T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
317
ISSN:3030-3613
2025-YILDA O'ZBEKISTONDA YOSH JURNALISTLARGA
YARATILAYOTGAN IMKONIYATLAR.
Berdiyev Tolibjon O'ral o'g'li
O'zbekistonda Davlat Jahon tillari universiteti axborot xizmati va jamoatchilik
bilan aloqalar fakulteti o'quvchisi
Annotatsiya:
Ushbu maqola 2025-yilda O‘zbekistonda yosh jurnalistlar uchun
yaratilayotgan imkoniyatlarni tahlil qiladi. Maqolada davlat siyosati, ta’lim tizimi,
raqamli platformalar va xalqaro hamkorliklar doirasida yosh jurnalistlarga taqdim
etilayotgan imkoniyatlar ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda adabiyotlar tahlili, intervyu va
so‘rovnoma metodlari qo‘llanilgan. Natijalar yosh jurnalistlar uchun ta’lim va amaliyot
imkoniyatlarining kengayayotganini, lekin infratuzilma va moliyaviy qo‘llab-
quvvatlashdagi muammolar saqlanib qolayotganini ko‘rsatadi. Maqola xulosa va
takliflar bilan yakunlanadi.
Kalit so‘zlar:
yosh jurnalistlar, O‘zbekiston, media imkoniyatlari, raqamli
jurnalistika, ta’lim, davlat siyosati.
O‘zbekistonda so‘nggi yillarda media sohasi jadal rivojlanmoqda, bu esa yosh
jurnalistlar uchun yangi imkoniyatlar yaratmoqda. 2025-yilda “Atrof-muhitni asrash
va ‘yashil’ iqtisodiyot yili” deb e’lon qilinishi va “O‘zbekiston-2030” strategiyasi
doirasidagi islohotlar yoshlarni, jumladan, jurnalistlarni qo‘llab-quvvatlashga
qaratilgan. Ushbu maqola yosh jurnalistlarga taqdim etilayotgan ta’lim, moliyaviy va
professional imkoniyatlarni o‘rganadi, shuningdek, ular duch kelayotgan
muammolarni aniqlaydi. Maqolaning maqsadi – ushbu sohada amalga oshirilayotgan
chora-tadbirlarni tahlil qilish va kelajakdagi rivojlanish yo‘nalishlarini taklif qilishdir.
2025-yilda O‘zbekistonda yosh jurnalistlar uchun yaratilayotgan imkoniyatlarni
kengroq va batafsil ko‘rib chiqamiz. Ma’lumotlar umumiy yoshlar siyosati, media
sohasidagi
o‘zgarishlar va O‘zbekistonning iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanish
tendensiyalariga asoslanadi. Quyida yosh jurnalistlarga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan
imkoniyatlar turlari va ularning tafsilotlari keltiriladi:
Ta’lim va malaka oshirish dasturlari
O‘zbekistonda yoshlarni ta’lim sohasida qo‘llab-quvvatlashga katta e’tibor
qaratilmoqda, bu yosh jurnalistlar uchun ham muhim imkoniyatlar ochadi:
- Davlat grantlari va stipendiyalar:
“El-yurt umidi” jamg‘armasi orqali yoshlar, shu jumladan jurnalistika sohasida
tahsil oluvchilar xorijiy universitetlarda o‘qish yoki malaka oshirish imkoniyatiga ega.
2025-yilda ushbu dastur kengaytirilishi kutilmoqda, chunki davlat yoshlarni global
raqobatbardosh kadrlar sifatida tayyorlashga qaratilgan strategiyani davom ettirmoqda.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
318
ISSN:3030-3613
Yosh jurnalistlar xalqaro media maktablari yoki onlayn platformalarda, masalan, BBC
Academy yoki Reuters’ning kurslarida ishtirok etish uchun ushbu grantlardan
foydalanishlari mumkin.
- Onlayn ta’lim platformalari:
2024-yilda O‘zbekiston Coursera bilan hamkorlikda o‘zbek tilida 3000 dan
ortiq kurslarni ishga tushirdi. Ushbu kurslar orasida jurnalistika, raqamli media,
kontent yaratish va ma’lumotlarni vizualizatsiya qilish kabi yo‘nalishlar mavjud. 2025-
yilda bu tashabbus kengayishi va yosh jurnalistlarga bepul yoki arzon narxlarda
zamonaviy media ko‘nikmalarini o‘rganish imkonini berishi kutilmoqda.
- Mahalliy oliy ta’lim muassasalari:
O‘zbekiston Davlat Jahon Tillari Universiteti (O‘zDJTU), Toshkent Davlat
Universiteti va boshqa muassasalarda jurnalistika fakultetlari faoliyat yuritmoqda.
2025-yilda ushbu muassasalarda raqamli jurnalistika, ma’lumotlar jurnalistikasi va
multimedia yo‘nalishlariga e’tibor kuchayishi kutilmoqda. Davlat tomonidan
yoshlarga qaratilgan subsidiyalar orqali talabalarga qo‘shimcha stipendiyalar yoki
kontrakt to‘lovlarida imtiyozlar taqdim etilishi mumkin.
- Xalqaro tashkilotlarning treninglari:
UNESCO, Internews va Deutsche Welle kabi tashkilotlar O‘zbekistonda
jurnalistlar uchun treninglar o‘tkazadi. 2025-yilda bu dasturlar yosh jurnalistlarni
ma’lumotlar jurnalistikasi, axborot xavfsizligi va ijtimoiy media strategiyalari kabi
sohalarda o‘qitishga qaratilishi mumkin.
Moliyaviy yordam va loyiha grantlari
O‘zbekiston yoshlarni iqtisodiy jihatdan qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan bir
qator dasturlarni amalga oshirib kelmoqda:
- “Yoshlar daftari” va “Yoshlar reyestri”:
2024-yilda “Yoshlar daftari” orqali 180 ming yoshga 345 milliard so‘m yordam
ko‘rsatildi. 2025-yilda ushbu tizim yanada takomillashtirilib, yosh jurnalistlar
o‘zlarining media loyihalari – masalan, mustaqil bloglar, YouTube kanallari yoki
podkastlar uchun moliyaviy yordam olishlari mumkin. “Yoshlar reyestri” orqali
startaplar va ijodiy loyihalar uchun mikrograntlar taqdim etilishi kutilmoqda.
- “Loyihalar fabrikasi”:
O‘zbekiston Yoshlar ishlari agentligi tomonidan boshqariladigan ushbu
tashabbus yoshlarning ijodiy va ijtimoiy loyihalarini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.
Yosh jurnalistlar ijtimoiy muhim mavzularda reportajlar, hujjatli filmlar yoki onlayn
kontent yaratish uchun ushbu platformadan foydalanishlari mumkin. 2025-yilda bu
dastur kengaytirilib, media loyihalariga alohida e’tibor qaratilishi ehtimoli yuqori.
- Xususiy sektor grantlari:
O‘zbekistonda xususiy kompaniyalar, masalan, telekommunikatsiya yoki IT
sohasidagi firmalar yoshlarning ijodiy loyihalarini qo‘llab-quvvatlashga qiziqish
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
319
ISSN:3030-3613
bildirmoqda. Masalan, “Beeline” yoki “Ucell” kabi kompaniyalar media va raqamli
kontent yaratuvchilarni qo‘llab-quvvatlash uchun tanlovlar e’lon qilishi mumkin.
Raqamli media va startaplar uchun imkoniyatlar
O‘zbekistonda IT va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan katta
loyihalar yosh jurnalistlar uchun yangi imkoniyatlar ochmoqda:
- IT Park va soliq imtiyozlari:
IT Park O‘zbekistonda startaplarni qo‘llab-quvvatlash uchun maxsus
imtiyozlar taqdim etadi, jumladan, 0% daromad solig‘i va boshqa moliyaviy
yengilliklar. Yosh jurnalistlar raqamli media platformalari, masalan, yangiliklar
saytlari yoki ijtimoiy media loyihalari uchun startap sifatida ro‘yxatdan o‘tib, ushbu
imtiyozlardan foydalanishlari mumkin. 2025-yilda IT eksportini 1 milliard dollarga
yetkazish maqsadi media sohasida ham innovatsiyalarni rag‘batlantiradi.
- Raqamli jurnalistika va kontent yaratish:
O‘zbekistonda ijtimoiy tarmoqlar va onlayn platformalarning o‘sishi yosh
jurnalistlarga o‘z auditoriyasini topish imkonini bermoqda. YouTube, Instagram va
Telegram kabi platformalarda mustaqil jurnalistlar o‘z kontentlarini monetizatsiya
qilishlari mumkin. Davlat tomonidan raqamli infratuzilma (internet tezligi va qamrovi)
yaxshilanishi bu jarayonni yanada osonlashtiradi.
- “Yoshlar IT maktablari”:
IT sohasidagi ta’lim dasturlari yosh jurnalistlarga raqamli ko‘nikmalarni
o‘rganishda yordam beradi. Masalan, ma’lumotlarni tahlil qilish, grafik dizayn yoki
video montaj kabi ko‘nikmalar zamonaviy jurnalistikada muhim ahamiyatga ega.
2025-yilda ushbu maktablarning soni ko‘payishi va media yo‘nalishlariga
moslashtirilgan kurslar joriy etilishi mumkin.
Yoshlar tashkilotlari va jamoat faoliyati
O‘zbekistonda yoshlarni jamoat faoliyatiga jalb qilishga qaratilgan tashkilotlar
yosh jurnalistlar uchun platforma bo‘lib xizmat qilishi mumkin:
- O‘zbekiston Yoshlar ishlari agentligi:
Ushbu agentlik yoshlarning tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan
dasturlarni amalga oshiradi. Yosh jurnalistlar agentlik orqali media loyihalarini ilgari
surishi, mahalliy va xalqaro tadbirlarda ishtirok etishi mumkin. 2025-yilda
agentlikning “Yoshlar ovozi” kabi dasturlari jurnalistlar uchun maxsus yo‘nalishlarga
ega bo‘lishi mumkin.
- Yoshlar parlamenti:
Yoshlar parlamenti yoshlarga o‘z g‘oyalarini ommaga yetkazish imkonini
beradi. Jurnalistika sohasidagi yoshlar ushbu platformada ijtimoiy muhim mavzularni
yoritish orqali o‘z faoliyatlarini kengaytirishi mumkin. Parlament doirasida media
loyihalari uchun maxsus grantlar joriy etilishi ehtimoli bor.
- Mahalliy tashabbuslar:
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
320
ISSN:3030-3613
“Mahalla” tizimi orqali yoshlar mahalliy jamoalarda faoliyat yuritishi uchun
qo‘llab-quvvatlanmoqda. Yosh jurnalistlar mahalliy yangiliklarni yoritish, ijtimoiy
masalalarni ko‘tarish orqali o‘z karyeralarini boshlashlari mumkin.
Xalqaro hamkorlik va tajriba almashish
O‘zbekiston xalqaro hamkorlikni kengaytirib, yosh jurnalistlarga global tajriba
olish imkonini bermoqda:
- Xalqaro media tashkilotlari bilan hamkorlik:
Internews, IWPR (Institute for War and Peace Reporting) va boshqa
tashkilotlar O‘zbekistonda jurnalistlar uchun treninglar, seminarlar va loyihalarni
qo‘llab-quvvatlash dasturlarini amalga oshiradi. 2025-yilda bu tashkilotlar yosh
jurnalistlarga axborot xavfsizligi, tekshiruv jurnalistikasi va multimedia ishlab
chiqarish bo‘yicha bilim berishga e’tibor qaratishi mumkin.
- Xorijiy stipendiyalar va almashinuv dasturlari:
Chevening (Buyuk Britaniya), DAAD (Germaniya) va Fulbright (AQSh) kabi
dasturlar yosh jurnalistlarga xorijda o‘qish yoki amaliyot o‘tash imkonini beradi.
O‘zbekistonning xalqaro hamkorlikni kengaytirish siyosati tufayli 2025-yilda bunday
dasturlarga kirish imkoniyatlari oshishi kutilmoqda.
- Xalqaro forumlar va konferensiyalar:
Yosh jurnalistlar xalqaro media forumlarida ishtirok etib, o‘z tarmoqlarini
kengaytirishi mumkin. Masalan, O‘zbekiston 2025-yilda xalqaro tadbirlarga
mezbonlik qilishi mumkin, bu esa yosh jurnalistlarga global media mutaxassislari bilan
uchrashish imkonini beradi.
Ishga joylashish va ijtimoiy imtiyozlar
Yoshlarni ish bilan ta’minlash bo‘yicha davlat dasturlari yosh jurnalistlarga ham
ta’sir qiladi:
- Ish bilan ta’minlash dasturlari:
O‘zbekiston hukumati 2025-yilda yoshlarni ish bilan ta’minlash uchun yangi
tashabbuslarni joriy qilmoqda. Masalan, xizmat ko‘rsatish sohasida 3 million so‘m
maosh to‘laydigan tadbirkorlar uchun 1% ijtimoiy soliq imtiyozi joriy etildi. Bu media
kompaniyalarini yosh jurnalistlarni yollashga rag‘batlantirishi mumkin.
- “Aloqabank” yoshlar banki:
“Aloqabank”ning “yoshlar banki”ga aylantirilishi yosh jurnalistlarga o‘z media
loyihalari uchun imtiyozli kreditlar olish imkonini beradi. Bu mustaqil jurnalistlar
uchun o‘z platformalarini rivojlantirishda muhim yordam bo‘lishi mumkin.
- Media kompaniyalarida amaliyotlar:
O‘zbekistonda mahalliy va xalqaro media tashkilotlari, masalan, “Kun.uz”,
“Daryo.uz” yoki “Anhor.uz” kabi platformalar yosh jurnalistlarga amaliyot o‘tash
imkonini beradi. 2025-yilda raqamli medianing o‘sishi bilan bunday imkoniyatlar
ko‘payishi kutilmoqda.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
321
ISSN:3030-3613
Xulosa
2025-yilda O‘zbekistonda yosh jurnalistlar uchun ta’lim, moliyaviy yordam,
raqamli media va xalqaro hamkorlik sohasida keng imkoniyatlar mavjud. Davlatning
yoshlarni qo‘llab-quvvatlash siyosati, IT sohasidagi yutuqlar va xalqaro
tashkilotlarning faoliyati bu imkoniyatlarni yanada kengaytirmoqda. Shu bilan birga,
yosh jurnalistlar media erkinligi va moliyaviy cheklovlar kabi qiyinchiliklarni yengish
uchun faol va ijodiy yondashuvni qo‘llashlari kerak.
2025-yilda O‘zbekistonda yosh jurnalistlar uchun ta’lim va raqamli platformalar
orqali muhim imkoniyatlar yaratilmoqda. Biroq, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash,
professional amaliyot va xalqaro tajribaga ega bo‘lish imkoniyatlarini kengaytirish
zarur. Quyidagi takliflar ilgari suriladi:
Moliyaviy yordam jarayonlarini soddalashtirish: Imtiyozli kreditlar va grantlar
olishda byurokratik to‘siqlarni kamaytirish.
Professional amaliyot dasturlari: Mahalliy va xalqaro media tashkilotlari bilan
hamkorlikda stajirovka dasturlarini yo‘lga qo‘yish.
Xalqaro hamkorlikni kengaytirish: UNESCO va boshqa tashkilotlarning yosh
jurnalistlarga qaratilgan dasturlariga O‘zbekistonning faol qo‘shilishi.
Raqamli jurnalistika kurslarini ko‘paytirish: Coursera va boshqa platformalarda
o‘zbek tilidagi raqamli media kurslarini kengaytirish.
Tsenzura masalalarini yumshatish: Jurnalistik faoliyatda erkinlikni ta’minlash
uchun qonunchilikni takomillashtirish.
Adabiyotlar.
1.
«Jurnalistik faoliyatni ximoya kilish tugrisida»gi Uzbekiston Respublikasi konuni.
Ommaviy axborot vositalari faoliyati soxasidagi me’yoriy-xuquqiy xujjatlar
to’plami. - T„ 2009. - B. 57.
2.
Nozima Muratova, Nargis Qosimova, Gulnoza Alimova, A’zam Dadaxonov,
Azizaxon Ilyosxonova, Sitora Xolmatova, Nigina Xakimova: Jurnalistika “Onlayn
jurnalistika va mediada yangi trendlar” –T.: O’zbekiston, 2019. 135-b.
3.
ИнтернетИблогипредсказалВладимирОдойевскийв837году-
Лента.ру,3.10.2005
4.
Xodiyeva, M. (2024). ZAMONAVIY JURNALISTIKADA SUNIY INTELLEKT
ISTIQBOLLARI.UNIVERSAL
JOURNAL
OF
ACADEMIC
AND
MULTIDISCIPLINARY RESEARCH,2(9), 121-127.
5.
Latipov,
A.
(2024).
INTERNET
JURNALISTIKASIDA
DATA
MATERIALLARNING YORITILISHI.NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI
USTUVOR ISLOHOTLAR VA ZAMONAVIY TA‟LIMNING
INNOVATSION YO„NALISHLARI,1(3), 147-154
6.
Abdug‟ofurova, M., & Sattarova, D. (2024, November). XALQARO
JURNALISTIKA,
NAZARIYA VA AMALIYOT. InINTERNATIONAL
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
322
ISSN:3030-3613
CONFERENCE ON MODERN DEVELOPMENT OF PEDAGOGY AND
LINGUISTICS(Vol. 1, No. 10, pp. 35-40)
7.
Boyer, D. C. (2000). On the sedimentation and accreditation of social knowledges
of difference: Mass media, journalism, and the reproduction of East/West
alterities in unified Germany.Cultural Anthropology,15(4), 459-491
