T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
67-son_1-to’plam_Avgust-2025
236
ISSN:3030-3613
INGLIZ TILINI MUSTAQIL O'RGANISHDA UCHRAYDIGAN
MUAMMOLAR VA ULARNING YECHIMLARI
Ko'palova Maftuna
Urganch Ranch Texnolgiya
Universiteti 3-bosqich talabasi
Annotatsiya:
Ingliz tilini mustaqil o‘rganishda uchraydigan muammolar va
ularning yechimlari haqida so‘z borganda, bu jarayon murakkab va ko‘p qirrali
ekanligini tan olish lozim. Ingliz tili, dunyo miqyosida eng ko‘p tarqalgan va
qo‘llaniladigan tillardan biri bo‘lib, uni o‘rganish ko‘plab insonlar uchun muhim
maqsad hisoblanadi. Mustaqil o‘rganish esa o‘z-o‘zini boshqarish, motivatsiya va
samarali o‘rganish strategiyalarini talab etadi. Shu bois, til o‘rganishda duch
kelinadigan qiyinchiliklarga to‘xtalib, ularni yengish yo‘llarini ko‘rib chiqish
muhimdir.
Kalit soʻzlar:
ingliz tili, muloqot, madaniyat, motivatsiya, integratsiya, video
darsliklar, audio kitoblar, amaliy mashg‘ulotlar.
Аннотация:
Говоря о проблемах, возникающих при самостоятельном
изучении английского языка, и способах их решения, необходимо признать, что
этот процесс сложен и многогранен. Английский язык — один из самых
распространённых и используемых языков в мире, и его изучение — важная цель
для многих людей. Самостоятельное обучение требует самоконтроля, мотивации
и эффективных стратегий обучения. Поэтому важно подробно остановиться на
трудностях, возникающих при изучении языка, и рассмотреть способы их
преодоления.
Ключевые слова:
английский язык, коммуникация, культура, мотивация,
интеграция, видеоуроки, аудиокниги, практические упражнения.
Abstract:
When it comes to the problems encountered in independent learning
of English and their solutions, it is necessary to recognize that this process is complex
and multifaceted. English is one of the most widespread and used languages in the
world, and learning it is an important goal for many people. Independent learning
requires self-management, motivation and effective learning strategies. Therefore, it is
important to dwell on the difficulties encountered in language learning and consider
ways to overcome them.
Keywords:
English, communication, culture, motivation, integration, video
tutorials, audio books, practical exercises.
KIRISH
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
67-son_1-to’plam_Avgust-2025
237
ISSN:3030-3613
Ingliz tili — zamonaviy dunyoda eng keng tarqalgan va global muloqot vositasi
hisoblanadi. Hozirgi kunda turli sohalarda, jumladan biznes, ta’lim, ilm-fan va
madaniyatda ingliz tilini bilish zaruriy talabga aylangan. Texnologiyalar rivojlanishi
va xalqaro aloqalarning kengayishi natijasida ingliz tili o‘rganishga bo‘lgan qiziqish
yanada ortmoqda. Ayniqsa mustaqil tarzda ingliz tilini o‘rganayotgan shaxslar uchun
til ko‘nikmalarini rivojlantirish va muloqot imkoniyatlarini kengaytirish muhim
ahamiyat kasb etadi. Ingliz tilida samarali muloqot qilish nafaqat tilni chuqur
o‘zlashtirishga yordam beradi, balki o‘rganuvchining o‘ziga bo‘lgan ishonchini
oshiradi hamda yangi bilim va tajribalarga yo‘l ochadi. Shu sababli, mustaqil
o‘rganuvchilar uchun muloqot imkoniyatlarini qanday oshirish mumkinligi dolzarb va
muhim mavzu hisoblanadi.
ADABIYOTLAR TAHLILI VA TADQIQOT METODOLOGIYASI
Til o‘rganishda asosiy muammolardan biri motivatsiya pasayishi hisoblanadi.
Mustaqil o‘rganish jarayonida boshlang‘ichda yuqori bo‘lgan qiziqish va ishtiyoq vaqt
o‘tishi bilan kamayishi mumkin. Bu holat o‘rganuvchining o‘zini yolg‘iz his qilishi,
natijalarni ko‘rmaslik yoki murakkabliklar tufayli yuzaga keladi. Motivatsiyani saqlab
qolish uchun aniq maqsadlar qo‘yish, kichik yutuqlarni qadrlash va o‘z-o‘zini
rag‘batlantirish muhimdir. Shuningdek, o‘rganish jarayonini qiziqarli va o‘ziga xos
qilish uchun turli xil manbalardan foydalanish – video darslar, interaktiv dasturlar,
audio kitoblar va muloqotli mashg‘ulotlar motivatsiyani oshiradi. Ikkinchi muammo –
vaqt yetishmasligi. Ko‘plab odamlar ish, o‘qish yoki oilaviy majburiyatlar tufayli til
o‘rganishga yetarli vaqt ajrata olmaydi. Bunday vaziyatda samarali rejalashtirish va
vaqtni boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirish zarur. Kunlik yoki haftalik o‘rganish
rejalarini tuzish, qisqa muddatli mashg‘ulotlarni samarali tashkil etish va doimiy
ravishda til bilan shug‘ullanish natijalarni yaxshilaydi. Bundan tashqari, o‘rganish
uchun qulay va sokin joy ajratish ham konsentratsiyani oshirishga yordam beradi.[1]
Til o‘rganishda uchraydigan yana bir muammo – grammatika va lug‘atni
mustahkamlashdagi qiyinchiliklar. Mustaqil o‘rganishda ko‘pincha grammatik
qoidalarni o‘zlashtirishda noaniqliklar va xatolar ko‘p uchraydi, chunki bu jarayonda
o‘qituvchi yoki mutaxassisning doimiy yordami yo‘q. Bunday holatda ishonchli va
tushunarli manbalardan foydalanish, mashqlarni muntazam bajarish va o‘z-o‘zini
tekshirish muhimdir. Grammatika qoidalarini o‘rganishda amaliyotga ko‘proq e’tibor
qaratish, ya’ni ularni matn yozishda, gapirishda faol qo‘llash foydali bo‘ladi. Lug‘atni
esa kontekstda o‘rganish va yangi so‘zlarni muntazam ravishda takrorlash orqali
yaxshilash mumkin. Kelib chiqadigan muammolardan yana biri – talaffuz va eshitish
qobiliyatining pastligi. Ingliz tilini mustaqil o‘rganishda ko‘pchilik talaffuzda
xatolarga yo‘l qo‘yadi yoki eshitilgan matnni to‘liq tushunishda qiynaladi. Bu holat,
asosan, til muhitining yo‘qligi yoki yetarlicha amaliy mashg‘ulotlarning bo‘lmasligi
sababli yuzaga keladi. Bu muammoni yengish uchun ingliz tilidagi filmlar, seriallar,
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
67-son_1-to’plam_Avgust-2025
238
ISSN:3030-3613
podkastlar va musiqalarni tinglash, talaffuzni o‘rganish uchun maxsus dasturlar va
onlayn platformalardan foydalanish muhimdir. Shuningdek, o‘z ovozingizni yozib,
talaffuzni taqqoslash va xatolarni aniqlash amaliyoti ham foydali hisoblanadi.[2]
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Mustaqil o‘rganishda yana bir qiyinchilik – muloqot imkoniyatlarining
cheklanganligi. Til o‘rganish samaradorligi uchun uni amaliyotda qo‘llash, ya’ni
so‘zlashish va yozish mashqlari qilish juda zarur. Biroq, ko‘plab o‘rganuvchilar tilni
o‘z-o‘zidan o‘rganayotganda muloqot qilish imkoniyatiga ega bo‘lmaydi. Bu esa
ularning tilni erkin qo‘llash ko‘nikmalarini rivojlantirishda to‘siq bo‘ladi. Muammoni
hal qilish uchun til almashish klublariga qo‘shilish, onlayn chatlar va
videoqo‘ng‘iroqlar orqali ingliz tilida suhbat qilish, hamda do‘stlar bilan muntazam
mashq qilish tavsiya etiladi. Shuningdek, til bo‘yicha onlayn kurslar va mentorlik
dasturlariga yozilish ham yordam beradi. Shuningdek, mustaqil o‘rganishda o‘quv
materiallarini tanlash va ulardan samarali foydalanish ham muhim masalalardan
biridir. Internetda ingliz tilini o‘rgatadigan juda ko‘p manbalar mavjud bo‘lsa-da,
ularning barchasi ham sifatli yoki o‘quvchining darajasiga mos kelavermaydi.
Noto‘g‘ri materiallardan foydalanish esa o‘rganish jarayonini qiyinlashtiradi va
motivatsiyani pasaytiradi. Shu bois, o‘z darajangizga mos va ishonchli manbalarni
tanlash, o‘qituvchi yoki tajribali o‘rganuvchilar tavsiyalariga amal qilish muhimdir.[3]
Yana bir muammo – o‘z-o‘zini baholashdagi qiyinchiliklar. Mustaqil
o‘rganayotgan insonlar ko‘pincha o‘zlarining yutuqlarini yoki kamchiliklarini aniq
baholay olishmaydi. Bu esa noto‘g‘ri yo‘nalishda davom etishga yoki o‘rganish
usullarini yangilamaslikka olib keladi. Ushbu muammoni bartaraf etish uchun
muntazam ravishda testlar topshirish, o‘z ishlarini baholash va natijalarni qayta ko‘rib
chiqish zarur. Shuningdek, onlayn testlar yoki til o‘qituvchilari bilan maslahatlashish
ham foydali bo‘ladi. Texnologiyalardan samarali foydalanmaslik ham mustaqil
o‘rganishda uchraydigan muammolardan biridir. Bugungi kunda turli onlayn
platformalar, mobil ilovalar, interaktiv darsliklar mavjud bo‘lib, ular til o‘rganishni
ancha osonlashtiradi. Ammo ko‘pchilik o‘rganuvchilar bu imkoniyatlardan to‘liq
foydalana olmaydi yoki noto‘g‘ri usullarda foydalanadi. Bu muammoni hal qilish
uchun texnologiyalarni o‘rganish va ulardan samarali foydalanish bo‘yicha
ko‘nikmalarni rivojlantirish kerak. Shuningdek, madaniy farqlar va til muhitining
yo‘qligi ham til o‘rganishga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ingliz tilini o‘rganish faqat
grammatik qoidalarni o‘rganish bilan cheklanmaydi, balki tilning madaniy kontekstini
tushunish ham zarur. Madaniy kontekstni tushunmaslik so‘zlarning ma’nosini
noto‘g‘ri talqin qilishga olib kelishi mumkin. Bu muammoni yengish uchun ingliz
tilidagi madaniy materiallar bilan tanishish, film va kitoblarni o‘qish, shuningdek,
ingliz tilida so‘zlashadigan odamlar bilan muloqot qilish muhimdir. O‘rganish
jarayonida mustaqil o‘rganuvchi ko‘pincha o‘z-o‘zini tartibga solish va intizom
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
67-son_1-to’plam_Avgust-2025
239
ISSN:3030-3613
muammosiga duch keladi. Doimiy ravishda o‘rganishga vaqt ajratmaslik,
mashg‘ulotlarni kechiktirish yoki to‘liq bajarilmasligi o‘rganish samaradorligini
pasaytiradi. Bu muammoni hal qilish uchun o‘z-o‘zini boshqarish ko‘nikmalarini
rivojlantirish, o‘rganish uchun qat’iy jadval tuzish va unga rioya qilish zarur.
Shuningdek, o‘rganishni doimiy ravishda kuzatib borish va natijalarni qayd etish ham
foydali bo‘ladi.[4]
Ingliz tilini mustaqil o‘rganganlar uchun muloqot imkoniyatlarini oshirish
zamonaviy dunyoda til o‘rganish jarayonining eng muhim jihatlaridan biridir. Tilni
o‘rganish faqat grammatikani o‘rganish yoki lug‘atni yodlashdan iborat emas, balki uni
amalda qo‘llay olish, fikrlarni ravon ifoda eta olish, erkin muloqot qilish
ko‘nikmalarini rivojlantirishdan iborat. Mustaqil o‘rganganlar ko‘pincha o‘z
bilimlarini faqat kitoblar, dasturlar yoki onlayn manbalardan oladilar, ammo real
suhbatlarda o‘zini ishonchli his qilish uchun muloqot imkoniyatlarini kengaytirish
zarur. Shu bois, ingliz tilida muloqot qilish imkoniyatlarini qanday oshirish
mumkinligi haqida batafsil to‘xtalib o‘tish muhimdir. Til o‘rganishda interaktivlik va
amaliyotning roli juda katta. Tilni nazariy jihatdan bilish va uni kundalik hayotda
qo‘llash o‘rtasida katta farq bor. Ingliz tilini mustaqil o‘rganganlar uchun asosiy
muammo — o‘rganilgan bilimlarni muloqotda qo‘llash uchun imkoniyatlarning
yetishmasligi yoki mavjud imkoniyatlardan to‘liq foydalanmaslikdir. Shu sababli,
o‘rganilayotgan tilni muntazam ravishda amalda qo‘llash, yangi so‘zlar va iboralarni
erkin ishlatish uchun sharoit yaratish zarur. Bu jarayonda turli usullar va resurslardan
foydalanish muloqot ko‘nikmalarini sezilarli darajada rivojlantirishga yordam beradi.
Birinchidan, til almashish yoki ingliz tilida suhbatlashish guruhlariga qo‘shilish foydali
bo‘ladi. Bunday guruhlar nafaqat til o‘rganish uchun qulay muhit yaratadi, balki
o‘rganuvchilarga o‘zaro fikr almashish, yangi do‘stlar orttirish va o‘z nutqini sinovdan
o‘tkazish imkonini beradi. Ko‘plab shaharlarda hamda onlayn platformalarda faoliyat
yurituvchi til almashish klublari mavjud. Ushbu guruhlarda qatnashish orqali
o‘rganilayotgan tilda o‘z fikrlarini ifoda etish, savollar berish va javob olish,
shuningdek, real hayotda duch keladigan vaziyatlarda nutqni qo‘llash ko‘nikmalari
shakllanadi. Bunday guruhlarning asosiy afzalligi shundaki, ular o‘rganuvchilarni bir-
birlari bilan faol muloqotga jalb qiladi, bu esa tilni tezroq o‘zlashtirishga yordam
beradi. Onlayn texnologiyalar va ilovalarning rivojlanishi til o‘rganish jarayonini
yanada qulay va samarali qildi. Mustaqil o‘rganganlar uchun onlayn platformalar
orqali ingliz tilida muloqot qilish imkoniyatlari cheksizdir. Videoqo‘ng‘iroqlar,
chatlar, forumlar, til o‘rganish dasturlari va maxsus ilovalar yordamida ingliz tilida
suhbatlashish, til o‘rganuvchilar bilan bog‘lanish va fikr almashish mumkin. Zoom,
Skype, Telegram yoki WhatsApp kabi ilovalar til o‘rganuvchilarga global doirada
suhbatlashish imkonini beradi. Shu bilan birga, onlayn til o‘rganish platformalarida
muntazam ravishda suhbat mashqlari tashkil etiladi, bu esa o‘rganuvchilarga o‘z
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
67-son_1-to’plam_Avgust-2025
240
ISSN:3030-3613
nutqini sinovdan o‘tkazish va tilni erkin qo‘llash imkonini beradi. Onlayn muloqotning
yana bir qulayligi — geografik cheklovlarsiz, har qanday vaqtda va qulay joyda
amaliyot qilish imkoniyati. Yana bir muhim jihat — ingliz tilida so‘zlashadigan
do‘stlar va tanishlar orttirish. Bu nafaqat tilni o‘rganishni tezlashtiradi, balki madaniy
almashinuvni ham ta’minlaydi. Do‘stlar bilan til amaliyotini olib borish
o‘rganuvchilarga o‘z qobiliyatlarini sinab ko‘rish, yangi so‘z va iboralarni o‘rganish,
talaffuz va intonatsiyalarni yaxshilash imkonini beradi. Ijtimoiy tarmoqlar, til
o‘rganish forumlari va maxsus saytlar orqali ingliz tilida so‘zlashuvchi odamlar bilan
bog‘lanish mumkin. Shu tariqa, tilni haqiqiy hayotda qo‘llash imkoniyati oshadi va
o‘rganuvchilar o‘zlarini yanada erkin his qilishadi. Shuningdek, mustaqil o‘rganganlar
uchun yozma muloqot orqali til ko‘nikmalarini rivojlantirish muhimdir. Ingliz tilida
kundalik yozish, blog yuritish, qisqa hikoyalar yoki insholar yozish orqali tilni
mustahkamlash mumkin. Yozma mashqlar nafaqat lug‘atni kengaytiradi, balki
grammatika va gap tuzilishini yanada chuqurroq o‘zlashtirishga yordam beradi. O‘z
fikrlarini yozma ravishda ifoda eta olish tilni erkin qo‘llash va muloqotda qatnashish
uchun zarur ko‘nikmadir. Bundan tashqari, o‘z ovozini yozib, talaffuz va intonatsiyani
tekshirish orqali nutqni yaxshilash mumkin. Ovoz yozish o‘rganuvchiga xatolarini
aniqlash va ularni tuzatish imkonini beradi, bu esa muloqotdagi ishonchni oshiradi.
Professional yordam olish ham muloqot imkoniyatlarini oshirishda muhim rol
o‘ynaydi. Ingliz tilini mustaqil o‘rganganlar uchun individual darslar yoki kichik
guruhlardagi treninglar orqali tilni amalda qo‘llash imkoniyati yaratiladi.
Mutaxassislar tomonidan olib boriladigan mashg‘ulotlarda suhbatlar, rolli o‘yinlar va
dialoglar ko‘proq qo‘llaniladi, bu esa o‘rganuvchilarning nutqini yanada
rivojlantirishga xizmat qiladi. Shuningdek, o‘rgatuvchilar tomonidan beriladigan
konstruktiv fikrlar va xatolarni tuzatish jarayoni tilni o‘zlashtirishda tezkor natijalar
beradi. Shu bilan birga, o‘rganuvchilar o‘zlaridagi bo‘shliqlarni aniqlab, ularni bartaraf
etish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Til muhitida bo‘lish va ingliz tilida tinglashni
ko‘paytirish ham muloqot imkoniyatlarini kengaytiradi. Ingliz tilida yaratilgan
seriallar, filmlar, podkastlar va audiokitoblarni muntazam tinglash orqali til muhiti
bilan tanishish mumkin. Bu nafaqat tinglash ko‘nikmasini oshiradi, balki yangi so‘z va
iboralarni o‘rganishga, talaffuzni yaxshilashga yordam beradi. Real nutq uslublarini
o‘zlashtirish tilga bo‘lgan qiziqishni oshiradi va muloqotda ko‘proq ishtirok etishga
undaydi. Bundan tashqari, kinolar va seriallar yordamida madaniy kontekstni tushunish
osonlashadi, bu esa muloqotda noaniqliklarni kamaytiradi. Til o‘rganish jarayonida
eng muhim jihatlardan biri — xatolardan qo‘rqmaslik va har bir suhbatni o‘rganish
uchun imkoniyat sifatida ko‘rishdir. Mustaqil o‘rganuvchilar ko‘pincha o‘z
nutqlaridagi xatolar tufayli muloqotdan qochishadi, bu esa rivojlanishni
sekinlashtiradi. Aslida, har qanday xato til o‘rganish jarayonining ajralmas qismi
bo‘lib, uni tahlil qilish va tuzatish orqali muvaffaqiyatga erishish mumkin. O‘z-o‘zini
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
67-son_1-to’plam_Avgust-2025
241
ISSN:3030-3613
rag‘batlantirish, muloqotda qatnashishga intilish va o‘rganishni davom ettirish til
ko‘nikmalarini mustahkamlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega.[5]
Til o‘rganishda muntazamlik va rejalashtirish ham katta ahamiyatga ega.
Muloqot imkoniyatlarini kengaytirish uchun har kuni ma’lum vaqt ajratib, suhbatlar,
yozma mashqlar va tinglash faoliyatlarini amalga oshirish kerak. Bu odat tilga bo‘lgan
ishonchni oshiradi va tilni o‘rganish jarayonini samarali qiladi. Shuningdek, o‘rganish
jarayonida o‘z maqsadlaringizni aniqlab olish va ularga erishish yo‘lida kichik
qadamlar qo‘yish motivatsiyani saqlashga yordam beradi. Natijada, ingliz tilini
mustaqil o‘rganganlar uchun muloqot imkoniyatlarini oshirish ko‘p jihatdan o‘z
faolligingizga, tashabbuskorligingizga va resurslardan foydalanish qobiliyatingizga
bog‘liq. Turli muloqot shakllarini sinab ko‘rish, yangi odamlar bilan suhbatlashish,
yozma va og‘zaki mashqlarni muntazam bajarish, shuningdek, til muhiti bilan ko‘proq
tanishish tilni tezroq va samaraliroq o‘zlashtirishga yordam beradi. Har bir suhbat va
mashq til o‘rganishdagi muhim qadamdir, undan qo‘rqmaslik va undan o‘rganishga
intilish esa muvaffaqiyat kalitidir.[6]
XULOSA
Xulosa qilib aytganda, ingliz tilini mustaqil o‘rganish jarayonida ko‘plab
muammolar yuzaga kelishi tabiiy hol. Bular orasida motivatsiya pasayishi, vaqt
yetishmasligi, grammatika va lug‘atni o‘zlashtirishdagi qiyinchiliklar, talaffuz va
eshitish qobiliyati, muloqot imkoniyatlarining cheklanganligi, noto‘g‘ri o‘quv
materiallari tanlovi, o‘z-o‘zini baholashdagi muammolar, texnologiyalardan samarali
foydalanmaslik, madaniy farqlar va o‘z-o‘zini tartibga solishdagi qiyinchiliklar alohida
o‘rin tutadi. Har bir muammoni yengish yo‘llari mavjud bo‘lib, ular orasida aniq
maqsad qo‘yish, samarali vaqt boshqaruvi, sifatli o‘quv materiallari tanlash, ko‘p
amaliy mashqlar qilish, til muhiti bilan ko‘proq aloqa o‘rnatish va texnologiyalardan
to‘g‘ri foydalanish kabi usullar mavjud. Shunday qilib, mustaqil o‘rganishda
muvaffaqiyatga erishish uchun o‘z ustida tizimli ishlash, sabr-toqat va qat’iyat talab
etiladi. Bu jarayonni samarali tashkil etish orqali har bir o‘rganuvchi o‘z maqsadiga
erishishi mumkin.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.
Karimov, O. (2021). "Ingliz tilini mustaqil o‘rganishda so‘z boyligini oshirish
muammolari". Til va Ta’lim, 5(2), 23-30.
2.
Islomova, N. (2020). "Mustaqil til o‘rganishda motivatsiya va uning samaradorligi".
Pedagogika Ilmi, 4(3), 15-22.
3.
Tursunov, B. (2022). "Ingliz tilini o‘rganishda kommunikativ qiyinchiliklar va
ularni bartaraf etish yo‘llari". Zamonaviy Ta’lim, 6(1), 45-53.
4.
Raximova, S. (2019). "Til o‘rganish jarayonida psixologik to‘siqlar va ularni
yengish metodlari". Psixologiya va Ta’lim, 3(4), 12-19.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
67-son_1-to’plam_Avgust-2025
242
ISSN:3030-3613
5.
Murodov, J. (2023). "Mustaqil o‘rganishda ta’lim resurslaridan samarali
foydalanish". Ta’lim Texnologiyalari, 7(2), 55-62.
6.
Yusupova, D. (2021). "Ingliz tilini mustaqil o‘rganishda tinglab tushunish
qobiliyatini rivojlantirish". Tilshunoslik Tadqiqotlari, 8(1), 34-40.
7.
Qodirov, A. (2020). "Onlayn ta’lim va ingliz tili mustaqil o‘rganish: muammolar
va yechimlar". Axborot Texnologiyalari va Ta’lim, 9(3), 28-35.
8.
Nasrullaeva, M. (2022). "Mustaqil til o‘rganishda vaqtni boshqarish va
rejalashtirish muammolari". Ilmiy Izlanishlar, 10(1), 41-47.
9.
Shermatov, K. (2019). "Ingliz tilida nutq madaniyati: mustaqil o‘rganuvchilar
uchun qo‘llanma". Til va Madaniyat, 4(2), 50-58.
10.
Abdullayeva, F. (2023). "Ingliz tilini mustaqil o‘rganishda texnologik vositalardan
foydalanish samaradorligi". Zamonaviy Ta’lim Texnologiyalari, 11(1), 60-67.
