MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–4_ Май –2025
138
O'QUVCHILARNI MILLIY QADRIYATLAR ASOSIDA MA'NAVIY
- AXLOQIY TARBIYALASHDA OILANING O'RNI
Shahrisabz davlat pedagogika instituti o‘qituvchisi
Milinorov Xusniddin Xushmatovich
Shahrisabz davlat pedagogika instituti Pedagogika
fakulteti pedagogika yo‘nalishi 2-kurs talabasi
Toxirova Xadicha
ANNOTATSIYA Hozirgi vaqtdagi dolzarb mavzulardan biri - bu
mamlakatimiz yoshlarini vatanparvarlik milliy anʼana va qadriyatlarimizga hurmat
ruhida tarbiyalash, jismonan hamda ruhan barkamol shaxsni shakllantirish
hisoblanadi.
KALIT SOʻZLAR Qadriyat, oila, tarbiya, tarix, maʼnaviyat, maʼnaviy-
axloqiy tarbiya, oʻzlikni anglash, milliy gʻoya.
ANNOTATION One of the current pressing issues is educating the youth of
our country in a spirit of patriotism, respect for our national traditions and values, and
forming a physically and spiritually mature person.
KEYWORDS Values, family, upbringing, history, spirituality, spiritual and
moral upbringing, self-awareness, national idea.
АННОТАЦИЯ Одной из актуальных проблем современности является
воспитание молодежи нашей страны в духе патриотизма, уважения к
национальным традициям и ценностям, формирование физически и духовно
зрелой личности.
КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВА Ценности, семья, воспитание, история,
духовность, духовно-нравственное воспитание, самосознание, национальная
идея.
KIRISH
– Tarixdan ma’lum: Vatan va xalq taqdiriga nisbatan tahdidlar kuchaygan
vaziyatda aynan millat fidoyilari – uyg‘oq qalbli ziyolilar, shoir va adiblar, san’at
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–4_ Май –2025
139
namoyandalari, ma’naviyat va ma’rifat sohasi xodimlari jasorat bilan maydonga
chiqqanlar. Mamlakatimiz o‘z taraqqiyotining yangi, yuksak bosqichiga kirayotgan
hozirgi paytda bizga jadid bobolarimiz kabi g‘arb ilm-fan yutuqlari bilan birga, milliy
qadriyatlar ruhida tarbiya topgan yetuk kadrlar suv bilan havodek zarur, – deya
ta’kidladi Shavkat Mirziyoyev
O'zbekiston mustaqilligining dastlabki kunlaridanoq umuminsoniy qadriyatlar
davlat siyosatining ustuvor yo'nalishi hisoblanib, uning asosiy maqsadi - o'zlikni
anglash, milliy qadriyatlarni tiklash, ko'p millatli xalqimizni birlashtirish, milliy va
umumbashariy qadriyatlarga asoslangan holda ma'naviy-ahloqiy fazilatlarga ega
bo'lgan milliy va umuminsoniy qadriyatlarni yuksaltirishga keng sharoitlar
yaratilmoqda. Ularning rivojlanishiga e'tibor berilmoqda.
Davlat ta'lim standartlarida qadriyatlar haqidagi bilimlar bugun ta'lim muddati
mobaynida va uning hamma shakllarida berilishiga alohida ahamiyat berilgan.
Shunday ekan, har bir oʻquvchini ma'naviy-axloqiy fazilatlarini shakllantirishda badiiy
adabiyotni o'qishga ishtiyoq uyg'otish, qo'shiq aytish, raqs tushish, rasm chizish
malakalarini tarkib toptirish, rang tasvirlar, musiqa asari, me'morchilik, teatr to'g'risida
tushunchalar hosil qilish, tarixga qiziqtirish muhim ahamiyatga ega. Yoshlami
ma'naviy-ahloqiy tarbiyalashda adabiyot darsi davr bilan hamnafas bo'lishi zarur.
Adabiyot darsi o'z fani asoslarini o'rgatish bilan birga yoshlar uchun hayot darsiga
aylanashi, ularni hayotga tayyorlashi lozim. Hayotni o'rganishda adabiyot yoshga eng
yaqin yordamchi bo'lishiga erishish lozim. Yosh adabiyot fanida adabiy asarlarni
o'rganish orqali milliy qadriyatlarni o'zlashtirish imkoniyatiga ega bo'ladi.
ASOSIY QISM
Millatning o'tmishi, buguni va kelajagining muhim omili sifatida qadriyatni
belgilashimiz boisi ham shu. Milliy qadriyatlarimiz umuminsoniy qadriyatlar bilan
chambarchas bog'liq. Umuminsoniy qadriyatlar ko'lami va mazmuni jihatidan chuqur
va keng qamrovli bo'lib, barcha millatlar, elatlar va xalqlarning maqsad intilishlarini
o'zida mujassamlashtirgan. Milliy qadriyatlar, umuminsoniy qadriyatlar bilan
qanchalik ko'p uyg'unlashgan bo'lsa, ularning rivojlanishiga, ommalashishiga keng
imkoniyat yaratadi. "Qadriyatlar", "milliy g'oya", "o'zlikni anglash", "milliy g'urur"
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–4_ Май –2025
140
kabi atamalar kishiga oila muhitida ona allasi bilan birga singadi. O'z yurtiga bo'lgan
ehtirom, ajdodlar xotirasiga sadoqat, kattalarga doimo hurmat ko'rsatish va bir nechta
ijobiy fazilatlar anglatilib boriladi. Oilada olingan tarbiya keyinchalik shaxsning butun
umri davomi oladigan ma'rifat va hayot saboqlari uchun asos, zamin, poydevor
vazifasini o'taydi. Har bir ota-ona o'z burchini anglagan holda oila mustahkamligini
ta'minlaydigan hamma xususiyatlarni to'liq e'tiborga olishi va o'z vazifalarni ado
etmog'i lozim.
Oilada ma'naviy - axloqiy tarbiya bu bolalarga ma'naviy va axloqiy
qadriyatlarni o'rgatish va rivojlantirish jarayonidir. Bu bolalarda halollik, hurmat,
mas'uliyat, hamdardlik kabi ijobiy qadriyatlarni yoshligidan singdirish va izchil
modellashtirish va mustahkamlash orqali bu qadriyatlarni mustahkamlashni o'z ichiga
oladi. Oila bolaning axloqiy va ma'naviy rivojlanishini shakllantirishda hal qiluvchi rol
o'ynaydi. Chunki ota onalar tarbiyalovchi va qo'llab quvvatlovchi muhitni ta'minlash,
aniq taxminlar va chegaralarni ta'minlash va ijobiy xulq- atvorni modellashtirish orqali
o'z farzandlariga butun hayoti davomida ularni boshqaradigan kuchli ma'naviy va
axloqiy qadriyatlarni rivojlantirishga yordam berishlari mumkin.
Milliy qadriyatlarimizni yosh avlod ongiga singdirish uchun umumxalq
bayramlarida, xasharlarda yoshlarimiz ishtirokini kengaytirib, ularni ko'proq jalb etish
maqsadga muvofiq. Milliy an'ana, urf-odatlarimiz xalqimiz hayotining mazmuniga,
kundalik turmush tarziga singib ketgan. Buni yoshlarga to'g'ri yetkazish yoshlarning
o'zaro munosabatlariga ijobiy ta'sir ko'rsatibgina qolmay, dunyoni aslidek tushunish va
eng asosiysi, inson ma'naviy qiyofasini mukamallashuviga olib keladi.
XULOSA
Xulosa o'rnida aytish mumkinki, umuminsoniy qadriyatlar zaminimizda
yashaydigan barcha millat va elatlarning manfaatlarini himoya qiladi.
Bunda, oilada beriladigan tarbiya yoshlarimizning o'zligini anglashiga,
insonparvarlik tamoyili asosida kamol topishiga, milliy qadriyatlarga hurmat,
muhabbat ruhida tarbiyalanishiga va ongining o'sishiga, zamonaviy dunyoqarashining
shakllanishiga asos bo'la oladi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–4_ Май –2025
141
Qadriyatlar oila uchun muhimdir, chunki ular himoya, yo‘l-yo‘riq, mehr
va qo‘llab-quvvatlash manbai sifatida poydevor yaratadi. Oilaviy qadriyatlarni
singdirish bolalarni kelajakda zararli qarorlar qabul qilishdan himoya qilishi va
yo‘naltirishi mumkin boʻladi
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Xusniddin, Milinorov, and Mavlonova Malika. "Bo’lajak o’qituvchilarni kasbiy-
pedagogik tayyorlash jarayonida kommunikativ kompetentsiyalarini rivojlantirish
metodikasi."
Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi
7 (2024): 296-304.
2.
Хushmatovich, Milinorov Xusniddin. "Pedagogik faoliyat jarayonida bo ‘lajak
pedagoglarni
raqamli
texnologiyalardan
foydalanish
samaradorligini
oshirish."
Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi
7 (2024): 305-312.
3.
Милиноров, Хусниддин Хушматович, and П. М. Жалолова. "ПРОЦЕСС
ОРГАНИЗАЦИИ
РАЗВИТИЯ
КОМПЕТЕНЦИЙ
В
ВЫСШЕЙ
ШКОЛЕ."
Proceedings of International Conference on Modern Science and Scientific
Studies
. Vol. 3. No. 5. 2024.
4.
Anatolyevna, Boyarkina Yulia, Sokhibov Akram Rustamovich, and Milinorov
Khusniddin Khushmatovich. "EDUCATIONAL TOURISM AS A POTENTIAL FOR
THE DEVELOPMENT OF THE REGION."
Web of Teachers: Inderscience
Research
2.6 (2024): 185-189.
5.
Milinorov, XX va DN Eshmuratova. “O’ZBEK URNAVALARI,
MAROSIMLARI VA ODAMLARINI SHAXS TARBIYoTIDAGI O’RNI”.
Web of
Teachers: Inderscience Research
2.5 (2024): 205-209.
