVEMBER

ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869

405




XXIV международного научно-практического форума (Иваново, 12-14
октября 2021 г.). – Иваново: ИВГПУ, 2021. – 370 с., с. 12-16.

2.

Валиев Г.Н. Аналитическая зависимость распределения давления

крестовой намотки на её основание вдоль оси паковки при сложных формах
намотки и методика её определения // Изв. вузов. Технология текстильной
промышленности. – 2018. - № 3. – с. 106-113 (SCOPUS, CAS(pt)).

3.

Орипов Ж. И., Валиев Г. Н. Исследование качественных

характеристик

шёлка–сырца

механического

и

автоматического

кокономотания // Физика волокнистых материалов: структура, свойства,
наукоёмкие технологии и материалы (SMARTEX – 2020): сборник материалов
XXIII международного научно-практического форума (Иваново, 20-23
октября 2020 г.). – Иваново: ИВГПУ, 2020. – 445 с., с. 84-87.

4.

Валиев Г. Н. К вопросу параметров намотки мотальной паковки и

теоретических зависимостей их определения // Современные технологии и
оборудование текстильной промышленности (Текстиль-2012): тезисы
докладов Международной научно-технической конференции (Москва, 13-14
ноября 2012 г.). Часть 1. – М.: ФГБОУ ВПО «МГТУ им. Косыгина», 2012. –
140 с., с. 53-54.

5.

Валиев Г. Н. Cтруктура, новые параметры слоя намотки мотальной

паковки и теоретические зависимости их определения // Физика волокнистых
материалов: структура, свойства, наукоёмкие технологии и материалы
(SMARTEX – 2021): сборник материалов XXIV международного научно-
практического форума (Иваново, 12-14 октября 2021 г.). – Иваново: ИВГПУ,
2021. – 370 с., с. 17-23.

6.

Валиев Г. Н. Распределение давления крестовой намотки на её

основание по мере формирования паковки // Международная научная
конференция посвященная 135-летию со дня рождения профессора
А.Г.Зотикова: сборник научных трудов международной научной конференции
посвященной 135-летию со дня рождения профессора В. Е. Севостьянова
(Москва, 25 мая 2022 г.). Часть 1. – М.: РГУ им. Косыгина, 2022. – 171 с., с. 63-
68.

7.

Валиев Г. Н., Хомидов В. О., Турдиев М. Исследование влияния

скорости снования на форму баллона нити натурального шёлка //
Международная научная конференция посвященная 110-летию со дня


background image

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

UZBEKISTAN” JURNALI

VOLUME 2, ISSUE 11, 2024. NOVEMBER

ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869

406




рождения профессора А.Г.Севостьянова: сборник научных трудов
международной научной конференции посвященной 110-летию со дня
рождения профессора А.Г.Севостьянова (Москва, 10 марта 2020 г.). Часть 2. –
М.: РГУ им. Косыгина, 2020. – 302 с., с. 195-199.

8.

Valiev G. N., Khomidov V. O. Study of the Shape of a Balloon of

Natural Silk Thread When Winding From a Fixed Packing // International Journal
of Advanced Research in Science, Engineering and Technology (IJARSET). Vol. 7,
Issue 8, August - 2020. – 14733-14737рр.

9.

Валиев Г. Н., Хомидов В. О., Турдиев М. Способ определения

технологичности нитенатяжных приборов текстильных машин // Физика
волокнистых материалов: структура, свойства, наукоёмкие технологии и
материалы (SMARTEX – 2018): сборник материалов XXI международного
научно-практического форума (Иваново, 26-28 сентября 2018 г.). – Иваново:
ИВГПУ, 2018. – Часть 1, 303 с., с. 185-188.

10.

Валиев Г. Н., Хомидов В. О., Турдиев М. Особенности формы

баллона нити натурального шёлка при сматывании с неподвижной паковки //
Физика волокнистых материалов: структура, свойства, наукоёмкие
технологии и материалы (SMARTEX – 2020): сборник материалов XXIII
международного научно-практического форума (Иваново, 20-23 октября 2020
г.). – Иваново: ИВГПУ, 2020. – 445 с., с. 24-29.

References

Валиев Г. Н., Орипов Ж. И., Валиев Н. Г., М. Турдиев М., Хомидов В.О. Технология снижения дефектности намотки шелковых нитей на крутильных машинах // Физика волокнистых материалов: структура, свойства, наукоёмкие технологии и материалы (SMARTEX – 2021): сборник материалов XXIV международного научно-практического форума (Иваново, 12-14 октября 2021 г.). – Иваново: ИВГПУ, 2021. – 370 с., с. 12-16.

Валиев Г.Н. Аналитическая зависимость распределения давления крестовой намотки на её основание вдоль оси паковки при сложных формах намотки и методика её определения // Изв. вузов. Технология текстильной промышленности. – 2018. - № 3. – с. 106-113 (SCOPUS, CAS(pt)).

Орипов Ж. И., Валиев Г. Н. Исследование качественных характеристик шёлка–сырца механического и автоматического кокономотания // Физика волокнистых материалов: структура, свойства, наукоёмкие технологии и материалы (SMARTEX – 2020): сборник материалов XXIII международного научно-практического форума (Иваново, 20-23 октября 2020 г.). – Иваново: ИВГПУ, 2020. – 445 с., с. 84-87.

Валиев Г. Н. К вопросу параметров намотки мотальной паковки и теоретических зависимостей их определения // Современные технологии и оборудование текстильной промышленности (Текстиль-2012): тезисы докладов Международной научно-технической конференции (Москва, 13-14 ноября 2012 г.). Часть 1. – М.: ФГБОУ ВПО «МГТУ им. Косыгина», 2012. – 140 с., с. 53-54.

Валиев Г. Н. Cтруктура, новые параметры слоя намотки мотальной паковки и теоретические зависимости их определения // Физика волокнистых материалов: структура, свойства, наукоёмкие технологии и материалы (SMARTEX – 2021): сборник материалов XXIV международного научно-практического форума (Иваново, 12-14 октября 2021 г.). – Иваново: ИВГПУ, 2021. – 370 с., с. 17-23.

Валиев Г. Н. Распределение давления крестовой намотки на её основание по мере формирования паковки // Международная научная конференция посвященная 135-летию со дня рождения профессора А.Г.Зотикова: сборник научных трудов международной научной конференции посвященной 135-летию со дня рождения профессора В. Е. Севостьянова (Москва, 25 мая 2022 г.). Часть 1. – М.: РГУ им. Косыгина, 2022. – 171 с., с. 63-68.

Валиев Г. Н., Хомидов В. О., Турдиев М. Исследование влияния скорости снования на форму баллона нити натурального шёлка // Международная научная конференция посвященная 110-летию со дня рождения профессора А.Г.Севостьянова: сборник научных трудов международной научной конференции посвященной 110-летию со дня рождения профессора А.Г.Севостьянова (Москва, 10 марта 2020 г.). Часть 2. – М.: РГУ им. Косыгина, 2020. – 302 с., с. 195-199.

Valiev G. N., Khomidov V. O. Study of the Shape of a Balloon of Natural Silk Thread When Winding From a Fixed Packing // International Journal of Advanced Research in Science, Engineering and Technology (IJARSET). Vol. 7, Issue 8, August - 2020. – 14733-14737рр.

Валиев Г. Н., Хомидов В. О., Турдиев М. Способ определения технологичности нитенатяжных приборов текстильных машин // Физика волокнистых материалов: структура, свойства, наукоёмкие технологии и материалы (SMARTEX – 2018): сборник материалов XXI международного научно-практического форума (Иваново, 26-28 сентября 2018 г.). – Иваново: ИВГПУ, 2018. – Часть 1, 303 с., с. 185-188.

Валиев Г. Н., Хомидов В. О., Турдиев М. Особенности формы баллона нити натурального шёлка при сматывании с неподвижной паковки // Физика волокнистых материалов: структура, свойства, наукоёмкие технологии и материалы (SMARTEX – 2020): сборник материалов XXIII международного научно-практического форума (Иваново, 20-23 октября 2020 г.). – Иваново: ИВГПУ, 2020. – 445 с., с. 24-29.