118
креолизованного текста: семиотическое, структурно-риторическое и коммуникативное,
объясняя интерес лингвистов тем, что восприятие вербальной и невербальной информации
воспринимается по-разному целевой аудиторией. М. Б. Ворошилова сравнивает текстовую
и звуковую информацию с визуальной, говоря, что последняя воспринимается легче и
вызывает больше интереса, что делает её более эффективной при воздействии на читателей.
В.И. Коньков выделяет работы Т.И. Попова и Д.В. Колесова, Е.В. Шустрова, О.С.
Журавской и И.В. Култышева, внёсших свой вклад в изучение особенностей
креолизованномого текста в рамках медиаполитического дискурса.
Подводя итог всему вышеизложенному, можно сказать, что теоретический аспект
медиаполитического дискурса исследует взаимодействие медиа и политики в контексте
различных социокультурных и политических условий; учитывает различия в
медиасистемах разных стран и их влияние на политическую жизнь; анализирует влияние
новых технологий на медиаполитический дискурс и информационное пространство.
Несмотря на ряд научных работ, медиаполитический дискурс является не до конца
изученым и в силу своей особенности быстрого реагирования на все изменения в
социально-политической жизни общества и на стремительное развитие нового
коммуникативного виртуального поля ставит все новые задачи перед лингвистами.
СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ:
1. Ворошилова, М. Б. Креолизованный текст в политическом дискурсеhttps [Электронный
ресурс] //cyberleninka.ru/article/n/kreolizovannyy-tekst-v-politicheskom-diskurse
2. Доросклонская, Т.Г. (2008). Медиалингвистика: системный подход к изучению языка
СМИ. Москва: Финта, Наука.
3. Карасик, В.И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс.– Волгоград: Перемена, 2002.
4. Коньков, В.И. (2018). Лингвистические исследования политического медиадискурса.
Медиалингвистика, 5 (2), 138–161.
https://doi.org/10.21638/spbu22.2018.201
5. Шейгал, Е. И. Семиотика политического дискурса: монография/ Ин-т языкознания РАН;
Волгогр. гос. пед. ун-т.– Волгоград: Перемена, 2000.
6. Шмелёва, Т.В. (2018). Российская медиалингвистика: перспективы развития и
ближайшие задачи. (2017): Сборник материалов международной практической
конференции, 217–218.
ON THE TERM AND TYPES OF LANGUAGE UNIVERSALS
Urazniyazova G.G.
Karakalpak State University named after Berdakh, Nukus city.
Abstract.
The article discusses the term of “language universals” referring to the history of
language and works of modern scientists. Also it deals with the types of language universals in
modern linguistics,
Key words:
various aspects of grammar, category of universals, language history,
phenomenon
It is known that universals in language have been of interest to linguists for a long time, as a
clear evidence of this can be cited the efforts of European linguists in the field of creating a
universal grammar in the 16th century. A. Arno and K. Lancelot's "Universal and Rational
119
Grammar" was written based on the universality of semantic categories in each concrete language.
They cited the translation of the same sentence in several languages and considered their content
as universal and considered the difference only in the forms of the sentences. [1].
"The theory of universal grammar correctly noted the possibility of extracting (or
abstracting) a plan of content from the diversity of the world's languages, but no attention was paid
to how this is explained, thanks to our characteristics of the various aspects (or “levels”) of the
linguistic structure.
The theory of "language universals" gained scientific status in the 60s of the last century. It
is known that in April 1961 a special scientific conference dedicated to language universals was
held in New York. At the conference, famous scientists J. Greenberg, C. Osgood, J. Jenkins
expressed their clear ideas about language universals who spoke about the category of universals
and their significance for language.
They also gave a list of language universals known to them. Uspensky, Yu.V.
Rozhdestvensky, I.F. Vardul, B. It was further developed by Serbrennikov, etc. Uzbek scientist G.
Hashimov’s doctoral thesis on "Tipologiya slojnogo predlozheniya v raznostilnyx yazykah" (T.
2002), several universals regarding compound sentences were revealed. [1].
Today, the following types of language universals are mentioned:
Absolute (absolute) universals. Such universals are expressed as simple participles of the
form "All languages have or have ..." or "All languages have ...".
Statistical universals. These are of the form "most languages have ...", or "most languages
have ...".
Implicational universals. Such universals are usually expressed in the form of a conditional
clause:
A). If there is X in the language, there is also Y.
B). Whatever language has X, that language also has Y.
V). A language that has X also has Y.
G). Most languages with X also have Y.
Ways of expressing implicative language universals B.A. Uspensky, J. Greenberg, J.B. It is
shown in detail in Buronov's works. Diachronic universals (these universals are defined by J.
Greenberg, C. Ostgood and J. Jenkins as follows. sr naprimer, tendency and symmetry
phonological system)". [3].
Semantic universals. These universals include linguistic meanings that exist in all or most
languages. For example: plural, singular, possessive tense and other meanings. Universals can
have phonological (phonetic), grammatical morphological, syntactic and lexical sections
according to language levels.
Although the term "Language Universal" appeared recently, there were ideas about the
existence of one or another linguistic phenomenon in all languages even earlier. For example, the
categories defined by Aristotle. The ideas about word groups, which have long been considered
universal, were also considered common to all languages in ancient grammars. As a result of the
introduction of logitism into grammar, many phenomena were considered as phenomena of
language and thought and they were emphasized as characteristic of all languages. [2].
REFERENCES:
1.Hashimov. (T. 2002). G. Tipologiya slojnogo predlozheniya v raznostilnyx yazykah"
120
2.Yusupov U.K. Comparative linguistics of the English and Uzbek languages. Tashkent
3.Буранов Ж. Б. Сравнительная типология английского и тюркских языков. М.,1983
4.Конисов, Г. (2023). The use of prepositions in expressing the syntactic attitude in the sentence.
Ренессанс в парадигме новаций образования и технологий в XXI веке, 1(1), 189–190.
https://doi.org/10.47689/XXIA-TTIPR-vol1-iss1-pp189-190
5.Гринберг Дж. и другие. (1970). Меморандум о языковых универсалиях. Новое в
лингвистике. № 5 М.-1970.
5.Конысов, Г., & Уразниязова, Г. (2023). Роль глобальной сети в процессе изучения
иностранным языкам. Ренессанс в парадигме новаций образования и технологий в XXI
веке, 1(1), 395–396.
https://doi.org/10.47689/XXIA-TTIPR-vol1-iss1-pp395-396
MIFOLOGEMA –BARLIQ MILLIY KÓRINISIN GEWDELENDIRIWSHI BIRLIK
Usenova Venera
Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universiteti tayanısh doktorant
Mifologiyalıq ań insan sanasınıń zárúrli qásiyetlerinen biri bolıp, ol zamanagóy dáwirde mif
hám mifologemalardı saqlaw, atap aytqanda, qayta jaratılıp transformaciyalanadı. Mifologiyalıq
konceptler hár túrli hám kóp qırlı bolıp, olar quramalı sistemanı shólkemlestirip, ǵalabalıq
mádeniyat sheńberinde qáliplesedi, rawajlanadı.
Miftiń til biliminde, sociologiya, tariyx hám filosofiya tarawlarındaǵı analizi barlıq
mifologiyalıq kórinisiniń jetekshi strukturalıq bólegi retinde onıń konceptual, stilistikalıq modeli
retinde rawajlanǵan, ol pútkil bir metodologiyalıq usıllardı óz ishine aladı, mif barlıq mifologiyalıq
kórinisin úyreniw metodologiyasınıń fundamental deregi bolıp esaplanadı.
S.A. Kosharnaya mifokoncept atamasına kóbirek dıqqat qaratadı, jáne onı barlıq
mifologiyalıq kórinistiń quramın jaratıwshı element retinde belgilep ótedi. Mifologiyalıq
koncepttiń ayrıqshalıǵı onıń mifologiyalıq tábiyatı menen táriyplenedi: “Mifologiyalıq konceptler
“arxeologiyalıq” derek retinde keltiriledi hám olarsız etnostıń áyyemgi kognitiv paradigmasınıń
semantikalıq qayta qurıwı tolıq bolmawı anıq” [3: 86].
Mifologema - mifologiyalıq sana birligi, mifologiyalıq ulıwmalıqqa iye bolǵan obraz, bunda
mifologiyalıq syujet, motiv, irracional hádiyse, irracional ob’ekt, irracional qaharman sıyaqlı
turaqlı kompleks mazmundı óz ishine alǵan túsinik.
Mifologemalar jasalma túrde, arnawlı bir mifologiyalıq obraz tiykarında jaratılıwı, hár túrli
diskursta kóp tarqalǵan hám mifologiyalıq konceptti gewdelendiriwshi bir bólekke aynalǵan.
Kúndelik ańnıń mifologiyası dástúriy mifologemalardan tek ǵana zamanagóy sharayatlarǵa
iykemlesiw, bálki jańa kul’t qaharmanların jaratıw ushın da paydalanıw imkaniyatın beredi.
K.G.Yungtıń táriyiplewi boyınsha: mifologema “... jámiyetlik fantaziyada tákirarlanatuǵın
turaqlı hám kópshilikke tiyisli konstruktorlar, olar haqıyqatlıqtı konkret-sensorlı simvollar
kórinisinde ulıwma sáwlelendiredi, arxaik ań tárepinen júdá real dep qabıl etilgen hár qıylı
maqluqlar bolıp tabıladı” [5: 31];
A.K.Bayburinniń kórsetiwine bola: mifologema “... ózgeriwsheń mazmunǵa iye termin
bolıp, mifologiyalıq koncept birligin belgilew ushın qollanıladı. <…> Xalıq awızeki dóretpeleri
motivinen ayrıqsha bolıp esaplanadı, mifologema joqarı taksonomiyalıq dárejege iye bolǵan
bólshek birligi bolıp tabıladı” [1:78];
G.I.Isinanıń pikirinshe: mifologema “... lingvistikalıq sananıń mazmunlı birlik, ańsız
jámiyetlik ónim birligi bolıp, arnawlı bir etnikalıq topardıń milliy yadında saqlanadı hám olardıń
