T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
61-son_5-to’plam_May-2025
3
ISSN:3030-3613
O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTIDA AYOLLAR TADBIRKORLIGINING
O‘RNI
Mullaxo'jayeva Nodirabegim Mirzoxidjon qizi
Qo'qon Universiteti Andijon Filliali
Ijtimoiy-gumanitar fanlar fakulteti
Iqtisodiyot 1-bosqich 24_07 guruh talabasi
Annotatsiya:
Ayollar tadbirkorligi har qanday jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanishida muhim omil hisoblanadi. O‘zbekiston iqtisodiyotida ham ayollarning
tadbirkorlik sohasidagi faolligi mamlakatning barqaror rivojlanishiga sezilarli ta’sir
ko‘rsatmoqda. Ayollar tadbirkorligi nafaqat iqtisodiy samaradorlikni oshirish, balki
ijtimoiy tenglik va gender tengligini ta’minlashda ham muhim rol o‘ynaydi. Bu sohada
amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar va dasturlar mamlakatda ayollarning iqtisodiy
faolligini oshirishga xizmat qilmoqda.
Kalit so‘zlar:
iqtisodiyot, ayollar tadbirkorligi, gender tenglik, jamiyat, barqaror
rivojlanish, daromadlar, iqtisodiy samaradorlik.
Ayollar tadbirkorligi iqtisodiyotning turli sohalarida o‘z ifodasini topmoqda.
Xususan, qishloq xo‘jaligi, xizmat ko‘rsatish sohasi, savdo va sanoat kabi tarmoqlarda
ayollar faol faoliyat yuritmoqda. Ularning tadbirkorlikdagi ishtiroki nafaqat oilaviy
daromadlarni oshirishga yordam beradi, balki mahalliy va milliy iqtisodiyotning
diversifikatsiyasini ta’minlashga xizmat qiladi. Ayollar tomonidan tashkil etilgan
kichik va o‘rta biznes korxonalari ko‘plab yangi ish o‘rinlarini yaratadi, bu esa
jamiyatdagi ijtimoiy barqarorlikni mustahkamlashga yordam beradi. Ayollar
tadbirkorligini rivojlantirishda davlat siyosati muhim ahamiyatga ega. O‘zbekiston
hukumati tomonidan ayollarning iqtisodiy faolligini oshirishga qaratilgan turli
dasturlar va loyihalar amalga oshirilmoqda. Ushbu dasturlar doirasida ayollarga
moliyaviy yordam ko‘rsatish, treninglar tashkil etish, biznesni boshqarish bo‘yicha
malaka oshirish imkoniyatlari yaratish kabi chora-tadbirlar amalga oshiriladi. Bu esa
ayollarning tadbirkorlik sohasida o‘z imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarishiga
ko‘maklashadi. Shuningdek, ayollar tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlash uchun maxsus
kreditlash tizimlari ishlab chiqilgan. Bu kreditlar ayollarga o‘z bizneslarini boshlash
va rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan moliyaviy resurslarni taqdim etadi. Kredit olish
jarayonining soddalashtirilishi va foiz stavkalarining pastligi ayollarni tadbirkorlik
faoliyatiga jalb qilishda muhim omil hisoblanadi. Moliyaviy qo‘llab-quvvatlash bilan
birga, ayollarga huquqiy va konsultativ yordam ko‘rsatish tizimi ham
rivojlanmoqda.[1]
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
61-son_5-to’plam_May-2025
4
ISSN:3030-3613
Ayollar tadbirkorligining rivojlanishi jamiyatda gender tengligini ta’minlashga
xizmat qiladi. Ayollarning iqtisodiy mustaqilligi ularning ijtimoiy mavqeini oshirishda
muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ayollarning o‘z biznesini yuritishi
oilaviy farovonlikni oshirish, bolalarning ta’lim olishiga ko‘maklashish va jamiyatdagi
ijtimoiy muammolarni hal qilishda ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu bois, ayollar
tadbirkorligini rivojlantirish jamiyatning barqaror va inklyuziv rivojlanishiga xizmat
qiladi.[2]
Ayollar tadbirkorligi sohasida duch kelinadigan muammolar ham mavjud. Ular
orasida moliyaviy resurslarning yetishmasligi, biznesni yuritishda tajriba va
bilimlarning kamligi, ijtimoiy stereotiplar va gender asosidagi cheklovlar muhim o‘rin
tutadi. Ayniqsa, qishloq joylarda yashovchi ayollar uchun bu muammolar yanada
dolzarbdir. Shu bois, davlat va nodavlat tashkilotlari tomonidan bu muammolarni
bartaraf etish uchun maxsus dasturlar ishlab chiqilishi va amalga oshirilishi zarur.
O‘zbekiston iqtisodiyotida ayollar tadbirkorligining o‘rni nafaqat iqtisodiy, balki
ijtimoiy va madaniy sohalarda ham o‘z ifodasini topmoqda. Ayollar tomonidan tashkil
etilgan bizneslar ko‘plab ijtimoiy loyihalar va tashabbuslarni amalga oshirishda faol
ishtirok etadi. Ular o‘z faoliyati bilan jamiyatda ijtimoiy mas’uliyatni oshirishga, atrof-
muhitni muhofaza qilishga va madaniy qadriyatlarni rivojlantirishga hissa
qo‘shmoqda.[3]
Xulosa:
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekiston iqtisodiyotida ayollar
tadbirkorligining o‘rni juda muhim va keng qamrovli. Ayollar tadbirkorligini
rivojlantirish nafaqat iqtisodiy o‘sishni ta’minlaydi, balki jamiyatda gender tengligini
mustahkamlashga, ijtimoiy barqarorlikni oshirishga va milliy qadriyatlarni saqlashga
xizmat qiladi. Shu bois, ayollar tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirish
bo‘yicha chora-tadbirlarni yanada kuchaytirish zarur. Bu esa O‘zbekistonning uzoq
muddatli barqaror rivojlanishiga katta hissa qo‘shadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Axmedova, S. (2021). Ayollar tadbirkorligini rivojlantirishning zamonaviy yo‘nalishlari.
Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti.
2.
Qodirov, R. (2020). O‘zbekiston iqtisodiyotida ayollarning iqtisodiy faolligi. Toshkent:
O‘zbekiston Milliy Universiteti nashriyoti.
3.
Mirzaeva, D. (2019). Ayollar tadbirkorligi va uning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati.
Samarqand: Samarqand Davlat Universiteti nashriyoti.
4.
Islomova, N. (2022). Ayollar biznesini qo‘llab-quvvatlash tizimlari va ularning
samaradorligi. Toshkent: Iqtisodiyot va moliya nashriyoti.
5.
Tursunova, M. (2023). O‘zbekiston qishloq joylarida ayollar tadbirkorligi: muammolar va
yechimlar. Buxoro: Buxoro Davlat Universiteti nashriyoti.
6.
Karimov, A. (2021). Gender tengligi va iqtisodiyotda ayollarning roli. Toshkent:
Iqtisodiyot fanlari akademiyasi nashriyoti.
7.
Yusupova, L. (2020). Ayollar tadbirkorligi: nazariy va amaliy jihatlar. Toshkent:
O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi nashriyoti.
