Authors

  • Sayfiyeva Marjona Normurod qizi

Author Biography

  • Sayfiyeva Marjona Normurod qizi

    Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti

    39B_24 Logistika guruhi 1-bosqich talabasi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.mead.89871

Keywords:

Artificial Intelligence IBM Watson Health ChatGPT virtual auditoriya sun’iy intellect

Abstract

Barchamizga ma’lumki, bugungi kunda IT sohasi va texnologiyalari zamon bilan hamohanglikda o‘sib, takomillashib bormoqda. O‘z o‘rnida, bu sohaning insoniyat olamiga taqdim etib kelayotgan dastur va ilovalariga kun sayin talab ham ortib bormoqda. Misol tariqasida IT sohasida erishilgan eng katta yutuqlaridan biri hisoblanmish sun’iy intellektni keltirishimiz mumkin. Xo‘sh, bu aslida insoniyat kelajagi uchun xavfli yoki foydali. Ushbu tezisda bugungi kunda jadallik bilan rivojlanib borayotgan sun’iy intellektning kishilik jamiyatida tutgan o‘rni qisqacha yoritib beriladi.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

137

SUN’IY INTELLEKTNING JAMIYATDA TUTGAN O’RNI

Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti

39B_24 Logistika guruhi 1-bosqich talabasi

Sayfiyeva Marjona Normurod qizi

marjonasayfiyeva35@gmail.com

Annotatsiya: Barchamizga ma’lumki, bugungi kunda IT sohasi va

texnologiyalari zamon bilan hamohanglikda o‘sib, takomillashib bormoqda. O‘z

o‘rnida, bu sohaning insoniyat olamiga taqdim etib kelayotgan dastur va ilovalariga

kun sayin talab ham ortib bormoqda. Misol tariqasida IT sohasida erishilgan eng katta

yutuqlaridan biri hisoblanmish sun’iy intellektni keltirishimiz mumkin. Xo‘sh, bu

aslida insoniyat kelajagi uchun xavfli yoki foydali. Ushbu tezisda bugungi kunda

jadallik bilan rivojlanib borayotgan sun’iy intellektning kishilik jamiyatida tutgan

o‘rni qisqacha yoritib beriladi.

Kalit so‘zlar: Artificial Intelligence, IBM Watson Health, ChatGPT, virtual,

auditoriya, sun’iy intellect

Bugungi kunda zamon talabi ortib borayotgan va shu o‘rinda, yaratilganiga

ko‘p bo‘lmay turib o‘zining keng qamrovli auditoriyasiga ega bo‘lishga ulgurgan

sun’iy intellect (Artificial Intelligence) ni XXI asr mo‘jizasi, desak, mubolag‘a

bo‘lmaydi. Sun’iy intellekt – inson intellektiga taqlid qilishga qodir bo‘lgan

texnologiya sohasi demakdir. Ilk bor bu sohani o‘rganishga kirishgan inson ingliz

matematigi, olim – Alan Turing sun’iy intellekt ilk tadqiqotining muallifi hisoblanadi.

1956-yilda esa Dartmut konferensiyasida mustaqil soha sifatida asos solingan. Bu

sohaning jamiyat hayotida dolzarbligi shundan iboratki, turli jabhalarda insoniyat

tomonidan bajarilganda bir qancha vaqt talab qiladigan mushkul ishlarni yuqori

tezlikda hal qilib berib kishilarga qulaylik va yengilliklar yaratib kelmoqda. Bunga

misol qilib tibbiyot sohasida ishlatiladigan IBM Watson Health ni keltirishimiz

mumkin. Bu AI ning foydali tomonlari shundan iboratki, u tibbiy tashxis qo’yadi va


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

138

davolash uchun maslahatlar beradi. Bundan tashqari, dunyoning ko’pgina davlatlarida

mashhur bo‘lishga ulgurgan va siz-u biz kundalik turmushimizda ko‘p aloqa qiladigan

ChatGPT ni ham qaysidir ma’noda virtual maslahatchi sifatida misol qilib keltirishimiz

mumkin.

Sun’iy intellekt qay darajada insoniyat olami uchun xavfli yoki foydali?

Kelajakda ishchi kuchi sifatida kirib jamiyatdan insoniyatni siqib chiqarishi

mumkinmi? Bu kabi savollar har bir insonni qiziqtirishi tabiiy holdir, yuqorida

ta’kidlaganimizdek, sun’iy intellekt jamiyatdagi ko‘pgina sohalarda o‘zining samarali

aralashuvini namoyon qilib kelmoqda. Ammo, shuni unutmasligimiz kerakki, inson

tafakkuri inson yaratgan sun’iy tafakkurdan ko‘ra kuchliroqdir. “Darhaqiqat bu savol

hozir juda dolzarb. Sun’iy intellektning o‘zi odamlarning ishini olib qo‘ymaydi. Lekin

sun’iy intellektdan unumli foydalana oladigan boshqa odamlar tortib olishi mumkin.

Sun’iy intellektning aynan o‘zidan qo‘rqish kerak emas, balki uni yaxshilab o‘rganish

kerak.”

Xulosa qilib shuni aytish mumkinki, bugungi kunda AI ya’ni sun’iy intellekt

o‘zining bir qancha qulayliklari sabab kishilik jamiyatida muhim ro‘l o‘ynab

kelmoqda. Shu o‘rinda, yana bir narsani hisobga olishimiz kerak, sun’iy intellektga

ortiqcha ishonish hamda suyanish insoniyat tafakkurini tanazzulga uchratishi ham

ehtimoldan holi emas.Virtual olamga qaramlik - nafaqat bir inson uchun, balki, butun

bir jamiyat kelajagi uchun salbiy ta’sir o‘tkazadi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1.

Чекулаева, К. (2024). РОЛЬ УПРАВЛЕНИЯ КОРПОРАТИВНОЙ

СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ В РАЗВИТИИ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ.

Экономическое развитие и анализ

,

2

(8),

448-457.

2.

Ашурова, Н., Чекулаева, К., & Ачилов, М. (2025). АНАЛИЗ

ЗАРУБЕЖНОГО

ОПЫТА

МОДЕЛЕЙ

КСО:

РОЛЬ

БИЗНЕСА

В

ПРЕОДОЛЕНИИ ГЛОБАЛЬНЫХ КРИЗИСОВ.

Передовая экономика и

педагогические технологии

,

2

(1), 248-261.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

139

3.

Ашурова, Н., & Чекулаева, К. (2024). ОСНОВЫ МЕТОДОЛОГИИ

УПРАВЛЕНИЯ КОРПОРАТИВНОЙ СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ

ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ.

Экономическое развитие и анализ

,

2

(9),

234-242.

4.

Ашурова, Н., & Чекулаева, К. (2024). РОЛЬ СОЦИАЛЬНОГО

ПАРТНЕРСТВА В СОВЕРШЕНСТВОВАНИИ НАЛОГОВОЙ ПОЛИТИКИ

РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН.

Передовая экономика и педагогические

технологии

,

1

(1), 232-240.

5.

Bakoev, K. N., & Chekulaeva, K. A. (2021). ECONOMETRIC ANALYSIS OF

INDUSTRIAL PRODUCTION’S VARIANCE IN THE SECTION OF CITIES AND

DISTRICTS OF THE NAVOI REGION.

Frontline Marketing, Management and

Economics Journal

,

1

(08), 7-14.

6.

Бакоев, Х. Н., & Чекулаева, К. А. (2021). ДИСПЕРСИОННЫЙ АНАЛИЗ

ПРОМЫШЛЕННОГО ПРОИЗВОДСТВА В РАЗРЕЗЕ ГОРОДАХ И РАЙОНАХ

НАВОИЙСКОЙ ОБЛАСТИ. In

ЭКОНОМИКА В ТЕОРИИ И НА ПРАКТИКЕ:

АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ И СОВРЕМЕННЫЕ АСПЕКТЫ

(pp. 149-152).

7.

Чекулаева, К. А. (2021). ОСОБЕННОСТИ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ

ГЕОЛОГО-ЭКОНОМИЧЕСКОЙ

ОЦЕНКИ

И

РАЦИОНАЛЬНОГО

ИСПОЛЬЗОВАНИЯ

ОСВОЕНИЯ

МРАМОРНЫХ

МЕСТОРОЖДЕНИЙ.

Universum: технические науки

, (12-2 (93)), 62-66.

8.

Чекулаева, К. А. (2011).

Разработка организационно-экономического

механизма рационального использования месторождений мрамора

(Doctoral

dissertation, Московский государственный горный университет).

9.

Чекулаева, К. А., & Эйрих, В. И. Экономика и управление на предприятии

(по отраслям).

Экономика и управление

,

100

, 87-90.

10.

Rabbonaqulovich, C. S. (2020). Advantages and distinctive features of venture

capital. SAARJ Journal on Banking & Insurance Research, 9(3), 17-22.

11.

Rabbonaqulovich, C. S. (2022). VENTURE CAPITAL AS AN ECONOMIC

CATEGORY. European International Journal of Multidisciplinary Research and

Management Studies, 2(05), 83-87.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

140

12.

Rabbonaqulovich, C. S. (2021). The role of venture capital in the innovative

development of a transformed economy. ACADEMICIA: An International

Multidisciplinary Research Journal, 11(10), 1746-1752.

13.

Rabbonaqulovich,

C.

S.

(2024).

VENCHUR

KAPITALI

SHAKLLANISHINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI.

Economics and Innovative

Technologies

,

12

(5), 22-33.

14.

Chulliyev, S. (2024). INNOVATSION JARAYONLAR BILAN VENCHUR

KAPITALI O ‘RTASIDAGI BOG ‘LIQLIK VA UNGA TA’SIR QILUVCHI

OMILLAR.

Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil

,

2

(5), 67-74.

15.

Чуллиев, С. (2024). O ‘ZBEKISTONDA INNOVATSION TADBIRKORLIK

VA VENCHUR FONDLARINI QO ‘LLAB-QUVVATLASHNING USTUVOR YO

‘NALISHLARI.

Economics and Innovative Technologies

,

12

(3), 1-14.

16.

Latipov, N., Komilova, N., Makhmudov, B., Berdiev, K., Moslemzadeh, M.,

Chulliyev, S., ... & Hamroyev, M. (2024). Econometric modeling and forecasting of

environmental conditions of cities and population health problems: Case study of

Navoi and Zarafshan cities. Macedonian Journal of Ecology and Environment, 26(2),

169-181.

17.

Cho‘lliyev,

S.

(2022).

O

‘ZBEKISTONDA

TRANSFORMATSIYALASHAYOTGAN IQTISODIYOTNING INNOVATSION

RIVOJLANISHIDA VENCHUR KAPITALNING O ‘RNI.

Economics and Innovative

Technologies

,

10

(5), 297-306.

18.

Chulliyev, S. R. (2021). VENCHUR KAPITALI IQTISODIYOTNI

INNOVASION RIVOJLANTIRISH OMILI SIFATIDA.

Oriental renaissance:

Innovative, educational, natural and social sciences

,

1

(10), 596-602.

19.

Чуллиев, С. Р. (2020). СОСТОЯНИЕ ВЕНЧУРНОЙ ИНВЕСТИЦИИ В

УЗБЕКИСТАНЕ.

РЕДАКЦИОННАЯ КОЛЛЕГИЯ

,

67

.

20.

Чўллиев, С. Р. (2021). ЎЗБЕКИСТОНДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИНИНГ

ШАКЛЛАНИШИ.

Scientific progress

,

2

(7), 543-547.


background image

MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT

Выпуск журнала №-26

Часть–3_ Май –2025

141

21.

Чўллиев,

С.

Р.

(2020).

ИҚТИСОДИЁТНИ

ИННОВАЦИОН

РИВОЖЛАНТИРИШДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИДАН ФОЙДАЛАНИШНИНГ

ХОРИЖ ТАЖРИБАСИ.

Иқтисодиётда инновация

,

4

(3).

22.

Чуллиев, С. Р. (2024, October). РАҚАМЛИ ИҚТИСОДИЁТНИНГ

РИВОЖЛАНИШИДА ВЕНЧУР КАПИТАЛИНИНГ РОЛИ. In

International

Conference on Adaptive Learning Technologies

(Vol. 10, pp. 16-18).

23.

Chulliyev Suhrob Rabbonaqulovich. (2024). The Significance of Venture

Capital on the Digital Economy. American Journal of Business Practice, 1(7), 47–52.

Retrieved from

https://semantjournals.org/index.php/AJBP/article/view/508

24.

Chulliyev Suhrob Rabbonaqulovich. (2024). Scientific-Theoretical Basis of

Venture Capital. American Journal of Business Practice, 1(6), 46–51. Retrieved from

https://semantjournals.org/index.php/AJBP/article/view/252

25.

Чуллиев, С. (2024). ВЗАИМОСВЯЗЬ ИННОВАЦИОННЫХ ПРОЦЕССОВ

С ВЕНЧУРНЫМ КАПИТАЛОМ И ФАКТОРАМИ, ВЛИЯЮЩИМИ НА

ИННОВАЦИОННЫЕ ПРОЦЕССЫ. Экономическое развитие и анализ, 2(5), 67-

74.

26.

Rashidov, M., & Toshimov, S. (2023). МИНТАҚАЛАРДА ЭРКИН

ИҚТИСОДИЙ ВА КИЧИК САНОАТ ЗОНАЛАРИНИ ЖОЙЛАШТИРИШ

ЗАРУРИЯТИ.

Economics and Innovative Technologies

,

11

(4), 175-186.

27.

Rashidov, M., & Toshimov, S. (2023). МИНТАҚАЛАРДА ЭРКИН

ИҚТИСОДИЙ ВА КИЧИК САНОАТ ЗОНАЛАРИНИ ЖОЙЛАШТИРИШ

ЗАРУРИЯТИ.

Economics and Innovative Technologies

,

11

(4), 175-186.

Most read articles by the same author(s)