Vol. 26 No. 3 (2025)

Hammamizga ma’lumki, yaqin bir necha yillardan beri iqtisodiyotning ajralmas sohasi bo’lmish logistikaga alohida ahamiyat berilmoqda. Shuningdek, bizning universitetimizda ham ushbu sohadagi malakali kadrlarni tayyorlash maqsadida logistika yo’nalishi bo’yicha ta’lim kvotalari ham ajratilgan.

Chunki, logistika sanoatining rivojlanishi nafaqat yo’l-transport tizimi va turizmni rivojlanishiga, balki biznes sohasini o’sishiga ham sezilarli ta’sir ko’rsatadi.  

Hammamizga ma’lumki, yaqin bir necha yillardan beri iqtisodiyotning ajralmas sohasi bo’lmish logistikaga alohida ahamiyat berilmoqda. Shuningdek, bizning universitetimizda ham ushbu sohadagi malakali kadrlarni tayyorlash maqsadida logistika yo’nalishi bo’yicha ta’lim kvotalari ham ajratilgan.

Chunki, logistika sanoatining rivojlanishi nafaqat yo’l-transport tizimi va turizmni rivojlanishiga, balki biznes sohasini o’sishiga ham sezilarli ta’sir ko’rsatadi.  

Paralinguistics – the non-verbal elements of communication such as intonation, facial expressions, gestures and body language –play a vital role in classroom interactions. While verbal language conveys explicit content, paralinguistic features help regulate discourse, express emotions, and enhance the clarity and engagement of teaching. This paper explores the impact of paralinguistic cues on pedagogical effectiveness, learner of current literature and real-life classroom practices, the study highlights how teacher awareness and implementation of paralinguistics can contribute to improved educational outcomes.

В статье рассматривается феномен игры, аспекты развития эмоционального интеллекта при помощи  игровых технологий, актуальные проблемы и перспективы развития. Целью данной статьи является изучение и исследование методов и форм применения игровых технологий в процессе усвоения русской речи, в частности в нелингвистических высших учебных заведениях. Методология статьи основывается на эффективном использовании различных современных педагогических подходов в сопровождении с игровыми технологиями при изучении русского в качестве иностранного языка.

Ushbu maqolada ma’rifatparvar mutafakkir Abdulla Avloniy tomonidan yozilgan “Turkiy Guliston yoxud axloq” asarida ilgari surilgan ta’limiy va axloqiy g‘oyalarning mohiyati tahlil etiladi. Maqolada asarning o‘zbek maktabchiligi va tarbiya tizimida tutgan o‘rni, undagi axloqiy fazilatlarni shakllantirishga qaratilgan pand-nasihatlar, milliy va insoniy qadriyatlar bilan uyg‘unligi yoritiladi. Shuningdek, Avloniy tomonidan ilgari surilgan axloqiy normalarning bugungi kunda dolzarbligi va zamonaviy pedagogik jarayonga integratsiyalash imkoniyatlari muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari “Turkiy Guliston” asarining nafaqat adabiy, balki amaliy-pedagogik qiymatini ham ochib beradi.

Tarjima dunyoning turli millatlari bilan muloqotni rivojlantiradi. Tarjima sababli insonlar jahon adabiyotining eng sara namunalaridan bahra oladilar. Bu jarayon insoniyatning dunyo qarashini oshiradi, tilning imkoniyatlarini kengaytiradi. Tarjima sababli oʻquvchi kitobxonlarni fikrlash doirasi kengayib, yangicha gʻoyalar bilan tanishadi. Tarjima jarayoni barcha millat va oʻsha millat vakillarining kamol topishiga ijobiy xizmat qiladi.

Mazkur maqolada spirulina, gilos va o‘rik kabi biologik faol moddalarga boy xomashyolardan ultratovushli usul yordamida ekstrakt olish texnologiyasi o‘rganilgan. Mavzuning dolzarbligi shundaki, an’anaviy ekstraksiya usullari ko‘plab kamchiliklarga ega bo‘lib, biologik faol moddalarning parchalanishiga yoki yo‘qolishiga olib keladi. Shu bois, zamonaviy, samarali va ekologik toza usul – ultratovush yordamida ajratib olish texnologiyasi ilmiy va sanoat doirasida keng e’tiborni tortmoqda. Tadqiqotda spirulinadan fikosiyanin, gilosdan antosiyanin, o‘rikdan esa fenolik birikmalarni ajratib olishda ultratovushning ta’siri, chastota, quvvat, vaqt, harorat kabi parametrlarning ekstraksiya samaradorligiga ta’siri tahlil qilinadi.

Turizm sohasida transport logistikasi muhim ahamiyatga ega bo‘lib, u sayohat jarayonining ajralmas qismidir. Turistlarning manzildan manzilga qulay va xavfsiz yetib borishini ta’minlash, marshrutlarni samarali rejalashtirish hamda transport xizmatlarini tashkil etish — bularning barchasi logistikaning asosiy vazifalaridir. Shu bois, logistika turizmda faqat tashish emas, balki umumiy xizmat sifatining yuqori darajada bo‘lishiga xizmat qiluvchi omil hisoblanadi.

Bugungi kunda logistika tizimida yuk tashish jarayonlarining samaradorligini oshirish dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Xususan, transportning turli turlarini yagona zanjirda uyg‘unlashtirgan holda amalga oshiriladigan intermodal tashish tizimi iqtisodiy samaradorlik, ekologik xavfsizlik va vaqt tejamkorligini ta’minlovchi muhim yechim sifatida e’tirof etilmoqda. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda yiliga 80 million tonnadan ortiq yuklar turli transport turlari orqali tashiladi. Ularning 35 foizi temiryo‘l, 60 foizi avtomobil, qolgan qismi esa havo va daryo yo‘llari orqali amalga oshiriladi.

Bugungi kunda kompaniyalarning raqobatbardoshligini ta’minlash uchun xarajatlarni optimallashtirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, logistika xarajatlari ishlab chiqarish va savdo jarayonlarida muhim rol o‘ynaydi. Ushbu ilmiy ishda logistika xarajatlarini kamaytirish yo‘llari va ularning kompaniya rentabelligiga ta’siri tahlil qilinadi.

Hozirgi globallashuv va iqtisodiy integratsiya sharoitida har bir mamlakat uchun tashqi savdo siyosatini samarali yo‘lga qo‘yish eng muhim ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. O‘zbekiston ham ochiq iqtisodiyot sari faol harakat qilmoqda va shu jarayonda eksport-import faoliyatini rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etadi.

Jahonning turli hududlaridagi geosiyosiy o‘zgarishlar jadal ravishda dunyo logistika tizimlariga ta’sir ko‘rsatmoqda. Urushlar, siyosiy keskinliklar, iqtisodiy sanksiyalar va yangi geosiyosiy alyanslar global tovar aylanishi yo‘nalishlarini, yuk tashish yo‘llarini va logistika strategiyalarini qayta shakllantirmoqda. O‘zbekiston kabi dengizga chiqish imkoni bo‘lmagan davlatlar uchun bu jarayonlar ayniqsa ahamiyatlidir. O‘zbekistonning tashqi savdosi va transport infratuzilmasi ko‘p jihatdan qo‘shni davlatlarga, ular orqali dunyo bozorlariga chiqishga bog‘liq. Shuning uchun geosiyosiy o‘zgarishlarning O‘zbekiston logistikasiga ta’sirini tahlil qilish muhim ahamiyat kasb etadi.

Navoiy Kon-Metallurgiya Kombinati (NKMK) O‘zbekistonning konchilik va metallurgiya sanoatida muhim o‘rin egallagan yirik korxona hisoblanadi. Ammo, shu bilan birga, ushbu korxona bir qator logistika muammolariga duch kelmoqda, xususan, xom ashyo va tayyor mahsulotlarni transport qilish, shuningdek, resurslarni boshqarishdagi samaradorlikka alohida e'tibor qaratish zarur. Mening fikrimcha, bu muammolarni hal qilish uchun infratuzilmani rivojlantirish va zamonaviy texnologiyalarni joriy etish kerak.

Zamonaviy ekologik muammolar fonida qayta ishlanadigan qadoqlash materiallariga talab ortib bormoqda. Ushbu tadqiqotda qayta ishlanadigan materiallar (qog'oz, karton, bio-plastik, shisha va alyuminiy) ta'minot zanjiriga qanday ijobiy va salbiy ta'sir ko'rsatishi o'rganiladi. Qayta ishlanadigan qadoqlash ekologik barqarorlikni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi, u chiqindilar miqdorini kamaytiradi va resurslardan samarali foydalanishni rag‘batlantiradi. Ta’minot zanjirida bu esa logistik xarajatlarni kamaytirish, brend imidjini yaxshilash va iste’molchilar ishonchini oshirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, ushbu turdagi qadoqlash materiallarini joriy etish ma’lum texnologik, moliyaviy va tashkiliy muammolarni ham yuzaga keltiradi. Tadqiqot natijalari ekologik toza qadoqlash materiallarini ta’minot zanjiriga integratsiya qilish bo‘yicha samarali strategiyalar ishlab chiqishga yo‘naltirilgan.

Banklar iqtisodiyotdagi asosiy moliyaviy vositachilardir. Shunga ko‘ra, butun iqtisodiy tizimning izchil rivojlanishi banklarning faoliyati qanchalik barqaror va samarali tashkil etilganiga bog‘liq. Ushbu maqolada bank tizimi tushunchasi, bank tizimining turlari, bank tizimining asosiy funktsiyalari haqida ma’lumot keltirilgan.

Ushbu maqolada Alisher Navoiyning "Majolis-un Nafois" asarida musiqaga oid ma'lumotlar, asarda tilga olingan musiqiy asboblar, mashhur xonandalar va musiqiy an'analar tahlil qilinadi. Shuningdek, Navoiy davridagi musiqiy merosning o‘ziga xos jihatlari ham ko‘rib chiqiladi

Ushbu maqolada Gektor Berliozning musiqiy tanqidiy qarashlari, uning asarlari orqali namoyon bo‘lgan ijodiy yondashuvlari va musiqiy uslublari tahlil qilinadi. Shuningdek, Berliozning musiqiy tanqidchiligi va o‘z davriga ta’siri haqida batafsil ma’lumot beriladi.

In speaking English, students still find many difficulties especially when students make speeches, and unfortunately in giving speeches students are rarely given feedback so they don't know where their mistakes are. In this paper, the researcher intends to find out how peer feedback is implemented, the focus especially discusses the types of feedback used by the participants in this study, and the effect of conducting peer feedback on students' speech. This study makes use of descriptive qualitative method involving 32 participants. The data sources of this research are observations and student speech scores. The results show that peer-feedback techniques also have a positive effect on participants. Peer feedback can improve student speech, student confidence, and fun learning activities.

Ushbu maqolada flavonoidlarning umumiy kimyoviy tuzilishi, biologik xususiyatlari, tabiiy manbalari va inson salomatligiga foydali ta’siri tahlil qilingan. Flavonoidlar polifenollar sinfiga mansub bo‘lib, ularning molekulyar asosini flavan skeleti tashkil etadi. Maqolada flavonoidlarning asosiy guruhlari – flavonlar, flavonollar, flavanollar, antosianinlar, flavanonlar va izoflavonlar – haqida misollar bilan ma’lumotlar berilgan. Har bir guruhning asosiy namunalari, kimyoviy formulasi, uchraydigan manbalari va biologik xususiyatlari jadvalda yoritilgan. Flavonoidlarning antioksidant, yallig‘lanishga qarshi, karsinogenlarga qarshi, yurak-qon tomir faoliyatiga ijobiy ta’siri hamda immun tizimni mustahkamlovchi funksiyalari keng yoritilgan. Ularning manbalari sifatida olma, sitrus mevalari, yashil choy, kakao va dukkaklilar keltirilgan. Maqola flavonoidlar asosidagi tabiiy parhezning ahamiyatini ko‘rsatib, sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda ularning o‘rni muhimligini asoslaydi.

Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida bolalar adabiyotining ahamiyati, uning o‘quvchilarning tafakkuri, nutqi, axloqiy tarbiyasi va badiiy didini shakllantirishdagi o‘rni, shuningdek, bolalar adabiyotidan samarali foydalanish usullari tahlil qilinadi. Ilmiy-nazariy yondashuvlar hamda amaliy tajribalarga asoslanib, pedagogik faoliyatda bolalar adabiyotidan foydalanishning samarali yo‘llari yoritiladi.

Mazkur maqolada kichik maktab yoshidagi (7–10 yosh) o‘quvchilarning psixologik rivojlanish xususiyatlari, ularning bilim olishga tayyorgarligi, emotsional muvozanati, muloqotga ehtiyoji, hamda bu bosqichda yuzaga keladigan muammolar yoritilgan. Ayniqsa, boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining maktabga moslashish jarayonidagi psixologik bosqichlari, maktab psixologining roli, amalga oshiriladigan psixodiagnostika, psixoprofilaktika va psixokorreksiya ishlari tahlil etilgan. Amaliy tavsiyalar va ilg‘or tajribalar bilan boyitilgan.

Zamonaviy qishloq xo‘jaligi ta’limi talabalarni o‘quv jarayoniga faol jalb qilishni talab qiladi. O‘qitishning interfaol usullari kasbiy kompetensiyalarni, tanqidiy fikrlashni rivojlantirishga va o‘rganish motivatsiyasini oshirishga yordam beradi. Maqolada qishloq xo‘jaligi oliy o‘quv yurtlarida interfaol usullardan foydalanishning nazariy jihatlari yoritilgan.

Nanotexnologiya sohasida nanozarrachalar, ularning o'lchamlari va haroratga bo'lgan ta'siri materiallarning fizik va kimyoviy xossalarini boshqarishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada nanozarrachalar o'lchamlarining harorat bilan qanday bog'liqligi, sintez jarayonining haroratga ta'siri va nanozarrachalar hosil bo'lishidagi termodinamik, kinetik jarayonlar tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, haroratning oshishi nanozarrachalar o'lchamlarini va sifatini boshqarishda muhim o'rin tutadi. Tadqiqotlar natijalari nanozarrachalar ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish va yangi materiallar yaratishda qo'llanilishi mumkin.

Mazkur ishda O‘zbekiston Respublikasida logistika tarmog‘ining hozirgi holati, rivojlanish tendensiyalari va istiqbollari tahlil qilinadi. Unda transport va kommunikatsiya infratuzilmasining modernizatsiyasi, xalqaro hamkorlikning kengayishi, raqamlashtirish jarayonlari va xususiy sektor ishtirokining oshishi kabi asosiy yo‘nalishlar yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekistonning strategik geografik joylashuvi va mintaqaviy tranzit imkoniyatlari asosida mamlakatni logistika markaziga aylantirish istiqbollari tahlil etadi.

Mazkur maqolada logistikaning mazmuni va uning iqtisodiyotdagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi. Logistika — bu tovarlar, xizmatlar, ma’lumotlar va boshqa resurslarning harakatini boshqarish orqali iqtisodiy jarayonlarni samarali tashkil etishga yordam beruvchi muhim tizimdir. Unda ayniqsa resurslarni to‘g‘ri taqsimlash, raqobatbardoshlikni kuchaytirish, narxlarni oqilona belgilash, xalqaro savdoni rivojlantirish va ta’minot zanjirini boshqarish kabi jihatlar alohida ahamiyat kasb etadi. Bundan tashqari, logistika tizimining samarali ishlashi korxonalar faoliyatini yengillashtirib, mijozlar ehtiyojlarini to‘liq qondirish imkonini yaratadi.

Ushbu maqolada Alisher Navoiyning "Majolis-un Nafois" asarida musiqaga oid ma'lumotlar, asarda tilga olingan musiqiy asboblar, mashhur xonandalar va musiqiy an'analar tahlil qilinadi. Shuningdek, Navoiy davridagi musiqiy merosning o‘ziga xos jihatlari ham ko‘rib chiqiladi

Barchamizga ma’lumki, bugungi kunda IT sohasi va texnologiyalari zamon bilan hamohanglikda o‘sib, takomillashib bormoqda. O‘z o‘rnida, bu sohaning insoniyat olamiga taqdim etib kelayotgan dastur va ilovalariga kun sayin talab ham ortib bormoqda. Misol tariqasida IT sohasida erishilgan eng katta yutuqlaridan biri hisoblanmish sun’iy intellektni keltirishimiz mumkin. Xo‘sh, bu aslida insoniyat kelajagi uchun xavfli yoki foydali. Ushbu tezisda bugungi kunda jadallik bilan rivojlanib borayotgan sun’iy intellektning kishilik jamiyatida tutgan o‘rni qisqacha yoritib beriladi.

Bilamizki 2024-yildan boshlab iqtisodiyotga oid sohalardan biri hisoblanadigan Logistika yo‘nalishiga ko‘proq e’tibor qaratilmoqda. Jumladan bizning universitetimizda ham bu yo‘nalish bo‘yicha ta’lim kvotalari ajratilgan. Chunki Logistika sanoatni, yo‘l-transport tizimini va turizmni rivojlantitish orqali davlat iqtisodiyotining o‘sishiga samarali ta’sir o’tkazadi.

Mazkur maqolada “Tibbiyotda axborot texnologiyalari” fanining zamonaviy tibbiy ta’limdagi o’rni, uni samarali o’qitish usullari va o’qitish metodikasining ilmiy asoslari keng yoritilgan. Dars jarayonida axborot  texnologiyalaridan foydalanish talabalarning kasbiy tayyorgarligini oshirish, ularni amaliy ko’nikmalarga ega bo’lgan raqobatbardosh mutaxassis sifatida shakllantirishda muhim omil bo’lib xizmat qiladi. Maqolada ayni yo’nalishda xorijiy tajribalarga ham e’tibor qaratilgan. Jumladan, AQSH, Germaniya va Yaponiya kabi rivojlangan davlatlarning tibbiy oliygohlarida tibbiyotda IT vositalari yordamida o’quv jarayoni qanday tashkil etilishi , masofaviy ta’lim, telemeditsina, sun’iy intelekt asosida ishlovchi tahlil vositalari, virtual anatomik laboratoriyalar va simulyatsion o’quv dasturlar bilan taqqoslovchi yondashuvlar berilgan.

Следует сказать, что конец античности заставил искать более важные процессы в деятельности человека. Люди начали искать причины жизненных трудностей в религии. В это время развитый неоплатонизм и умирающие стоические взгляды стали способствовать широкому распространению христианства. В такой ситуации стали появляться новые философские течения.

Ushbu ishda matematikani o‘qitishda zamonaviy, innovatsion
yondashuvlarning o‘rni va ahamiyati yoritilgan. An’anaviy ta’lim uslublaridan farqli ravishda, interaktiv texnologiyalar, raqamli platformalar, STEAM yondashuvi, gamifikatsiya, muammoli ta’lim kabi metodlar orqali o‘quvchilarning mustaqil fikrlashi, amaliy ko‘nikmalari va motivatsiyasini oshirish yo‘llari tahlil qilingan. Shuningdek, har bir metodning afzalliklari, ta’lim samaradorligiga ta’siri va uni amaliyotga joriy etish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Mazkur ish innovatsion metodlar yordamida matematik ta’lim sifatini oshirishga xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar: matematika taʼlimi, innovatsion metodlar, raqamli texnologiyalar, STEAM yondashuvi, gamifikatsiya, muammoli taʼlim, differensial yondashuv, flipped classroom, interaktiv o‘qitish, zamonaviy pedagogika

Ushbu maqola behi (Cydonia) turkumi vakillari, xususan Cydonia oblonga va unga yaqin turlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada behi daraxtlarining morfologik va anatomik xususiyatlari, ekologik talablari, tarqalish geografiyasi, agronomik ahamiyati va inson salomatligi uchun foydalari batafsil tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada behi daraxtlarini yetishtirish va saqlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham berilgan.

Ushbu maqola namatak (Rosa) turkumi vakillari, xususan Rosa canina, Rosa damascena, Rosa rugosa va boshqa turlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada namataklarning morfologik va anatomik xususiyatlari, ekologik talablari, tarqalish geografiyasi, agronomik ahamiyati va inson salomatligi uchun foydalari batafsil tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada namataklarni yetishtirish va saqlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham berilgan.

Ushbu maqola olxo‘ri (Prunus) turkumi vakillari, xususan Prunus domestica, Prunus armeniaca, Prunus persica, Prunus avium, Prunus cerasus va boshqa turlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada olxo‘ri turkumi vakillarining morfologik va anatomik xususiyatlari, ekologik talablari, tarqalish geografiyasi, agronomik ahamiyati va inson salomatligi uchun foydalari batafsil tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada olxo‘ri turkumi vakillarini yetishtirish va saqlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham berilgan.

Ushbu maqolada ingliz tili darslari orqali o‘quvchilarda o‘qib tushunish (reading comprehension) va tinglab tushunish (listening comprehension) ko‘nikmalarini shakllantirishning mazmuni, usullari va metodik yondashuvlari yoritilgan. Shuningdek, mazkur receptive ko‘nikmalarni rivojlantirishga xizmat qiluvchi metodlar, texnologiyalar va innovatsion yondashuvlar tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari maktab amaliyotiga tatbiq etish imkoniyatlari bilan asoslanadi

Ushbu maqolada estrada san’atining o‘zbek musiqa madaniyatiga kirib kelishi, o‘zbek milliy estrada san’atining rivojlanishi, shuningdek, ushbu san’at turi taraqqiyotida o‘zbek bastakorlarining hissasi va ularning ijodiy uslublari haqida ilmiy ma’lumotlar va qarashlar bayon etilgan.

Buxoro amirligining harbiy boshqaruv tizimi birinchi bor kompleks yondashuv asosida tahlil qilindi. Harbiy unvonlar, harbiy boshqaruv idoralari, harbiy rahbarlarning siyosiy tizimdagi o‘rni aniq tarixiy dalillar asosida yoritildi. Shuningdek, tarixiy tajribani zamonaviy boshqaruv tizimlarida inobatga olish, o‘quv darsliklar va maxsus kurslar uchun ilmiy asos yaratadi.

Ushbu maqolada yoshlar va ekologik muammolar o‘rtasidagi o‘zaro aloqalar tahlil qilinadi. Unda yoshlarning ekologik mas’uliyatini oshirish, ularning tabiatni muhofaza qilishdagi faolligini kuchaytirish va barqaror rivojlanishga qo‘shgan hissalarini yanada yuksaltirish masalalari o‘rganiladi. Shuningdek, yoshlar orasida ekologik madaniyatni shakllantirishda ta’limning o‘rni, ijtimoiy loyiha va tashabbuslarning ahamiyati, ommaviy axborot vositalarining roli hamda yoshlar tashkilotlarining faoliyatiga alohida e’tibor qaratiladi.

Ushbu maqolada ta’lim tizimida yoshlarning o‘rni va ularning jamiyatning intellektual salohiyatini rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Yoshlarning ta’lim jarayonidagi faolligi, ijodiy va tanqidiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishning zamonaviy metodlari, shuningdek, ta’lim muassasalarida yoshlarni innovatsion faoliyatga jalb etish imkoniyatlari o‘rganiladi.

Mazkur ishda yorug‘likning qutblanish hodisasi va uning analizator orqali o‘tganidan keyingi intensivligi Malus qonuni asosida o‘rganildi. Qutblovchi va analizator yordamida turli burchaklarda yorug‘lik intensivligi eksperimental usulda o‘lchandi. Olingan natijalar  ifodasi bilan yaxshi mos kelishi aniqlanib, Malus qonunining amalda to‘g‘riligini isbotlashga erishildi. Ish nazariy va amaliy bilimlarni uyg‘unlashtirib, optikada qutblanish hodisasini chuqurroq tushunishga xizmat qiladi.

Fizika fani eksperimental fan hisoblanadi. Shu sababdan fizikaviy qonuniyatlar va hodisalarni chuqurroq tushunish,ularni real hayotda qo‘llash imkoniyatlarini ochish uchun labaratoriya ishlarining o‘rni juda katta. Ushbu tezisda Oliy ta’lim muassalarida fizikadan yorug‘likning suyuqliklarda sinishi va dispersiyasining real va vertual tajribalar asosida o‘rganish tajribalarini bajarishga kompleks yondashuvning uslubiy asoslari tavfsiflangan. Fizika fanini o‘qitishda yangi bo‘lgan real va vertual tajribalardan foydalanish usullarining afzalliklari bayon qilingan.

Ushbu maqola tibbiyot universitetlarida tibbiy texnika va yangi tibbiy texnologiyalar fanini o'qitishda qo'llaniladigan metodologiyalarni o'rganadi. Tibbiy texnologiyalarning jadal rivojlanishi bilan o'qituvchilar talabalarning nazariy bilimlar va amaliy ko'nikmalar bilan ta'minlanishini ta'minlash uchun o'qitish strategiyalarini moslashtirishlari zarur. Ushbu maqola zamonaviy adabiyotlarni ko'rib chiqadi, turli xil pedagogik usullarni muhokama qiladi va tibbiy texnologiyalar fanida ta'lim natijalarini yaxshilash bo'yicha tavsiyalar beradi.

Онтогенез человека — это процесс индивидуального развития организма от момента зачатия до конца жизни. В течение жизни человека происходят значительные возрастные физиологические изменения, которые отражаются на функциях всех систем организма. Эти изменения являются результатом генетических программ, а также воздействия факторов внешней среды.

Inglizcha: This article examines the ballet genre in the works of Russian composer Sergey Prokofiev. It focuses on his ballets Romeo and Juliet, Cinderella, and The Tale of the Stone Flower, analyzing their musical structure, character representation, and stylistic innovation. Through analytical and experimental approaches, the study highlights the richness of ideas and musical language in Prokofiev’s ballet compositions.

Ushbu maqola jismoniy tarbiya talabalari o'rtasida kasbiy kommunikativ kompetentsiyani oshirishda lingvistik va lingvodidaktik muammolarni ko'rib chiqadi. U hozirgi tadqiqotlar, o'qitish usullari va innovatsion yondashuvlarni ta'kidlab, maqsadli ESP yo'riqnomasining kasbiy ehtiyojlarni qondirish uchun muhimligini ta'kidlaydi.

Философия Гоббса была механистической, метафизической. Декарт придумал правило «Я мыслю, следовательно, живу». По мнению Спинозы, в природе не могут существовать две субстанции. Кроме того, субстанция не зависит от причины вне себя, от Бога, а является своей собственной причиной. Беркли, Хьюмы не могли выйти за рамки чувств. Вольтер пропагандировал среди народа идею политической свободы.

Философия Вольтера, какой бы противоречивой она ни была, призывает людей к просветлению. Оно раскрывает широкие аспекты просвещения. Здесь следует сказать, что Вольтер критикует частную собственность в обществе, где он жил. Дидро строил планы по просвещению народа и говорил, что это должно быть сделано бесплатно. Просвещение было основой его предложений.

Философия позитивизма занимает важное место в философии XX века (в том смысле, что позитивизм позитивен). Это течение появилось в середине XIX века, а его представителями являются Джон Стюарт, Милль Герберт Спенсер, Огюст Конт. По их мнению, для получения знаний необходимо развивать специальные науки без философии. Это движение широко распространилось в Европе в 30-х годах XIX века.

Maqolada logistikaning iqtisodiy mohiyati, uni minqa iqtisodiy salohiyatining oshirishdagi o'rni haqida fikir yuritildi, foy ko'lami va qo'shimcha qiymatini oshirishdagi o'rni o'rganildi. Logistika xizmatlarining o'ziga xos xususiyatlarga xaqida fikir yuritildi. Transport xizmati, saqlash, qadoqlash, hujjatlashtirish va boshqa vositachilik munosabatlari va harakatlarining samaradorlik ko'rsatgichlariga tasiri tahlil etildi. Korxona raqobatbardoshligini shakllantirishga logistikaning ta'sir o'rganildi.

O‘zbekiston Markaziy Osiyoda joylashgani uchun uning bevosita dengiz portlariga chiqish imkoniyati yo‘q. O‘zbek tovarlari xalqaro savdoga chiqish uchun bir necha davlatlarning chegarasidan o‘tishi lozim. Bu esa ortiqcha xarajat va muammolarni keltirib chiqadi

: Logistika xarajatlari har qanday ishlab chiqaruvchi va savdo tashkiloti faoliyatida muhim o‘rin tutadi. Ular transport, omborxona, zaxiralarni saqlash, qadoqlash, yuklash-tushirish, axborot texnologiyalari va boshqaruv bilan bog‘liq xarajatlarni o‘z ichiga oladi. Mazkur xarajatlarni kamaytirish kompaniyaning raqobatbardoshligini oshiradi, foydani ko‘paytiradi hamda xizmatlar sifatini yaxshilashga imkon beradi.Tadqiqotda logistik xarajatlar tuzilmasi, ularni aniqlash va baholash usullari ko‘rib chiqilgan. Xalqaro va mahalliy kompaniyalar tajribasi asosida samarali strategiyalar tahlil qilinadi, xususan: raqamli logistika, avtomatlashtirilgan ombor tizimlari, yo‘l-yo‘riqlarni optimallashtirish, multimodal tashishlardan foydalanish, yetkazib berish zanjiri hamkorligini mustahkamlash va outsourcing xizmatlaridan foydalanish kabi metodlar ko‘rib chiqiladi.Tadqiqotning amaliy qismi sifatida, O‘zbekiston logistika sektorining holati va rivojlanish istiqbollari o‘rganilib, mahalliy kompaniyalar uchun xarajatlarni kamaytirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Shuningdek, ilg‘or axborot texnologiyalaridan foydalanish orqali logistika operatsiyalarining samaradorligini oshirish imkoniyatlari yoritilgan.

Each country has its own traditions, beliefs, and religious views. The concept of hospitality has been studied for a long time, and when studying its phraseological image, we must first dwell on its "culture". Uzbek and English-speaking cultures have a long and rich history, which has developed since ancient times.

Each country has its own traditions, beliefs, and religious views. The concept of hospitality has been studied for a long time, and when studying its phraseological image, we must first dwell on its "culture". Uzbek and English-speaking cultures have a long and rich history, which has developed since ancient times.

Ushbu maqolada zig'ir tolali gazlamalarni tibbiy xalatlar ishlab chiqarishda qo'llash imkoniyatlari o‘rganilgan. Zig'ir tolasining tabiiyligi, ekologik tozaligi va gigiyenik xususiyatlari uni tibbiyot sohasida qo‘llash uchun mos material sifatida baholangan. Tadqiqotda zig'ir tolali matoning havo
o‘tkazuvchanligi, bakteriyalarga qarshi tabiiy himoya xususiyati va terini himoya qilish qobiliyati kabi jihatlari tahlil qilinadi.

Ushbu tadqiqotda kostyum materiallarini ishlab chiqarishda mahalliy resurslardan foydalanishning ahamiyati va afzalliklari o‘rganiladi. Mahalliy resurslar, masalan, paxta, jun, va boshqa tabiiy materiallar, nafaqat iqtisodiy jihatdan samarali, balki ekologik barqarorlikni ta'minlashda ham muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqot davomida mahalliy resurslar asosida yaratilgan kostyum materiallarining sifat va narx jihatidan raqobatbardoshligini aniqlashga qaratilgan.

This article aims to present how artificial intelligence can be used in the development of education, highlighting the benefits and risks associated with its use, as well as the shortcomings in the use of artificial intelligence in educational processes in Uzbekistan. This article discusses the concept of artificial intelligence and its various types, advantages, and disadvantages of artificial intelligence used in education. Artificial intelligence in educational processes in Uzbekistan.

Ushbu maqolada atrof-muhitning ifloslanishi va uning tirik organizmlar hayotiga ko‘rsatadigan salbiy ta’siri o‘rganiladi. Asosiy e’tibor atmosfera, suv va tuproqning kimyoviy va biologik ifloslanishiga qaratilgan. Shuningdek, ushbu ifloslantiruvchi omillar hayvonot va o‘simlik dunyosining yashash muhitiga, ularning populyatsiyasi va hayotiy funksiyalariga qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil qilinadi. Maqolada inson faoliyati natijasida yuzaga kelayotgan ekologik muammolar, jumladan, chiqindilar, sanoat gazlari, pestitsidlar va plastmassalarning biologik tizimlarga salbiy ta’siri haqida ilmiy asoslangan fikrlar bayon etiladi. Shuningdek, muhofaza qilish choralariga, biologik xilma-xillikni saqlashga qaratilgan ekologik strategiyalar ham tavsiya etilgan. Maqola ekologiya va biologiya fanlari bilan shug‘ullanuvchi talabalar, tadqiqotchilar hamda atrof-muhit muhofazasi bilan qiziqadigan keng omma uchun mo‘ljallangan.

Mazkur maqolada ona tilini o‘qitish jarayonida kommunikativ yondashuvning nazariy asoslari va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Tilni o‘rganish faqat grammatik qoidalarni o‘zlashtirish emas, balki uni erkin, muloqot vositasi sifatida qo‘llay olish ko‘nikmasini shakllantirish ekani asoslab berilgan. Kommunikativ yondashuv asosida tuzilgan darslar modeli, o‘quvchilarning nutqiy faolligini oshirish, ijodiy fikrlashini rivojlantirish va real hayotiy vaziyatlarda tilni qo‘llay olish malakasini shakllantirishga xizmat qilishi ko‘rsatib beriladi. Maqolada kommunikativ metodikaning afzalliklari, uning an’anaviy yondashuvlardan farqi va zamonaviy ta’lim tizimidagi ahamiyati muhokama qilinadi. Shuningdek, ushbu yondashuvni ona tili darslariga tatbiq etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar va tajriba asosidagi kuzatuvlar keltirilgan.

Mazkur maqolada Markaziy Osiyo mintaqasidagi geosiyosiy jarayonlar va O‘zbekistonning bu jarayonlardagi o‘rni tahlil qilinadi. O‘zbekistonning strategik joylashuvi, iqtisodiy va siyosiy mustaqilligi, shuningdek, uning xalqaro siyosatda qo‘lga kiritgan muvaffaqiyatlari bu hududda yangi geosiyosiy muvozanatning shakllanishiga yordam bermoqda. O‘zbekistonning tashqi siyosatida ko‘p qutbli yondashuvning asosiy prinsiplari va uning amaliyotga tatbiqi ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston, mintaqadagi asosiy o‘yinchilardan biri sifatida, geosiyosiy mustaqillik va xususiyati bilan ko‘p qutbli dunyo tizimi bilan o‘zaro bog‘lanishning yangi yo‘llarini izlamoqda. O‘zbekistonning tashqi siyosati, shu jumladan, xalqaro xavfsizlikni mustahkamlash, iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish, va mintaqaviy integratsiya masalalari muhim o‘rin tutadi.

Современные научные исследования подчеркивают важность комплексного подхода к формированию здорового образа жизни (ЗОЖ) у детей и подростков. Данная статья посвящена изучению гигиены и профилактики как ключевых элементов ЗОЖ, а также нейрофизиологическим аспектам — сну и циркадным ритмам. Показана их роль в физическом, психическом и когнитивном развитии ребёнка. Предлагаются пути повышения эффективности профилактических программ в образовательной среде.

Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalarda mantiqiy fikrlashni shakllantirishda mulohazalar algebrasining o‘rni nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Maqolada mantiqiy operatsiyalar, ularning didaktik ahamiyati, hamda o‘quv jarayonida qo‘llanilishi bo‘yicha misollar orqali asoslangan yondashuvlar bayon etiladi. Shuningdek, zamonaviy metodikalar va interaktiv o‘quv texnologiyalari yordamida talabalar tafakkurini rivojlantirish yo‘llari ko‘rsatib o‘tiladi.

Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’limda matematikani o‘qitishda qo‘llaniladigan didaktik va metodik yondashuvlar nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Matematika darslarini o‘quvchining qiziqishi va ehtiyojlariga mos holda tashkil etish, ta’lim jarayoniga o‘yinlar, ko‘rgazmali vositalar, muammoli vazifalarni integratsiyalash orqali o‘quvchilar fikrlash faoliyatini rivojlantirish imkoniyatlarini yoritamiz. Amaliy misollar asosida samarali metodik usullarni tavsiflaymiz.

Ushbu maqolada matematika fanini o‘qitishda to‘plamlar nazariyasiga asoslangan yondashuvlarning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Xususan, boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida son tushunchasini shakllantirish, arifmetik amallarni o‘rgatish, tenglik va tengsizlikni tushuntirishda to‘plamlar nazariyasidan foydalanish usullari tahlil qilingan. Amaliy misollar orqali bu yondashuvning o‘quvchilar tafakkurini rivojlantirishdagi samarasi ko‘rsatib berilgan. Maqolada metodologik asoslar, adabiyotlar tahlili va didaktik yondashuvlar keng qamrab olingan.

Investitsiya portfelini diversifikatsiya qilishda klaster tahlilidan foydalanish o’rganiladi va S&P 500 indeksidagi aksiyalar kabi moliyaviy  aktivlarni sektorlar, oʻzgaruvchanlik va korrelyatsiya darajasi asosida klasterlash orqali samarali portfel yaratish mexanizmlari koʻrib chiqiladi

Ushbu maqola ingliz tilidagi dialektlar va ularning xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada ingliz tilining turli dialektlari, jumladan, britan, amerika, avstraliyalik va boshqa mintaqaviy variantlari haqidagi ma'lumotlar keltiriladi. Har bir dialektning o‘ziga xos fonetik, leksik va grammatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, dialektlarning tarixi, madaniy ta'siri va jamiyatdagi roliga ham e'tibor qaratiladi. Maqolada dialektlarni o‘rganishning ahamiyati, shuningdek, zamonaviy kommunikatsiyada ularning o‘rni haqida fikrlar bildiriladi. Dialektlar orqali milliy identitetni saqlash va madaniyatni rivojlantirish imkoniyatlari ham ko‘rib chiqiladi. Umuman olganda, maqola ingliz tilidagi dialektlarni tushunish va ularni qadrlash uchun foydali manba hisoblanadi.

Ushbu maqola yorug‘lik va harorat datchiklarining ishlash prinsiplari va fizika asoslarini batafsil ko‘rib chiqadi. Maqolada datchiklar turlari, ularning ishlash prinsiplari, qo‘llanilish sohalari va zamonaviy texnologiyalar bilan integratsiya jarayonlari haqida ham hayotiy misollar orqali tushuntirish berilgan. Shuningdek, ilmiy tadqiqotlar orqali olib borilgan yangiliklar va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari ham yoritilgan. Ushbu maqola muhandislar, tadqiqotchilar va texnologiya sohasida qiziquvchilar uchun foydali manba hisoblanadi.

Ushbu maqolada chet tili o‘qitish jarayonida duch kelinadigan muammolar, jumladan, malakali o‘qituvchilar yetishmasligi, dasturiy taʼminotning kamchiliklari, talabalar motivatsiyasining pasayishi, samarali o‘qitish metodologiyalarining yetarli emasligi va texnologik to‘sqinliklar o‘rganiladi.

Har bir jamiyatning kelajagi uning ajralmas qismi va hayotiy zarurati bo‘lgan ta’lim tizimining qay darajada rivojlanganligi bilan belgilanadi. Shularni e’tiborgan olgan holda hozirgi ilm-fan va texnika taraqqiyoti davri har bir yosh kadrlarni zamon bilan hamnafas odimlashi, shuningdek turli soha mutaxassislari o‘z ona tilini mukammal bilish bilan bir qatorda, bir nechta xorijiy tillarda muloqot qila olishi maqsadga muvofiq hisoblanadi. Horijiy tillarni o`zlashtirishda yangi metodlardan foydalanishning afzalliklari ochib berildi.

At present, the spectrum of single-parent families is replenished, in addition to those mentioned above, by families of spouses who actually live separately, due to the practice of adoption of a child by a single woman, as well as the establishment of guardianship or trusteeship in the event of orphanhood." It is important that as a unit of observation it is proposed to consider not only parents with children living separately from other relatives, but also single-parent households, which are understood as "a socio-economic unit that unites people through relationships that arise when organizing their shared life: running a common household, living together."

Mаzkur qo‘llаnmа deepfаke texnologiyаsi hаqidа сhuqur vа keng qаmrovli tаhlilni tаqdim etаdi. Undа deepfаkening yаrаtilish jаrаyoni bosqiсhmа-bosqiсh yoritilgаn. Hаr bir bosqiсh texnik jihаtdаn yoritilib, аmаliy misollаr vа ishlаtilаdigаn vositаlаr bilаn boyitilgаn. Shuningdek, deepfаke texnologiyаsining pаydo bo‘lishi vа undаn foydаlаnish sаbаblаri сhuqur mulohаzа qilingаn. Bu sаbаblаrgа texnologik rivojlаnish, ko‘ngiloсhаr sаnoаtdаgi ehtiyojlаr, til to‘siqlаrini yengish, tа’lim, tijorаt, sаn’аt vа, аfsuski, dezinformаtsiyа kаbi sаlbiy mаqsаdlаr hаm kirаdi. Qo‘llаnmа o‘quvсhilаrgа deepfаke texnologiyаsining imkoniyаtlаri, xаvf-xаtаrlаri vа ijtimoiy tа’siri hаqidа kompleks tаsаvvur berаdi. Shu bilаn birgа, uning аxloqiy vа qonuniy jihаtlаri hаqidа o‘ylаshgа undаydi.

Paralinguistics – the non-verbal elements of communication such as intonation, facial expressions, gestures and body language –play a vital role in classroom interactions. While verbal language conveys explicit content, paralinguistic features help regulate discourse, express emotions, and enhance the clarity and engagement of teaching. This paper explores the impact of paralinguistic cues on pedagogical effectiveness, learner of current literature and real-life classroom practices, the study highlights how teacher awareness and implementation of paralinguistics can contribute to improved educational outcomes.

В статье рассматривается феномен игры, аспекты развития эмоционального интеллекта при помощи  игровых технологий, актуальные проблемы и перспективы развития. Целью данной статьи является изучение и исследование методов и форм применения игровых технологий в процессе усвоения русской речи, в частности в нелингвистических высших учебных заведениях. Методология статьи основывается на эффективном использовании различных современных педагогических подходов в сопровождении с игровыми технологиями при изучении русского в качестве иностранного языка.

Ushbu maqolada ma’rifatparvar mutafakkir Abdulla Avloniy tomonidan yozilgan “Turkiy Guliston yoxud axloq” asarida ilgari surilgan ta’limiy va axloqiy g‘oyalarning mohiyati tahlil etiladi. Maqolada asarning o‘zbek maktabchiligi va tarbiya tizimida tutgan o‘rni, undagi axloqiy fazilatlarni shakllantirishga qaratilgan pand-nasihatlar, milliy va insoniy qadriyatlar bilan uyg‘unligi yoritiladi. Shuningdek, Avloniy tomonidan ilgari surilgan axloqiy normalarning bugungi kunda dolzarbligi va zamonaviy pedagogik jarayonga integratsiyalash imkoniyatlari muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari “Turkiy Guliston” asarining nafaqat adabiy, balki amaliy-pedagogik qiymatini ham ochib beradi.

Tarjima dunyoning turli millatlari bilan muloqotni rivojlantiradi. Tarjima sababli insonlar jahon adabiyotining eng sara namunalaridan bahra oladilar. Bu jarayon insoniyatning dunyo qarashini oshiradi, tilning imkoniyatlarini kengaytiradi. Tarjima sababli oʻquvchi kitobxonlarni fikrlash doirasi kengayib, yangicha gʻoyalar bilan tanishadi. Tarjima jarayoni barcha millat va oʻsha millat vakillarining kamol topishiga ijobiy xizmat qiladi.

Mazkur maqolada spirulina, gilos va o‘rik kabi biologik faol moddalarga boy xomashyolardan ultratovushli usul yordamida ekstrakt olish texnologiyasi o‘rganilgan. Mavzuning dolzarbligi shundaki, an’anaviy ekstraksiya usullari ko‘plab kamchiliklarga ega bo‘lib, biologik faol moddalarning parchalanishiga yoki yo‘qolishiga olib keladi. Shu bois, zamonaviy, samarali va ekologik toza usul – ultratovush yordamida ajratib olish texnologiyasi ilmiy va sanoat doirasida keng e’tiborni tortmoqda. Tadqiqotda spirulinadan fikosiyanin, gilosdan antosiyanin, o‘rikdan esa fenolik birikmalarni ajratib olishda ultratovushning ta’siri, chastota, quvvat, vaqt, harorat kabi parametrlarning ekstraksiya samaradorligiga ta’siri tahlil qilinadi.

Turizm sohasida transport logistikasi muhim ahamiyatga ega bo‘lib, u sayohat jarayonining ajralmas qismidir. Turistlarning manzildan manzilga qulay va xavfsiz yetib borishini ta’minlash, marshrutlarni samarali rejalashtirish hamda transport xizmatlarini tashkil etish — bularning barchasi logistikaning asosiy vazifalaridir. Shu bois, logistika turizmda faqat tashish emas, balki umumiy xizmat sifatining yuqori darajada bo‘lishiga xizmat qiluvchi omil hisoblanadi.

Bugungi kunda logistika tizimida yuk tashish jarayonlarining samaradorligini oshirish dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Xususan, transportning turli turlarini yagona zanjirda uyg‘unlashtirgan holda amalga oshiriladigan intermodal tashish tizimi iqtisodiy samaradorlik, ekologik xavfsizlik va vaqt tejamkorligini ta’minlovchi muhim yechim sifatida e’tirof etilmoqda. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda yiliga 80 million tonnadan ortiq yuklar turli transport turlari orqali tashiladi. Ularning 35 foizi temiryo‘l, 60 foizi avtomobil, qolgan qismi esa havo va daryo yo‘llari orqali amalga oshiriladi.

Bugungi kunda kompaniyalarning raqobatbardoshligini ta’minlash uchun xarajatlarni optimallashtirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, logistika xarajatlari ishlab chiqarish va savdo jarayonlarida muhim rol o‘ynaydi. Ushbu ilmiy ishda logistika xarajatlarini kamaytirish yo‘llari va ularning kompaniya rentabelligiga ta’siri tahlil qilinadi.

Hozirgi globallashuv va iqtisodiy integratsiya sharoitida har bir mamlakat uchun tashqi savdo siyosatini samarali yo‘lga qo‘yish eng muhim ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. O‘zbekiston ham ochiq iqtisodiyot sari faol harakat qilmoqda va shu jarayonda eksport-import faoliyatini rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etadi.

Jahonning turli hududlaridagi geosiyosiy o‘zgarishlar jadal ravishda dunyo logistika tizimlariga ta’sir ko‘rsatmoqda. Urushlar, siyosiy keskinliklar, iqtisodiy sanksiyalar va yangi geosiyosiy alyanslar global tovar aylanishi yo‘nalishlarini, yuk tashish yo‘llarini va logistika strategiyalarini qayta shakllantirmoqda. O‘zbekiston kabi dengizga chiqish imkoni bo‘lmagan davlatlar uchun bu jarayonlar ayniqsa ahamiyatlidir. O‘zbekistonning tashqi savdosi va transport infratuzilmasi ko‘p jihatdan qo‘shni davlatlarga, ular orqali dunyo bozorlariga chiqishga bog‘liq. Shuning uchun geosiyosiy o‘zgarishlarning O‘zbekiston logistikasiga ta’sirini tahlil qilish muhim ahamiyat kasb etadi.

Navoiy Kon-Metallurgiya Kombinati (NKMK) O‘zbekistonning konchilik va metallurgiya sanoatida muhim o‘rin egallagan yirik korxona hisoblanadi. Ammo, shu bilan birga, ushbu korxona bir qator logistika muammolariga duch kelmoqda, xususan, xom ashyo va tayyor mahsulotlarni transport qilish, shuningdek, resurslarni boshqarishdagi samaradorlikka alohida e'tibor qaratish zarur. Mening fikrimcha, bu muammolarni hal qilish uchun infratuzilmani rivojlantirish va zamonaviy texnologiyalarni joriy etish kerak.

Zamonaviy ekologik muammolar fonida qayta ishlanadigan qadoqlash materiallariga talab ortib bormoqda. Ushbu tadqiqotda qayta ishlanadigan materiallar (qog'oz, karton, bio-plastik, shisha va alyuminiy) ta'minot zanjiriga qanday ijobiy va salbiy ta'sir ko'rsatishi o'rganiladi. Qayta ishlanadigan qadoqlash ekologik barqarorlikni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi, u chiqindilar miqdorini kamaytiradi va resurslardan samarali foydalanishni rag‘batlantiradi. Ta’minot zanjirida bu esa logistik xarajatlarni kamaytirish, brend imidjini yaxshilash va iste’molchilar ishonchini oshirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, ushbu turdagi qadoqlash materiallarini joriy etish ma’lum texnologik, moliyaviy va tashkiliy muammolarni ham yuzaga keltiradi. Tadqiqot natijalari ekologik toza qadoqlash materiallarini ta’minot zanjiriga integratsiya qilish bo‘yicha samarali strategiyalar ishlab chiqishga yo‘naltirilgan.

Banklar iqtisodiyotdagi asosiy moliyaviy vositachilardir. Shunga ko‘ra, butun iqtisodiy tizimning izchil rivojlanishi banklarning faoliyati qanchalik barqaror va samarali tashkil etilganiga bog‘liq. Ushbu maqolada bank tizimi tushunchasi, bank tizimining turlari, bank tizimining asosiy funktsiyalari haqida ma’lumot keltirilgan.

Ushbu maqolada Alisher Navoiyning "Majolis-un Nafois" asarida musiqaga oid ma'lumotlar, asarda tilga olingan musiqiy asboblar, mashhur xonandalar va musiqiy an'analar tahlil qilinadi. Shuningdek, Navoiy davridagi musiqiy merosning o‘ziga xos jihatlari ham ko‘rib chiqiladi

Ushbu maqolada Gektor Berliozning musiqiy tanqidiy qarashlari, uning asarlari orqali namoyon bo‘lgan ijodiy yondashuvlari va musiqiy uslublari tahlil qilinadi. Shuningdek, Berliozning musiqiy tanqidchiligi va o‘z davriga ta’siri haqida batafsil ma’lumot beriladi.

In speaking English, students still find many difficulties especially when students make speeches, and unfortunately in giving speeches students are rarely given feedback so they don't know where their mistakes are. In this paper, the researcher intends to find out how peer feedback is implemented, the focus especially discusses the types of feedback used by the participants in this study, and the effect of conducting peer feedback on students' speech. This study makes use of descriptive qualitative method involving 32 participants. The data sources of this research are observations and student speech scores. The results show that peer-feedback techniques also have a positive effect on participants. Peer feedback can improve student speech, student confidence, and fun learning activities.

Ushbu maqolada flavonoidlarning umumiy kimyoviy tuzilishi, biologik xususiyatlari, tabiiy manbalari va inson salomatligiga foydali ta’siri tahlil qilingan. Flavonoidlar polifenollar sinfiga mansub bo‘lib, ularning molekulyar asosini flavan skeleti tashkil etadi. Maqolada flavonoidlarning asosiy guruhlari – flavonlar, flavonollar, flavanollar, antosianinlar, flavanonlar va izoflavonlar – haqida misollar bilan ma’lumotlar berilgan. Har bir guruhning asosiy namunalari, kimyoviy formulasi, uchraydigan manbalari va biologik xususiyatlari jadvalda yoritilgan. Flavonoidlarning antioksidant, yallig‘lanishga qarshi, karsinogenlarga qarshi, yurak-qon tomir faoliyatiga ijobiy ta’siri hamda immun tizimni mustahkamlovchi funksiyalari keng yoritilgan. Ularning manbalari sifatida olma, sitrus mevalari, yashil choy, kakao va dukkaklilar keltirilgan. Maqola flavonoidlar asosidagi tabiiy parhezning ahamiyatini ko‘rsatib, sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda ularning o‘rni muhimligini asoslaydi.

Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida bolalar adabiyotining ahamiyati, uning o‘quvchilarning tafakkuri, nutqi, axloqiy tarbiyasi va badiiy didini shakllantirishdagi o‘rni, shuningdek, bolalar adabiyotidan samarali foydalanish usullari tahlil qilinadi. Ilmiy-nazariy yondashuvlar hamda amaliy tajribalarga asoslanib, pedagogik faoliyatda bolalar adabiyotidan foydalanishning samarali yo‘llari yoritiladi.

Mazkur maqolada kichik maktab yoshidagi (7–10 yosh) o‘quvchilarning psixologik rivojlanish xususiyatlari, ularning bilim olishga tayyorgarligi, emotsional muvozanati, muloqotga ehtiyoji, hamda bu bosqichda yuzaga keladigan muammolar yoritilgan. Ayniqsa, boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining maktabga moslashish jarayonidagi psixologik bosqichlari, maktab psixologining roli, amalga oshiriladigan psixodiagnostika, psixoprofilaktika va psixokorreksiya ishlari tahlil etilgan. Amaliy tavsiyalar va ilg‘or tajribalar bilan boyitilgan.

Zamonaviy qishloq xo‘jaligi ta’limi talabalarni o‘quv jarayoniga faol jalb qilishni talab qiladi. O‘qitishning interfaol usullari kasbiy kompetensiyalarni, tanqidiy fikrlashni rivojlantirishga va o‘rganish motivatsiyasini oshirishga yordam beradi. Maqolada qishloq xo‘jaligi oliy o‘quv yurtlarida interfaol usullardan foydalanishning nazariy jihatlari yoritilgan.

Nanotexnologiya sohasida nanozarrachalar, ularning o'lchamlari va haroratga bo'lgan ta'siri materiallarning fizik va kimyoviy xossalarini boshqarishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada nanozarrachalar o'lchamlarining harorat bilan qanday bog'liqligi, sintez jarayonining haroratga ta'siri va nanozarrachalar hosil bo'lishidagi termodinamik, kinetik jarayonlar tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, haroratning oshishi nanozarrachalar o'lchamlarini va sifatini boshqarishda muhim o'rin tutadi. Tadqiqotlar natijalari nanozarrachalar ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish va yangi materiallar yaratishda qo'llanilishi mumkin.

Mazkur ishda O‘zbekiston Respublikasida logistika tarmog‘ining hozirgi holati, rivojlanish tendensiyalari va istiqbollari tahlil qilinadi. Unda transport va kommunikatsiya infratuzilmasining modernizatsiyasi, xalqaro hamkorlikning kengayishi, raqamlashtirish jarayonlari va xususiy sektor ishtirokining oshishi kabi asosiy yo‘nalishlar yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekistonning strategik geografik joylashuvi va mintaqaviy tranzit imkoniyatlari asosida mamlakatni logistika markaziga aylantirish istiqbollari tahlil etadi.

Mazkur maqolada logistikaning mazmuni va uning iqtisodiyotdagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi. Logistika — bu tovarlar, xizmatlar, ma’lumotlar va boshqa resurslarning harakatini boshqarish orqali iqtisodiy jarayonlarni samarali tashkil etishga yordam beruvchi muhim tizimdir. Unda ayniqsa resurslarni to‘g‘ri taqsimlash, raqobatbardoshlikni kuchaytirish, narxlarni oqilona belgilash, xalqaro savdoni rivojlantirish va ta’minot zanjirini boshqarish kabi jihatlar alohida ahamiyat kasb etadi. Bundan tashqari, logistika tizimining samarali ishlashi korxonalar faoliyatini yengillashtirib, mijozlar ehtiyojlarini to‘liq qondirish imkonini yaratadi.

Barchamizga ma’lumki, bugungi kunda IT sohasi va texnologiyalari zamon bilan hamohanglikda o‘sib, takomillashib bormoqda. O‘z o‘rnida, bu sohaning insoniyat olamiga taqdim etib kelayotgan dastur va ilovalariga kun sayin talab ham ortib bormoqda. Misol tariqasida IT sohasida erishilgan eng katta yutuqlaridan biri hisoblanmish sun’iy intellektni keltirishimiz mumkin. Xo‘sh, bu aslida insoniyat kelajagi uchun xavfli yoki foydali. Ushbu tezisda bugungi kunda jadallik bilan rivojlanib borayotgan sun’iy intellektning kishilik jamiyatida tutgan o‘rni qisqacha yoritib beriladi.

Bilamizki 2024-yildan boshlab iqtisodiyotga oid sohalardan biri hisoblanadigan Logistika yo‘nalishiga ko‘proq e’tibor qaratilmoqda. Jumladan bizning universitetimizda ham bu yo‘nalish bo‘yicha ta’lim kvotalari ajratilgan. Chunki Logistika sanoatni, yo‘l-transport tizimini va turizmni rivojlantitish orqali davlat iqtisodiyotining o‘sishiga samarali ta’sir o’tkazadi.

Mazkur maqolada “Tibbiyotda axborot texnologiyalari” fanining zamonaviy tibbiy ta’limdagi o’rni, uni samarali o’qitish usullari va o’qitish metodikasining ilmiy asoslari keng yoritilgan. Dars jarayonida axborot  texnologiyalaridan foydalanish talabalarning kasbiy tayyorgarligini oshirish, ularni amaliy ko’nikmalarga ega bo’lgan raqobatbardosh mutaxassis sifatida shakllantirishda muhim omil bo’lib xizmat qiladi. Maqolada ayni yo’nalishda xorijiy tajribalarga ham e’tibor qaratilgan. Jumladan, AQSH, Germaniya va Yaponiya kabi rivojlangan davlatlarning tibbiy oliygohlarida tibbiyotda IT vositalari yordamida o’quv jarayoni qanday tashkil etilishi , masofaviy ta’lim, telemeditsina, sun’iy intelekt asosida ishlovchi tahlil vositalari, virtual anatomik laboratoriyalar va simulyatsion o’quv dasturlar bilan taqqoslovchi yondashuvlar berilgan.

Следует сказать, что конец античности заставил искать более важные процессы в деятельности человека. Люди начали искать причины жизненных трудностей в религии. В это время развитый неоплатонизм и умирающие стоические взгляды стали способствовать широкому распространению христианства. В такой ситуации стали появляться новые философские течения.

Ushbu ishda matematikani o‘qitishda zamonaviy, innovatsion
yondashuvlarning o‘rni va ahamiyati yoritilgan. An’anaviy ta’lim uslublaridan farqli ravishda, interaktiv texnologiyalar, raqamli platformalar, STEAM yondashuvi, gamifikatsiya, muammoli ta’lim kabi metodlar orqali o‘quvchilarning mustaqil fikrlashi, amaliy ko‘nikmalari va motivatsiyasini oshirish yo‘llari tahlil qilingan. Shuningdek, har bir metodning afzalliklari, ta’lim samaradorligiga ta’siri va uni amaliyotga joriy etish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Mazkur ish innovatsion metodlar yordamida matematik ta’lim sifatini oshirishga xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar: matematika taʼlimi, innovatsion metodlar, raqamli texnologiyalar, STEAM yondashuvi, gamifikatsiya, muammoli taʼlim, differensial yondashuv, flipped classroom, interaktiv o‘qitish, zamonaviy pedagogika

Ushbu maqola behi (Cydonia) turkumi vakillari, xususan Cydonia oblonga va unga yaqin turlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada behi daraxtlarining morfologik va anatomik xususiyatlari, ekologik talablari, tarqalish geografiyasi, agronomik ahamiyati va inson salomatligi uchun foydalari batafsil tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada behi daraxtlarini yetishtirish va saqlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham berilgan.

Ushbu maqola namatak (Rosa) turkumi vakillari, xususan Rosa canina, Rosa damascena, Rosa rugosa va boshqa turlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada namataklarning morfologik va anatomik xususiyatlari, ekologik talablari, tarqalish geografiyasi, agronomik ahamiyati va inson salomatligi uchun foydalari batafsil tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada namataklarni yetishtirish va saqlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham berilgan.

Ushbu maqola olxo‘ri (Prunus) turkumi vakillari, xususan Prunus domestica, Prunus armeniaca, Prunus persica, Prunus avium, Prunus cerasus va boshqa turlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada olxo‘ri turkumi vakillarining morfologik va anatomik xususiyatlari, ekologik talablari, tarqalish geografiyasi, agronomik ahamiyati va inson salomatligi uchun foydalari batafsil tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada olxo‘ri turkumi vakillarini yetishtirish va saqlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham berilgan.

Ushbu maqolada ingliz tili darslari orqali o‘quvchilarda o‘qib tushunish (reading comprehension) va tinglab tushunish (listening comprehension) ko‘nikmalarini shakllantirishning mazmuni, usullari va metodik yondashuvlari yoritilgan. Shuningdek, mazkur receptive ko‘nikmalarni rivojlantirishga xizmat qiluvchi metodlar, texnologiyalar va innovatsion yondashuvlar tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari maktab amaliyotiga tatbiq etish imkoniyatlari bilan asoslanadi

Ushbu maqolada estrada san’atining o‘zbek musiqa madaniyatiga kirib kelishi, o‘zbek milliy estrada san’atining rivojlanishi, shuningdek, ushbu san’at turi taraqqiyotida o‘zbek bastakorlarining hissasi va ularning ijodiy uslublari haqida ilmiy ma’lumotlar va qarashlar bayon etilgan.

Buxoro amirligining harbiy boshqaruv tizimi birinchi bor kompleks yondashuv asosida tahlil qilindi. Harbiy unvonlar, harbiy boshqaruv idoralari, harbiy rahbarlarning siyosiy tizimdagi o‘rni aniq tarixiy dalillar asosida yoritildi. Shuningdek, tarixiy tajribani zamonaviy boshqaruv tizimlarida inobatga olish, o‘quv darsliklar va maxsus kurslar uchun ilmiy asos yaratadi.

Ushbu maqolada yoshlar va ekologik muammolar o‘rtasidagi o‘zaro aloqalar tahlil qilinadi. Unda yoshlarning ekologik mas’uliyatini oshirish, ularning tabiatni muhofaza qilishdagi faolligini kuchaytirish va barqaror rivojlanishga qo‘shgan hissalarini yanada yuksaltirish masalalari o‘rganiladi. Shuningdek, yoshlar orasida ekologik madaniyatni shakllantirishda ta’limning o‘rni, ijtimoiy loyiha va tashabbuslarning ahamiyati, ommaviy axborot vositalarining roli hamda yoshlar tashkilotlarining faoliyatiga alohida e’tibor qaratiladi.

Ushbu maqolada ta’lim tizimida yoshlarning o‘rni va ularning jamiyatning intellektual salohiyatini rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Yoshlarning ta’lim jarayonidagi faolligi, ijodiy va tanqidiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishning zamonaviy metodlari, shuningdek, ta’lim muassasalarida yoshlarni innovatsion faoliyatga jalb etish imkoniyatlari o‘rganiladi.

Mazkur ishda yorug‘likning qutblanish hodisasi va uning analizator orqali o‘tganidan keyingi intensivligi Malus qonuni asosida o‘rganildi. Qutblovchi va analizator yordamida turli burchaklarda yorug‘lik intensivligi eksperimental usulda o‘lchandi. Olingan natijalar  ifodasi bilan yaxshi mos kelishi aniqlanib, Malus qonunining amalda to‘g‘riligini isbotlashga erishildi. Ish nazariy va amaliy bilimlarni uyg‘unlashtirib, optikada qutblanish hodisasini chuqurroq tushunishga xizmat qiladi.

Fizika fani eksperimental fan hisoblanadi. Shu sababdan fizikaviy qonuniyatlar va hodisalarni chuqurroq tushunish,ularni real hayotda qo‘llash imkoniyatlarini ochish uchun labaratoriya ishlarining o‘rni juda katta. Ushbu tezisda Oliy ta’lim muassalarida fizikadan yorug‘likning suyuqliklarda sinishi va dispersiyasining real va vertual tajribalar asosida o‘rganish tajribalarini bajarishga kompleks yondashuvning uslubiy asoslari tavfsiflangan. Fizika fanini o‘qitishda yangi bo‘lgan real va vertual tajribalardan foydalanish usullarining afzalliklari bayon qilingan.

Ushbu maqola tibbiyot universitetlarida tibbiy texnika va yangi tibbiy texnologiyalar fanini o'qitishda qo'llaniladigan metodologiyalarni o'rganadi. Tibbiy texnologiyalarning jadal rivojlanishi bilan o'qituvchilar talabalarning nazariy bilimlar va amaliy ko'nikmalar bilan ta'minlanishini ta'minlash uchun o'qitish strategiyalarini moslashtirishlari zarur. Ushbu maqola zamonaviy adabiyotlarni ko'rib chiqadi, turli xil pedagogik usullarni muhokama qiladi va tibbiy texnologiyalar fanida ta'lim natijalarini yaxshilash bo'yicha tavsiyalar beradi.

Онтогенез человека — это процесс индивидуального развития организма от момента зачатия до конца жизни. В течение жизни человека происходят значительные возрастные физиологические изменения, которые отражаются на функциях всех систем организма. Эти изменения являются результатом генетических программ, а также воздействия факторов внешней среды.

Inglizcha: This article examines the ballet genre in the works of Russian composer Sergey Prokofiev. It focuses on his ballets Romeo and Juliet, Cinderella, and The Tale of the Stone Flower, analyzing their musical structure, character representation, and stylistic innovation. Through analytical and experimental approaches, the study highlights the richness of ideas and musical language in Prokofiev’s ballet compositions.

Ushbu maqola jismoniy tarbiya talabalari o'rtasida kasbiy kommunikativ kompetentsiyani oshirishda lingvistik va lingvodidaktik muammolarni ko'rib chiqadi. U hozirgi tadqiqotlar, o'qitish usullari va innovatsion yondashuvlarni ta'kidlab, maqsadli ESP yo'riqnomasining kasbiy ehtiyojlarni qondirish uchun muhimligini ta'kidlaydi.

Философия Гоббса была механистической, метафизической. Декарт придумал правило «Я мыслю, следовательно, живу». По мнению Спинозы, в природе не могут существовать две субстанции. Кроме того, субстанция не зависит от причины вне себя, от Бога, а является своей собственной причиной. Беркли, Хьюмы не могли выйти за рамки чувств. Вольтер пропагандировал среди народа идею политической свободы.

Философия Вольтера, какой бы противоречивой она ни была, призывает людей к просветлению. Оно раскрывает широкие аспекты просвещения. Здесь следует сказать, что Вольтер критикует частную собственность в обществе, где он жил. Дидро строил планы по просвещению народа и говорил, что это должно быть сделано бесплатно. Просвещение было основой его предложений.

Философия позитивизма занимает важное место в философии XX века (в том смысле, что позитивизм позитивен). Это течение появилось в середине XIX века, а его представителями являются Джон Стюарт, Милль Герберт Спенсер, Огюст Конт. По их мнению, для получения знаний необходимо развивать специальные науки без философии. Это движение широко распространилось в Европе в 30-х годах XIX века.

Maqolada logistikaning iqtisodiy mohiyati, uni minqa iqtisodiy salohiyatining oshirishdagi o'rni haqida fikir yuritildi, foy ko'lami va qo'shimcha qiymatini oshirishdagi o'rni o'rganildi. Logistika xizmatlarining o'ziga xos xususiyatlarga xaqida fikir yuritildi. Transport xizmati, saqlash, qadoqlash, hujjatlashtirish va boshqa vositachilik munosabatlari va harakatlarining samaradorlik ko'rsatgichlariga tasiri tahlil etildi. Korxona raqobatbardoshligini shakllantirishga logistikaning ta'sir o'rganildi.

O‘zbekiston Markaziy Osiyoda joylashgani uchun uning bevosita dengiz portlariga chiqish imkoniyati yo‘q. O‘zbek tovarlari xalqaro savdoga chiqish uchun bir necha davlatlarning chegarasidan o‘tishi lozim. Bu esa ortiqcha xarajat va muammolarni keltirib chiqadi

: Logistika xarajatlari har qanday ishlab chiqaruvchi va savdo tashkiloti faoliyatida muhim o‘rin tutadi. Ular transport, omborxona, zaxiralarni saqlash, qadoqlash, yuklash-tushirish, axborot texnologiyalari va boshqaruv bilan bog‘liq xarajatlarni o‘z ichiga oladi. Mazkur xarajatlarni kamaytirish kompaniyaning raqobatbardoshligini oshiradi, foydani ko‘paytiradi hamda xizmatlar sifatini yaxshilashga imkon beradi.Tadqiqotda logistik xarajatlar tuzilmasi, ularni aniqlash va baholash usullari ko‘rib chiqilgan. Xalqaro va mahalliy kompaniyalar tajribasi asosida samarali strategiyalar tahlil qilinadi, xususan: raqamli logistika, avtomatlashtirilgan ombor tizimlari, yo‘l-yo‘riqlarni optimallashtirish, multimodal tashishlardan foydalanish, yetkazib berish zanjiri hamkorligini mustahkamlash va outsourcing xizmatlaridan foydalanish kabi metodlar ko‘rib chiqiladi.Tadqiqotning amaliy qismi sifatida, O‘zbekiston logistika sektorining holati va rivojlanish istiqbollari o‘rganilib, mahalliy kompaniyalar uchun xarajatlarni kamaytirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Shuningdek, ilg‘or axborot texnologiyalaridan foydalanish orqali logistika operatsiyalarining samaradorligini oshirish imkoniyatlari yoritilgan.